장음표시 사용
481쪽
Liber artus.ribus salibusti latens ignis haer cum additae humidae materiae aqua terraque efficaciter confunduntur . Quare facili celerique negotio exister potest vulgari sat editae gemella quidem planta, ted tamen propter imperfectiorem gignendi facultatem, tenuitatemque materiae minus vitalis, taxecessu caloris evanida Sic aestiuae pluuiae subitarijsiiij, ranunculi, alijque abortivi vermiculi, quibus putris materia mater est, quam facile nascuntur,xena celeriter occidunt. Ex earundem qualitatum ecunda permistione pullulauit geminum illuduculis iucundum prodigium, in urticae videlicet Vonabustae conglaciat lixivio concreta eius deam, urticae imago, ad in aqua stillatitia repente na- innatans planta illa Quercetano, haec alio: xjptore celebrata. Illud hic ad extremum habeo rumhjjcere chymicum istud in reriore spectacu- quod sibi spectatum permulti contestantur, mihi nec experimento, nec aspectu esse comper- qm sed ii natura viribus exhiberi possit, ob gna, quam exposui, causam non improbabile
'ri. Quod si quis obstinate perneget, nullius
482쪽
Inductisoribus colores CAPUT V. Raliorum co-t Riplex vel uniuersis vel plerisque florib*'
insolens color in hortis magis expeti Uri
quam inueniatur,niger videlicet,qui lugsset bri facie arrideat viridis,qui, dum florenherbescoxi oculosque pascat:cyaneus,qui caelum coloret in teretris. Squamosus alni fructus in ipsamet vltro inareta ectus arbore ac tenuistimam in farinam contri di nigrum, rutaesiccus viridem,cyanissio an frumcn taxij agris pas m obuius itidem arefactus, atque 'puluisculum resolutus cyaneum siue caelestem cortorem dabit. Usus autem hic esto. Fimum ouillumiutpote humida leuitate misturae alibili aptioren disumito ex aceto bene subigito ac depsit, eo ei pacrasitvseulum ouis excrementum idoneam commistionem extenuatur exiguum quoquc imiis adijcito ; nam eodem, aceti astrictoria vii emendaturo ad radices acrius peruadendas vi/medicamento aperitur. Ad haec vel expressis ni t succi, vel praedicti pollinis alterutrius tertia circiter pro fimo partem cum ea massa confundi o& permisceto scrobiculum bono in solo, quod ' tra testam extraue sit,excavato: eam massam incβ' dem demittito in ipsam medicatam intritam colorandae plantae radicem desinito deinde irris3 c Urato colito, ut mos est. Illud autem sedulo rum
483쪽
ocurato,ut albissoris radiculas hoc artificio deligas m dicandas Ita,propter exemplum, candidi caryophylli surculus essicacissimo infossus peregrino facile colore vernabit.Candor enim,docilis nimirum color, cum perspicuus de pellucidus sit, colorati alimenti particulas radicitus haustas , totoque probe Vorpore permistas expicto in flore, tanquam ingenuo in ore manifestat. Quid, si multicolor iste fucus in una eademque praedicti massa laetaminis confundatur Equidem cum Ioanne Fabro, Lyncei iudicii viro,a quo totum id flore medicaminis praescriptum accepi, fieri opinor posse, ut natura,qua suopte ingenio frequenter ludit in floribus versicolore pictura colludentis artis inuitamento lasciviat 'udacior Quin etiam probabili coniectura ra-Florum paratione idem Faber assirmat,florum villos ac staminast, qualia videmus in croco capillamenta, quia floreae concretionis purior succus, siveluti discolor sanguis fiuit , essicacissima pollere tinctura, rhosculis alijs candidis tamen, multiplicem atqueg eo amabilem secum faciant. Neque vero illa in Colorans ir-horibus pulcherrime inficiendis experimento fre- β''quenti explorata praescriptio reticenda est , quae si praecipit. Solum pinguissimum deligito id 'ovsque in sole siccato, dum praetenuem soluatur in puluerem eo puluere testam rite oppleto mediam Vqndidi oris plantam aut surculum depangi O quid insus humons, aut instillati roris ea humus
484쪽
dco Florum Usius, Admiranda hauriat, nequid ipse praeterquam colorat liquosii,
afflandas, caueto Quare ipsum fictile nocturno pira uioque caelo subducito, aprico tranquilloque die is solem efferto Si regum aemulos purpurare placeq; pores; Brassilicum lignum, cuius rosea sanie osti ctores lanas imbuunt , minutatim in taleolas vel ic gmenta concidito,atque in aqua decoquito,dopes ad tertias quartasse coctura suosidat se purpur* decocto,cum iam deferbuerit,matutinus ac vesper tinus pocillator bibulum solum insuccato.Si candi das hortorum gemmulas pretioso raroque miror losmaragdinam in viriditatem gemmascere deic i. ctetreius rhamni seu spinae, quam Petrus Andrcβi Matthiolus Infectoriam appellat,vulgo Spinum ex uinam dicimus,maturissimas baccas,modice didβ ctas,in aqua incoquito, praescriptaque solum fori p3 irrigato Sin autem floreum argentum in aureuem florem hymica aemulatione Rauescere laudabili crauara cupido stri baccas easdem nondum satis sp tura itidem apertas excoquito, auoque terram issco saturato. Si denique diurna lucis candorem situ praeserentes floridulas terrae si ellulas tristi nigri si dine noctescere voluptas est minorem gallaim chalcanthum in atramentum inferuefacito:e ii dicem intingas, floris cacumen inscribes Aut n)β minisse aut praediscere hic debes, adeo naturam non exui vel expelli,quin subinde illa recurrat. Ja re de sua se remoueri ditione indignans, na irarum'
485쪽
identidem ressorescet color; ut naturae cum arto super unica planta concertatio voluptatem pariat bicolorem. Quod audere non pigeat , etiam xxiforme leges ab una stirpe miraculum. Nam si is coloribus ex aquis alteram mane, Vespere alte-x-m utrique stirpis lateri si aDndas, ut quotidiei tu unum distinctis temporum interuallis dupli- qna fucum ebibat, colorumque vices alternet 'rigatio praepostera , matutina nunquam eius:*m coloris aspergine in eandem partem sub ve- 'xam refusari creatiuo , de aduentiiij efflore Ventibus coloribus iucunde prodigiosa planta trium colorum ore triplici ridebit. Audio renatat' et periculo comprobatam , atque equidelia yy o, quia physica ratio persuadet. Cum enita ta ingilla diuersorum colorum irrigationes, utpote ri uniuerse, sed particulatim irroratae, totar Ii aut plantam alere, atque adeo colorare non pos diu multicolor alimentum non satis ubique comm istum multiformem prodit in florem. Huc acce- φ . quod naturalis color ab artificiosis non plane ' Mi ex parte aliqua emineta, soreumque tri-yii a cum voluptate discrimen Si candida lilia T iii ab Useo rubore tingere, hoc est si virginalem cando-
decenti pudore pingere volueris, monente
Andtolio, Caioque Plinio subscribente florescen liliorum scapos mense Iulio colligit, MCno' enosue in falciculum colligatos in fumo su- .
486쪽
6 Florum Vsius es iranda . spendito fumidi temperatique vaporis, tia sparsiim extuberantibus nodulis situ bulbuit is apos p s in tace vini vel nigri uel Graeci men se Martio macerato, donec tibi eosdem extra icii; net purpureo colore plane saturi appareant dei' scrobiculis affatim circunfusa faece serito vid si que adeo multum esse a teneris consuescere,' extremum germen transeat prima seminis io grum d PMqM . ra. Caeterum Florentini consilio lilia facile vari- qtimque expingemus, sit citra vulnus intra iliacq bulbi squamas cinnabarim , aliumve pro par
Tulipatum . Colorem infundamus. Tuli parum quoque by a1bitraria pictura variabit, si biduo triduoetibi habeantur in aceto, donec tenerescant: dcis CXimantur, ut acetum nonnihil expiret exisso colores minime acres edacesue innocentibu μ' borum incisuris ex vino stillatitio inducantur
lorati demum bulbi elapso mense inhumen;
Rosarum. . Ipsi purpureum formae compendium,' Oi- ibid. c. as Didymo magistro, cum primum dehiscens
lia caepit euolui, sulphuris nidore suffumigcxx x et exalbescet siue quia sulphureus albor, goc
nuante atque rarefaciente penetrabilis j Πββ sse meatus pervadit de inficit siue quia tu, do catuS, atque odoratus rosae flos olidissimi itus horrorem insolito pallore testatur: su '
dem ne formoso color nimium credas, qui x im leuissimo decoloratur . Idem rosae flos peregi
487쪽
hos facile induet colores si solertissimo viro Ioan Baptis a Porta suadente,iuxta radicem diffssiumn caulem, itidemque ita in ramulos aut aerugi- qm , aut Indicum, aut crocum, aut caeruleum ividem, aut alium quemlibet fucum tenuitii me mminutum largiter ingeras si plaga deinde ryne circunligata, fimum adaggeres . Obserua-hi tamen, ne, quae plantas adurunt atque en V nt, coloratura venena , cuiusmodi habetur a 'ipigmentum, applices Quod si caelestis pulchri Diseritne se m inis versicoloribus imitamentis flores in rides PS yria feliciores transformare placet complura ge-hi illat' 'Vxii eiusdem, at non eiusdem coloris florea semiei, j in ovillam aprinamve pitulam defixa vel in i gx Lilem arundinem inclusa, vel in lacinij colli- g x serit . Corrupti enim vaginis de inuolu- i' u seminibus varia permisicione adulteratis db Volor florum soboles exis et, quae non pluuia nu- i lacrymis, sed gestientis naturae risu expletani, 'idem serena fronte praeportabit . Iamuero, ut in tu'ne ad yyxegrini colores pertinacisI1 me, ac tanqUamlu-lores. .ereditario haereant, e pomarijs ad floralia V llidam conciliatricem insitionem traducamus, ius artifici dexteritate mansuefactae stirpes igno' folijs, non suis se floribus operari demiren- At*ierit in auream flauae pulchritudini hae ubria. ibi L c. y it teli genista insitivam rosam, gelsiminum i ' optet Il primum immittendas plantas cum Se
488쪽
nitali terra transsatas ad genistam afferamus, i se illa materno melius, quam nouercali,sustinebit 'tur ubere, dum inolescant genistam deinde sere bra, seu potius peracuto cultello, qui co acimnime faciat, nec perurat, oblique medi/m p . foremus ut naturali contentione in sublim Totur cum a stirpe ramus immissus, tum ab radisi humor affusus Ad haec rota vel gelliinaim rum , t traducem ramulum, quam late inseri circ lari trunco debet, summo leuiter cor ice si 'siae raso spoliemus, ut is expedite ac proximca rescat transmissisque nais ternisue genimi' i ramini aptemus subacto etiam luto vulnui cuntinamus, sevinculo circunligemus p tur institum surculum , dum succrescentis idq=y nistae nisu sustollitur, hospitali tenus frutic i tre recidamus, ut inolescente cortice insitum lescat coeat cicatrix superficiem veroticis ad ipsum usque recertum surculum d*VCemus, totus ut succus alio non euocatus ni psim in insito seruiat. Ita cum genista, p(q cum alijs quoque diuersii coloris congrΠqJ J optantis concorporantur, externaeque ma xi is iterum concipiuntur pridem nata roux raminum ut hominem,quamuis adultrum,ad n is virtutis morumque faciem, alium eu'
renasci posse, a stirpibus doceamur . Acyrum aes candidum aut purpureum caryophyllum ei
489쪽
Liber artus.colore donare velis, a vulgatissimis illum plantis sic impetrabis. Buglossum, aut cyanum, aut po-i vis vetustum erraticum intubum, quem sicicho-xium appellant, radice tenus, quae pollicarem superet crassitudinem,recides:tum mediam radicem Vonsiderate modiceque diffindes, ne plus iusto sis ira descendat: ac floriseram bbolem a parente vul- apte immittes, ut rimam coagmentet. Vimineo emum nexu ictum vulnere insitiuum foedus obstringes:ac sauciam hospitam, consanes, latifi-Vei,circa terram circumiectam fimum putrem ad- ggerabis. Ita in pulcherrimo flore caelum colorari posse pollicetur insitio erudita Quanquam ego spe- qculum hoc saepius auribus,nunquam oculis usur . pqui Illud eadem praeterea feri a te pos e confidit, v in candidos flores color derivetur aut purpureus, rubrae pastinacae, quam siser nonnulli vocant auty iniceus, si anchus, praescripta ratione iungantur. i in vero si ex albo rubroque bicolorem eXpetis Id. ib:d. .3. ' sim,eam ingeniosus insitus,quem inoculationem xle inplastrationem nominant,sic feliciter dabit. eo rosae frutice, de quo inserere , atque oculum Emmaniue ad insitionem sumere voleS nouel- integram de maxime nitidam quaere virgam: hac deinde oculum considerabis, qui bene apes 'redi, quique solem spe stet orientem, bonamque 'xj indolem habeat: eum oculum modico in cor-
490쪽
sc Florum VIus Admiranda scalpello eundem circuncides hcaute materiam delibrasis, ne oculum das quem a materia sectum intercides medium . Eius postmodum fruticis, quem inserere voles, generosam ac nixi dam virgam eliges eiusdem amplitudinis cor rice gemmaque dimidiata materiem nudabis rapeam vero partem,quam nudasti, dimidiatam gem mam ex altero sumptam frutice aptabis ita, Vcem plastrum delibratae parti conueniat duorumq* gam reuincies, dabisque operam, ne laedas: dci' commissuras Sc vincula bene subacto tenaciqueqto , quod imbre non dilabatur,collines spatium x'men gemmae relinques, unde libera egerminec materiae,quam inseveris, succus alio dissipcturi unum illibatus, individuus insitum, enutrip superiores ramos, siqui sint, amputabis: tum ruminde soboles detrahes, quae a lateribus r. idic
que subrepunt. Post unum bigesimum diqudilui potest emplastrum , quia tunc solens sis y
plicata germina coaluisse. Quanquam nixi' riusue mensis tutior fuerit mora Sic rosaraci tu in una stirpe a biformi parente bicolorem abifrontem Iani scilicet sororem . Idem et 'oculorum oblectamentum a caryophyllor' plantis, alio tamen cultu,exorabis. Cumisit n