Tractatus de balneis Lucensibus Ville & Corsene Matheus de Bendinellis

발행: 1539년

분량: 55페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

41쪽

pra inanition .et GDius est diu per toltu super inanitioncinini odiacis corpori coeunti laxitiido ingetis et debilitas. Et oomne Galneum quodcum corpus aliqualiter alterat et resis uir,omnibus consulerent ptempus bre coitum fore dimit tendum. Quapropter sorte noctit inutile uxores suas domirclinqucre. Et bec oc coitu in presciati sussciant.

alimo videndum umi3 illis qui ad hoc balneu3 venerui cometri vel ventose cum incisione posite conueniant. Et arguit q)no:3lla no construnt istis que corpus oebilitant,et Uisum minuunt:sed ventose leucomitti sunt limiusmodi ergo cornelii vel ventose illis no convcniunt.Con sequentia patet cu maiori: minor vero est Avicene rertia primi cap. v et quarta primi cap. de vetosiis. Doc ide et sensit Almaser capitulo de aqua descendete ad oculuhS boarguis sic. Sitis balneatis in boc balneo illa no conuenitit que obliuionε illos incurrere iaciunt et eapitis obilitate: sed ventoses cornetri nec duo faciunt,ergo illis non conueniunt. Consequina est nota tu malori:et minor est Huicene allegato capto d ven

tosis. bn oppositum arguis icylla sunt utilia in fine balnea

Nonis que cillim mundant et malu sanguine educunt.sed cornelii seu Petose sunt binoi:ergo etsisIbaior est Huiccne quar ra primi allegato cap. cu3 dicit ventosas tutis magistraudare' st 'botomia. DN notitia terminop est scienda q) coractis iunt queda vasa vitrea que in ino operationis a ventosis non differunt licet differar in figura et mo applicandi Notandu3scoo* isti comem pollunt in diuersis plibus nostri corporis poni,etis varictata illa' placop nocent magis vel minus: de si in nuca apponans multu nocent capiti.si vero mi patulis et natibus adbercant minus nocent. tinde cauendu et fugiendum est ne iusmodi ventose aut cometti in nurea aut insisto nisi magna uincnte necessitate ponans:qrer illisxuenirent nocumenta numerata ab elimansore et Huicena.3te3 no

42쪽

mquid aut sit unaqueque optrationu patet intelligenti.

si is notandi s au ignatis ponans trcs conssiisiones evacuati/Marinicultatis predicte. Orima conclusio. Corporibus c. Irnolis et sine imbie et pruritu taliis maculis insuti ven rose nul

m unc necenitate ventosati aut cornetrati possunt tacta nocumenta incurrere eductione saeta de dono sanguine. Scoacon. cuino. risbacilentis et exiccatis corpibus et sine pruritu et scabie Ernelii seu ventosenb conuenitit.et ratio eliqr in talis corpaiunt modici sanguinis faciliter possunt Olcta nocumeta incutrae. Tertia conclusio. Corpa crassa que hoc balneo vla suntn Ieabiosa sint et pruritu3 babeat coacte loquedo:po sunt sibi cornelios seu ventosas applicare,dumo illos nu ca no appro 'te sed sint in spatulis vel ancbis seu natibua politi ratio duius dicti est qr p tales cornelios vel ventosas ediices sanin suis malus scabiei et pruritu ductilius. iciendu3 in alitere in dicendunt billis qui se balneat in balneo Corseiae: quos ςgo dico sere ocs deberi ventosari seu cometiari: et Q cst quia pier scabie que in illio posset else et a talore ili us balnei fit aliqua icensio et iiuniatio i sanguine q utili a cornettos istos scuveniolas remouebis:in quibus applicadis barb: toloribus illius loci recordor Oscientia sua Posset vlterius dubitari quom ventose in igne appense corpi npo carne nio ad se trabat. Cui dubitationi res des dupliciter sim p o bat materia duenint opiniones:quam una tenet Q iluattractio fi at a lege vacui. Dicut pbilosopbia calido et vacuo attractione3fieri et alii Mado modu buius attractionis dicunt attractionem ista botino fiat scid p couersione illius ignis qui erat in vetosa in aerem: unde cu3 ex illo igne modicus seu exiguus generetur aer stati3 ex lege vacui attrabis tali o carne vel sanguine q) vacuusi vetitosa nullo moreperiactriu eni3 natura uacuum abborrcem si in terra esset possibile uacuum reperiri: et no esset corpus

43쪽

ponis ille ignis aerem in uetitosi existente in natura sua tess

ucitit:et sic igne ri tincta acre no potaee subintrare cx lege vi tui titi oc carne trabis vel de sanguine illiantu M acre coveLornignem in uetosa existebat. yste due opiniones ambe sintuere et differat solumo in modo inragii adi: numdiis subtiliet et expellat aerem cristentem in uentosa uel ipsid acremtoindurendo ille ignis in naniram sun aerem illuconuarat. caprasiliumcunmuclis quia unaqueque naturaliter imiredo est substentabilis. Et sic fit finio huius primi tractatus octavruo de uilla ad laudem Dei omnipotentis.

-Tractatulus de balneo Torsene.

est in altera parte esse aliud Halheu , preclarissimu3 ab antiquis et modernis malneu de Corsena nominatu3. , Balneid di/sta: a Galneo de culla p dimidiu3 unius risiliarios est ad Septentrionem spectans. quo et li multa oici po Isent egregia :tii drantiquissi inu est eti Uluribus laudatumo me crtencia debes multa narrare. Intra circinium huius lacti sunt primu3 duo balnes ab eades aqua causata in duas pies diuisa quo* primm ad usu3 imis i ordini tu appellae it magno caldo. Secundia uero iuxta ipsM ad usu3 mulierit simatu uocas u magno oelle oon . imini ista duo balnea similia tnyprietati set minera,et nul la est differentia inter illa nisi dinerentia situs:et py boc ucra

dices de lino et de also intelligas m sint illius minere precise. minera istore et si uarie fuerint opinioneo ueritas in est ista duo balnea te acre de alumine mediocriter et de fulsere aliqua tutum et oe sategema multii3. Ox quibus patet q) eop proprietas est subtiliare calefacere et mccare potenter sicut patet ex is iis mineratim. His dictis notu3 est talia duo balnea mira iacile in materiis iugulis et humidio milus exiccant et cauta

44쪽

tiunt adiuvita subtillatione si pro earum

sollitie es et iaccenaria Exqilo mirabile uiuamcntu prestat in Rissica et podagra et oibus doloribus iuncturarii Sirabiliscitetra bec aqua tiaraim moltificationi et tremori nacrii broz, necnon m aibus conrractioniblis neruo*frigidis et musculodiscussionibusNubicunque materia ledens inuentu stifida et ' inidarualetque in colica et illep doloribus de triateria stigi daant ventositate is. Tanta nempe est huius balnei per magnas experientias nobilitas q)si non tini cre mendax τοῦ carudicerem ' scina ex bicrusalem in hoc loco in sanadis lane etibus dono dei suisse transtata Cl approbare videntur nostre regionis agricoles pillud ob in prima die vcneris de e martii boc balneuctim magna reuerentia uisitant et intrata prenduntque quis primo dictu balneum ingredi debeat: affir niantes sua bic nocte precedenti ab angelo dei figliari. 'UDucnthec duo balnea potentissime in omni scabie siccandae in omni cursu albo*: menstruo* nccnon in doloribus et tintio optimum et mirabileai lium scitant mulieribus illis que ira mala matricis coplexionem trifidam et humida filiis carent Est in istis tribus casibus hoc Dalneum incomparabiliter efficacius balneo de uilla: vidi mulieres e lurcoteamdas factas ex usu istius balnei: e permultos annos filios non genuerant. Non puto silentio trano eundum quantu in ulceribus seu uulneribus antiquatis Mehalneum ualeatur ec recenseri digna ellet inuis laudatisissima ama: nisi boc pisti lcripto notiorem esse intenderem: et dii, uirtus laudata crescit i Iec adixi in omni neruo uulnerato mirarilis est: mirabiliorm in fistulatia ulceribus:et in quibus quo ridie Guinas mostrat ex plantias: Ocd anteii, ulterius prece lotandum supius posite regula in tractam de bati oes ad boc balneum restriinc:et pro usu istius

i. mist anac. Secundu seruandu3 in usu istiuo ii Ilii eque aut uini aliud boar.et ratio in ir incitatione non indiget qui alis incin.

45쪽

,hrea: intendit exiccire: sed potius si diu non possunt

vi euuationem et sitim titillo stare. Que duo dura si singuli: a i hoc ballicum uenientes lemabuntnion dubito illos maior iustu tum reporraturos. Elypter hanc causam suit olim ac mota a magistro Usolino de monte catino ex medio istius Datnci columnaquc dam:perquam aqua frigida ascendebat: et in hoc balneo cadebat: propicr quam a multis hoc balncqutcntibus sanitas non recuperabatur. xta canale pcr quod aqua huius balnei in balneo ca-. dii cst antrum in concavo mentis a natura et ab arte .ia α' strii tum per cuius medium riuulus huius sentcntilii, rate aque labitur:in quo antro ab intrantibus magna caliditas scre intollerabilis lentitur: que a nullo alio filanissi a calido ua pore cleuato a riuolo aquc calidissime per medium transeuntis:cbuiui inodualidissimum antrum ab incolis illius loci nominas 1astu a. Quis deum non laudaret si intuercs quanta ad dolum opem insticuit :qbus cadens natura resurgerer.

Dec stula ita calida est:* uix per paululum ipis possunt intra res in illa stare. facit bccstusa sudare copiosissime:quam sius

vene psideret eisdem egritudinibus ualet que de balneo cauco dicta sunt:c ratio est:qr ille uapor quo mediate hoc antrum calcfit:preci se natura aque butus balnei sapit Et iudicio meo frictici oes ex frequenti buius itust usu maximam utilitatem recipient pa sudorem copiosum quem a membris educit.m aeso psulo dis qui hoc bilneum calidum intrat:ne ullo modo 'dimittant ne singulis quatuor diebus semel in hac stula imcrent. Erui ucro in balneo de uilla per mensem suerunt: indine nae talis bis stulam banc intrent: exceptis macilentis arcta stis qui illo balneo usi sunt pa siccitatem membro* suo*:p3Φ ab istis biimiditas cum bat stula non est extrabenda. Notan dum ea Qt:m di tum fuit boc balneum de corsena esse cale&3 ct ui infortatcr actu et potentia:cautela quadam bis opus esset

46쪽

sieparet reneobabeant inflamatos. Que cautela tuis essehet.s.* ante. in hoc balneo intrent inungant sibi epatis regionem et renum alm aliquo ungnentorum frigidorum: ut puta sandali uel unguento albo Galeni etc.

g De domis. Saetra Graiitum butus balnei in fine decliui coste huim

montis est aliud balneum ab antius balneum rubea appellatum. Que aqua in lacum non pyegas Dodie:

nrest ad usum do ciationis vel embrotationis instituta et o putata. Siliat intra sua menta multe cantile ordinate: ub una uua' qua*boles se piit docciare. Du.us aque nilnera princiis paliter est salnitru cum aliqua parte aluminis:ubiis valde fima est catarris et oibus egritudii libus capitis frigidis: iuueest surditas aurium et sibilaeo:et oculo* i mpedimeta bee aqua optima est illis ad pectiis:quo* catarrosestuunt materie:qui. Diis forte de pti si inest suspirio:cxiccat capitis humiditatem: cala taciti planuet eius adius latretcnimam. 1ocus vero luper quem hec aqua cadere seu Furere d3 per bora3 una est corona/listbmissura capitis queor sub oculo non cadit:certa una rosula unicuim illam in capite suo reperire monstrabo obmisso uno modo mensurandi et inueniendi ipsam mediante filo

ei tenso ab aure ad aurem:o:co ch si unusquisin sue manus Gr/tremum palme in exiremitate lusori nasi:que ad supercilia terminastlocabit cum acumine seis extremitate digiti medii extensi super caputrubi talis digiti extremitas terminabitallic sub ea coronalem Ginissuram inueniet:et babebit: ubi p etircuitum unius cartini faxiat capillos abradere: et sup illum circuitum aqua cadere sinat. 1iliodus uero dotatationis istius est:bis M in die reiterari uigintiqui iam diebus continuis adriminusnit ualide possit malam capitis qualitatem remouere. Inotandum primo est* eque iste et balnei calidi sunt mirabilliter solutive:siqvss illas bibcret:p3qr multum tenent de sagema et salenitro:p3'dictis de minera uniuscuiusq;. anor

dum secundo* illi qui se doctiant cum aqua balnei rubet Πλε

47쪽

rent ut eo*cipita bene elactent a toribus illius loci:desti lde cum nullaicello et biri cito tota die caput tericant fasciatur ne ab acre ledans:euitenim summo studio buiua loci noctur num acrem . vloiadum tertio et quicum vult ab istio docuis. Nandia dona lanitatis accipere:o3ccnam suam alicui re: et evitare vir a magnaret potum poli cenam: et oia caput repleti tia:sicut sunt caseus:cepciet lactissa:. alia Quarto notandum ς licet dictum sit dians aquam balnei rubet in calams csse oonam:sorte no erit illa deterior aqua balnei calidi siquis capud suum cum illa docciaretae precipue in quo esset malitia sopienonis multum frigideret O catarrolas materias grollas so/lat generare:scdqrbec materia bcnc discuticnda non parua indigeret consideratione: ideo capta huius balnei calidi nil lnera medici bene super ipsam considerent: et eorum iudicio, resci uetur iudicanda. et balneo sancti Ioannis. Saetra circuitum balnei de corsena est aliud balneu ap/pellatum it magno di san giouanni:de quo et ii nonulli dicant prominera tenet de auror veritas tamen

est ipsius mineram esse eneam scuramum: cuius yprlctates .ut plurime similes sunt proprietatibiis balnei de villa: et illis sit disgritudinibus uso' x3 balneu de villa: licet ira ita preti se et bene. Dec aqua est oliuissima gustuiri lucida oculo:proficiens in mala compicnone epatis et renum calida: et illis qui in sacie rubores multis cum pumilis babent loec aqua ypter suas bonitates esset in magna reputatione et usu: nisi natura illam in loco inconiovissimo si tuassetauidi etiam hanc muta esse peroptimam illis qui tment in pectore materiam catar rosam mulitam congregatam: eogi pectora illorum mundet roptime: taut opcrata ruit in uno meo consanguineo. Mnno. arci. cccclx lxxl. Et hec dicta sufficiant de hoc balneo

isto sancti Ioannis ad laudem omnipotentis dei et silentiu tris gloriose.

48쪽

Iuris utriusq; Doctorem Disin

Cesarem ex nobilibus 1usen,Equitent et Comitellarissimu 1atirentii bertorini Epistola tu Tra tatu de Balneo Tosene eide dicato. npa3bac precura Ciustate utriusque censure

Cottor turiss me ac lassi frater n. Deo optinian ino ob innuniera in ipsam collata beneficia debere sepe ac septus cog: taueri Siboc inter alia -- . restantissimileslepsideraba Co loci vprii amenitate celim salubritate obni illiis qbus corpora sanitate conscrvare valeret nonulla pro bonavalitudine amisia recuperada necllud noboeficeret auxiliae mediis terre viscerib' intra lineo suos in nymulte incomod: talio loco iamdiu pullulare voluit.

Piscinas ut ita dixerit rursus duas seu Balnea, quo* alteriis a villa reliquii a Coisena dictu est. Uuo nimiru pterqua plura alia diuina subsidis,in cuius rei fide3 alios in psentia obmitia

do teipsum citare liceat:qui cu ab articulo* doloribus superiori anno mirii in modis vexareris , adbibitis P me prius remediis,sicut par erat,oportunis:post usu balnei a Corsena iumes sue. sup caput expcduenienti loco cadentis laseeptione incolit mis ac illesus euasisti. Ex eis itam a Villa dictu tu obpressanas 'miles,m ct pa loci ipsi'iocuditate ac conroditate,ediistiorum elegatia plures sumis laudibus decorariit. Reliquu vero sicco ut ita loquar, pede ycurrerat.Ego sto mirados esse sidies ob boc emanantes, preter plurimosalios ab antiquis relatos coiit latus:nb potera no egre scire eius o magnas amitas ct trucatas narrataselle.Quo factu est ut desiderio no mediocri,

eas vel nuradi etylixiori necio distinctiori aliquatulus qua alii fecerint in sermone explicandi vel ab aliis explicatas lectitati detinere. Rica xximis bis diebus Nobilis quida vir, senti Balnei virtute a me litteris explicari mihi efflagita et, laudu desiderata oportuitas offerri inibi visa e. Collegi sie mut angustia που iniucti pinisit. rei nam magnitudo si me,

iquantulo prolixiorue Roscebat Barici predisti a castra

49쪽

, Mynietate&pamulsim hunc labore mea tibi zm i comptio dicaui:tibi inqhia: fictit ei:qui preter singularc m I prus profectionibus eiaeellantia nostris quom plus facultatibus tropago idelectaris. Ud si abortiuabsic filiolu meu3 tibi placuisse itellexero:lesilitimum mitis iam nonnulla senu nauerit est:futuri 3 tibi magis fratum sperabo. Vale. et 'χaurentium merro itinuin tuunt sicut probe semper fecisti. Hincn. minei a Corsem 1ucen. natura et pro

prictatibus.

Erraturus balnei ina Corsena op natura a pprieti ri tates cu3 inter plura q in comitatu aeucen reperiuci H is duo precipua ac diurnis virtutibus insignita balnea. a doctoribus celebrens quopaltepavilla,alterusas orsena nuncupetur, c a me. Uenia prius a latine linghecultorib'i trata ut liceat niihirim plures loquunt oditi ) iostendi seruabis series rvt ob initiis psuppositis tu:qua plurib' uniuersalibus o natura balneo*:a diuersis doctoribus pertractatis. prinioque ita sit huius balnei inmera explices. rondo one natura seu coplcxio. Tertio que sint eius virtutes ac xprietates. Quarto euibus dispoibus preter natura coumire. Quinta et vltimoque sint eius usui mententia Nadccla - α Quam ire ad primu quavis de eius mincta diucise extita,rint late in aliqui ipsu3 .aluminosu3 alii salgemosu3 iudicauerit aqua n. eius:sapore extranco priuata est. Nomillis xx Usolin3oe mole Catino vir filo Ne peritis simus in tractatu o balacis tu est. narrat credideriit esse aluminosu3: sulphureu et nitrosun Qua opinione secutus est posica Gentilis de fulgi neo in traitatu suo de balneis o censaeliqlia sunt balnea q biit optumi nitro et sulpbure vi est balnea de Tuca hec aut uba de nulla alio Glneo 1u emi dura elati piit nisi boc balneo a Corsena coetia postea ad mente e latilis tenuit sibi baci Eb.uiena rota in suo de balneis libris. Qui urursus ipsum nitrosu3 csse rvinima parte sul aris parricrpa senserunt ut stat Ni pN,

50쪽

a predonamio alunt ine et salgenia participor,eta Imbdominiolaui ad modii parte sulptaris.3nquir eiiii Jge limus predic Teneo φ. istud balneu3 sit simili su3 et id te at de lalgina quassi parit no sulphure vero pataim:scd cqualiter o s)lspniacum abini me teneat an inequaliter apud me nolit satio bene copertu3, licet forte I p actualem caliditatem satis intens reum mordacitate parum perdurente Alumen incola. cinerre dominari potitus tredendum cskr si uratnnune plus de acre rare et igncitate habentem salsem a. si 3 illud a ni merasus urea proiicnire no credamus quisuiud sit de prima causa caliditatis eius,ne plura in dubiu, reuocido imenta breuitas bestadaures. Nec et sitis qua eius qua bibcntcs incurrunte liss in in usu3 medicinale,bilius mile potus no veniat magis nitru/lais ina aut alumen in ea duari iudicionaeo ornostra

te militia pol quicquid crediderit Satronarola. M or hec discordia d qualitate dominii alumis supra salsemam in eo autritate,quantu ad rrincipalcs sui Vilites no magna inducit diuersitatῆ,hinc ab eis ulteriori dis uisione lapsededu3 censui. Um secudo aut,qualis scil3 sit balnei duius ita seli compso tu mixtu sit licet implictu:ut a valcno habere possim' prinio de simplici medicina olstiti. r.cap. I.in amuis ad calidissatin et putia declinat:ita Hacritalis hia caliditaeqrnitialio te missio iudicas gradu tertiis attingat:e.n, mordax et in prio oecursu male tollerabile apparet. Tereius nab gradus a via 'cipe secuda: primi cap. aureo de eo cocomedis et bibis. Describis istu3 obiectu3 sci .sibilitcr alterat corpus et sensibiliterledit operationequno in mortificat ut in xposito euenit:quoad operatione ractiva. Qua et veritate colligere possumue ex Galeno cap. allcgato in fine:et hoc iderides tensisse V gelin dices hoc balneu3 csti prio itroitu multu calicii actualli intiam in primo occursu est illud difficile substinere e calor acinias et mordax sue illa mordacitas pa* durat i passi uis vo ad humidu3 actu:sed ad si ru3 potentia et sitiseleuatu oclinat si utet

mmcralia sua curate sunς Horatis eoa: natura inquirenda

SEARCH

MENU NAVIGATION