Documenta literaria varii argumenti in lucem prolata cura Iohannis Heumanni iur. Profess. in Academia Altorfina

381쪽

do, quod tu uirorum consummatissimus eo mihi esses fauore iunctus, ut aliquando amiisl eitia me amplecti te non pigeret quapropter me tibi plura debere fateor ingenue. Reli si quum est, cum Doctor Petrus Kirser, quiadis Vocatus et procurator specialisque syndicus uestrae Reipublicae in Imperialis Camerae oon-sstorio aliquandiu fuit, propediem cui fama est ipseque fatetur omnibus causis se exoner re , a dictoque Consistorio omnino discedere intendat , pro euratorem seu syndicum a Sen tu uestro rursum eligendum, qui in ossicio Ioeo dicti Κirsers succedat, doctore Gaspar Marti aptiorem scio neminem . cum modo inter procuratores dicti Consistorii inter primarios primus reputetur . impenseque sit do.

ctus, ac uigilantissimus causarum patronus. Accedit, quod inter omnes praefati eonsistorii doctores seu procuratores unus uix existat , qui non aliquando contra rempublicam uestram partes defenderit sententiasque eiusdem impugnauerit ; Gaspar uero praefatus

summa animaduersatione causas et partes Uo-

his ac uestris sententiis aduersantes fouere semper renuit, et nunquam illis hactenus aliquo procurationis patrocinio adstrictus fuit, uerum causas aliquorum appellatorum, qui post sententias a uobis latas , forsan plus aequo m testantur, exactissima diligentia tuetur. Quapropter ipsum doctorent Gaspar in hoc negorio omnibus sui ordinis praeferendum cenis

seo , quem etiam tibi caliis tuis compatriciis gratum et acceptum facere unice commen.

382쪽

do , adeo ut te duce, dicti Syndicatus prouit clam assequi possit. Experieris enim tibi, tuisis , Reipublicaeque uestrae ita optime consul tum. Haec tibi benevolo ae familiari animo quo tibi Reipublicaeque Noricae semper cle..uinctus sum) scripsi, ne forsan sinistra aliqua machinatione quis alius minus idoneus huic muneri praeficiatur. vale , decus Noric rum , et iterum cum amicissimo Alberto meo Thitrer uale. Datum Magunciae ipsis id. Fe ruarii Λnno MDXU.

XXXIV.

De Iudaeorum foenere uesito. Dom. Nilibaldo Pirckhamer , uiro eonsulari Nurembergens Tudaei peccant exercendo usuras etiam contra Christian6s , ut prohibetur in c. post miserabilem de usur. Et quamuis ipsi putent Oppositum per id , quod habetur Deuter. X xl II c. ubi dicitur : fratri tuo non sene raberis, sed alieno etc. quia dicunt, quod contra gentes alterius fidei liceat eis fenerari, ad idem sit textus opp. in c. ab illo XIV, qu. IV, ubi dicitur, quod contra hostes possimus licita ex ercere usuram , cum licite possumus aduersus eos gladio militare etc. Sed certe Iudaei ex

hoc non excusantur a peccato, exercendo usu

m contra Christianos, primo per id , quod

383쪽

hahetur Deuter. XXVIII c. ubi dicitur : sen rabis gentibus multis et ipse a nullo fenus acincipies , et additur ibi: aduena fenerabit tibi et tu non fenerabis ei. Et dicit propheta : ille habitabit in tabernaculo tuo , qui pecuniam . suam non dedit ad usuram , et sic lex antiqua indistincte prohibet usuram. Nec Ob. prima

auctoritas , quia illa non facit, nisi per contrarium sensum , et arg. a contrario sensu non ualet, ubi contrarium est alibi expressum , ut in c. a nobis II de sen. exc. Nec ob. secun

da de hoste, quia christiani non sunt hostes

Iudaeis , quia eos tolerant ex humanitate , ut in c. etsi Iudaeos deinde etc. ergo ludaei peccant exercentes usuras contra christianos. Ita

dicit et tenet Ab. Sic. et communiter doct. in c. post miserabilem de us. Idem tenet Io. de Ana in c. I col. ult. et in c. conquestus in ult. col. de us. ubi in d. e. 1 late dat alias nobiles solutiones ad d. c. ab illo, ubi habetur, quod merito possis habere usuras ab illo, cui iure noeere desideras. Et qualis fuit permissio secundum b. Tho m. in lege antiqua molaica accipiendi usuras a gentibus , sicut fuit permissio libelli repudii et alias ponit solutiones bonas

secundum theologos. ut ibid. et tandem resi det cum opiniohe communi, quod in nullo e su usura sit permissa. Et in d. c. conque stus col. ult. disputat contra malam , imo stiriuolam opinionem Iudaeorum Laur. de Rudol- fis et etiam ualentem theologum M. Greg.

de Arimino et plures alios , ut ibi, quos r . scribt-

384쪽

scribere iuriseonsulto forte esset non minus taediosum . quam laboriosum. Idem contra Iudaeos tenet Car. Flor. in cl. Ι de us. qu. XIX. ubi ad propositum est etiam uidenda qu. XI et XIII. Haec succincte uolui magis pro ho- 'nore, quam lucro capitis uituli scripssisse ad

dom. meum merito uenerandum. Data bo- ina uenia.

resormandis decreverit. S. P. D. V ir praeclarissime, promotor ac fau- tor optime. Quamuis uestrae Excellentiae minus cognitus sim; cogit tamen me amor quem ad doctos omnes gero , licet indoctus sim , ad Excellentiam uestram scribere. Insuper reipublicae Erlardianae necessitas postulat, ut praesenti tempore omnia bonqconsilio agantur, et ut se policia nostra uesiarae tanquam praecipuae et prudentissimae conformet ; quare obnixissime rogo , quantum liceat uestrae Excellentiae , manifestareat scribere, me literis certiorem reddat, quo in statu omnia Nurmbergae gubernantur. Primum: an Imperatoria maiestas etiam mandatum nouum consulatui uestro insinuari fecerit, ut theranam doctrinam abiiciant et praedicatores a Lutheri doctrina desistere nolentes ciuia

385쪽

tate propellant , reliquos huiusmodi doctri,

nae inhaerentes. ut ab eorum proposito desistant, pie informent. Secundum: an Conissulatus denuo ceremonias Romanae ecclesiae celebrare cum missis , uesperis et aliis ossiciis diuinis permittat et seorsim: an monachos et monachas in monasteriis eorum, prout antiquitus , cum eorum apparatu habitare permittat seu aliquid de eisdem immutatum iterum antiquum progressum habere patiatur. Τertium : an cor Romani imperii, ut puto, foederati seu conuentio Sueuorum sint in armis, seu ad hulli cum exercitum parati. Et ubinam istius cordialis conuentionis consiliarii modo inueniendi sint. Demum: quo tendat eorum instructus exercitus. imus inquisitionis ineptae taedere nolit, uerum, quantum licet, et Excellentiae uestrae constat, me certificare, quod et Excellentiae uestrae in singularem lau-clem et gloriam tribuam , et quantum in me erit, Umquam gratias agam , et si dabitur, re ferre studebo. Datae Εrfordiae Anno Millesimo quingentesimo uicesimo Octauo. In octa uo Februarii.

De auctoribas epistolarum obscurorum virorum.

Salutem. Dercepi literas tuas una cum Iuliis A cio M. OriWini. Gratias ago ma

386쪽

EPISTOLAE

gnificas. Illud iudicium , quod nobis monstrauit D. Stabius longe excellentius, lepidius

argutiusque uidetur. vellem , ut inprimere tur. Est hic D. Iacobus Fuclis, frater Deca ni, uir doctus et elegans, qui totus est Reuch-linisti. Is mirabiliter delectatur lectione harum materiarum contra theologistas factarum. Est optimus amicus meus et intimus virici Hultent. Credo etiam, ipsum non nullaseomposuisse epistolas obscurorum uirorum, uel saltem non abfuisse Ionge. dum nonnullas illarum sunt compositae. Ipse semper mihi communicat noua de hae materia , quando

ea habet. Ego literis proximis scripserim ad te, non me intelligere, quomodo incideris in illum libellum obscurorum , quia tunc non legi, nisi ii quaterniones de illa materia. At postera die, cum ulterius legi , bene intelle-Xi , quod non uituperii cauila , sed ut significaret Reuchlinistas. Et ille Hultenus , qui forte auctor est,uel maioris partis illius libelli seu

epistolarum, ipsemet se, ut scribit, inseruit; sibi ipsi obloquens, quasi sit magnus trussator

seu bestialis, ut forte euitaret suspici*nem auctoris. Ego non satis possum mirari de ingeniis hominum, quam argute uituperent illum Uri inum et malos theologos et artistas ete

387쪽

s. Intellexi ex tuis, amicorum dulcissime ami- cissimeque, multa noua, quae cluidem Omnia illuc tendunt, ut nullam , meo iudicio, pacem portendant. Deus Dominus igitur sit pro no his et non erit quis contra nos. Salutaui in Hultenum , qui et te resalutat. Confecit intra paucos dies et quartam contra D. mirienis berg. inuectivam et quidem acrem. Suasi . . ut post publicationem eius se bene, Ut circum

spectus, eustodiat, ne sibi, quod et Ciceroni , quod absit, eontingat. Si D. Casparviret, uester syndicus, qui est uel fuit Augustae istuc uenerit, ego quoque, licet ualde in dispositus , ad uos conuolabo. Dedi D. Io. Schoner fasciculum suum. Est male contentus , quod non est impressum modo suo, sed ipse tibi scribet defectum suum. D. Hulten dedi literas suas, qui paullo post rediit ad me et dedit mihi legendam illam materiam et uisuae est mihi non multum probare, quia dixit: quod sit bene aduertendum , ne quid edatur, quod parum conducat honori et maiestati Reuch lini, prout se tibi scripturum pollicitus est. Sed ego arbitror, quod ideo noli uelit, quod edatur , quia cognoscit, quod etiam alii ualeant eo ingenio uel stilo , quo ipse usus est in epistolis obscurorum ; uidetur enim palam non negare , se illas epistolas edidisse. et quidem, ut mihi uidetur , non satis prudenter , propter periculum , quod praedicatores fibi subornare possent, quamuis sint pharisaei. Vale. R III. i

388쪽

Buttenus Bamberga discedit. De epistola nuri. ievatoria Luciani piscatori praemissa. S. Ouae de homine Hulteno scribis, asti- ν, putor tibi. Ex uultu quasi noscitur. 4 i Legit mihi ultimam suam inuectivam , quam qin ducem mirtemberg. scripsit. Certe vafer et est. Nam multa, quae mera sunt mendacia st et ipse fassus est) inseruit in illa. Consilium d etiam meum requisiuit: an sibi seruiendumst episcopo Z respondi sic : ne forte alicubi in collocutione effutiret, me sibi dissiuasisse et dinde mihi, si ad aures praesulis perueniret, aliquid malum oriretur. Sed discessit, nescio lquo. Dialogus ille mihi satis placuit; nam dedit mihi H. ad legendum. Sed quod ad lReuehlin mittas . nescio. si probem. Scis ienim, qualiter egerit tecum, epistolas tuas lais iciendo imprimi i alioquin honus uir habetur. De Luciani frontali epistola , quod et illi me inserueris comparesque illis doctissimis: pro- rfecto quia me longe ab illorum studiis abesse istio , ne forte irriderer nisi quod maximus

nudiosorum fui. sum et ero amator , meliuΕ foret, me illaudatum de illa delere , ne forte Iluus in me amor acre tuum peruertat iudicium. Cepi quandam duram prouinciam reuidendi translationem Ciceronis officiorum de lodesto in todestum l. e. de malo in peius, quia uideo errorem parere errorem. Nam utrobique aliquando non sequuntur non modo textum .

sed in

389쪽

sed ne sensum qui lem textus. Et se quasi ter tiam facio todestam etc. Papa. ut intelligo, imposuit post absolutionem concilii Lateran. decimam uenialem per liI annos ubique , restituit et Carolum S. Georgii et suum Baronis evilum secit suspendi. Et fecit 64 Cardinales et reseruauit adhue X in pectore suo. O fecundum pectus Florentini hominis siue serui

εδ scribit uel scripsit quendam libellum ad te. qui dolet, quod iuristae et theologi in tantum facii sint inimici et nisi prohiberetur, forte iam legisses. sed credo omnino edet et tibi

dieabit, nec est contra te. D. Iacob Fuchs et D. Deeanus, frater eius omnino uoluerunt. ut monstrarem eis defensionem Reuchi in et

seci. Sunt enim nostri parti sani. is t7. Novembr. s. Assirabilem laudem tibi ex hae translatione LucianiJ eomparasti. omnes mirantur ingenii tui uiresi ac dicendi acrimesniam. Sed nolo plura de hoc scribere . ne adulari . cuius tamen nullus mihi fruetus apud te esse poterit, uidear, quippe qui me nosti intus et in cute iam pridem noueris : sed hortor, ut et tandem edas in publicum illas II Naria Ra aiani

390쪽

xiani orationes, ut sicut theologastros diaIogo praedicto notaueris, ita ex orationibus diuinis eosdem instruas. Vndique igitur est, ubi gratia habenda. Τu cupis scire, quisnam sit religiosus ille. qui ad te libellum iam componit, tibi, utere-d' , dedicaturus, dicam , sed uelim taceas. donec sit absolutus et tibi praesentatus. Est quidam Carmelita et lector in monasterio hie Carmelitarum; eius notitiam non habeo, nisi facietenus . tamen fertur doctus, et D. prouineialis Musset petiit, ut sibi transmitterem, ad conspiciendum , defensionem episcopi Naχareni et Nili et credo, quod adhuc plura addet suis scriptis, hae defensione lecta. Non imprimetur libellus ille , prohibente ipso proin uinciali, nisi forte tu iusseris et probaueris. Dabo operam, ut uideam et tibi de contentis in illo scribam , et ne cures. Dicitur , quod sit bonus Reuchlinisti. Transiuit hac quidam eurialis et bonus uir ac praelatus, ueniens ex urbe, vadens in Saxoniam , qui certissime nobis retulit, quod papa in hac caussa et controuersia imposuerit silentium. Si uerum est,eito sciemus. De Huttono adhuc nihil scio. scrutabor tamen, si breui sit hie affuturus. Is II. Novembr. I 6.

Salve. Iidi libellum illius Carmelitae. Inis V uehitur in Pepericorn. qui ipse inue-hItur in Reuchlein et qui suscitat illas discordias inter theologos et bonum Reuchlein et laudat