Silvae

101쪽

P. PAPINU STATU Caesar ab emerito iubeat decedere bello, At nos hoc iterum stantes in litore uastos Cernemus fluctus aliasque rogabimus auras imo tum quantus ego aut quanta uotiua in viis

Plectra lyra cum me magna ceruice ligatam Attolles humeris atque in mea pectora primum Incumbes e puppe nouus seruataque reddes Colloquia inque uicem medios narrabimus annos, in

Tu rapidum Euphraten et regia Bactra sacrasque Antiquae Babylonis opes et Zeugma, Latinae Pacis iter, quam dulce nemus florentis Idumes; Quo pretiosa dros rubeat, quo purpura fuco Sidoniis iterata cadis, ubi germine opimo MCandida felices sudent opobalsama uirgae: Ast ego deuictis dederim quae busta elasgis Quaeve laboratas auda nuhi pagina Thoris.

m. CONSOLATIO AD CLAUDIUM ETRUSCUM. Summa deum Platas, cuius gratissima caela Rara profanatas inspectant numina terras, Huc uitiata comam niueoque insignis amictu, Qualis adhuc praesens nullaque expulsa nocentum Fraude rudes populo atque aurea regna colebas,

Mitibus exequiis ades o lugentis Etrusci Ceres plas fletus laudataque lumina ter .

102쪽

HLUARUM L. III, 3.

Nam quis inexpleto rumpentem pectora questu Π plexumque rogos incumbentemque lauissis Aspinens non aut primaevae funera plangi 10 Coniugis aut nati modo pubescentia credat Ora rapi flammis pater est, qui fletur adeste Dique hominesque sacrisi proces hinc procul ite nocentes, S eui orde nefas tacitum sessique senectus Longa patris, si quis pulsatae in iuuis umquam 15 vitrico linina rigidum timet Aeaeon urina:

Insontes statosque Oeo tenet ecce seniles Loniter inplicitus uultu sanctamque parentis

Canitiem spargit lacrimis animaeque supremum Frigus amat celeres genitoris filius annos m mira fidest pigraeique putat propera8se sorores. Exulton placidi Lethaea ad flumina anes,

Elysiae gaudete domus; date serta per aras Festaque pallentes hilarent altaria lucos.

Felix, a nimium felix plorataque nato 25 Umbra uenit longe Furiariun sibila, longe Tergeminus custos, pentius uia longa pinseat Manibus egregiis ea horrendumque silantis

Aycedat domini solium gratesque supremas Ρorserat o totidem iuueni roget anxius annos. 30Μacte pio gemitu dabimus solatia dignis Luctibus Aoniasque tu sacrabimus ultro Inferias, Etrusce, seni tu largus Eoa Germina, tu messes Cilicumque Arabumque superbas Merge rogis ferat ignis opes heredis et alto 35 Aggere missuri nitido pia nubila caelo

inpentur cineres nos non arsura feremusa umquam umbram Mam. ι 18 implicitus, inplicito A , ut vid. impli estor vel 'os nigrasque re missius 2 a se et cis heu e id o Bentisius ira digna esst erus 34 superbis edd. 37 Ditentur Seho ma cineres minis eramus imm

103쪽

80 P. PAPINU STATU Munera, uenturosque tuus durabit in annosm monstrante dolor neque enim mihi fiere parentem agnotum, similis gemui es presecius ad ignes. Qius mihi sua damna dies compescere cantu Suadet, si ipse tuli quos nunc tibi confero questus. Non tibi clara quidem, senior placidissime, gentis Linea nec proauis demissum stemma, sed ingens

8uppleuit fortuna genus culpamque parentum Mocculuit nec enim dominos de plebs tulisti, Sed quibus occasus pariter sininlatur et inui. Noe pudor isto tibi quid enim terrisque poloque

Parendi sine lege manet uice cuncta reguntur

Alternisque premunt propriis sub regibus omnis 50 Terra premit felix regum diademata Roma; Mne ducibus laesam datum mox rescit in illos Imperium superis sed habent et numina legem:

Seruit et astrorum uelox chorus et uaga seruit Luna nec iniussae totiens redit orbita lucis. 55 Sic, modo si fas est aequare iacentia summis,

rixtulit et saevi irynthius horrida regis Pacta, nec erubuit famulantis fistula noebi. Sed neque barbaries Latio transmissus ab oris: Smyma tibi gentile solum potusque uerendo more Meles Hermique vadum, quo Lydius intrat Bacchus et aurato reficit sua cornua limo. Laeta dehinc series uariisque ex ordine euris Auctus honos semperque gradus prope numina, semper

Caesareum coluisse latus sacrisque deorum 6540 sinulas Ignes uer similem ignem Maum. similis ignem gemui A genui uer gemini o Mine miserin, ante similis MarkL l 45 Iabemque parenturi inmae rus Lociarum

104쪽

Arcanis haerere datum Tiberes primum Nil tibi uixdum ora noua mutante iuuenta Panditur hic annis multa super indole uictis Libortas oblata uenit nec proximus heres, Immitis quamquam et Furiis agitatus abegit. 70Uno si in Arctoas tenuis comes usque pruinas Terribilem assu passus uisuque tyrannum Immanem emollis, ut qui metuenda serarum Corda domant mersasque iubent iam sanguine tacto Reddore ab ore manus e nulla uiuere praeda. oriaecipuos sed enim meritosque erexit in actus Nondum stelligeram senior dimissus in axem Claudius et longo transmisit habere nepoti. Quis superos metuens pariter tot templa, tot aras Homeruisse datur summi Ioui aliger Arcas 80 Nuntius imbrifera potitur haumantide Iuno; Stat celer obsequio iussa ad Neptunia riton: Tu totiens mutata ducum iuga rite tulisti Integer, inque omni sella tua cumba profundo. Iamque piam lux alta domum praecelsaque toto 5 Intrauit Fortuna gradu iam creditur uni Sanctarum digestus opum partaeque per Omnis

Diuitiae populos magnique impendia mundi. Quidquid ab auriseris eiectat Hiberia lassis, Dalmatico quod monis nitet, quod messibus his soUerritur, aestiferi quicquid erit area Nili,

manem emollis cristi . . p. 256 Immanemque suis ut qui g, utque s la meritosq. erexit scripsi merito surrexit c a merito subvexit mintius meritos aura. evrare actus Om.: artus A c. an auctus demissus sis, corr. Hyrar ita longum

105쪽

P. MINU STATII )uodque legit mersus pelagi scrutator Eoi, Et Lacedaemonii pecuaria culta GaIesi Perspicuaeque niues Massylaque robora et Indi Dentis honos uni parent commissa ministro, s5 Quae Boreas quaeque Eurus atrox, quae nubilus Austex

Inuellit hibernos citius numeraueris imbres Siluarumque comas uigil iste animique sagacis Aes citus euoluit quantum Romana sub omni

Pila die quantumque tribus, quid templa, quid alii 100

Undarum cursus, quid propugnacula poseant Aequoris aut longe series porrecta uiarum; Quod domini celsis niteat laquearibus aurum, Qua diuum in uultus igni formanda liquescat Massa, quid Ausoniae scriptum crepet arce monetae 105Ηine tibi rara quies animoque exesus uoluptas, Exiguaeque dapes et numquam laesa profundo cura mero; sed iura tamen genialia cordi Et mentem uincire toris ac iungere festa Conubia et fidos domino genuisse clientes. 110Quis sublime genus formamque inriguis Etruscae Nesciat haud quamquam proprio mihi cognita uis Sed decus eximium famae par reddit imago, Uultibus si similis natorum gratia monstrat.

Nec uulgare genus fasces summamque curulem 115Frater et Ausonios enses mandataque fidus

Signae tulit, cum prima truces amentia Dacos Impulit et magno gens est damnata triumpho. Si quicquid patri cessatum a sanguine, mater Reddidit, obscurumque latus clarescere uidit 120s nubilus A nubibus cura isto, ite, o Pammeque e Meorr. l 99 Aea citus scripsi: Exitus A c animoque sagaci Excitus Maria. 105 arce Burmannus igne , t 108 genitalia, 10 mulcere toris et i 111 sublime decus Markl l 11 3 formae 114 Uulti s et sibimet similis L e aut et similis aret et sibismet

106쪽

SILUARUM L. III, 3. 3Conubio gavisa domus. nec pignora longe; Quippe bis ad partus uenit Lucina manuquebs leui grauidos tetigit secunda labores. Felix o si longa dies, si cernere uultus Natorum uiridisque genas tibi iusta dedissent 125

Stamina sed media cecidere abrupta iuuenta Gaudia florentesque manu scidit Atropos anatos;

Qualia pallentes declinant lilia culmos Pubentesque rosae primos moriuntur ad austros, Aut ut uerna nouis expirat purpura pratis. 130 Illa sagittiferi circumuolitastis, AmoreS,

Funera maternoque rogo unxistis amomo; Nec modus aut penni laceris aut crinibus ignem

Spargere, collectaeque pyram struxere pharetrae. Quas tune inferias aut quae lamenta dedisses 135 Maternis, Etrusce, rogis, qui unera patris Haud matura putas atque hos pius ingemis annoslIllum et qui nutu superas nunc temperat arces, Progeniem claram terris partitus et astris, Laetus Idumaei donauit honore triumphi 140 Dignatusque lac uictricis in ordine pompae Non uetuit, tenuesque nihil minuere parentes. Atque idem in cuneos populo seduxit equestres Mutauitque genus laeuaeque ignobile ferrum Exuit et celse natorum aequauit honori. 145 Dextra bis octonis fluxerunt saecula lustris, Atque aeui sine nube tenor quam diues in usus Natorum totoque uolens excedere cenSu,Τostis adhuc largi nitor inde assuetus Etrusci,

124- ha aci 130 ut se ipsi tibiis ubi, 132 in ternosque is eorr. 13 collataeque rono)ωι coniectaeque mi ius it 138 temperat A tomperet 13 mistim largitus il 141 in serissi et si aci 143 populo seduxit scripsi populos deduxit o populos cum duxit om populo te eduxit urinamus a celse honori Sumasius celso honore cis

107쪽

P. PAPINHAETHII Cui tua non humilis dedit indulgentia mores. 150Hunc siquidem amplexu semper reuocante tenebas Blandus et imperio numquam pater huius honori Pronior ipso otiam gaudebat cedere frater.

Quas tibi deuin iuuenes pro patre renato, me ducum, grates, aut quas pia uota rependant i55

Tu so tarda situ rebusque exhausta senectus Errauit seu blanda diu Ortuna regressum Maluit attonitum et uenturi fulminis ictus Horrentem tonitru tantum lenique procella Contentus monuisse senem eumque horrida supra 160 quora curarum socius procul Itala rura Linqueret, hic molles Campani litoris oras Et Diomedeas concedere iussus in arces Atque hospes, non exul erat nec plura moratus Romuleum reseras iterum, Germanice, limen 165 merentemque laues inclinatosque penates Erigis haut mirum, ductor placidissime, quanta Haec si quae uictis parcentia foedera Cattis, Quaeque suum Dacis donat clementia montem, Quae modo Marcomanos post horrida bella uagosque 170

Sauromatas Latio non est dignata triumpho. Iamque in fine dies, et inexorabile pensum Dinesti hic maesti pietas me poscit Etrusci,

Qualia no Siculae modulantur carmina rupes Nec fati iam certus olor saeuique marita 175 Tereos heu quanti lassantem brachia uidi Planctibus et prono fusum super oscula vultui

Vix famuli comitesque tenent, uix arduus ignis Summouet haut aliter gemuit per pauia nemus

108쪽

SILUARUI L. III, 3. 85Lit a qui salsis deceperat Aegea uelis. 180

Dinc immane gemens foedatusque ora tepentes Assatur cinores: cur nos, fidissime, inquis Fortuna redeunte, pater modo numina magni

Praesidis atque breues superum placauimus iras, Nec seueris antique orbatus muneris usu 185 Ad manes, ingrate, fugis nec flectere arcas Aut placare malae datur aspera numina Lethes'

Felix, cui magna patrem ceruice uehenti Sacra Mycenaeae patuit reuerentia ammael

Quique tener saeuis genitorem Scipio oenis 190 Abstulit et Lydi pietas temeraria Lausi. Ergo et Thessalici coniunx pensare mariti

Funus et immitem potuit Styga uincere sultis lex Thracius hoc quanto melius pro patre licereti Non totus rapiere tamen, nec iunera mittam IsbLongius hic manes, hic intra tecta tenebo: Tu custos dominusque laris, tibi cuncta tuorum Parebunt; ego rite minor semperque secundus Assiduas libabo dapes et poeula sacris Manibus effigiesque colam te lucida saxa, 200 Te similem doctae referet mihi linea cerae; Nunc ebur et festium uultus imitabitur aurum. Inde uiam morum longaeque examina uitae Affatusque pius monituraque somnia poscant Talia dicentem genitor dulcedine laeta 205 Audit et inmites lente descendit ad umbras Uerbaque dilectae fert narraturus Etruscae. Siaue supremum, senior mitissime patrum,

premumquo uale, qui numquam sospite nato Triste chaos maestique situs patiere sepulcri. 210

, t 203 sanctaeque Marsit u 204 morituraque A , ore Doni.

109쪽

P. PAPINI STATII Sempor odoratis spirabunt floribus arae, Semper et Assyrios felix bibet uria liquores Et lacrimas, qui maior honos hic aera litabit Manibus eque tua tumulum tellure leuabit. Nostra quoque exemplo meritus tibi carmina sanxit, 215Ηο etiam gaudens cinerem donasse sepulcro. IV.C ILLI FLAUI A XL Ite, comae, facilemque precor transcurrite pontum, Ite coronat recubantes molliter auro; Ira dabit cursus mitis Cytherea secundos Placabitque notos, fors et de puppe timenda Transferet inque sua ducet super aequora concha. Accipe laudatos, iuuenis Phoebeie, crines, Quos tibi Caesareus donat puer, accipe laetus Bitonsoque ostendo patri sine dulce nitentes inpare atque diuinam putet esse Lyaei.

Forsan et ipse eomae uni quam labenti honorem 10Ρraemetet atque alio chasum tibi ponet in auro.

Pergame, pinifera multum felicior IdalIlla licet sacrae placeat sibi nube rapinae Nempe dedit superis illum, quem turbida semi r Iuno uidet refugitque manum nectarque recusat, 15 At tu grata deis pulchroque insignis aluuino Misisti Latio, placida quem fronte ministrum Iupiter usonius pariter Romanaque Iuno Aspiciunt et uterque probant nec tanta potenti Terrarum domino diuum sine menio uoluptas. 20214 eque A s atque inque Mural l 21 sancit is eorr.

IV. Titulum dedi eae A e naui ierini fratris A fratresu 11 Prymetet A: Premeretis Prolaret μοι lo laude rapinae

110쪽

SILUARUM L. III, 4. 87

Dieitur Idalios Myeis de uertice lueos Dum potit et molles agitat Venus aurea cygnos,

Ρergamea intrasse domos, ubi maximus aegris Auxiliator adest et festinantia sistens

Fata salutifero mitis deus incubat angui. 25 Se puerum M pae praeclarum sidere formae Ipsius ante dei ludensem conspicit aras. A primum subita paulum decepta figura Natorum de plebe putat sed non orat illi Arcus et ex humeris nullae fulgentibus umbrae. 30Miratur puerile decus uultumque comasque Aspiciens tun Ausonias' ait ibi ad arces, Neglectus Veneri tu sordida tecta iugumque 8eruiti uulgare feres procul absit ego isti,

Quem meruit, formae dominum dabo uade age mecum, 35 Vade, puer ducam uolucri per sidera curru

Dinum inmane duci nec te plebeia manebunt Iura Palatino famulus deberis amori. Nil ego, nil, teor, set iam dulce sub orbe Aut uidi aut g0nui cedat tibi Latmius ultro 408angariusque puer quemque irrita fontis imago Et sterilis consumpsit amor te caerula Nais Mallet et apprensa traxisset fortius urna. Tu puer, ante omnis solus formosior ille, cui daberis.' sic orsa leues secum ipsa per auras QTollit olorinaquo iubet considere biga. Nec mora iam Latii monte ueterisque penates Euandri, quos mole noua pater inclitus urbis Exeoli et summis aequat Germanicus astris. Tune propior iam cura deae, quae forma capillis 500sima, quae uestis roseos accendere uultus subitaJ duiniam ius; mesim nitida iras tam si iam