장음표시 사용
131쪽
riorem suam Messallinam peremerit, laminam nequiissi- Λmam, sed quod Appium Syllanum, socerum suum , Liuiasque,
alteram Drusi, alteram Germanici filiam, neptes suas , crim: incerto, nec desensione ulla data, interemit . item Cnaeum Pom. peium, maioris filiae suae virum . de L. Syllanum,minoris sponsum,
generos innocentes. quae Suetonius narrat, cap. 29. Verum, quid de Nerone dicemus :num poterimus eius inlandas caedeS, quibus in suos saeuiit, reserre E Claudium namq. Imperatorem. Patruum magnum, Parentemq. suum adoptiuum, matri consentiens, dato veneno, intersecit; Britannicum fratrem, matrem ipsam suam Agrippinam, perqnam fuerat euectus ad imperium, Acum veneno ter frustra tentasset, & alias molitus esset inlidias, pugione tandem confodi iussit. ad intersectae cadauer laetus ad currit, membra contrectauit, alia Iandans, alia vituperans. Huic, amitae necem addidit. Octauiam coniugem saepe frustra strangulare conatus, adulterij falso etiam crimine onerata per mit, Poppaeamq. postea ductam calce occidit , Antoniam,Claudii Imperatoris filiam, propinquamq. ob id suam, quod nuptias
eius recillaret, interfecit; Rulum Plancum, affinem, per vim antea constupratum, de innocentem necauit,ob id, quod amatus
esset matre, Rufinum Crispinum, Poppaea natum, Privis q. Csuum, impuberem, mergendum mari. dum piscaretur, scruis mandauit. Denique nullum genus necessitudinis, ait Suetonius cap. 3 s. fuit, quod non scelere perculerit. Numquid autem crudelitate cedet huic Domitianas e qui Flauium, patruelum suu , ex tenuissima, inqoie idem Scriptor cap. I 8. suspicione intere mit. linic adiecit& Flauium Sabinum patruelem, quod eum praeco perneram non Consulem ad populum, sed imperatorem Onuncia let, ut idem cup. x r. resere. Quin Dion scribit, D'itum tratrem. quem ipse inlidijs ad mortem petierat, occisum: suoijditque. ta balas repertas an quibus notauerat Omnium' propinquorum,do mesticorumq. nomina, quos idem statuerat
necare. Ea igitur, quam fuerint in suos pii, post Marium. SyLIamq-Panopes Romani. An poterunt litur tot Romani P .cipes , is p quii P mitifici Romano obedierant, argui tantae diaritatis in suos FQuid vero tot ego eiere velim e Numquid reperientair GIRinnaM; qui tot suorum per summimi scelus immerentes Uccidere 'umquam, aut leuissima, aut nulla de causa sint ausi Aee. noquid unus Romanus Fuerunt intra annos circiter octuaginta, existis, quatuor. Proseratur intra mille ducem
132쪽
A tos octuaginta prope annos unus e nostris. Vide, quid petam. , Non me Romae concludam . pervestigemus Italiae Regiones sin-. . 'gulas, quibus per tot saecula Principes innumeri fuerunt, legibus Pontificiis obsequentes et an poterit erui, qui tot, ac tanta in suos admiserit ρ Unum peto, Italiamq.-totam pono pro una Vrbe , mille, ac trecentos au nos pro octuaginta . Rem prorsus Q admirabilem dicam d Totus Olbis Catholicus in iudicium vocetur I ac singuli, qui Papae decreta sint secuti, adducan ur: ex quiratur, an aliquis Princeps extiterit, qui tot coniunctos inno- acentes intersecerit, nihil in se ausos, nulla de causa, aut tenui. 3 Ac, ne quis me putet loqui temere; fuere in Anglia Riccardus Tertius, in Germania Federicus II. qui Henricum filium, I
lamq. uxorem carcere inclutos mori ob incommoda coegit; Ric. cardus duos ex fratre nepotes. coniugemque, ut regnaret,e mcdio sustulit; Petrus, cognomento Crudelis, impios illos aequase .. sc videretur, aut aliquos etiam superasse, nisi dicamus, eum nullo modo nostris esse adnumerandum . haereticum sui l se, tradit , illorum temporum grauis scriptor Petrarcha lib. de solitaria vita. Quin & Federicus II. esset a nobis excipiendus, quod peruulgatissimum sit, eum, semper Pontifici Romano aduersatum. c p ruisse illi nuinquam. Quot igitur, ac quantis bonis accumula tam Romam dicemus λ quot, ac quantis italiam c quot, ac quantis Orbem totum Catholicum quando per tot tacula numquacontigit, ut sortirentur vel unum Principem tantae diritatis in suos, po stquam Pontifex Romanus auctoritatem suam stabiliuit 3 cum per annos octuaginta inselix Roma tot suerit perpessa. Hactenus Italici sanguinis Imperatores rerum sunt potiti. Ex hoc exteri prope cuncti, ut paulo post ostendemus. Sed ex ijs, quae adduximus, apparet clarissime, per annos centum vigint, D duos a Principatu Augusti solius usque ad Neruae mortem, crudelissimos homines, rapaci is mos, & libidinosissimos omnium mortalium Romae dominatos, saeuitiamq. incredibilem in suos ciues, ac prouinciales exercuille, ac suisse ab istis prope cunctos sibi obstrictos , inculo cognationis extinctos. Interrogo Peritos igitur historiarem num legerint apud ullos probatos auctores, poli aetatem Constantini, ab anno scilicet. 3 2. Romae, vel in Italia natos tot filisse, ac tam saeuos Impera tores, Principesve ullos, Catholicae Religionis cultores, in suos. Romanos, aut Italic*ὶ Numquam reperient, quamuis cuncta L s euoluant.
133쪽
euoluant. Et hoc itur est Vrbi, Italiaeq. bonum ab auctorita 'te Pontificia, qui per tot saecula tantam' intiam, tot Princi
Pum, ciuiumq. suorum, aut prouincialium nullo modo sint expertae. Fuerunt Romae factiones Vriinorum, Columnensiumque, quae tamen senti latae r ex quo magis in Vrbe Pontifex valet, sed numquesn per illos tam serae atrocitatis exempla edi ta. At exteri fuerunt. inquiet aliquis .l Sed neque hos filisse mox suo loco aperiemus. Nunc illud urgeo, ut l=roducatur aliuquis Romae, vel in Italia Princeps, Quisve ortus , qui tam serus in Romanos Ciues suos fuerit i& tamen centum octuaginta annis oppono mille ducentos octuaginta, & plures, qui trans cti sunt ab impe fio per Constantinum Romae inito usque ad aeta- Rrem nostram. Quod eo magis est mirandum, quod a primo cia uili bello Mariano usque ad Augusti Principatum numerantur
anni circiter quinquaginta, quibus quinque priuati ciues, M rius, Srila, M. Antonius, Lepichas,octauius, nihiI diritatis in
suos Ciues omiserunt, vel in innocentes , ut apparet. Qnam
obrem nunc aliud peto, ut prostratur dimidium tot Ciuium; vel Principum, qui Romae, ver in Italia nati seruierint adeo in Cunes Romanos, vel 'Italos per tor annorum iacula, quae praeterierunt ab imperio Constantini, cum tamen intra annos centum vugintiduos tot' a nobis fuerint enumerati'. CQuid vero tot exigam Satis erit mihi vnns. Vide, quaeso, quo me redigam . numerauimus octo Ciues, Tyrannideq. arr pta Imperatores esseratissimos, Octauium, Tiberium, Caliguram, Claudium, Neronem, Othonem, vitellium, Domiti num . Pro istis, qui intra annos centum octuaginta fuerunt, detur mihi unus e nostris Romae Romanus, aut Italicus intra annos mile ducentos octuaginta, qui talia patrauerit in Romae. nos . cum tamen post Constantinum Magnum Romae imperauerrint Constantinus II. Gratianus, Valentinianus II. Constan-
hinus, Honorii assinis, Valentinianus ril. Maiorianus , Iulius DNepos, quos omnes, aut Romani sanguinis, aut Italici suisIe quutam volunt. Sed adhuc maiora sum dicturus, nihilq. disside tia a praescripto veritatiS.
Non enim modo nulli Romanorum, vel Italicorum fuit in ta in Romanos atrocitas, verum neque ulla Rit Vrbs Italia', quae tot produxerit in suos, aut Ciues, aut Italicos adeo saeuos,
ossibmq. Pontifici js legibus subiectos, Catholiceq. Religioni addictos. N quid vero hic nobis erit finis di Neque unum reo
134쪽
Α periri contendo Italicum, qui in quemvis Italiae Populum talia sit ausus. quin, si perscruteris omnia Catholicorum, quos inibri, ad ignominiam Papistas appellant, quod nos gloriae ducimus , loca per tot iacula, nullus reperietur talis, qualis ex istis quilibet fuit interuallo
135쪽
Atrocissima facta Imperatorum, qui δ duodecim barbaris nationibus Italiae sunt siminati: clades horrendae, terraemotus, inundatis no , fierit itarer, peniti Mia , incendia, diruta Urbes, irruptiones barbarorum. Cap. I . Τ Α L I CI sanguinis Imperatores hu usque in Italia regnasse , ac pessimos sutile, ostendimus. Ex hoc exteri plerisque omnes flagitiosilsimi sum domin ti : ut pudeat eorum, qui, Romano Imperio stante, nullos exteros, quos ipsi
Barbaros vocant, Italiae dominatoS es se, non sunt veriti memoriae mandare.
CXL. Anno Christi centesimo imperar Traianus coepit. Hispanus autem fuit. & ante ipsum nemo al, Cteriusmationis, ait Dion, Imperium Romanorum obtinuerat. praefuit annis decem & nouem, mensibus sex, diebus quindecim . Qui cum vocetur optimus, uno tamen munere gladiatorii millia decem dedit, qui mutuis vulneribus ad oblectandum P pulum se conciderent. quod Dio refert. Illo imperante, magna clade aedium, Tiberis inundauit, ac pestis suit. Hanc inundationem Plinius describit lib. 8. ep. scribens ad Macrinum. Hic assiduae, inquit, tempestates, & crebra diluuia. Tiberis alueum excessit,&demissioribus ripis alte supersunditur. quamquam fossa, quam prouidentissimus Imp. fecit, exhaustus, premit val- Dies, innatat campis: quaq. planum solum, pro solo cernitur: inde, quae solet flumina accipere, & permixta deuehere, velut obuius retro cogit, atque ita alienis aquis operit agros, quos ipse non tangit. Anio, delicatissimus amnium, idem. adiacentibus villis velut inuitatus, retentusque, magna ex parte nemo ra , quibus i numbratur, & fregit, & rapuit. subruit montes, &decidentium mole pluribus locis elausus , dum amistum iter quaerit, impulit tecta, ac se super ruinas evexit, atque extulit. viderunt hi, quos excelsioribus terris illa tempestas non depre-
heudit : alibi diuitum apparatus, & grauem supellectilem, alibi
136쪽
A instrumenta ruris: ibi boves , aratra, rectores: hic soluta,
libera armenta: atque inter haec, arborum trunc , aut vιlla. rum trabes, atque culmina, Varie, lateque fluitantia. Ac ne illa quidem loca malo vacaverunt, ad quae non ascendit amnis. Nam pro amne imber assiduus, & deiecti nubibus turbineS: perrupta opera, quibus pretiosa rura cinguntur: quassata, atque etiam decussa monumenta. multi eiusmodi casibus debilitati, obtriti . di aucta luctibus damna. Anno septimo Romae domus aurea conflagrauit, quae Urbem totam cingebat, Plinio teste lib. 36. cap. I s. decimo tertio PamB theon fulmine est concrematum: quod Eusebius refert.
Anno praeterea decimo sexto tantus Antiochiae terraemotus fuit, ut paene totam subuerterit. cum q. in ea Traianus hiem ret, ingens militum numerus Italicorum, Romanorum q. est oppressus. quin ait Dion, in una Urbe Antiochiae Omnis orbis te rarum subiectus Imperio Romano detrimetum accepit. Sub imperi j finem Iudaei in Aegypto, & Cyrene, Romanorum, Graeco. rvmq. ducenta millia, in Cypro ducenta quadraginta millia trucidarunt, ut Dio scribit. Haec scilicet illorum temporum talicis
tas ijs, qui Romani esse voluissent . . . t
C Vt igitur bonus vocari Traianus possit, Romae certe, de it Iiae imperante illo maximae omnium clades intra annos decem,&nouem fuerunt. Vt vix post Constantinum possit inueniri tempus,quo fuerint Romae inundatio Tiberis,pestilentia, incendium, ac denique tot millia Romanorum suerint occisa, ac terraemotibus obtrita. Anno Christi l xo. imperauit Hadrianus, quem non I Iispanica Patria,quibuslibet humanitatis studi js aptissima, sed saeuitia Barabarum facit. Testatur Spartianus,ipsum suisse Italica Hispalaiei si natum, atque Hadriani Afri filium . de eo sic Dion ad finem ubiae: Hadrianus in odium venit propter nefarias, & indignas cae. v. a' des, quas initio, & sub finem Principatus fecit. Et in principio:
Hadrianus, quamquam fuit Princeps humanissimus, tamen, propter caedes quorundam bonorum Ciuium, quas, & imi OPrincipatus,m paulo antequam moreretur. secit, culpa non caruit I parumq. abfuit, quin ob eam couam ne Jn hercum qui dem numerum referretur. ii. quos, statim ut ad: plus est Prii,
patum, interfici iussit, suere Palma, Celsus, Nigritius, di Lusius, quod insidias ei in venatione fecisse dicerentur a itemq. at j potetissimi, ac praeclarissimi viri ob alias caulas occili sunt. Pria
137쪽
pter quos Hadrianus, cum vulgo murmurari intelligeret, noti R.
modo se purgari voluit, verum etiam, interposito iureiurando. negauit eos iussu tuo sui ste interfectos. paulo vero antequam diu cederet e vita, Seuerianum, Fuscumq. nepotem eius necari iubsit. Et mox: Multos, propterea quod in aliqua arte, aut faculta. te excellerent, oppressit, multosq. sustulit, cupiens scilicet ipse
omnibus antecellere . ea causa fuit, cur Favorinum Gallum, ac
Dionysium Milesium sophistas tollere conatus sit, dum sectat res eorti perderet. Haec Dion. At Spartianus: Facile de amicis, quidquid insusurrabatur , audiuit Hadrianusὶ atque ideo pro Pe cunctos, vel amici is mos, vel eos, quos summis honoribus Meuexit, postea ut hostium loco habuit, ut Tatianum, & Nepote, di Septilium Clarum. Nam Eudaemonem prius conscium Impe-rij ad egestatem perduxit a Polenum,& Marcellum ad mortem voluntariam coegit ; Heliodorum iamosissimis literis lacessivit; Titianum, ut conscium tyrannidis, & argui passus est, & proscribi ι Vuidiuin Quadratum, & Catilium Seuerum , &Turtionem
grauiter insecutus est; Semianum sororis virum nonagesimuna iam annum agentem, ne sibi superuiueret, mori coegit; lGemtos denique,&nonnullos milites insecutus est. Et mox. Om-
nem quidem vim crudelitatis ingenitae usque eo repressit, donec iis villa Tiburtina profluuio sanguinis' paene ad exitum venit. tuc libere Semianum, quasi affectatorem imperij, quod seruis R. is cenam misisset, quod in sedili Regio iuxta lectum polito sedisset, quod erectus ad stationes militum senex nonagenarius processisset, mori coegit. multis alijs venena data ab Hadriano. Et poste ob leues offensas plurimos iussit occidi. Aetalis fuit iste, qui imperauit, ut idem Scriptor prodit, annis XXI. mensibus XI. Fuerunt eius temporibus, inquit Spartimus, lames, pestilentia, terraemotus, ac Tiberis inundatio. CXLII. Hadriano successit Antoninus Pius NemausensisGallus anno Christit o. & praefuit vigintiduobus annis, mensibus septem, diebus sex, pius, ac bonus. Hoc imperante. tanta Romae caritas annonae fuit, ut lapidiabus 1 Plebe Romana, inquit victor, perstringeretur.
Circus etiam corruit, incendi umq. exortum trecentas quadraginta insulas, seu domos absumpsit. Tiberis praeterea inui dauit, ut resert Capitolinus.
Anno Christi r63. M. Aurelius, & L. Verus Antonini Imperatores , Romae praefuerunt. & regnauit ille, hoc defuncto, an
138쪽
A nis decem ,& nouem, mensibus nouem ; quo tempore inquie Eutropius lib. s. uniuersi exercitus perierunt. sub hoc enim tantus casus pestilentiae fuit . ut post victoriam Persicam, Romae, ac per Italiam, prouinciasque, maxima hominum pars, militum omnes fere copiae languore defecerint. Haec ille. Hinc factuin ιvt Marcomanni usque ad Aquileiam cuncta obuia in Italia vastantes irruperint. Famem fuisse scribit Capitolinus, & inund tionem Tiberis, his verbis: Interpellauit tuam isticitatem, securitatemq. Imperatoris Tiberis inundatio, quae sub eo grauissi, ma suit. quae res, & multa Vrbis aedificia vexavit, & plurimum 2 animalium interemit, & famem grauissimam peperit. I ta Capitolinus. Et Aurelius Victore Per omnem Orientem, Illyricum, Italiam, Galliamq. bella struebant: te motus non sine inte. ritu ciuitatum , inundationes fluminum, lues crebrae, locust rum species agris infesta prorsus, ut prope nihil, quo summis angoribus alteri mortales solent, dici, seu cogitari queat, quod
non illo imperante Antonino philosopho) tauierit. ,
Sic itaque, imperantibus tribus istis Antoninis, tot, ac tan. eae clades in Urbe, & Italia fuerunt, ut tam breui tot, ac tantas . exstitisse post Constantinum numquam facile legamus. C Anno i 8a. Commodus, patri succedens , rerum pblitus est Criui annis ra. mensibus nouem, diebus quatuordecim. De hoc ita Lampridius: Λdhibitos custodes vitae suae honestiores ferre non potuit, pessimos quosque detinuit. de submotos usque ad aegrutudinem desiderauit. Et: Honestissimos quosque aut per contumeliam , aut per honorem indignissimum abiecit. Rursus e Hac igitur lege vivens ipse cum trecentis concubinis, quas ex matronarum, meretricumq. delectu ad stirmae speciem conta- .uit, ac trecentis alijs puberibus exoletis, quos aeque ex plebe, ac nobilitate, nuptiis'. forma disceptatrice collegerat, in Pala- D tio per conuiuia , & balneas bacchabatur. Et: Feminae nonnullae per prouincias a Perennio ob diuitias insimulatae spoliatae . sunt, vel etiam interemptae. His autem, quibus deerat ficti criminis appositio, obijciebatur, quod scribere voluissent Commo- ,
.dum heredem. Iterum: Tunc primum vigintiquinque Conlules in unum annum; venditae l. omnes prouinciae. omnia Clean. der pecunia venditabat; reuocatos de exilio dignitatibus ornabat ; res iudicatas rescindebat. Idem Scriptor, plurimis connumeratis , qui per summum scelus occisi fuerant, subijcit: inter plurimas caedes multorum ciuium q si quidam nouus Sylla, M idem
139쪽
tra se coniurationem dicitur, vi multos occideret. Et: Sacra
Mithriam homicidio vero polluit: eum illic aliquid ad speciem timoris, vel dici, vel fingi soleat. Et: Siquis sine semoti velle praedixisset, huncinuitum praecipitari iubebat. Mov: Multi
praeterea passim extinxit, alios quia Barbarico habita occurre rant. alios quia nobiles , & speciosi erant. Deinde: Vendidit etiasuppliciorum diuersitates, & sepulturas, ct immunitates malorum ,& alios pro alijs occidit. vendidit etiam prouincias, Rc ad minit rationes, cum hi , per quos venderet partem acciperent, partem vero Commodus. vendidit nonnullis de inimicorum suorum caedes. Denique γ Vrbem incendi iusterat ut pote Coloniam suam. Haec Lampridius. At Dion: Confunderem inquit, & pe turbarem historiam; si scriberem accurate de singulis, quos ille adductus non solum falsa calumnia, & suspicione non vera, verum etiam propter opes maximas, nobilitatemq. generis, excellentem praestantiam doctrinae, atque ob alias virtutes imterfecit. Hactenus isti scriptores. An suit igitur umquam talis in Italia Rex, aut Princeps ullus pan orbe Catholico toto, qui fuerit Pontificis Romani studiosus An is haec antiquorum temporum beatitudo Sed, num qiud alia luctuosa defuerunt 3 tantam fiat isse inopi arei frumentariae scribst Dio Commodo imperante, ut Populus occiderit Cleandrum Commodi amicissimum . idem lcriptor, Per id tempus, inquit, tanta peltilentia fuit, quantam numquam mille cosuiopi . nam viro die moriebantur saepe numero ad duo millia hominum. Hinc ne finis erit malorum Multi non solum
s scribi: idem) in Urbe, sed etiam sitb omni stre Iviperio Romano necabantur a maleficis hominibus, quod acus oblitas venenis quibusdam pretio, atque mercede adducti in alios conijcerent, id malum etiam extiterat Domitiani temporibus in obeamq. causam innumerabiles homines interibant. Bis incendisi sitisse notae in Chronicis Eusebius; semel anno octavo, cum fuI-mine Capitolium, Bibliotheca, ac vicinae aedes sunt concrematae; iterum duodecimo, cum Palatium, Vestae aedes, plurimaq. Vrbis pars est solo coaequata, inquit ille . Hoc late describit IIerodianus, Totum , inqiliens, de improuiis Pacis templum consumptum ineendio est: quod unum scilicet opus cunctoriun t ta Vrbe maximum fuit, atque pulcherrimum: idem templorum
omium opulentissimuri, egregieq. munitum, multoq. ornatum
140쪽
a tum auro , de argento. quippe uniuersi ferme suas illuc diuitias.
quasi in thesaurum congerebant ideoq. per noctem debacchaistus ignis multos ex opulentis egenos reddidit . quapropter communem quidem iacturain publice omnes, suam autem quisque priuatim deplorabat . Sed , ubi templum omne consumptu ignis bus est, plurima ouoque, & pulcherrima Vrbis aedificia confla-,grarunt inter quae etiam Vestae templum.& multae praeteren puta cherrimae l. Vibis partes combustae , plurimoiq. dies pecua tum incendium non prius sedatum est, quani repentinis imbri.bus extingueretur.
B Ac talia temporibus his contigere; Numquam post Constantinum , nisi cum Pontifex Romanus indignissime est habitus.
eiusq. auctoritas immanuta, & oppressa; ut, cum Romae tertiam partem Gothi euerterunt.
Commodo occiso suffectus est Pertinax bonus Princeps. qui ob id a Praetoriani.s est intersectus post Ra. dies. quod illi, rapinis, de iniurijs inferendis alsileti, refugerent omnem disciplinam, rapere, inquit Herodianus, cupientes: ut sciamus, qua statu essent omnium bona ante Constantinum .. Substitutus est illi Didius Iulianus, qui pretio comparauit aperte imperium ve C nale a Praetorianis anno a s . quo,& necatus est a Seuero obserΑuat Herodianus, ex hoc tempore fuisse Praetorianis immanem Iticentiam rapiendi aliena,ac nihil non mali miscendi. quae videtur
fuisse causa, cur sustulerit Praetorianos Constantinus. Ex hoc tempore praeterea lectit Imperatores plerumq. a militibus per factiones, iR. lecti, per quos cunctaipsis licerent. homines Ba
bari , ac dirissimi, qui contra voluntatem Senatus, Romae, dc Italiae per summam crudelitatem dominabantur.
Igitur Anno rys. Septimius Seuerus Libya oriundus, e Lepti, CXLV. ut habent Spartianus, & Eutropius Leptis vero est in Libya,ut D discimus e Ptolemaei lib. I Ritabula Libyae II. & Plinio lib. V. est imperator factus imilitibus apud Carnutum, inquit Spartia nus. de quo sic ille: Post hoc de sua clementia disseruit, Seuerus
in senatu) cum crudelissimus fuerit, & Senatores conscriptos occiderit. occidit autem sine causae diritone hos nobiles. Et mox, enumeratis quadraginta, & uno Senatoribus, addit: Horum igitur tantorum,ac tam illustrium virorum multi in his cosulares, multi piaetorii, omnes certe summi viri fuere inters ctor Ab Afris vi Deus nabetur. Et post; Multos inter haec causis, vel veris, vel simulatis occidit . damnabantur autem plerique, M a cur