Iusti Lipsi De cruce libri tres ad sacram profanamque historiam vtiles. Vnà cum notis

11쪽

Zethao veteres eareere torxis auos. Nee voluit seros Erebo parere nepotes,

Colla sed excusso libera ferre iugo

Victricis et exilla Crucis . credentibus omen

Extulit , imperi, signa futura sui

Umbrarum hae oeulis haud aspicit arbiter equis. Sauli, , auxili, expedit arma nouis. In Crucis excidium Latias aptare secures Apparat , , domina concitat urbis opem . Primat Caesareus tentauit verbera lictor Incassum, ct rabie proficiente nihil. Nam lignum Crucis ad quo is obduruit ictus Stati magis , quanto cadirar illa magis. Christia dums fides numerum cruciatibus auget. Et Crueis imperium crescere poena facit

crux vicit crucis artifices, tormenta propago. Vnus , innumeros ChriHus in orbe Deos

Non tamen antiquus furiarum in sede quiescit

Hostis, at indicto pratia Marte eiet Omnia conquirit poenarum inuenti, Frannos, Monsdra,faces,taqueos, tagra, metalla feras

Donec Romuleos Christi victoria fasces Subdidit , o victo Cesare iura dedit Hinc aquila cessere Cruci, aEumj per orbem Crux fuit auguHis gloria prima viris. Vt quoties fera barbaries, aut nominis hostis Christia aum , sacra mouerit arma Cruci Arsacides, vel mollis Arabs , Macedures phalanges. Pontus, Ismariν Luna superba ducis Aut Sotha, vel Garamas, medijs, vel Drtibus Ammon. Errarum aut furijs gens agitata nouisa Protinus intrepidis animis armisi paratis . Sancta salistifera pro Cruce turba stetit. Nunc idem, rabie nune imminet hoctis eadem .

O proceres.eadem caussa tuenda Crucis. Iungite communes fata in communia dextras. Ne pereant omnes dum sibi quisque cauet . Crux acies volet in medias hoc vincitesigno, Cui didiei famulas mors dare victa manus.

Suodstui tremuere lacus quod mundus. , hostis

is viso, trepida periri arma fuga

12쪽

Ηae monet antiqui scrutator Lipsius aut , Et Iimulos scriptis subdit ad arma suis. Vile crucis quondam letigeaeus eruit misis. Paenas supplici qu-nta quibusffuit. Exemplo, docet, tantum de ieeus,nsons Morris, ob humani criminis acta tulit: Si Deus esse reus voluit . eulpam p piauit,

Deleurit necem morte, eruore fasci Hortari benefacta Crucis vos stringereferrum Pro Cruee coniunctas sumere tela manus

Ηο vos sancta fides clam defensoribus istis Tempus eget pietas, o ium2 rogant. Arma dabunt superi victricii, tessera Christus, Cruxsignum , noster buccina Iuuui erit.

13쪽

MAX AE MYLIANI

DE URIENDI',

Epigrammata. SV prvicii ferale genus, trabs hospita eti,

Crux olim. dirus sontibm horror erat Tormentum inuisum, duruat, execrabile lignum. Quo grauius nullum terra nouerca dabat. At postquam sata patre Deo, sata Virgine proles Diluit in celsa crimina nonra cruce: Victima pro seruis dominus, pro sontibus insens . Pro sis medicus, pro grege pastor amans s Ilicet ex illo, Crux lux, mors vita,trophaeum Furca, decM probrum, poena medela fuit. Hospite pressa Deo tanti Crux numinis, olim Crux scelerum Nemesis, nunc scelerum na salus. Hoc olim tam grande decus, tam nobile pignus Terra diu caeco texit auara sinu: Dum veluti postliminio tandem extulit illam , Et luci lucem' Caesar habere dedit. cingant orisior ῆanc Ius Tu ceu Caesaris aemulud, atra Nocte laborantem tollit ad astra Crucem ἐODilum iustὸ sic rident lumina iustis. Inuidia iniustis lumina stacta dolent. Anumam rex Delius indit.

14쪽

LIBRIS DE CRUCE,

ANT VER PIENS Is

is Leectorem Epigramma.

SI te prisca iuuant:hoe,docti, DE CRUCE, Lipsti Ingentis plenum , volue laboris opus. Supplicium Crucis ille vetus describit ad unguem, Quale suit,nostram SALVI FiCAM v CRvCEM: In qua hominum lapsus, scelerumque Plator atrocem Mortem, insons , multo canguine passus erat. Vnde noua extinctis lux extitit, unde sepultis Vita oriens, rutilam sustulit alta facem. Vnde redemptio Malma reconciliatio manant rVnde perennantis flumina pacis eunt. Ista vetustatis reserat penetralia , Lector, Vtere eo ιδε quantus, disce, vir ille siet

15쪽

D CRUCE LIBRO S.

LI Usa, aliariae decus corona, I MI, delicium nouem Sororum, uo nec es melior benigniorque: Iam loquax nimium, nec aequa lingua. uae, ab artibus abrogare sanctam Virtutem solet acpolitiori Doctrinae, reprimetur ilia , nam tu, i doctissimus unus es virorum, Vnus es smul inimus virorum E curae 'etas, O ipsa iram, Hac docyrina velut potitur auro.

Coniunctam, bone sector, hic videre Virtutem licet eruditioni.

Balthasar Moretus I. F.

16쪽

LIBER PRIMUS

GGREDIOR de C Rue scribere, sed tuam prius opem auxia litimque imiocans qui eam consecraiti, Minfame illud lignum instrumentum secisti publicae salutis . Tu Deus a Deo genite , homo ex homine genite, hominibus genite, da mihi vera, da recta scribere, tibicinis honore ni Cruci in splendorem nobis in fructum. Materies&ordo mei operis ille. Quia Crux,de Cuiusmodi fuerit: Vbi , mare, L omodo, Gatenus usurpata. Haec omnia non distincte solum, ed di

fui dicam: nec displicebit accuratio illi, cui salut re hoc signum placebit.

C significatione duplici, Laxavi Adstricti . G.

. Illa est,cum pro omni angore,tormento, atque q iaetiam interitu sumunt ut Comici passim, qui Abiro iubent in malam Crucem ut Gracchus , qui dixi;M RO alio etiam genere talo Cruce perire ut Plautus' de homine merso aquis , Abstractum in maximam malam Crucem. Sedra Terentius a cruciando, O

rctrices

17쪽

x DICR vehretrices dixit Cruees nec dissimiliter Plautus, Aliqua mala Crux semper est, qua aliquid petat. Paul Aululatilo diuersus illud eiusdem: Leva te mala Crux agitat Ibum quod adfine istis, Quae laruae, aut quae intemperiae At Adsti icta significatio est haec mea & vulgo receptissima, cum peculiariter cruciatum, interitum adbis, is notamus in ligno . Quid it, credo,quia eximius iuBPq. le, mors tarda plane cum sensu. Dixerunti aliosisAM nomine Gabalum. Nonius ex Varrone citat: Nos bar in dis bari quod nocentes in gabalum fingimus homines vos non barbari noxios absoluitis . Quae vox etiam in priscis Glossis, sed vocali media mutante Gabutam,cα-νος explicatq relaxe, cui de & pro quocunque Infelix tormento. Dixerunt alitari Infelicem arborem Iunil. Ripitem Incarnari te horrendo apud Liuium DCaput Lib. t.

obnubito, arbori infelieisu pendito. De Cruce accipi res docet, MCicero, qui in ea pro Rabirio palam sic

interpretatur. Seneca Inuenitur qui velit ada Epist.eia Issesiae L ctus ad infelix isiud liguum trahere animam tot to 1 menta tracturam . Minutius Felix Deus ligneus, In Octa-

h, ui seritus vel inflici stipiti portio iid est, crucis.

Infamis Dixit&In semen Poeta incertus με Ψ Noxius infami districtus ripite membra,

Sperat ora fixa posse redire Cruce. Natae appellationes a iudicio dens vulgi, quibus hoc sipplicium in horrore pariter ωvilitate. Itaque Apuleii: s in meo quidemi prisco libro Damna Lib. t. de

vulgo tam Crucem dixit ' Damnata inquit, iam Crueis Asio. 4 im i candidatus bene, pro hoc sensu. Et si autem Crux

proprie in ligno: tamen ad noto, similitudine etiam ita dictam suspensionem aut fixionem in alia paratura . puta in monte aut petra . Sic Tertulliano sunt Lib .ad- Cruces Caucasi rum . alludenti ad Pro mcthea illic as z d. i. ε' fixum quem ipsum Lucianus describiti appellat παυρίων me. Sici Manilius de Andromeda,quae in scopulo vi dia incto exposita Et cruce virginea Lib. v. moritura puella p/pen it

18쪽

yras PRIMvs. Iez P. III Nomina phras' ad hoesupplicium Figere Con gere,Cruciare item Cruciari-, pro appendendo. xv c I s haec nomina: supplici quod per eam, ista Cruei fusfigere ut Velleius de piratis, quos Caesar, inquit. Crue suffixit . In eruce suffigere . it De Bello Hirtius Iuba Numida eos, qui loco amisso fuga DAmς ' eeeperant, in eruce omnesDFxit. Item Cruci ne-De pati re, , Crucifigere,crebra in libris. Illud minus, Figereri , -p ta itine additione Tertullianus sic utitur Taceo Figere. quod figitur CChrillus: in hoc enim venerat. Quod Natali ridem Configera Lilinus Nolanus Episcopus dixit consiger fςsi Atis Ueani repidi .quam eonfixere rebezer de Christo ad iudicium venturo Et si Tertullianus n. . ia illo aliter, veterem hominem confixum esse Christos ut earn dicit quod , uigb, una erucifixum . buo etiam V proprio verbo appellarunt Cruιiare Ausonius: Cruciaverat illi . mclara. In Cupi Spreta olim, memorem Veneris, Proserpina Adonim. . L Hegesi opum Capiebantur innumeri Iudaei, qui Lib. v.ea gent ferme μή diem cruciabantur . quod est in crvi.

V 1 I. ccm agebantur: atque Iosephus in illa ipsa re dix L. . ' iii ιωες αυρ. 'autinus:

ibidem Crurificat, quod in ijsdem glossis alibi:

Crucificatus αυρωμ ένος. Crucio siue Crue ipsa Cruciarius dictus,is qui in cruce,vel qui ea dignus. In

In satyr ipsa,Vt Petronius Cruciari, nim parentes vivida cruciarunt noctu laxatam eu Zodiam, detraxere penden-Deelam. Declamationibus Calpurniis lacci inscri. ri'

rius . de his qui appensi iam in cruce. At qui et di c- gni,per conuici una aut minas quoque sic nominati. Isidorua: Cruciarim, ιν quo sit cruces igni. Apu V i

19쪽

Graeorum verba ad Crueem erucifixionam i χ-ehimis Ouidius emendati,iste etiam explicatus. IS A Latinis Graecis duo sere Crucis nomina 4 Σπωρος Sc Σαγλο . Illud frequentius: quod

erectum . Latine dixeris Palum siue Vasium Eulta talio. Σκόλοπης λέγ=Wm Stauri sunt tigna recta O praacu ta: qua se Stauara dicuntur a ijs qui miniscing nue loquuntur . facta vox, vel quod ad aerem sient, mel quod in latum. Hi ipsi is colopes dicuntur. Quod ait ευρος vel inlatum, de pluribus iunctis verum est,ut solet in castrorum vallo. Neque immuto; etsi ex Hesychio paullo aliter derivante possim. Ille sic: Σπωροι, οι πταπιπιγγες σκολοπις, Θρακες , ἡ δρυι sti Q Stauri defixi Hipites sunt,masti, omnia ligna recta flantia fab eo quod aena Stauri mel quod ad auram consistant. Allusis ad postr nium hoc elymon Prudentius videatur. ---- Crux istum tollat in auras Incea Vivente , oculos erat alitibus

Ilaec Grammatici. sed Lucianus ingeniose proa Ηym. xta τὸ ri gumento,in Iudicio vocalium, derivat a Taulitteri, quae figura crucem resert Ait Eo τουτου T Jm τε χημα τύ mri1ρω τὴν τανηρα εχπουνυώ ξὸν ab ista etiam , instrument pessimis cruci uesimum nomen venisse. Atque hoc in fine etiam dies Σκολο ii iterat. Iam Σκόλμ proprie,vallum, sudemque si- Gnificat acutam.Hesychim: Σκολοπis,ος ι ξυλα

20쪽

S Iopes acuta ligna, recta. Homerus:

et atro lai dicebantur. Et bene, quod duo illa verba suggerit quibus ipsam crucifixionemrignabant,Aνα-

posite ad elationem scilicet fixionemque in alto notandam: etsi alias etiam simpliciter, Σπωροι- λοάζειν. Sunt &alia duo verba, quibus vulgo valde 'si IIροσηλοuas Κρεμοῦν siue Ανα ε . quorum illud clauationem ipsam in ligno proprie notat, hoc suspensionem. In illo, scriptoris aliquis error vid

tu apud Hesychium Προσηλω ,αἰέFωπυ atque i Dchisbego rescribam, νε υρωγια. In isto aepe interpre correctus tum , qui ad suspensionem vulgariam, in laqueo Lib. I. aptant. Ita quod Arrianus narrat de Musicano: --πεμ σαχ λεξοπύλος ΗλZει- τη eum γη aliter ve sum legi,cum sic debuerit Hune Alexander erueini in sua regione iubet. Curtius satis praeit, qui scribit in crucem sublatum cita quod Diodorus Siculus Lib.x Di in eiusdem Alexandri rebus, de Tyro capta: δάidem Curtius recte: Duo milita erucibus Uxa, par ingens litoris spatium pependerunt. Et exempla spluscula . Tale apud Latinos ipsum Suspendere, quod sis iis ad Crucem reserendum moneo iuuentutem . Ut in si quas esilio: Lib. t. Hunc postquam diro suspensum robore vidit. Epiaevi In Seneca Latrocinium feeit aliquis quid ergo meruiit 'ut fugendatur in Ouidio: In Ibin More me intereas capti su*ens Aebas.