Iusti Lipsi De cruce libri tres ad sacram profanamque historiam vtiles. Vnà cum notis

51쪽

C A P. VII.

In ipsa Fixione nudi in erucem dati an altam,an .n Lrra depositam id quasitum , is utrumqua firmatum

s τὰ sunt quae Ante fixionem: nunc quae In ipsa. otia considero , Sustansionem , strictionem, Inscriptionem Suspensio pratat.&ante illam etiano lv.Lil Nudatio quia simul ad crucem ventum, spoliabant hominem,& sic in eam dabant. Receptum hoc inb ' plerisque supplicijs, velut Natura suasu, quae nudos induxit in vitam, Meducit: etiam in isto Artemi Lib. t t. dorus: Σταυρου ἐγα, τύ mνm λος Ο vir r- . Crucifigi bonum pauperi,quia sublimu ea crucifixusci noxium ver diuiti , quia nudi erucifigun- ιαν In Christo factum hoc obserues quem Euam gelista narrant iecepisse vestes post flagellationen iam deducendum , posuisse iterum deductum. Emes..is . o nudi dati in crucem: sed Iacentem an Erectam 3 cr-em Pro Iacente, Aeta vetera de Pionio Martyre: Irrb iani, o vestimentis oliauit , is an alum fusticiens aeta Deo gratias agens super lignum seipsum extendit, militis tradidi me clauis conligeretur . Satis ci re atque etiam mox clarius Eun igitur ligno sexum rexerunt. Dici nihil potest, qui nixio hic in Iacente facta suerit, quaeibit erecta. Et ratio etiam aliqua suadet. Nonne enim facilitis hominem sic af figere supinumi inclinatum quam tollere in ero. Elam,pendulum,labentem,sortasseri reluctantem , λvidetur Tamen quod in Ereetam,plusculi adfirmant testes Cicero in Gauiana cruce describenda st tu Lib., in

nitinuit cum Mamertini more atque instituto suo ver.

Crucem fixissent post urbem in via Pompeia te imber nare in via qua Rhegium spectat Et verba

52쪽

tum in eam datum. Idem in Rabiriana: In eampo Martio Crucem ad ciuium supplicium defigi conbiitui iubes . Stabat iam defixa,dum causi, dice-Cap.is ictur,& cruciarium suum exspectabat Galba apud Suetonitina, cuidam inclamanti se ciuem Romanum esse, multo prater caterra altiorem dealbatam eruis Lib. vi I. cem ita tui iubit Statui,ac tum ulligi Iosephus de . hidaeo quodam a Romanis capto: υἰζάασος πνο- Ελεα παρον Bassu iussit defigi crucem , tanquam Hatim sustensuru in ea Elea rum Deruique de libro Lib. 1. Esd re omnis homo qui hanc mutauerit iussios P νι ozena IoPatur lignum de domo ipsius, is erigatur,is consigatur in eo. Vtrobique hic eredito,fixionem

antecedit. Nec video quid obduci possit nisi istud ri yia infirmum, statutas quidem, sed sub aduentum noxi 'iterum demisias Sis credas aut irriti laboris quae ratio Abnuunt etiam phrases veteres, quas scimus pleru:nque adsimiles rebus ipsis: Dicunt enim Tot Iuris,lere , gere, Ferre lare in crucem quae omnia , iaetationis uini aut molitionis . Item in ipsis sonti-btis, Excurrere, Ascendera , Salira in crucem quae mihi videntur conuenire non nisi in Erectam. Pri

rum phrasium exempla nota atque obuia sunt posteriorum cape ista Plautus:

Mostet dabo ei talentum primus, qui in crucem excu- Iar. currerit. Prudentius.

Πcei Crux Pa nostra est,nos patibulum ascendimis.

φ. Plautus. Hymn.x Credo hercle adueniens nomen mutabit mihi.

de Christo:

53쪽

In lignum quadratum,altum, terras euatum, Rectum extenderunt. De eodem Narianetenus. In hi χλωνα δ''ἐγηγρωον αλλον LMως

Ε τειναν , ξέτειναν, Δωσα Ἀραὶ, Nὸ is Quorum versuum haud sane optimorum, liberesti an ip dicam haec sententia. Ductum subductum in i tam crucem , ad visimum eius finem jectum ita It na Na tutum L . . ad transuersarium lignum manus m. μῆ- xm: denique se pedes ad Hipitem defixum . Atque ista pro Erecta . In dissensu autem nos quid definiamus p consensum, qua licet. Dicimus Vtrumquiusurpatum, saepius tamen hoc postremum. Imo interim necessario hoc postremum. Pone enim in ambore suspensos saepe factum quomodo demitti ea potuit,vi tunc attolli

C A P. VIIIa

Clauis figi solitos , interdum funibm adpringi. SE iam ad Adprictionem transeo ; quae facta sclauis, aut funibus,sed plurimum illis Seneca De vit. Cum refigere se crucibus conentur , in qua unus beat. quisque vestrum clauos suos ipse adigit . Ita legen- P' dum non adjeit. Illi, inquit, conantur tollere se de crucibus suis: vos contra, magis magisque assigi-

tis, clauos adigitis inlienum Meminit Apollo in oraculo quopiam, de Christo:

54쪽

Lra ac sacv Movs. rgnis se lauis crux confecta est. Atque ab hac Graecis pallina ipsa crucifixio. οσήλωσ1ς dicta quasi Vontra dicas claui xio Ulpianus in D mosthenem expli- Lib. III. sigi clauis. Et soletasse eo respexit Strabo cum de Cantabris dixit, αἰααὶπη - Ο Γ Σταυρῶν Gu xos in erucibus. Ergo de clauis certum: an etiam de funibus sunt exempla Ausonius suum Cupidinem lacit

Deu inctum post terga maum substrictas ianiis

Vincula marentem.

ς- νιδι usus: Σταυροδ diti, inquit, inpi Mον ποσα- φράει διε γν lGν Crucifigit in somnis viro ealibi nuptia designat , obligaturam . quia scilicet ligno Li.xxviii Iungitur copulaturque . Plinius inter magicas in QP V ptias partum etiam e cruce numerat, id ei spa teos funes . Quid, quod D. Andreas ita alligatus Lib. III. Abdias aperte , caustam etiam addit Proconsul Ayo at quastionaridis, ut ligatis manibvio peribus. non clauas Uxus su*enderetur , quo diutiuo cruciatu deficeret. Ex quo colligas, habitum id magis saeuum. Etsi piam fortasse crucifixi talis Lib. r. tui priscis scriptisque libris legasci Arbori infelici reste fustendito. Rcite, inquam, additur quod tamen heri ac nuper eiecerant correctores . An sic quoque appensi latrones bini , qui cum Christo

In erue praduris laui fixi ins ligati. Et magis Historia prisca,quae et de Helena Constantini matre . Ea cum venisset sacra, De homini trita loca,cupidine visendi venerandi de Cruce ctiam inquisiuit nostia illa servatrice Fodit,tres reperit,ac diu alaim anceps haesit quae esset issa vera . in a diam

55쪽

x x CRUCENam Titulus,quo dignosci potuisset, iacebat seorsini disiectus Denique miraculo diuina dicatione opus fuit ad discernendum. Quid autem opus, si v Tia clauorum modb in una Argumentum certum est,ia res ipsa per Ecclesiae annales.

In quibus partibu claui is quo numero

CL A, es autem istos, siuei funes, in manibus pedibusque fuisse satis notum . Nonnus d

Et pedibus manibvis ferens Himulo; ferratos. Tertullianus de veteri vaticini ἰ Foderunt 1uae dii meas ct pedes IJ qua propria atrocitas erucu .mbentat roeia libri scripti: recte tama loqui ille scri- inor At quam multi isticlaui enimuero dissident. Ali de terius asserunt v Nonnus, qui Christinus ιμi depingit. Facit ecce magno singulari etauo pedis utriusquapectusculum transfigi is quidem uno ictu, di pedit mutuo impositis is complicatis Clarum est etia I sin 'illud Narianetent, pariter de Christo, Vbi cruce de uenita

ponitur . . . Γυluta, πισχ η κύαενον ξυλω λαβων Nudum triclaui repositum ligno auferens At contra tamen tendunt alij,in suggerunt quate Αἰηqκηι nos. De eodcin Christo Gregorius Turonus Clauorum dominicorum , quod quatuor fuerint , hac en

ratio. Duosunt Uxi in palmis, is duo in Sed & Cyprianus melior maiorque auctor Giiλνπ-ς scripsit Clauis sacros pedes terebrantibus . Quid, siOM. quod Plautus ex more altruere videtur tantos λ

56쪽

Iar. cucurrerit,

Sed ea lege, ut gigan iuretis pedes dis brachia. Nisi is tamen ibi sentiis ut seruulus ad maiorem quasi 'l uocautionem δε ne facile se refigeret, voluerimon se mel manus pedesque sed bis singula figi sita inquam, ut bini in quoque membro essent claui. Quam ma gi considero,iam magis hoc dictum censeo: eum ii ' Ηρ' quoque reperiam, per saeuitiam multiplicatos alibi tib ό l RO Martyrologio : Agricolam plurimis ela uis Crue a gentes interemerunt. Interdum tib4ύ δlia corpori parte. In eodem Martyrologio phi-

timenus manibin pedibini, ac demum capite clauis confixo mar rium consummauit. Itaque si morent

veterem vides; arbitrarium fuit de clauis, frustra litigemus . Si de Christo tamen quaeritur; nescio,&in dissensu Patrum non est meum arbitrari.

Ordo es, Modin affigendi. An lignum aliquod in Cruce suppedaneum e Dii magis de figendi modo. Is suit,ut manus Mi primum gerent,inde pedes. Graphice Lucia- 'nus in Dialogo ubi Prometheus figitur. Vulcanus

Mercurio loquitur: A νε αρωθω, ραπιτα ξεις - χ ιρε τουτου ος Riον:Crucifigatur, extensus ambas manus ab hae parte in aduersam . Atque Litum a manu dextra. Ibidem Mercurius Prometheo: οχλου , c. την σφυρα ερ ωαίνως I, παφερ ' si ar fari ιτειληφθου ει μάλα ac ιωτη s. prabe dexteram. tu autem Vulcanes, astringe , , confige, madeum sortiter demitte. Dici, alteram, quo si etiam recte astringatur. Tum itum ad pedes. Sed ambigas, Manusne fuerint toti moli ferendaeo Apparet enim Hiuis, corpus omiae iraesertim si quis pedes infleclaret pendul--μ 3 pepen- ρτηιι

57쪽

34 DE CR vellpependisse a manibus solis. Ego ita arbitror.Quidni

his murae& neruosae illae partes, & lentae frangi Fortasse per in ipsa nec in media semper manus vota claui fixi,sed supe- si ius paullo qua cum brachio coit, id est circa carpum Plautus facit suspicari, qui diserte scribit brachia os gi, non manus. Sed puto equidem amplius. si corpus gracius, aut manus tenuior; adminiculum saepe fuisse funes Illos quoque additos, & circa h

D. Aes mero aut pectus medium,ad cruccm altrictos. Hoc a Ivpe- malim,quam cum alijs asserculum siue tabellam im ' ducere,in qua inhixiri fixi simul pedes minis accurata ea fabrica,im,delicata . Tamen in Chrim cruce Gregorius Turonicus agnoscit, quiane fuit, an

quia pie imaginatus est Ipse quidem sic: In Hipis De Glor.

erecto foramen factum manifestum est pes quoqucis Rixy- parua tabula in hoe foramen inserim est stipe hau; e 'mero tabulam , tanquam Hantis hominis sacra a

xa sunt planta . Nec scio an illuc Innocenti haec serm. r. refercndaci fuerunt in erue dominica ligna Tuor , Ripes erectus, ct ignum transuersum, truncin

suppositus, o tituliu superpositis. Nam vidi qui de Truneo sic acciperent et si vox videtur abnuere quae parum apta ad minutam illam tabellam.Verba etiam plura sequentia Innocentii cum examino, sentire eum dixerim non de hac imposita, sed vere via quitur supposito trunco,iquo ipsa crux urgat. Ita enim sensiflb videtur truncum aliquem fuisse , sue fulcienda cruci in imo appositumi αν πρόου δια Graeci id genus obliqui sustentaculi vocandysiue sub ipso recto stipite in terra, cui ille immissus, ut firmior staret. Neque ego assero id factitatum sed mentem

scriptoris pono Trahunt etiam Irenarum istuc, qui crucem sic deformatri Ipse Mi in erucis Lib tr. summitates habet quinque . duos iis longitudinam . 'e'*- o duos in latitudinem bis, num in medio ubi requiescit qui clauis consigitur En, inquiunt, medius

ille finis tabella est in qua coipus sequiescit Fateor

verba

58쪽

verba huc ires, nec temere contenderim de aliena mente . Tamen Iustinus martyr, quo sumpta haec Adueis videntur, sic de isto fine: ΚM OG τι μύσιμ νγνυμιενον in Θ.ςαυρουμιουνοι Et uuaci medio de ixum lignum, ut 'cornu ipsum etiam eminet, in quo feruntur is quasi inuehuntur qui crux guntur . Cornu id appellat,¬are vult quomodo apte in plana hac tabella λVidendum neuterque ille scriptor aliud intellegat aiam dicto sensu. Diuidunt crucem in quinque fines

59쪽

36 DECRvCE Apiees Tertullianus scite appellat: quatuor illos h. ii l. qui noti sunt S incurrunt quintum, quem in media cruce collocant,ubi lignum transuersum scindit tran. ζ ά. sitque stipitem defixum . Hac consideratione, qui que sunt fines Munus ille stipes sed stetiis facit

ternos. Quod autem aiunt inuehit requiescere :verum est corpus acclinatur ei quasi innititur a tergo Augustinus hoc sensu scripsit, Longitudinem vide sup. crucis a terra surgentem cui corpus erat infixum tib i An totum corpus imb pedes antlim,quod liquet: sed adfixum innixumque intellegit, nec scio an nixum scripsi Tamen in picturis sculpturisque etiam priscis vestigium tabellae huius exstire audio: non ergo temere spreuerim non certe a Christi cruci:

de alijs,audacius. Qiiod enim vestigium in script ribus antiquis

O su strictionem Inscriptio . Quid ea est Caussa supplicu,&ipsum crimen, Sc Romana

Tisul voce Titultu quavi Iohannes est usus. Atque item Nonnus:

Matthaeus Aι reta bene&sgnanter dixit Glossae Grint canicae veteres Ainet, caussa , materii, titutas. Ea , dem Latinae, Titulus, λέγχον Latini etiam pase sim pro caussa. Vt poeta: Et poteris titulum mortis habere mea δUalerius: Fine ita nostra vari, is occulti . caris Lib. 1χ. exposito . interdum quadam immerentia supremi cap. XII. Dar natissati titulum occupa s . Atque hic Titulus praeserri/ ii ς apponi solet dant natis . Praeferri, ut in MaetoniiCap. Caligula: praeedente titulo qui caussam poena indi- M ντι ' aret, per caetus epulanti ιm circumducitur . piastola

60쪽

Declamat.

Ajud tu stola Lugdunensium, de Attalo Martyre: Iεe Θεέιὸς

cumactus per amphitheatrum, tabelra iiDum praeunte, missici Latine scriptum, Hi Attalus Christianus. Sed &appendi, aut apponi damnatis solet. Vir οC 2 Sueton his Domitiano fratremfamilias detractum e poni. spectaculis in arenam canibus obiecit eum hoc titulo Impie locutus parmularius. Quinctilianus ostene edit. dis Gladiatores quoque sic productos Loidam e patrem sepeliret, auctorauit se . Die muneris pro ductus sub titulo caussa , rudem populo postulante Lib. xiv accepit. Sed facit proprie ad Crucem Dionis locus, desertio, quena dominus agi in crucem, idque per foriim tu mici. χr 'χαααατων τὰν Mnet τῆς λινατωπως δηλοι Cum litteris siue Titulo qua aussam mortis aperirent Saepe etiam neglecto aut spreto t. . titulo contenti Superdictione fuerunt, id eli ut Pra faeli. -

conis praeeuntis voce populo id nuntiaretur: de quo Irasonis more alij,i ego alias.

A P. XII. - Peg Dionem, quomodo mortui in cruce 'languore, aut fame . Uitalitas quorundam

ua iami fideliter fixi musa quid post fixio

nem haec tria , Mors . Corruptio . Custodia . in

Mors, lenta, molesti,& vel a stillante paulatim sanguine , vel a fame . Quid si etiam ab auium fer nimque laniatu videbimus, singillatim diduce- mus . De sanguine quem demittebant fixi, claruni est, nec eltimoni eget: tum ea caussa, tum ex acri' verberatione quae praei uerat, credo inualidiores multos obijsse. At de fame, Eusebius ubi Martyres nar Lib. viii rat crucifixos in AEgypto: Τηρέυενοι τε μον- , ομες-2 'διι Maudi Q ἰκρίων λιμῶ δαφωρειάν ct seruat δεος vini done in ibi patibulis Iam morerentur Itaque