장음표시 사용
11쪽
a aus Ieribendi, atque Mendi eitationes textuum an utroque re pag. siq
12쪽
ve Iura Camonio in genere, e viqin Ιvino implorato praesidio Inae
tutiones Sacri Iuris aggredior' , hoc est brevem Sacrorum CZ-- nonum methodicamque syno-psim, quam cultori disciplinae regalis praeambulam esse debere, tum praeceptum Iustiniani, prooemio ingestorum, eum magistra rerum experientia declar it. Μirum enim quantae secuitatis compendiuinest, Tyronum mentem Ordinata illa , perbrevique rerum tractatione per lire, quae uno velut intuitu summam rerum primum aspiciant, ac deinde ad rimanda diligentius singula operam revocent. et Quod attinet ad ordinem se non Mi mihi aeron diis proponitur , quam ρογει gestae sint Institutiones Caesareae, uem menter quoque imum is est Lancellotus ita: Iustitutionibus suis : diviso scilicet in quae Hor libros opere in quorim primo de perinsonis Ecclesiasticis agatur , i secundo α
13쪽
2 Titulus Ma talis . rebus, in tertio de Actionstras, Iudiciis, in quarto de criminibus, incents Ecclesia sicis sub his enim rerum generibus Onane Ius, quo utimur, comprehenditur, e LI. f. satu hominum. Sed oc his omnibus in, hujus primi libri vestibulo praemittenda sunt prooemialia nonnulla circa Ius Canonicum in genere, ejusque Originem , ac proprietates, quae primo accedentibus adlegalem Disciplinam tintis Moscenda ne illotis quodammodo manibus ut dicitur in I. I. . origis Iurishprotinus materiam ipsam ii terpretationis tractemus , neglectis earum rerum praefationibus, quae, libentius nos ad proposita materia lectionem invitant cum ad eamdem materiam venerimuSevidentiorem praestant intellectum 3 Us est generala nomen, ouod in mulla J tiplici significatione sumi silet a Theologis, ct Iuristis . Aliquando enim sumitur, ut est idem , quod justum , seu con-jus est reddere asteri meruit turri x et
Ita sumitur in IIustitia Io. . de j in iure, ubi diei ur ad Iustitiani potiuere unia cuique jus suum tribuere. 4 Frequenter quoque simitur nomen I ris pro potestate legitima, se a lege concessa , quam quis habet , vel circa rem suam, vel ad rem sibi debitam Et hocmb-do dividi solet in Ius ad rem, Mus in re, qua divisione utitur Clam utantum uni G
14쪽
concess. praeb in o. Ius ad rem .est, quo quis
habet ibi obligatam perisivi inordine ad
aliquam rem ipsam audem rem nondum
habet actualiter obligatain , ut puta, siquis
rem emeritis venditore, quo nondum res
tradita 1t, habet jus ad rem emplain qu 3 habet sibi obligatum venditorem , ut rem venditam radat ipsam Rutem rem nondum habet actualiter obIigatam, quia rei dominnium ante ipsius traditionem regulariter no acquiritiar, in habetur ex I. I. aliisque pluribus is de acquir. posses Orest acquir reris dominis Ius in dicitur, quo quis hastat sibi devincta obIigatam ipsam rem, unde pro ea habend3, vel recuperanda contra quemcumque ejusdem rei possessorum agere Potest, quale Ius habet v. g. Emptor rei postea tam iri traditionesa a vendit deos Demum omissis reliquis, quae ad propositum minus seelum. Ius frequenter sumitur, prout derivatur a jubendo ut est ridem , quod jussum , se lex , unde persu im-dam metonymiae speciem transfertur etiam aliquando nomen Iuris ad ipsam legalem disciplinam, in qua Legum peristia continetur, ut videre est in . I. st de iust O Ju- νου, bicius definitur Ars b-i, θ' qiu
PIus ita sumptum pro lege dividitur
natJarala, iotativum rius naturale dicitur, quod est uni utque hominum insitum ab Auctore naturae, atque intimatum ipso lumine rationis , quo discerisum quid agendum sit hic is nunc , quid omittendum , etiam secluso omnr ah mmepto extrinseco Hujus generis sunt ea rationis dicta-
15쪽
η Titulus Noemisos. dictamina, quibus impellimur ad bene imo bis facienti benefaciendum , ad curandam vita conservationem , aliaque similiari equi pluri inae ejusdem generis inclinationes apparent etiam in bruti, ideo in eis. I. F. is in Odi are dicitur Ius naturale esse
quia Natura omnia animalia docuit, quamvis inclinationes illa, prout in brutis sunt. non dicantur proprie Ius naturale, cum Oria ratione , quae est fundamentum Iuris, sed ab instinctu quodam sensitivo proficiscantur.
Inde fit Ius naturale immutabile esse e
natura sua; totamque mutationem, quae aliquando contingit circa ea lis sunt juris naturalis , oriri non ex mutatione eruidem Iuris, sed ex variatione circumstantiae ,
tione cuius desinit aliquid esse objectum a
Iure naturali prohibitum, vel praeceptumo sicut esset ea circumstantia seclusa. Ius positivum vocatur, quod a libera Dei, vel hominis voluntate lancitum est , ac propterea mutabile est , in eoque differt a Iure naturali. Subdividitur in Divianum, es humanum
9 Ius positivus divinum est quod libo. re a Deo latum est, idque bdividitur in
vetus, re novum. Vetus est, quod in Veteri Testamento Deus condidit in tria praeceptorum genera distinctum , nempe in praecepta judicialia , quae ad justam vibraicae Reip. gubernationem spectabant in praecepta caeremonialia , quibus speciales modi colendi Deum , Religionemque servandi praescribebantur is in praeeepta moralia, mibus inλrmabatur morum disciplina, cui asse ris sunt praecreta Decalogi quant.
16쪽
De Iureian in genrre svis ham si ii Iuris quoque naturalis ; unde factum sint , ut haec moralia perseverave rint etiam in Testamento novo , in quo, Ceteroquio veritate unabra succedente per
Christum Dominum, gremonialia illa, δε judicialia cessaverunt . Ius positivum Divinum novirin est , quod in novo est mento, eondidit Christus Dominus , cujus generis sunt ea , qua pertinent ad Sacramenta nova Legis.
Io Ius positivum humanum dicitur, quod ab honini latum est habente potestatem te
Olativam, quod etiam subdividitur in Ius gentium , Ius Civile, esus Canonicum , de quibus iuris heciebus sermo erit in se quentibus' s. II, Jure gentium, o Civisior Tomen Iuris gentium dupliciter sumi potest : primo lato modo, quatenuSeomplectitur omne illud his, quod est omnibus hominibus proprium , atque eommu ne , sub qua acceptione venit etiam jus naturale, solis, omnibus hominibus com petens, quod ab aliquibus vocatur jus naturale secundarium , ad discrimen alterius
juris naturalis communis cum brutis, quod: Vocant Ius naturale primarium atque ita
fumitur in I. a. O Q. f. de Iust , Iure , dbi in ejus exemplum affertur Religio erga
Deum, pietas erga parentes, et quae a mensunt juris naturalis, seu unicuique hominum insiti ab Auctore naturae, etiam sciscluso onus alio praece2to Marinsecoi.
17쪽
Secundo sumi potest strictius , prove
adaequat distinguitur a toto Iure natum ti tunc nomine Iuris gentium intelli gitur Ius illud, quod omnibus, aut pleri iaque gentibus commune , re eroprium est, ita tamen , ut non fundetur in solo rati nis instinctu, sed introductum fueri e , .niunibus moribus, o consuetudine ad exi-- gentiam humanae utilitatis , aut necessitatis. Huius generis sunt Nerique contractus, bella, paces, foedera, aliaque similia, quα numerantur in s. Ius avum gentium. IULIure natur genti se civ. in ean Jusa Ius civile generice sumptum est omne illud Ius, quod in qualibet humana Rep. constitutum est ab hos une , vel ab ipsa Communitate pro gubernatione politica , conservatione pacis , atque Iustitiae Plerumque tamen nomine Iuris Civilis G
solute , di sine addito prolati intelligitur per Antonomasiam Ius commune Caesa, ireum , seu Romanorum , sicut cum Poetam dicimus, nec addimus nomen , subauditur apud Graecos Homerus , Virgilius apud Latinos, quod est exemplum allatum in . Sed Ius quidem civile . Isis de D-re natur gent. θ' ivili η Ius Civile ita sumptum aIiud est scri pium , aliud non scriptum . iis non scriptum est consuetudo , quam diuturni
res consensu utentium comprobarant, ut
dicitur in s. -scripto Instit e . COnsuetudo enim est Ius quoddam moribus institutum, quod pio lege suscipitur, eum deficit lex e eοημανδεχ ibi. r. Ius stri-
18쪽
De Iine Cam in genere. pluan dicitur , quod a Legislatore legitimo immediate latum est, scriptumque dicitur, non quod ad legis essentiam requiratur ejus promulgatio per seripturam, sed quia leges Principis solent plerumque per scriptum
Iuris Civilis scripti species plures sunt ,
quae numerantur in si constat , θ' seqc Insit eod. videlicet lex specifice sumpta, glebiscit, Senat consulta , agistratuum edicta, edicta Praetorum, Principum placi-aa, Responsa prudentum. Nomine legis specifice rumptae intelligitur ea Constitutionum species, qua Populus Rom. Senatorio agistratu interrogantes, vesuti Consule conitituebat. Plebiicitum est, quod Plebs Μagistratu plebej interrogante veluti Tribuno decrevi , cujus generis decretis robarcon aunis legis acceti per egeni Hortem stam, ita dictam ab Hyrtensio, qui ad conciliandam pacem inter Nobiles, ct Plebrios statuit , ut eomin, lebis ita vim conm mi Iegis haberem . Senatusconsultum est , quod Senatus uisit. α- constituit Editia Magistratuum , aut Praetorum quae
ossa sunt a a gistratibus, aut Praetoribus Principum placita , quae Imperatores, Vel per rescripta, vel per sententias definativas, Me per edicta decreverunt o Responsata xnu', Prudentum sint sententiae is opi
Xum , quibus vel permissum sui a Prin- cipe 'ra condere , vel quorum dictis ab
mictoritate 'hicipis robur legis accessit Sumuntur hac ex cit. laco Instit. di ex
19쪽
multa olim diversis temporibus statuta sunt j ut duo pene milliae librorum mimerata se rint is plusquam tricies centena millia
Versuum, quibus Jura continerentur e Lar. C. de vel Jure enuel non sine magno μiciplinae legalis incommodo , eui ex tam ingenti renim multitudine plurima praeterire, necessarium erat. Huic malo, ut mederetur Iustinianus , sapienter statuit, tanta in conditam vastitatem brevioribus terminis stringere, rejectisque contrariis , ac superfluis , moderatum legum compendium rosermare, ut factum fuit per Tribonianum, aliosque in te istaculiatessorentissimos viros atque illud est, quod modo habemus ,
di est in usu , diciturque Corpus Iuris Civilis. Constat autem Corpus hoc Iuris Civilis pluribus partibus . Prima est Digestum ini
res partes distributum, nempe in Digestum Jetus constans et . Libris, in Insertiatum, ita dictum sortasse, quia continet leges circa Testamenta ,- ultimas voluntates , umsunt leges sortissiniae,& irrevocabiles, complectiturque 4 Libros, ct in Digestum no . Vum constans I et Libris unde totum Dis gestum universaliter continet o Libros diciturque etiam Pandectae a Graeco Voc. bulo et, quod signifiea -- ,- a vei bos. πριαι , quo signifieat eontinere, seu apere , quasi sit volumen continens in se
omnes disputationes , At decisiones legitimas , ut explicaturrim L a C. de ver Jur; enuci . Ex ho Pandectaruin nomine ortum habuit mos isse communas inter Recentiores citam
si Digest a per duplex ff. Nam molimi
20쪽
Charetur per Grari a litteram et , quae est initialis in hac voce σπιδωται , eademque littera habeat aliquam similitudinem duorumi paulatim ex errore Librariorum citati coepit per duo, atque , ita etiam apud Iuriuas consuetudine invaluit ita tra-
vis adhuc moderni Doriores non desint , qui primaevum citandi morem retinent per litteram Graecam, , vel latinam D.
Altera pars Corporis Iuris Civilis est
do, ita dictus per Antom asiam quia quamvis omnis Liber vocari possit Codex, hic tamen dicitur codex sine addito, pr me dignitatem, utpote continens constitu. tiones, & rescripta Imperatorum Constadautem a Libris , quorum primi novem positi sunt inproprio volumine , reliqui vero registrantur post volumen Authenticorum Citatur autem per litteram majorem Alia pars est Volumen Authenticorum divisum inis Collationes, ita dictas, quia in illis sunt simul collectar Constitutiones Iustiniani: dicunturque etiam Novellae , quia, a Iustiniano factae fuerunt post Coruis compiletionem. Ex ,κ volumine Authentico rum translatae postea fuerunt inmodicem, congruis titulis appositae quaedam parti-cuta ab rinerio quingentis annis post Codicis compilationem, ut notat Caesar Costa Iib. I. variar ambiguit Juris cap. 3 q. quae 'leges ita translatae vocantur ab Authoribus Avitheriisae, cum ceteroquin lex, ut inclusa in Volumine Authenticorum dicatur Authomicum. Post Authentica reperiuntur in corpore Iuris duo Libri astitutionum, se ui