Institutionum juris canonici sive Primorum totius sacrae jurisprudentiae elementorum libri quatuor. Authore Francisco Antonio Foebeo Societatis Jesu

발행: 1735년

분량: 556페이지

출처: archive.org

분류: 그리스도교

371쪽

cumque assumitur ad aliquid aestitnandum, ut quid sibi in aliquare videatur, enmiciet. In strictiori autem significatione , prout hic accipitur , est , qui continuitur , ut circa rem aliquam controversu suum iudicium proferat , cui deinde partes stare debeant,3 ina autem noluiliniquam constituitur arbiter de praecepto iuris , ut in causa suspecti Iudicis, in quo casu debet de jure assiiiiii arbiter, qui de causa suspicionis cognoscat, ex ciuispi is 39. de Us desti nonnuimquam sponte, Mibera voluntate partium 34deo arbiter in genere dividi solet in aula trum juris, in arbitriim voluntariimi, qui etiam appellatur arbiter compromissarius

re constitui potest de consensu partium, vestit procedat simpliciter, non servata somana judiciali , qualis dici silet amicabilis arbitrator, vel ut servando judiciorum ordine , ut praemissa citatione , examina .etione testham c. de causa cognostat, audicet, in quo casu dicitur proin te, rigorose arbiter, parumque dissertis Iudice, nisi quod jurisdictionem non habeat , sed

tantum cognitionem. Compromittere possunt in arbitros quotquot ita liberam habent suarum erum administrationem , ut etiam alienare cosint secus si cui interdicta sit alienandis

cinas . Ex qua ratione in c. eum rempores de arbitris, expresse declaratur Ecclesiam exemptam compromittere non posse in praejudicium suae exemptionis, quia ei

dem Aemptioni , etiam sponte volaerit,

renunciare non potesto

372쪽

quibus a jure non permittitur ossicium arin trandi. Hujus generis sim servi , mulie . res, ex L fetor, meeti arbitris , o Linus . g. in serim a. a. Quod tamen im telligi debere, quoad officium arbitri proprie, diligor e talis, non autem quoad omium amicabilis arbitratoris, insinuat GIM . i. d. I. Perimetrum Uis, ubi explicat statutum legis pro eo arbitrati, quod iniis udisio.&am unere arbitri proprie, rigor se talis non ita in viii, dissiti, rateluduntur milieres, ut nulli exeeptioni locausis a nutiuntur enim de jure canonico ieres, quae ordinari jurisdictione fungantur , ut

Met ex e d lecti, de Minis. Item ab ossicio arbitrio oro taIis pro casis spirituata ui ct sori Ecclesiastici

excluditur laicus, ex .emtussit 8 eodem.

Cum enim arbiter Iudicem imitetur, flant laicus in eruimodi causis Iudex esse non m test, ita nec decet ipsum arbitrari . Excipiuin tamen ab hae regula casias, in quo a sectoritate is conserta Superioris Ecclesi stici assumatur in bitrum laicus mulcum Uerlao hoc enim permittitur in o. per tuas m M. e L Ohoat argumentum a paritate Osuinptuin ea jure civili is citrinus, os sicut serum per stilum arbiter esse non Rest, ita nec simul cum libero. Di paritas enim est ex Panor in eod. cap. per quia servusest incapax com omissi, incapax autem per praecisam misturam elim capaci non incitur capax sat laicus non est incapa compromissi super re spiri-

-di prohibetur, ut solus sit arbiter,

373쪽

inrituali non est actus spiritualis, cum δε-lam sica causae cognitionem abomisi juris dicticiis sejunitam ue sed tantummodo pro-

centiam honestas autem satis conservatur

ea m tax Clerici . Os' situm contingitruotiescumnii aliquid prohibetur laico exesectu capacitatis, Natum, sicut Permi iluuam Clericorum non emitur capax, ita simul cum Clericis prohibetur illud ex e cere , crius . exemplum in is Messa i 6. O cinis sacrosancta I de elact. Utrum autem solua laicus possit esse super causa

spirituali amicabilis arbitrator controvertitur inter auctores. Negat Panor is com

num. I.

Causis, super quibus-arbitros compro mitti potest, sunt quotquot a jure per pro bitionem non sunt exceptae . Iu specie autem excepta*sunt cauis arduae, magni praejudicii, quae per majores Iudices expediri de benit, adeoque compromissis non exponi, cuiusnividi sun causae matri uitales , an quibus agatur de validitate, aut invaliditate matriamonii, item causa liberales veriantes circa libertatem, cingenuitatem hominis, ta criminales , , ta Textum expressum in o. vult de in integr. restit Exceptae quoque u ex eadem ratione causa seectantes ditaule Iudicis Ecium , quae videlicet sinta aeri, aut misti imperii, puta causa restit tionis is, integrum dic ut habetur ece cap. penult d ex L non distinguemus 3. f. Iulianus f. da recenis arbitris.

Facto igitur comprumissa, assiimptu

374쪽

ivio, vel tribus arbitris, ex cap. I. derris, ut scilicet in eo dispari numero facialius controversia componi possit per sente tiam majoris partis, debet apud ipsos controversia definiri di quamvis liberinii partibus sit compromittere, non conlpronaittere, supposito tamen, quod compromiserint , non potest unus, inero invito, rem transferre ad Iudicem, quamdiu pendet arbitrium, quemadmodum ipse arbiter quamvis libere possit arbitrium acceptare, vel non acceptare, supposito tamen, quod acceptaverit,m-gitur lententiam dim e l. Labeo 3. . tametsi, o I. si quis em 3O. f. de raptis arbitris Sed distari debet sententiastarbitri, quina Canonistis vocatur laudum, executionisque mandari, itaui nec appetitari ab inpossit ,

ex LI. C. de recepi. arbitr. nisi contineat iniquitatem evidentem , ut limitat Panorm in cap. cma dilectus o. de arbitris n. II. ubi fuse

tractat, quandonam prohibitum , vel com cessimi sit appellare a sementia arbitr te. jure Canonico ab arbitro juris appellari potest ad Papam , ex ea ab aisitius Iride efisus in o. Si quis autem eidem laudo , contra duo appellare non potest, stare noluerit istinguendum est, utrum compromissium factum iuerit sub aliqua plena subeundaer, qu compro Gmui steterit, vel sub nulla mna. In primo eam, contra non stantem comis

promisso agi potest ad poenam: at si Aulla se, ex per uas m de arbitris, tacestalcompensandas expensas saetas a parte in litis gando supposito, quodaliunde peti non pyssit

rectauo struentiae , ut puta qiua non inter-

375쪽

vehit iuramem uin , nec arbitrium fuit Probatili , ut cum Ionoe explicat Passim in repetis. a issem c. per tuas n. 3. et Quod si arbitrium expresse , vel tacite fierit inanibus homol attini, ut lami tur Canonistae, hoc est approbatum, d receptum, de piria umis resilire velit , executio. nique contradicat, tunc non sufficit poenam, aut ininesse solvere, sed agi potest ad ex ovionem arbitrii , seu laudi , perinde ac si controversia fuerit per sententiam Iudicis defituta, e crat .m -M, O Lρ-HLC. ιθ Hoeptis arbitris. Ubi notandum, quod aris utrium, seu briadum tam dicitur expresse homologari , quando firmatur subscriptione

Iartium , seu expi e approbatur a partius tacitelli,niologati dicitur, arundo intra ro dies a laudo lato partes non contradicunt, ut sumitur ex eis L penust. II Idem juris iervandum est, etiamsi last. Gmhomologatuari non Merit, eo rotentes in arbitrum juraverunt se laudo, statu-

nae, ut habetur in o. a. de pactis in o. dc sereis uotm de aera uri ad Mesdemo eri auitiam agi poterit, dc pars eo elu, ut etiam su- statur ex c. a. de arbitris, di pluribus co

Ia 1 stionis est, utrum juramentum dei do servando a poli possit compromisso, etiam mandoeompromin adjecta est poenae Ovenda ab eo, quicompromis non stet νit. Et prariere , utruari si eontingat compr niviviri factum fuisse sit eodem juramento ,

376쪽

vel utrum praeter Mathonem poenaee diis si etiam ad oeciati iem laudi ,1 Respotuletur ad primum, juramentum illud in ea cucumstantia non videri rem batum, arg. citati . Per tuas ubi Innoe. II interrogatus ad quid cogi d iteret mo Quator, qui , inter Molumnierit, compromiserat in arbitrum nomine sui principalia , sed deinde laudostare nolabat, Grandi disti aguendum eme inrui fuerit, vel non fuerit M obserarundo arbitriini poena statuta. Ho utroque casu decernit ad quid cogi debeat procurator , ut ibid. videri est ita ponit ergo summus Pontifex etiam in compromisso jurato statui posse poenam solve dam ab eo, qui laudo stare non sit. rq Ad secundum respondetur rem esse controversam inter mihines , quam bigllo dignitate reibi vere per Institutio mr tatemvnon licet. duo sententia asserente non stantem compromisso cogendum esse non solum ad solutionem poma: sed etiam vi uranaenti in executionem laudi, videri potest Panor. incit e Pertuas n. 13. , 4. sv nom. Mi Memor.3 I. a. olim Uum tract. .disp. 36.n.6 ubi dicit hanc sententiam esse communem, utique ab ipsiscitati, ναμ quos iurametitum de laudo servando aequivalet huae clausula raro moen---promisso, adeoque, sicut si compromissum poenale fieret sub hac elausuli, ut etiam soluta mena adhuc ratum maneatomipromissum, re ipse mi Posset tum executio poenae, tum etiam simul executiodaudi ita paruer icta eosdem si impromissu' poenale fcri cis oppositione

377쪽

Iurato,avir

cogendasit ad executionem ejusdein,id pote Baia non spectat ad arbition cui mi limo petit jurisdictio, sed sola causae cognitio, ex I. Ait Haem,st de νυ sic vacta ibid. GL- - babent Quapropto ineunchisera I de ordinarius illius, qui resilit arbitrio, o Liam -- - ιιιι ιιν Hemm .issimis. I s Lato per arbitrum laudo expirat con suomissiun, quia actam functus.est suo , unde nec mutare potest sententiam suam, quamvis erraverit, ex . malimrp. I. si arbiter o F de receptis arbitris:

sed in casu injustitiae manisestae, muli magis, si arbitri per doliam. collusionem, aut ex falsa phobation is pro pessisse noscuntur, poterit pars gravata' ponere e ceptionem de dolo coram Iudice, petere, ut buriunt, reducatur ad iustitiam alaeu

dum boni, ac prudenus viri judicium, ut sumitur ex L areas disti mem sa. f. emn ρομ amss. eis dummodo tamen id faciat 1ntraro dies in latum arbitrium quia si ultra eos disserat , censebitin artatrium tacite a partibus homologatum, ut supra dictum est, eo importionanter no io, violaparat intit dictum ait sententiam Iudicis trasire in rem iudicatam, si intra Io dies non fuerit ab ea appellatum. Id tamen intelluo quoad resionaeam sententiam arbitri r gomiscisisci nam contra arbitramentu in subitratoria. amicalniis convivii oris ne u

378쪽

usque ad D annos utricum communiori

sententia musit Barti in L M-ta m. f. arbitrorum uum. a. quia jus petendi ejus vi in re Gionem est ius persenale, contra quod noli, in aescribitiir, iust m. inuis, ea Lseu 3. C. de pr-r. 3o WIMP. ιμπον. . 17 Sed re aliis quoque modis expirare potest compromissum , quos enumerant Iu - ista in ut de mepetis Ἀ-tris Inter selia quos est, si certus terminus temporis compromissa praesarus sinerest item, si vela i bitri vel litigantes moriantur, quia coma minissem non extenditur ad haeredes, nisi

ius quoque modus is ad Praei μή ut stias judiciorum, praetero in promissim, sint pacta e transutiones , qui asfrequenter extra strepitum judicialem troversiae componuntur 3 ae meterea de his post rubricam de arbitris inimo loco dispiciendum breviter nobis est. a Pactum dicitur a pactione , vicia tur .ia. 6-de mitis, unde etiam pacis nomen appellatumis Pactio iurem nimiali vilest,

qtiam duorum, pluriiumve in eumde placitum cons sua, fierique potest, inexpresse, Vel tacite. Expresse fit, vel mediante. tractatu

inter praesentes , veleriam per epist tam , aut nuncium inter absentς, incire 'Mando ali

quid

379쪽

quid sit, ex quo satis colligitur in aliquiorarem consensus, quamvis verbis non declara tus, cujus exemplum habes o I. a. f. Lin creditore, qui chirographum debiti re dat debitori sis ex vi enim hujus reddibtionis censetur convenire , seu obligare se ad non petendam solutionem debiti.

3 Praecipua pacti divisio est in pactum Ndum, di in pactum vestitum, sive legitimum Pactum nudum dicitur, quando sistitur in sola mutui consensus, obligationis declaniente, per quod veluti vestiatur,4 plus robmis acquirat ut puta, quando nec stipa latio intercessit, nec scriptura per litteras, aut chirographum', nec traditio ullius rei ex parte alterutrius &c Pactum vestitum

est , quando aliquid ejusmodi extrinsecum accedit , puta vel stifulatio , vel se sense

ra, vel traditio, vel juramentum c. . ita autem etiam ex praecisa mutui conmsenlus, Mobligationis declaratione nascitur saltem obligatio naturalis servandi rem p ctam; ideo de Iure Canonico, cujus est ob

viare periculis animarum, etiam nuda pacta sera indas Reae v. a. de pactu, dui inrodo eorum observatio non vergat in animae de Vtrimentum, ut habetur inedi Leia vica tem adeo firmitatem habet, ut siquis indulatum habeat ab Apostolica Sede aliquid ciendi, sed de eo non faciendo pactum s cerit cum aliquo, cui pacto expresse derogetur, induit, tunc pactum, o -- ligatio ejusdem servandi vigeat, non obstante eo indulto Mincilieo, iuxtatextum

ea pressum is r. a. eod. ia 6.

380쪽

; Ex his insenuit conmuniter Canonistae, ut videre est apud Abia dc Fel in in c. I. de pacti, etiam ex pacto nudo la Iure Canoni oris actionem, idest ius petendi in Ecclesiastis iudicio id , quod promissum est rnam actio conceditur in judicio lex assam proaussioni sectae l. legitima o. F. e Lo Transactio estini danae species pacti nis is consistit proprie in pactione circa rem distiani, di litis incertaesecta non gratuito, sed aliquo utrinque dato, aut retento, aut promissis, quo a lite necedatur, ueconstat ex I. I. de transact. I traἡ Bis 38. Gui. Od. Dicitur circa rem liam,

quia de re certa, diti non obnoxiari puta dei judicata, a qua intra tempus legitimum appellatum non sit, transactior inlariter est nulla ex I. ganter 23. v. si pes rem uinasi iam F. 4 evirat, mete oderiri. Dicitus etiam titis ineerrae, quia transactio proprie non fit, visi de re dubia propter litem sceptam, aut suscipiendam, cujus exitus sit incertus motu demum aliquo utrisque

dato , at retento, aut premi ci quia rusi

quid tale sat , dicitur pactum M tum ,

mr .anistabilis compositio, non remmo.

factio proprie dicta . . . Manligere possunt quotquot liberam

tabent rerum admi rationem dc faculta. tem 'a limandi desectu talis facultatis

non potest praelatus E esi e transigere derelims Eecksiae suae in praejudicium eiusdem, ita, ut scilicet transa vise amistia tu etiam aeuua mortem Praelati, visidet gutina consensu supratoris e de onoo ' e. Veniens tra M. ut notavit etiam

SEARCH

MENU NAVIGATION