장음표시 사용
11쪽
librario , nisi species sallit, Germano , schedia numero 69, paginis biportitis ita ut in singulis laterculis Sint Versus XXVIII.
huius CORRECTORE A fuerunt complures, omnes Saeculi
quinti decimi; quorum tamen nullsis alio exemplari uSus eSSeridetur , nisi quod unus ceteris recentior post libri quinti versum 927 haec adscripsit, 'Desunt versus 62. Nisi traiecti. Sed habes folio penultimo '; qui ne salsum quidem numerum sunt enim Versus ΕΠ) dicere potuit sine alio libro . ceterum hunc eundem librum quadratum, ante quam Gerhardi Iohannis Vossit fieret, e coenobio Sancti Bertini, quod est prope oppidum Sancti Audomari, Lutetiam missum Hadrianus Turnebus usque ad librum sextum satis, ut videtur, diligenter excussit et excerpta sua Dionysio Lambino utenda ConcesSit . alterius codicis scΗEDAE Octo Hauniae in biblio- theca regia adservantur , decem Vindobonae in Caesarea. Haunienses olim, cum Gottorpii essent, Marquardus Gudius excuSSit, cuius manu saetis excerptis, quae mihi e Guellar-bytana bibliotheca Carolus Schonemannus amicissime conceSSerat, uti nolui, p.stquam Madricus me docuit se ipsas accurate scripta Othiniae, quod Fioniae Oppidum est, anno 1846 edidit, mihi humanissime misit. Vindobonensium Eclie- darum Vix usquam in his commentariis mentionem sacero Volui, quamvis earum excerpta haberem ab ΙΙenrico Keilio facta, sed rudiuscule et, ut ipse dicebat, cum in arte parum
exercitatus esset. neque harum schedarum sive Hauniensium sive Vindobonensium ulla propria auctoritas est, nisi cum aliquando cum oblongo consentiunt: pleraque enim vel minima cum quadrato ita habent communia , ut quadratum nimia fide , schedarum autem librarios , quos plures fuisse testatum habemus, Summa neglegentia De caSse certum Bit. octo Hauniensibus continetur liber Lucretii primus et secundi versus 456 , omissis tamen bis quinquagenis binis i. 734 - 785 11, 253 - 304), ut supra dixi, et praeter eos
tribus et viginti si 123 890 891 1023 1068 1075 1094
110l 11, 310-3Ι2): insunt, capitulorum titulis connumeratis, versus conscripti, nisi fallor , 1489 . do his Henrichsenius haec dicit, Codex Gottorpiensis est membranaceus solii minoris binis columnis ita exaratus, ut singulae sero qua- schedas IIauniae, cum diu latuissent, repperisse. paulo poStR.Ι.F.Henriclisen, quae 'de fragmento Gottorpiensi Lucretii 'Duiligod by Corale
12쪽
dragenoS HePteooS, perpaucae quadragenOS Octonos versus comΡΙeeta QT , ultima quadragenos ternos contineat'; quae quam urim Duino curiosius exΡosita vellem, Summae tamen satis intex Re conveniunt. tum una scheda periit, in qua
suerunt versos libri 11 45ν - 640 , numero stot enim in quadrato sunt IM, qui sunt quater quadrageni Septeni. nam aversu libri 11 941 initium ducunt schedae Vindobonenses, in
quibus eiusdem codicis particulam contineri mihi satis certum videtuae; quod manifestum sacere Possem, nisi Purmannus p. 15 et 16 dissertationis in describenda schedarum condicione auctore usus esset parum idoneo, qui ne hoc quidem didicisset de laceris ac dispersis necessario quot in quaque
pagina Vedius essent dicendum eSSe . constat tamen has .
schedas pariter atque Haunienses habere paginas bipertitas: Endlicherus in catalogo codicum Vindobonensium I p. 54 eas in solio' scriptas dicit, Purmannus in quarto maiore ': saeculo decimo has adscribit Endlicherus, Gottorpienses octavo nonovo nimia liberaliter Gudius . liber Lucretii se-
eundus ab eo versu quem dixi totus 64Ι -ll74ὶ praeter versus duo et quinquaginta s757 - 806ὶ omissos, item tertii
versus primi 62Ι , quae simul emetunt versus conscriptos 1lta, hoc est viciens quater quadragenos SePlenOS et unum, ea sunt in sex prioribus schedis Vindobonensibus, columnis xxiv: nam quod est apud Purmannum P. 16, Desinit sol. 14, b, Ι, ' hoc est Columna xxm , quae eSt paenultima , Verum esse non Potest, si nos credere postulat quae subiecit, 'non una re apparere librum Olim integrum suisse . ' sed reliquis columnis quattuordecim stot enim supersunt: nam in scheda decima versa scriptum est Iuvenalis satirarum initium) numeri Uaunienses non conveniunt, Sed ampliores ; quare in his scripturam Suspicor esse angustiorem . est enim ibi extrema pars libri sexti a versu 740 , versus 558 , tum extra clusa, versus 212 ; qui fiunt simul versus 770. ratio conficitur , si hae columnae quattuordecim Singulae sunt versuum quinquagenum quinum.
Nimis multa mihi de iis quae minimam utilitatem adserunt dicenda suisse aegre fero: omnis enim vetustae lectionis memoria e Vossianis codicibus repetenda est ; nisi quod oblongo fidem interdum Italici abrogant, quadrati auctoritatem aliquando , ut dixi , inminuunt schedae . iam si eadem
13쪽
fide eademque arte qua Mediceum Vergilii codicem Fogginius expressit, ii librarii qui Vossianos conscripserunt exemplar antiquissimum per duetus litterarum singulos imitati essent, in Lueretii earminibus regensendis, quoniam uterque eodem exemplo scriptus eSSet, neque ii tantum usquam inter se quantum Romanus et Mediceus Maronis dissentire possent, nihil sane agendum esset nisi ut paucula, in quibus eorum alteruter peccasset, notarentur: nam quid prima quid alia manu, quid inter Versus aut in margine scriptum esSet, quid inductum erasum superscriptum , quid denique vi aut madore interisset, ea omnia libri nostri accuratissime ex-
Pressa repraesentarent. Verum huius modi artis non modo
illo tempore studium suit nullum , nulla utilitatis cognitio, sed ne multis quidem post illa saeculis: neque Iohannen IO-vianum Pontanum unum Taciti libellum tam superstitiosa sedulitate transeripsisse ullus liOmO suspicari potuit, nisi
insigniter perversus. itaque ea omnia auctoritatiS momenta, quae , si ipsum exemplar ceterorum archetypon haberemus, Oculis observari possent, ita Consusa apparent ut recensenti
paria videri debeant . hoc dico. ubicumque testimoniis fide dignis inter se collatis perspicuum est in archetypo Serip- - turam suisse duplicem hoc autem ita est, quotiens oblongus
et qua dratus inter se dissentiunt, neque eorum alterutrum peccare aut o schedis aut ex Italicis alvo manu scriptis sive
impressis apparet), ad recensionem iudicium adhibendum est, neque tam certo Utra scriptura antiquior fuerit dici potest , quam utra aut Vera aut Verae propior sit disputari. sed ego cum hoc de testium dissensu iudicium paene ubique certissimum et extra perieulum positum intellexissem, nolui mendis , quae in altero libro eSSent, in altero non eSsent, enumerandis taedium ot mihi et lectoribus sacere sine ullo ad verum inveniendum emolumento. Scio quidem multos in hae re confidentiam meam reprehensuros esse , qui mihi id
quod ipsi videre velint credi postulem : sed hi erunt sero ii qui aut se Heynio et Philippo Wagnero de Mediceo Vergilii
codice idem concedere , quoniam illi se multa tacuisse non dixerunt, nesciant, aut in alienam diligentiam, ut ingenii sui praestantiam Ostentent, cupiant inVolare . quibus ego auctorsum ut aut, Si possint, mihi, homini quidem neque errorum experti, non tamen nimis incurioso aut neglegenti, credant
14쪽
don saetici QAuunm multo quam ego dixerim plus auctoritatis inesse ΘκQ in D laribus nostris antiquissimis, aut, si studia
mea exuinio De Velint, eadem exemplaria denuo post me excutiant, Hect Qiam cura et intenta oculorum acie, ne sorte prima mario RGripta esse putent quao Sint correctorum, ne eptara quam iR quem notare Voluerint Peccasse arguantur. Itaquo Te ensendi munere ita sun tus sum, ut quod- eumque horium et Verum esset aut in utroque aut in alterutro eodicio, id sine ullo dubitationis indicio exhiberem, ver- Suum autem ordinem eum, quo essent a veteribus librariis scripti, numeris appositis indicarem : emendationem his rebus contineri arbitratus sum , primum ut versus a librariis traieeti in suum locum reducerentur ; quod ubi evenit, numeri sese naturali ordine excipere non potuerunt: deinde ut ipsa versuum vocabula, ubi vel perissent vel depravata essent, quantum fieri Posset, reciperarentur, ita tamen ut singula ad eodicum fidem scripta cum singulis commentariorum particulis praefigerentur, tum in imiS paginis carminum enu
Operam Vero maximam eamque satis fastidiosam posui ain primo emendationis cuiusque auctore investigando : nam lquis quemque secutus esset, qui SVe alio tempore idem per se vidisset, non Saepe curavi, nisi in mirabilioribus. ergo si quando librariorum manus a vero uberraSSe apparebat, ante omnia quaesivi numquid melius adferret correctorum antia quissimus, qui saeculo nono codicem oblongum interpolavit.
a quo si nihil rettuleram, multo plura bona et in his exquisitissima non pauca praebuerunt correctores quadrati. his aetate par et in emendandi Officio paulo constantior est An-
tonius Marii vel potius huius auctor Ita , qui manifesta vitia sustulit innumera: habent etiam propria quaedam bona olim impressi. sed omnium studia cum ingenio tum diligentia longo superavit Michaliel Marullus, ortu Graecus, sed in poesi Latina eximius, qui cum se totis viribus in Lucretii
ingenium et artem insinuasset, in eius carminibus emendan-
dis multo plus praestitit quam post eum Vel doctiores. ab huius prope Volaterras in Cecina fluvio interitu anno duodecimo Petrus Candidus Lucretium ab eo emendatum edidit, impressum Florentiae sumptibus Philippi Giuntae anno i5l2 menso Martio: cuius editionis exemplar ab Iollatine
15쪽
Sesiuigio, viro illustri litterarum colendarum adiuvandarumque studiosissimo, commodatum inihi maxime profuit ad reddendas Marullo laudes suas, quas plerique, qui eum Secuti sunt, vel silentio presserunt vel conviciis contaminaverunt. liorum primus fuit Hieronymus Mantius Veronensis, qui cum se hoc poema suo ingenio et labore sine antiquo exemplari emendasse scribit, surtum insigne dissimulat, quo eum pleraque Marulli inventa turpiter corripuisse demonstrabo ad librum ui , 98. hie tamen Avantius, cuius editionem Venetiis impressit Aldus anno 1500, habet laudabilia
satis multa non a Marullo petita, quaedam etiam e libris quadrato nostro similibus; quibus improbi suris nomen, quia non potui aliud , apposui invitus . huius ineptissimam scribendi rationem Elchstadius studiose imitatus est. Avantium, cuius tamen nullam mentionem secit, in plerisque omnibuS- sequitur Iohannes Baptista HM Bononiensis, qui in commentario Bononiae anno 15ll edito non nulla egregie correxit, antiquiSSimorum exemplarium fide identidem interposita , cum tamen eum nullis nisi recentissimis arte Italorum expolitis usum esSe et res ipsa Ostendat et eorum nomina quorum codicibus usus est. dicit enim se quasi Zeusin equattuor CorporibuS unam Lucretio formam praestitisse, enumerat autem exemplaria, quibus uSuS Sit, nisi fallor, quiu-que itaque de Zeuxide Cicero et Plinius), codicem Hermolai et Pomponii sa quo disserre existimo Basileensem a Pomponio tu carcere scriptum anno 1468, in quo Barbari ullam mentionem esse non refert Orellius in historia critica eclogarum ex Salustii historiarum libris edita Turici anno l833 p. 353, codicem non omnino malum qui fuisset iri non indocti gentis clarissimae Strotiorum,' Philippi Beroaldi impressum quidem, Sed tamen Perpense examinatum,' prae
terea Codri s Brixiensein, puto , qui in I, 853 habet quod ille
e Codri codice adfert, sanguis Omoiosin, postremo Marulli. ita a Pio usque ad FOrbigerum omnes Lucretii editores nullo
veritatis studio exemplaria vetera et recentissima , multi Marulliana quoquo et Aldina, Omnia eodem numero locoque habuerunt; quo tactum eSt ut omnes multo plura temere et imperite temptando corrumperent quam correetorum veterum et Italorum Marullique exemplo in integrum restituerent . Andreas Nauserit , cuius Opera Aldus usus est cum Diuitiam by Cooste
16쪽
Lucretirim it oxiam odorot mense Ianuario 1515, exemplar Aarudiantam Proso totum, sed diligentius distinctum, repetiit, ipse Privere novavit eaque Prudenter . annies XLV m interiectis DioriYAius Lambinus sutor eius editione tertia, quae saeta est Lutetiae anno 1570ὶ, thomo ingenii selicis idemquo philasophiae studiosus et linguae Latinae in primis peritus tantum Ρxaestitit, ut proxime post Marullum, longo tamen
intervaIIo Collocandus Sit, Si quis in utroque ea quae bona sunt sola Dum oret: nam et Marullus saepissime peccavit, et Lambiniis, practer multa Verissima, mirabili quadam animi levitate innumera alia temere in tulit nulla causa nulloque certo conSilio , quae possessione iniuria occupata tandem expulit
Wahefieldus. triennio post primas Lambini curas Obortus Gyanius prodiit, indice seu conlectaneis, libro illis temporibus utilissimo. clarior laetus quam emendatione; qui quo
iure aut Lambinuin aut alios compilasse dictus esset non quaesivi: ex editione altera , quac laeta est Lugduni Batavorum anno 1595, non adeo multa petere potui, quae Priores visi essent neglexisse . neque mihi inulto aut plura aut
exquisitiora praebuit Tanaquil Faber, homo acutus , sed idem temerarius, qui Lucretium edidit Salmurii anno 1662. eiusdem anni mense Ianuario Richardus Beruleius natus est quem anno liἰ89 ad finem vergento Oxonii Lucretium studiose legisse Mon ius demonstravit in vita Benileii 13. 1 I: eoque tompore, hoe est ante editam anno 1691 ad Millium epistulam, Scripta esse ea quae Glas enses tomo quarto paginis Lxiv post 402 ediderunt, Wahesiel dum et Elchsta diu in non ignorare par suit. nam Forbi gero iniuriam saetatqui eum vel minimam rem per se intellegere postulet: et hahebat cui crederet, Birgerum Thorlacium, qui Lucretium ex recensione Benileio-Wahefieidiana' editum ridicule praese tulisset Hauniae anno 1813. sed in iuvenilibus Benileii schediasmatis permulta sunt summo et persecto artifice dignissima : quorum partem Videtur cum Thoma Croechio communicasse tum in eadem Oxoniensi universitate editionem parante, quae in lucem prodiit anno l695, repetita est Londini l7l7: habet enim Benileiana complura Creechius, quae simpliciter adscribit aliis, scilicet ne iuvenis artium magistri eiusque Cantabrigiensis nomen diceret. ipse quidem Creo-chius multa rectius interpretatus est quam scripsit, in philo-
17쪽
sophia explicanda sane diligens , sed linguae Latinae imperitissimus . editio Londinensis anno 17l2 saeta milii ad hoc unum utilis suit, ut aliquot emendationum auotores primos cognoscerem . neque Sigeberti moerca Ut duo volumina Lugduni Batavorum anno 1725 emta ulla laude digna sunt: nam neque ipse aut emendando aut interpretando memorabile quicquam essecit, neque ea quae priores egerant rectei et cum cura disposita exhibuit, neque in Leidensium codit cum auctoritate testificanda ulla fide aut sollertia usus est. sed Havercampum quideIn Omni tempore omnes contempserunt : Gilberto Naheseido unde praeclaram quandam apud Germanos existimationem accessisse dicam dubito, nisi sorte modestiae specio hominibus modestis et ab omni iudicii subtilitate abhorrentibus mirabiliter imposuisse Censendus est. enim Vero ista modestia non fuit hominis sapientis, sed, quod ineredibile videatur, prope furiosi, qui cum a Marullo et Lambino multa Sine causa contra Veterum exemplarium fidem invecta recte intellexisset, haec eiecisse non Contentus , VeriSSima quaeque et certissima nullo nisi iniuriae ulciscendae consilio cum ira et conviciis foedissimis exagitaverit; quo fit ut Aiaci Varroniano simillimus sit: Aiax tum eredu ferro se caedere Ulixen, Cum baculo silvam caedit porcosque trucidat . itaque in vastis Wakefieldi commentariis, quos
ipse splendidissime edictit Londini annis l796 et 97, Glas
enSes paulo commodiore forma repetierunt anno 18l3. nullum prope studium animadvertas Lucretii rationum rectoi intellegendarum , nullam linguae Latinae scientiam , sed praeter conVieta aliquam sane elegantiarum poeticarum olectione multa sed parum subacta consectationem, et insignia neque Ea nimis rara summi ingenii egregiique acuminis, VeStigia, e quibus appareat eum, nisi mentis error obstitisset, potuiSSe re Vera tantum in hoc poemate emendando efficere quantum multis visus sit effecisse. huius et imitatores et in artis studiique contemptu aemulos, Henrieum Carolum Abrahamum Eliastadium et Albertum Forbigerum, cur commemorandos ducam multi recte sane mirabuntur, a quibus ne tantum quidem quantum ab Umercampo capere PΟ- tuerim : nam Elchstadius unum libri quinti versum emendavit 584ὶ, Forbiger nihil usquam laudabiliter gessit. sed mihi,
cum antiquiores eorum similes, Danielem Pareum, Iohannem Diuiti ou by Cooste
18쪽
Sardium, Michahelem Fayum, volens praetermittam, operae pretium est notaro stolidam nostrorum patientiam, qua per tot annos, hoe est inde a l801 et 1828, exemplaribus corruptissimis , quorum magna pars neque intellegi posset neque ab ipsis au toribus intellecta esset, tamquam optimis usi sint atque integerrimis . in quo si quos sorte Eiclistadii dominis gloria quaedam decepit, certe mercennariam Forbigeri operam, in qua neque ratio ulla esset neque diligentia
eontemnere debebant . itaque Volui documentum statuere. nequis pari arrogantia rea magnas atque difficiles, quibus se imparem Seiret, suscipere auderet . sed horum pravitate sandi, qua duetus futurum auguror ut Lucretii carmen interpretatione doctiore illustretur cuius cum in hominis cuiusdam egregii studiis iandudum maxima versatur eXpectatio, tum nuper specimen Estne luculentum Iosephus Rei saekerus
dedit in Lucretianis quaestionibus Bonnae mense Decembri anni l847 oditis . interim nos ut poterimus perpoliemus hoQ
I, 1. AENEADUM GENETRIX tibi prima, ut dicit Ovidius in tristium libro ii, 261. in quo ipso principio, quod
Ausonius inseruit epigrammati 33, is qui se reeensionem Benileio akefieidianam sequi profitetur, horum utroque 3preto scripsit naviter Aeneadum genitria. sed Probus in arte minore p. 249 Mai, quasi hane Vocabuli formam ne nos set quidem . quaesivit qua de causa genitor per i et genetriae per e litteram scriberetur . eadem quaestio locum habet in nesino et genitali vel genitura . nam genetalia Charisius p. 28 quaenam sacra dicat nescio, nisi sorte genealia quae
appellantur in Vindobonensi grammaticorum sylloge p. 100, genialia τα τΥxia in glossario Philoxeni, quae ad geniuml0et speetant: genetivus casus per e Sine exceptione scribitur
id libris saeculi sexti et proximorum, neque aliter genetivis sis exemplaria meliora Suetonii, Memmianum et Meditem, in Octaviano M; ut N. Heinsio, qui ad Ovidii metam. iii 33l et ex Ponto ui, 2, 107 ad genitidam imaginem et ad mitisa nomina e libris antiquis nihil in schedas rettulerit, 40n magna apud me fides sit, neque vulgaria Macrobii exemplaria curem, in quibus Saturnalium Π1, 6 Cato simmo arro in Cato, do liberis educandis Apollinis genitini menti O-
19쪽
nem fecisse sertur. porro cadem disserentia est in instilore et obstetrice, in meritorio et meretrice, de quibus nemo dubitat, quamquam Vetus codex Plauti in Cistellaria 11, 3, 22 23 habet meritria . eodem reserenda est anetina fortuna Plauti in Rudento Π, 6, 49, ubi Nonius p. 406,5 ego anulinam 2 nam anas, quia MoNsi'εc est, Sub simillimorum rationem succidit et facit aniles, quod est in Captivis V, 4, 6 set anitum prima manu Vindobonensis saeculi decimi codex in Ciceronis de natura deorum libro II, 124, idem a correctore non bene anetum): ergo pro anilino, Propter i longum quod in proxima syllaba est, dicitur anetinum. sed ab eodem vocabulo etiam correpto i subsequente aneticulam prima manu Vetus Camerarii in Asinaria iri, 3, 103, a correctore idem anui iam . ac ne in iis quidem quae t productum habent, legem eortis finibus descriptam invenio : est enim intemerinum quidem sive internecivum, Sed Veteribus magis placuit subsicidium quam subsecivum, neque mutant asininus, hirundinistis, reo Heus, abditis , conditivus, insitivu8, primitieua, monitria, Proditris , debitria, ianitriae . haec igitur grammaticis evolvenda commendabimus, qui adhuc genitivo delectantur. Lucretii primo Oresti sita dicit) Priscianus usus est p. 733, secundi parte Servius ad Aeneidos I. 198, et hic quidem sine nomine poetae, ut rideatur errore memoriae Lucretii verba apposuisse pro Vergilianis quae sunt in georgicon II, 157, antia quos supter labentia muros et dicit enim Ante malorum γ νεMest, ut alibi caeli subter labentia signa. versum tertium cum
parte quarti habet Nonius p. 274,32.
5. LUMINA SOLIS. 7. ADVENTUMQUE TUUM. Hic
semel dicam quod lectorem semper memini SSe oportet, quemadmodum Ηavercampo nihil credendum sit, ita eum omnium minime audiendum esse, cum VoSsiano utrique, quos notat Y Z, ea adscribat quae a me non reserantur. hie in utroque dicit esse lumine, in utroque Adreumque tuo : habet lumina oblongus, lumine quadratus et Echedae, Adseruumque tuum oblongus quadratus schedae . daedala tellus e Lueretio, qui iterum ita dixit versu 228, Macrobius in Saturnalium VI, 4. daedalam terram ex eodem profert non satis curiose agens Paulus diaconus e Festo libro Iu p. 52 Lindemanni. ad proximos Versus respicit Servius, cum dicit ad georgiconri, 329, Et Venerem certis repetunt armenta diebus . Statutis, Diqiij so by Coos
20쪽
, limis, a natura arcana quadam ratione dispotitis; ut tra ιLuerellas, qui dicit rationem hanc ea aetherio calore descendere.
vos i. Huno verSum litteris uncialibus scriptum oblongus habet, sed atramento; Versum numero di I, Iloe tibi, litterisitaetalibus rubrica pictis. genitribilis autem Veteres membrahae , Antonius Marii, Brixiensis editio, Marullus : genitalis Veronensis editio et Veneta . hoc typograptii Veronensispeeeatum Wakefieldus cum in Vossianis esse dicit, Havereampi silentio non recte intellecto sallitur ut homo: Forbigeri neglegentiae Venia danda non eSt qui eum sua ex aliorum libris exscribat, debebat seire unde eSSeut exscribenda.
sed ille hoe agebat ut Gilanii et Abrahami Preigeri exemplo
versus inmodulatos huic poetae adfingeret. Ennio enim cum t littera propter duritiem in sine vocabulorum ancipiti natura esse videretur dicebat enim, puto, quod id haud in fine sono lenissimo , huic Sane licuit haec Scribere, Insit o ei es,
Her esset induperato , rumorra ponebat ante Salutem e sed post
funium neqQe Cicero in Versus Speciem incidit, cum dixitia Miloniana 54 tamen appareret uter esset inridiator . neque poetae illis similia aut in i littera aut in ceteris ausi sunt.
apud Nonitam p. 449, 3I Lucilii VerSus ita scriptus est, n-tereunt, labuntur, euntur omnia vomum; ubi verissimo doctirent rursum Ommia vorsum . in Horatii carminum m. 5, 17 milii
vitetur scribendum esse Si non perires inmiserabilis, Capti antia, non periret: hoc enim Vocativi genus Poetis Saepe restituendum est, ut Sereno Samonico 533, Quodque tuis metius eretris dicemus, Horati, ubi vulgo legitur Quodque satis inelius. Lucretius vero neque illam Ennii neque aliam ullamia versibus fingendis licentiam admisit. Sed, quod poetarum saeeuli ab urbe condita septimi Proprium eSt, omnia ad certae regulae exegit severitatem, a qua PrimuS Maro, cum studeret elegantiae et concinnitati, Paulum remisit. quam ob rem summa nuper huic poetae a Theodoro Berghio, viro doetissimo, facta iniuria est, cum eum tamquam Ennium aliquem ingenio maximum , arte rudem suisse dixit. hoc ne Horatius quidem aut Ovidius, quamvis illam dulcem et gravem tum ornatu quasi Oratorio simplicitatem aspernarentur, ditere umquam ausi sunt: Quintilianus quoque Lucretium,