Silvae

121쪽

98 P. PAPINU STAUOmnis honos quid tale, precor, prior annus habebat2 Dic age, Roma potens, et mecum, longa Vetustas,

Dinumera cistos nec parua exempla recense, Sed quae sola meus dignetur uincere Caesar. 30Τer Latio deciesque tulit labentibus annis Augustus fasces, sed coepit sero mereri: Tu iuuenis, praegressus auos. et quanta Musas, Quanta uetas flectere tamen precibusque senatus Permittes hunc saepe diem. manet insuper ordo 35 Longior, et totidem felix tibi Roma curules Terque quaterque dabit mecum altera saecula condes, Et tibi longaevi renovabitur ara arenti.

Mille trophaea seres, tantum permitte triumphos. Restat Bactra nouis restat Babylona tributis 40

Frenari nondum in gremio Iouis Indica laurus, Nondum Arabes Seresque rogant, nondum Omnis honorem Annus habet, cupiuntque decem tua nomina menses.'

Sic Ianus ausoque libens se post recepit. Tunc omnes saeuere dei laetoque dederunt o Signa polo, longamque tibi, rex magne, iuuentam Annuit atque suos promisit Iuppiter annos.

Regia Sidoniae eonuiuia laudat Elissae, Qui magnum Aenean Laurentibus intulit aruis,

122쪽

8ILUARUM L. IV, 2.

Alcinoique dapes mansuro armine monstrat Aequore qui muli reducem conmimpsit Ulixem: Ast ego, cui sacrae Caesar noua gaudia cenae Nunc primum ominaque dedit concumbere mensa, Qua celebrem mea uota bra, quas soluere grates Sufficiam non, si pariter mihi uertice laeto Metat adoratas et Smyma et mntua lauros, Digna loquar. mediis uideor discumbere in astris 10 Cum Ioue et Liaca porrectum sumere dextra Inmortale merum sterile tran Amisimus annos: Haec aeui mihi prima dies, haec limina uitae. Tene ego, regnator terrarum Orbisque subacti Magne parens, te spes hominum, e cura deorum, ocimo iacens datur haec iuxta, datur ora tuori Uina inter mensasque, et non assurgere fas est7Tectum augustum, ingens, non centum insigne columnis, Sed quantae superos caelumque Atlante remisso 8 -tare queant. si et hoc uicina Tonantis 20 Regia, teque pari laetantur sede lacatum Numina, ne magnum properes escendere caelum: Tanta patet moles effusaeque impetus aulae Liberior campo multumque amplexus aperti ineros et tantum domino minor ille penates 25

Implet et ingenti genio iuuati aemulus illic Mons Libys Iliae usque nitet, hi multa Syenen Chios et glaucae certantia Doridi saxa

Lunaque portandi tantum sustecta columnis. Longa supra species fessis uix culmina prendas 304 inulto ci lento concumbere seriis consurgere u a non sur re uer considere Mariu lis adoratas odora is, si hic limina cis eorri nec escendere μο---: excedere campo A campiis spatii Μαμι. aperuis: operti nitet . . . multa A eum signo aminae hic im/ervi iam, addunt et om l 28 hios, a duos glauc Ain eis glauca Do m. Dorici Niciamus Doride A

123쪽

100 P. PAPIU STATU Uisibus auratique putes laquearia caeli. Hic cum Romuleos Proceres trabeataque Caesar Agmina milis simul iussit discumbere mensis, Ipsa sinus accincta Ceres Bacchusque lyborant Sufficere. thori felix sic orbita fluxit 5 Triptolemi sic vitifero sub palmite nudos Umbrauit colles et sobria rura Lyaeus. Sed mihi non epulas Indisquo innixa columis

Robora Maurorum aemulasque ex ordine turmas, Ipsum, ipsum cupido tantum spectare uacauit 40 Tranquillum uultus et maiestate serena Mulcentem radios summittentemque modeste Fortimae uexilla suae tamen re nitobat

Dissimulatus honos. talem quoque barbarus hostis risset et ignotae conspectum et Oscere gentes. 45 Non alitor gelida Rhodopes in uallo recumbit Dimissis Gradivus equis; sic lubrica ponit Membra Therapnaea resolutus gymnade Pollux, Si laesit ad Gangen Indis ululantibus Euhan, Si grauis Aleides post horrida iussa reuersus 50 Gaudebat strat latus adclinare leoni.

Parva loquor necdum aequo tuos, Germanice uultus: Talis, ubi Oceani finem mensasque reuiait Aethiopum sacros diffusus nectare uultus Dux superum, secreta iubet dare carmina Musas 55

Et alienaeos Phoebum laudare triumphos. Di tibi namquo animas saepe exaudire minores

Dicuntur patriae bi terque exire senectae Annuerint fines rata numina miseris astris,

Templaque des habitesque domos saepe annua pandas 60 Limina, saepe novo Ianum lictore salutes,

124쪽

SILUARUM L. IV, 3

Saepe coronatis Rem quinquennia lustris lQua mihi sellae epulas inevitaeque dedisti Sacra tuae, talis longo post tempore uenit Lux mihi, roianae qualis sub collibus Albae, 65

Cum modo Germanas acies modo Daca sonantem Praelia Palladio tua me manus auluit auro.

U DOMITIANA. Quis viri silicis grauisque ferri Immanis sonus aequori propinquum Saxosae latus Appiae repleuit γCerte non Libycae sonant catervis Nec dux aduena peierante bello Campanos quatit inquietus agros, Ne frangit vada monti sque aesis Inducit Nero sordidas paludes. Sed qui limina bellicosa Iani Iustis legibus et foro coronat, 10 Qui castae Cereri diu negata Reddit iugera sobriasque terras, Qui fortem uetat interire sexum Et ensor presubet mares adest Pulchrae supplicium timere formae, 15 Qui roddit Capitolio Tonantem Et pacem propria domo reponit, Qui genti patriae futura semper Mnest culmina Flauiumque cultum:

125쪽

102 P. PAPINU STATU Hic segnis populi uias grauatus mPer campos iter omne detinentes Longos eximii; ambitus nouoque Iniectu solidat pudies harenas, Gaudens Euboicae domum Sibyllas

Gauranosque Sinus et aestuantes 25 Septem montibus admouere Baias.

Hic quondam piger axe vectus udo Nutabat cruce pendula uiator, Sorbebatque rotas maligna testius, Et Nob in mediis Latina campis 30Ηorrebat mala nauigationis; Nec cursu agiles, sed impeditum

Tardabant iter orbitae latentes, Dum pondus nimium querens sub alta Repit languida quadrupes statera. 35. At nunc, quae solidum diem ferebat

Horarum uia facta uix duarum. Non tensae uolucrum per astra pennae,

Noe uelocius ibitis, carinae. Hic primus labor incohare sulcos 40 Et rescindere limites et alto Egestu penitus cauare terras;

Mox hausta aliter replere fossas Et summo gremium parare dorso, Ne nutent sola, ne maligna sedes 45

Det pressis dubium cubile saxis; Tunc umbonibus hinc et hine coactis Et erebris iter alligare gomphis.

20 segnis segnes mi ius senis A, et ita uel suis o grauata A c ccπr mi ius ira Per seripsi Et A su 23 putres . Clericus graues s acii 27 udo missius uno cis ira latentes Burmam se tacentes s a iacentes Markl l 35 Repit A Rop

126쪽

SILUARUM L. IV, 3

quantae pariter manus laborantim caedunt nemus exuuntque monte' 50m sere seopulos trabesque laeuaui; Illi saxa ligant opusque exii Cocto puluer torridoque topho;

Η siceant bibula manu lacunas Et longo fluuios agunt minores. 55 Hae possent et Aiso cauare dextrae Et maestum pelagus gementis Helles Intercludere ponis non natanti. His paruus, nisi cliuiae uetarent, Inous freta miscuisset Isthmos. 60 Feruent litora mobilesque siluae,

It longus medias fragor per urbes, Atque echon sim luno et inde actam Gauro Massicus uuisex remittit Miratur sonitum quieta Cyme QEt item palus pigerque Savo. Et flauum caput umidumque late Crinem mollibus impeditus ulcis Uultumus leuat stra maximoque Pontis Caesarei reclinis arcu DRaucis talia saucibus redundat:

Camporum bone conditor meorum, Qui me uallibus auiis refusum Et ripas habitare nescientem

Recti legibus aluei ligasti, 75 Et nune lis ego turbidus minaxque, Vix passus dubias prius carinas,

127쪽

104 P. PAPINII STATU Iam pontem fero peruiusque caleor; Qui terras rapere et rotare lum fueram, pudet animis esse eoepi; 80 Sed gratis ago semilium is tanti est, Quod sub te duce, te iubente, cessi, Quod tu maximus arbiter meaeque Victor perpetuus legere ripae. Et mine innite in viis beato G Ne sordere sinis malumus late Deterges sterilis soli putorem,

Ne me pulvereum grauemque caeno Tyrrheni sinus abluat profundi,

Qualis Cinyphius iacente ripa s0Ρoenos abad serpit inter agros,

Sed talis ferar, ut nitente cin suTranquillum mare proximiunque possita Pur gurgite prouocare Lirim. Haec amnis, pariterque se leuabat 5 Ingenti plaga marmorata dorso. Huius ianua prosperumque limen

Areus, belligeri dueis tropaeis Et totis Ligurum nitens metallis,

Quantus nubila qui orona Iri DoIlli flectitur xcitus uiator,

Illi Appia s dolet relinqui.

ne uelocis acriorque cursus,

ne ipsos iuuat impetus iugi sce sessis ubi remigum laemiis 105

128쪽

MMI AMRI L. IV, 3. mae arbasa ventilatis, aurae. Ergo Omnes, age, quae sub axe primo Romani colitis fidem parentis, Hono limite commeate gentes, Eoas citius uenite laurus iis

Nil obstat eupidis, nihil moratur. Qui fimo Tiberim relinquit ortu,

imo uespere nauiget Lucrinum. Sed quam fine uiae recentis imo, Qua monstrat ueteres Apollo Cumas, 115

Albam crinibus infulisque emolUisu fallimur an sacris ab antris Mert Chalaidieas Sibylla laurus'

Cedamus chely, iam repone cantus: Uates sanctior incipit, tacendum est. 120 En et olla rotat nouisque late Bacchatur spatiis iamque replet. ne sui uirgineo profatur ore: Dicebam, ueniet manete eampi Atque amnis), ueniet auento caelo, 125 Qui foedum nemus et putres arenas Celsis pontibus e uia leuabit.

En He est deus, hunc iubet beatis Pro se lari ite imperare finis; Quo non gnior has subit habenas, MEx quo me duce praeseiosis rei Aeneas avide futura quaerens

Lucos et penetrauit et reliquit Hic pae bonus, hic timendus Natura melior potentiorque. 135mo, flammis ros teneret axes,

129쪽

106 PAPINU STATU Largis, India, nubibus maderes, Undaret Libye, teperet Haemus.

Salue, dux hominum et parens demini,

Prouisum mihi cognitumque numen. 140 Nec iam putribus euoluta cartis

Sollemni prece quindecim uirorum Ρerlustra mea dicta, sed canentem Ipsam comminus, ut mereris, audi Audi quam seriem sequentis aeui 145Ρronectant tibi candidae sorores: Magnus to manet ordo saeculorum,

Natis longior abnepotibusque Annos perpetua geres iuuenta, Quos sexta Haridos obisse Nestor, 150Quos Tithonia computat senectus Et quantos ego Delium poposci. iurauit tibi iam niualis Arctos, Nunc magnos oriens dabit triumphos.

Ibi qua uagus Herculas et Euhan 155 Ultra sidera flammeumque solem Et Nisi eaput et niues Atlantis,

Et laudum cumulo beatus omni Scandes belliger adnuesque currus; Donec micus ignis et renatas 160

Tarpeius pater intonabit aulae, meo donec uia is regente terras nos magis Appia senescet

14 conditumque o I 141 inuoluta missius i 145 Audimissius Vidi seriem sortes o a' sequentis Metristi: --rentiam a morantis Manlius uirentis uel rotantis minatum 146 Pronectantis ci rouectant, ab et 151 Quot missi H omasomm. Misso A c placidus su sso mi ius il 156 tam callem mistolatati l 159 Scandes uel Sandes c de A margine tabscisso non liquet pandes Politianus i abnuesque A imosquo si annuesque uel obuiusque 162 te gerente is eorr. 163 senescat ο

130쪽

MLUARUM L. IV, 4.

1REPISTOL M UICT0RIUM ARCELLUM. Curre per Euboicos non segnis, epiStola campos, 'Hac ingressa uias, qua nobili Appia crescit In latus et molles solidus premit agger aren . Arius ubi Romuleas uelox penetraueris arces, Continuo dextras flaui pete Thrbridis oras, ydia qua penitus stagnum nauale cohercet Ripa suburbanisque vadum praetexitur hortis. Illic egregium formaque animisque uidebis cessum et celso praesignem uertice nosces Cui prinium solito uulgi de more salutem 10 vix inelusa modis haec reddere uerba memento: Iam torras uolucremque polum laga ueris aquosii Laxat si Icariis caelum latratibus urit;

Ardua iam densae rarescunt moenia Romae. Hos Praeneste sacrima, nemus hos glaciale Dianae 15

Algidus aut horrens aut Tuscula protegit umbriu Tiburis hi ludos Anienaque igora capiant Te quoque clamosae quaenam plaga mitior urbi

Subtrahit aestiuos quo decipis aere soles 2 Quid tuus anto omnis, tua cura potissima Gallus, 20 Nec non noster amor dubium morum probandus

Ingeniine bonis Latiis aestiua in oris 2 Mns metalliserae repetit iam moenia Lunae Tyrrhenasque domos quod si tibi proximus haeres

Non ego nune uestro procul a sermone recedo; beertum est, inde sonus geminas mihi circuit aures.

tu, dum nimi possessa Hyperione agrat