장음표시 사용
181쪽
tur. ego admodum dubitarem: quia ut ea, quae dicunt supra allegati Doctores, procederent, plura meo iudicio exigerentur: puta clericorum, siue Religiosorum, ac Praelatorum voluntas: Urgens causa, quae commodum, utilitatem, ac pietatem eamdem ecclesiarum. respiceret:& Religiosorum, ineuitabilis, & pcisa necessi-68 tas;& supra omnia summi Pontificis et licetiar ut annotauit idem Mauritius in loco supra alis legato. Folle r. in dicta Const. Praedecessorum nostrorum. Philipp. Franc. in e r. de immunit. eccles. in σ. & apparet ex seri piis per Renatu Choppin. de Domanio Franciae. lib. I.tit. 14.&de Sacra Politia Forensi. cap. a. & in e suetud. Andegauen.lib. t .lit de iurisdi EL A ndegauen. cap. l. per totum. Ne forte Religiosi, sc Cliti. liani Principes, impium sectaretur exemplum s Nicephori Phocae Imperatorist Constantinopolitani , qui belloru intuitu , partem salarioru ademit Senatoribus t Donationes Ecclesiis, ac Monasteriis ab alijs praedecessoribus Imperatoribus factas aboleuit: interimq; vetuit ne de nouo Monasteria construerentur: nec aliae venerabiles domus aedificarentur, nisi Eremitarum cellae in locis desertis, sine aliqua possessionum acqui sitione . cuius costitutionis meminit Eni mundus Bonefidius iuris Orientalis lib. I.&ad hanc materiam ego plenὸ scripsi in cons. 4.nu. 31. Cum Pluribus seq.Centur i. Sed illa . 8e haec omnia sanctae Romanae ecclesiae, dc eius summi Pontificis iudicio, r mitto. , Quid autem si extra Regnum Rex reperi r tur.e ear': collecta iam dicta , an subditi ibiadem illam erogare cogantur.vel suffciat illam o in eodem Recnci. Regiis magistratibus deputaris eosiqnari Uuleatum est, ibi esse Romam, it Curiam ubi Papa fuerit in nocet. in c. Ego. de iuretiar. 8e ubi Imperator ibi etiam Roma. l. a. Miles. ubi hoe norante Bald st de His qui nova n. infam. Ludovie. Roma in singul.i s. idem Bal in l. a. g.Legatis .is de iud. Abb. Panor. in C. fi n. de scir. comnet. tex. Notabilis. in l. i. S. R mam C. de veter. iur.enues. & ubi est Rex, ibi est Reunum. etiisti: terri' rium. Andri de Iser.& Bald.in c. t.Qui h .m . ud.amite. Et idcirco quando debetur sernitium personale, ibidem extra' Reenum no debetur,& in seruitiis per scinalibuq hoe verum censeo. Quando vero seruitium e sisteret in oecunia, puta in collatione. siue collecta. Adolia .dc similibus tunc lassiiciet illam consignari in eodem Regno suissa Thesaurariis peree proribus ac ossicialibus: vrex Andrea de Isernia in pluribus locis. v luit Matth. de Amict. indicia de eis. Neap. a s s. nu. o. s i Se latius Res aurus Calhaldus de Im
perator. n. I. per totum. Alias incongruum at-
qur saris i ncomtenien seret. subditos cogi adr andram eorum nectaniarium obsequiu extra Reanum Imperatori. Regi. aut Principi, in
i cuius asportatione, S: illius custodia,& securi tale neeessaritus foret quidam gentium exeris citus alius.& in dehite cogerεtur pro.itinerum sumptibuς plus debito expenderer quod semper oderunt Restes nostri Catholici,qui pec niam e loeci ad Io eum magno illorum sumptu per cambia. ac euectiones , 6c permutationes
Mercatorum , Argentariorum , transferre consueuerlint.
ae vero de seruitiis personalibus'non deinberi extra Regnum, diximus,sigillatim locum habent in Bello, in quo Barones non tenentur
testate Regis petere seruitium, vel Adoliam, qpr statur loco seruiti .ut voluit Andr. de Isern. in c. .f. Firmiter. de prohib. udalienat. per Friderie.&in eas. i. g. Sed nec est alia iustiorino. 3 . Quae sit prima cara benefic. amitt.dico supra cap. 38 nu. 3 3. cum pluribus seq.& c. sa.
Donatiua autem, quae in dies imponuntur s* in Regno,quomodo appellentur,iqua extra usa imponantur.& in euius impositionis Ioeo subrogata intelligantur, dico late in consil. i.
Magistratuum creatio est de Regalibus. Quomodo apud Roma nos fieret, quo studio ad Pii iaci pes, ab eis usq; ad Barones,& ipsses magistratus, potestas peruenerit . Quae in Magistratibus
creandis requirantur .cOMPENDIUM
7 Senatores patres etiam dicebantur. 1 Romani nb violeratam Lucretia ιllatam Reges urbe repulerunt. o Pore Iim a populo translata est in Principem .io αννbιs anno vni Pνιuc ιρι Romanus populus parere Ἀρις. ii Quo die Avusliis primδ eonsalutatus. x Monarchia Grace, unius dominatιonem significat . I 3 Potestas in νnum Principem venit. it Mag stratus cuiaslibet iura ictio , atq; potestas,etiam1nιma a Principe manat.
182쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXL i 33
ro Intellectus const Regni. Ea qua ad Deeus. ai Magistratus ereantur ad iustitiam ministrandam. M Iustitiam servare.*mmum tu hae vita bonum est.
as Iustitiam ministraturus sex scopulos fugiat, qui M.
a 4 Peaee Bethsabee matνis, Salomon dedit Abisag Su
ne Iudaeι, elues si os amplius Oeeiderentias Iudex,Pauperum misericordιa, aut pracibus moveri
s Iudiees sepe ob inuidiam adimunt diuiti, σ propto
miserieordiam addunt ρaveri. 23 Laehomis quis Deila movetur.3o Oratorum ars, Θρyoebritarum fraudes. ueh mapreiclitantium, multos a vero , rectoque iudicio
3I Iudex pratio moueri non debet. 32 sententia venalis nulla eR. nu. 33.s euaritia iudicantium leges sterimit. 3 1 Mali Iudises, non merita causarum sed stemulamm non iuνa sed munerau uon ιufiitiamsed pecuniam,
36 solon, leges Aranearnm relas, appellabat, o quare 37 IUιtia propriam utititatem negligit. 38 In Iti res malos Alami dιctum pulchrum. 39 'νincrpes omnes , deberent esse cambyses. o Prineipes se exonerant ab iss q patrantur per Magia
stratus,dum visitatores contra illos mittunt.
4t Maeseratus, vel diuites, vel pauperes scientia probatos,ambos autem pramjs, s stipendys honestatos esse oportet. 42 Argenteis pugna telis , re omnia rinees. 3 Amore,ct assectioηe iustitia faetenda non est.
4 Dum amico,ae propinquo placere contendιmus, amore peruertι Iudit um cognoscimus. 4s Amantes de Forma iustare nequeunt. 46 Iudex oecupatus affectibus,tuquirenda veritatis, intionem amittit. 47 Mulieriam amor multos dueit ad perditionem. 8 2ut liuore,aut odio iudieat,perperam Deit. 49 M. Aemilius Lepidus.σ Fulvius Flaccus eum prius odiosi essent,censores ereati, odia deposuerunt. Io ςext. Liuius Salthator, claudrus Nero,odia depo
38 Ex eviditate, fraudes-Ωιν ocinia. 39 Ex obivise Iimpra,adulteνιais cον ruptela omnes.so Iratus nihil facit. . 6I Iudex quis esse non debet,nisi valeat virtute disrumpere iniquitates.sa iudieaturus, quid facere debeat, ex Philoηe. os Timor an iudice de medio tollendus es.
CVm aliquando in meis controuersiis, tonis siliis i: petente tunc Illustriis.& Reuerendiis. D. Vincetio Iustiniano S. R. E. Cardin. olim I mo meo, scripserim, iurisdictione to em,tem porale etia,ab Ecclesia, eiusq; Sumo Pontifice, dependere: ibiq; tradiderim, unde t palis iuri L dictio exordiu sumpserit, ibi: Deo Auspice, in a. Centuria videbitur: Sat nunc erit, situm sufficere videbitur, iurisdictionu primordia,& costituendor u Magistratuu initia delibare, situm propositi Axiomatis materia expostulabit. Graecos Latinosq; scriptores muc se si licebit, illoru scripta nunc referre sufficiat. Romanam a gente mi Reges prius rexere: Exactis Regibus, Dictator, Cosules, Praetores, alitq; Magistratus. Romulus urbis Princeps, ne in Patricios, quos in Senatorum album ereaverat, videretur esse propensus, populo aliquid concedere volui tr3 Vt Magistratus crearet lege si scisceret, fi bella decerneret. Testatur Dionys Halicarnassi lib. 2.ql dc noui is me firmauit Palil. M inut. in lib. de legib. Roman. dicens: Hoe a Romulo suisse sancitu ne nimis in ordine Patriciu videretur esse propensus: datu aligd populo voluit, ut in eius suffragiis, Magistratus crearet, leges scisceret, bella decerneret. Vn Popon. Laet. de Magistrat. Roman. c. de Potestate Senatus & Plebis. insiti Populus Magistratus creabat, lege sanciebat, bella decernebat. Quod confirmat Pardulph. Pratae ius in iuris prudentia veteri, Romuli. lege. 3. Populos insit Magistratus creanto, leges sciscunto , bella decernunto. Hinc idem Pompon. Laet. in lib. de legib in princi p. dicit: Magistratu dici ci ptu, cum a populo fuisset creatus
Magister populi, id est Dictator: Que e nostris
sequitur Hierony. Cagnol. in l. a.n. 164.& 23 3. T de origi n. iur. ubi etia ex eo de Dionys Halicarnas. libo. dicit, hoe cautu fuisse a Ualerio Publicola ut si aliter si a populo, Magistratu acciperet, sacer esset. Corroboratur ex Plutarcho
in illi' vita, ubi inter c tera cauisse dicit: Altera, q de sacrando capite eius et Magistratu ab Dque populi suffragio cεpisset.Cui se subscripsit
Fracisc. Hotoman in Indice legum. in Valeria.
Nec vim aliqua facio in his, q dicit Prat ius
id facere potuisse populum, consentiente nSenatu. Istud enim ambiguitatem non habet. cum non dubitetur an plebs potuisset Magi stratum creare: quia tunc illius declaratio erat . O quae-
183쪽
quaerendar mihi me in id dubitandu est in populo, euius appellatione, & plebis infimae, Ze4 Patriiij & senatorest comphendutur. ex dicto Iustiniani Prineipis. D g. Lex est. in verbo. populi. Inst. de iur. nai. gent.& civit. Quam g Udalrichns Zasius in legu Antiquar Catalogo, nihil de erea dis Magistratibus a populo rictu fuisse scribat, sed im in suo Cosulatu P. Valerium cavisse, Ne quis Romae haberet Imperiu,nisi cuid populo datu esset: de Magistratu in sub silenisitio praeteriit. Nec videtur nouum esse, si dicimus, Magistratum ab Imperio differre: cum no omnibus Magistratibus Romae concessum essees Imperium,t ut ex Historiarum lectione, etiam iuniores percipere possunt: & notant Doctores. praesertim Anto. Goueanus purgatissimus I. C.in iamperium. ρῖ de iurisd. omn. iudi c. Non
in silentio praetereudum duxi ex iam dictis mirari me aliqn solitum fuisse, cur Carolus Sigo
ε nius. lib. I. de antiq. iuretCiuium Rom. cap. 2o.
asseruerit, sub Regibus, nullum in urbe Magistratum fuisse, pret ter Tribunu etlerum, & s cundum aliquos, Quaestorem. Neq; enim Liauius, neq; Pompon. Laetus, alijsi; omnes negarunt, centum senatores lectos a Romulo,cuius
consensu,at q. eonsilio Dia gereret,quos ob ho, norε Patres,ob aetatemisenatores,appellauit. ut Fenestella de Magistratib.e.t .retulit. de quo
etiam Eutropius Rerum Roman. lib. I. c.6. Centum inquit ex senioribus elegit,quorum conostio Oia ageret, quos senatores propter sene .ctutε, Patres ob similitudine curae, nominauit.
Cum i ad senatores postmodu nihil referret, elatus Victoriis,& Regnandi consuetudine tuismidusab eis in Capreae Paludibus, discerptus
fertur. ut testatur Plutarch. in Romulo. Lucius Flor. in Epithome. lib. I. c. I. Aymar. Rivallius Historiae Iuris ciuilis lib. t.c. 3. Prateius ubi supra. Ferrandus Abduensis explicationu lib.
lerium Consulem in Collatini Consulis locum suffectum, hoc im ea uisse refert Rivallius lib. a. Quod eu bonis,capite sacraretur, si Regni occupandi consilia inijsset, q* plebi, siue populo
ut eius utar verbis officia a Romulo concessa
haec fuerunt: Magiitratus oes creare, leges sciisseere,vel condere deq; bello pace ue decernere.Quod e nouissimis refert Panu inius in Reipub Roma Comment lib. 2. Tin igitur abest, ves Magistratus Romuli non fuissent tepore, in . uanu populo data potestas illos creandi titis.set, nee Regnu fine eis administrare potuisset. Idem itaq; populus ultionem Lucretiae, pudi
pulit, Bruto,& Collatino Ducibus,sublato Regum nomine. Exactis illis, ex perpetuo, unoq; Rege, Annuos,& duos Consules,mutato Regii nomine,creat,quibus summam totius Regiminis tradidit, penesq; ipsum populum ab exa
ctis Regibus summa Imperij stetit,quingentia
circiter Annis, usque ad Consulatum seeudum C. Iulii Caesaris, sub quo libertas populo adempta est, & omnis postmodum ipsius potestas,
s ab eodem populo,translata test in unum Principem. de qua Sext. Aurelius Victor in Oct uiano, sic inquit: Anno urbis conditae septin gentesimo vigesimo secundo ab exactis Regia Io bus quadringentesimotoctogesimoq; mos Romae repetitus, uni prorsus parendi: pro Rege Imperatori, vel soleniori nomine, Augusto appellato.& Paul Oroclib. 6. c. ig. Anno , inquit, ab urbe 16. ipso Imperante Caesare Augusto,& L. Apuleio Cosulibus, Caesar victor ab oriente rediens, Octauo Idiis Ianuarij urbem Triplici Triumpho ingressus est: ac tum primum ipse Iani portas, sopitis Oibus finitisq; bellis ciui-I I libus, clausit. Hoc die primu Augustu si cons lutatus est, quod nome cunctis antea inuiola tu, & huc usq; caeteris inausum, Disis tin orbis licite usurpatu, apicem declarat Imperii: atq;
ex eodem die summa rerum .ac potestatum, Pella nes unu caepit esse,&' mansit.quod Graecit Monarchiam vocant. Quod sequitur parum variatis verbis Eutropriis lib. . c. a. Unde Omnis po-I3 testas venit in unu Principe. probatur t etiamin l. s. de veter. iur. enucle. t D. C. de legib. I. r. post plinci p. C de ossi c. praefect. Prael. in c.ve ne rabile. de elect. e. Ad Apostolicae . de re iud. in s. in Cle. I. de iureiur. 5 in c. I 6. Iudices.&S. Ad decus. de pace iuram. firmand . Probatur et a Doct. aut horitate, Andr. de Iser n. in c. I. in verb. Potestas creand. Magistrat. Quae sint Regal. ubi preposit. col. . A faict. Hotoman. dc alii. Oldra. incosos. in princ. Francisc. Marc. inde
plo Iudicum. lib. i. c. I .g. .in verb. Legem generalem. nu. 3. Marc. Ant' n. Natta in consit. D. nia. i. & 4. & in consil.636. nu. s. voLI. Quaeli
16 bet enim cuiuslibet etiam minimat Magistra intus iurisdictio atq; potestas coferri ab alio nopotest,prqterili Principe, vel eius aut horitate
ti t. de Allo diis nu. i. Ide Bal. tu pace Constantiae. S. In iurisdictione. Vt non immerito soIus Rex, Princeps. Respublica lex, aut consuetudo is legitime pscripta, iurisdictionet cocedat. c. I. de ossic. or I c.Cu cotingat. ubi Panor. dc ossi c. ord. Corad. in Tephi olum iud. ubi su p. in verb.
Iurisdictiones coce clit. n. r.& 2. Io. Fraci paui.d potestat. Capit. sed .va c. p. i. princ. q. . Nicol. Boer. in cola et ud. Biturices. tit. de iurisd.omn. iudi c. S. i.& Barthol. JCassen. inc Osuetud. Burgund. rub. l. in verb. es Droicts illicelle s. n. lota
Ab ipsis demu principibus,&alijs distunditu eiurisdictio, & potestas in alios Dnos, S Baro innes, gradus inferioris,& minoris progatiuae, ves6 lut in quosda riuulosi pedetes ab orii in fonte Principe: sicu; olim a Romano Populo mana' bara
184쪽
De Regis Cath. praestansa. Cap. XXI. I 3
fiat, ita nuei Pri ipe post tras lata in ipsum ἐpopulo potestate: Qui ut ait Plinius Nepos in
Epistolis pro utilitate tomum, solus olum curas,laboresq: suscipit. Ex illius itaq; fonte, sa-Iubri tεperamento ad nos decurrere videtur. ut insit Clavd. Cantiu la cle ossi c. Iudi c. lib. I.
dc 1. Nullamq; dubitatione habet, iurisdicti a 7 nemto Em,mediatὸ, vel immediat8 l Principe ortu habere: ut in d. c. i. Quae sint Regal.& scribit Bal. in c. .f. Ad haec. de Pac. iur. firman. Francisci Marc. in deci Delph n. a 8.nu. 3. Ac in de eis.s i 6. vol I. late M. Anton. Natta in con 63Mnu. I s. v l. 3. Ludovic.de Molina de Hispano.
Primogen. lib. I. cap. l. nu. 1 par. l. M. Antoni
elausulae. 6 Quod possit creare Capitaneos. Id. x3 ei reo propria appellaturiiurisdictio q manati Prinei pelvi voluit Cassidor. lib. variar.6. cap. I s.& Io. Ferrarius Montan. in usus seudorum. lib. 6. cap. 4. de quo latὰ Petr. Nunius d e exe
quendis mandatis Retum. cap. l. nu. . a.
Λ Baronibus postmodum manat in ometales. rst Be Magistratus:& ideo Principes, Duces,t Marchiones, Comites.&: Barones, ex eoru priuile
giis,& diplomatibus magistratus, de officiales .constituunt,in eoru Ciuitatibus, oppidis Cainstris, de villis i maximὸ in Regno Neapolitanollo per Co&Regni. ita, qad Decus. ubi glo. Iseride Am. dc voluit Capic.in d. g.Quod possit er
are Capitaneos. fol. I 18.& faciunt,q etiam diaximus de Magistratuum edictis. l ib. i. c. l. peritorum. & nouissime Petr. de Gregorio Siculus
Et dum indicto e. i. Quae sint regali. dixisset
Imperatoripotestas creandoru Magistratuum:
as subiunxit Ad iustitiam expediendam tb oci opus,hie labor est, qui sunt hi magistratus qui
iustitiam expediat, verὸ dicere possumus eum. Virgilio lib. I. Aeneidos.
- Apparent rari nantes in gurgite Uasta.
ι Iudices enim .ae Magistratus qui iuri dicundo sunt propositi . a Iuclicii redditione aberrare,. qnq; nonnulla concutiunt. Na Iustitiae doctri- . na cui in Sophista Isocrates est author literis xx disci nequit. tSummu in hac vita bonum iusti.
tiam in est,seruare. c. Cum deuotissimam i 1.q.: x. Iustus enim non solii in operibus suis in hac vita splendescit, ut dicit Salomon Prouerb. c. dum ait: Iustorum semita, quasi lux splendens procedit,&crescit usq; ad perfectam diem. Eo David Psal. si. Iustus , ut palma florebit. sicut Cedrus Libani multiplieabitur. Et iteru Ps.96. Lux orta est iusto, 6c rectis corde laetitia. Sed etiam perenniter in alia vita : iuxta illud Psal. ros Beati qui custodiunt iudiciu de faciunt lustitia in omni tepore. Ae iteru Psal. lit. in me moria aeterna erit iustus, ab auditione mala notimebit. Et Salomon Prouerb.c. to. Benedictio Domini super caput iusti. α cap ao. Iustus, quii ambulat in simplieitate sua, beatos. post se Glios derelinquet. Et Sapientiae e. 3. dicitur,lustorum animae in manu Dei sunt, dc non tanget illos tormentum mortis . visi sunt oculis inst. pientium mori,illi autem sunt in pace. Se caute sunt meo iudicio q Iudices, ae Magistratus , sin Iustitia exhibeant impediunt: Sequi iis mouenturi iustitiae scopo aberrant, &in maximos praesentis vitae errores dilabutur. ac in alterius aevi perenitate, poenis cruciabun-2ytur aeternis. Hos igitur sex se opulostfugiato te Praece, Praelio, Amore,odio, Ira, aut Timore, Aformidine, moueantur, qui perennibus aquis immergi, aut naufragium pati nolunt. Praece moueri non debet Magistratus adiustitiam faciendam.populi sci; ministrandam cuad illi' exhibitione ex officii debito,teneatur. Praeces enim multa operantur: Hinc ad praeces14 Bethsabe matris,Salomotdedit Adoni et Rhisag Sunamitide.ut patet I. Reg. c. a. Sic etia Antiochenses pcibus flexerunt Rege Demetrium. as ne ludeti,t ciues suos amplius occideret ut habetur Machab. lib. t. e. tr. Nec et is pauperumas misericordia aut pcibustmoueri debet. Unde Exodi cc a 3. Pauperis etia non misereberis in iudicio. 8e iteru ibi dei Non declinabis in iudiciu pauperis. de Leuit. c. I s. No cosideres causam pauperis, nec honore multu potentis. Nec enim facieda est ob aliquorii deprecationem acceptio in iudicio. Hinc dicitur Prouer.c. ita Αecipere persona impii ia iudicio, non est bonu,ut declines a veritate iudicii. Unde Aurel. Cassio dor. sup illud Ps. i . Et operatur iustitia.
Iustitia in ut no nouit patre, non nouit matre. veritate Ouit plana tio accipit. Deu imitatur. desallust. ln Catilin. insit: oes holes. si de rebus dubi js consulunt ab odio, Ira, Amicitia. atque Misericordia vacuos esse decet. Unde Terent.17U Com dia ultima ait: Iudices saepet propter inuidia adimunt diuiti,aut propter miserico dia addunt pauperi. 5: August. in Apologetic. lib. t. Nec omisso iudicio sis etiam pauperi in
mala causa misericors: cui si parcis, cultello P uti S cor,& tanto nequiorem reddis. quamoiustu sibi fauere videt. Et Iachrymis Iudex misi ueri nequit, q pro uerbis. Ac misericordia qΜq; deferviunt. iuxta illud ovi dij. lib 3. de Ponto. Interdum tacbνyma, pondera voeis babent. Debet enim lachrymis viam amputare, S lla atim repellere, ne ob illas ad petita conceden
ag dat facile moueatur:quia iuxta illud eiusti: movi dij de Arte Amandi. lib. .
Vnde quam maxime operationis, illas esse aia seruit idem Ouidius de Ponto lib. I. Quodq; facts,lachryma Opus est. nδ sanguine. dι2ιt. Saepe peν bat flecti P νιncipis ira solet. optimὸ igitur Callistrat. in Lobseruandu. f. de ossic. praendis. Neq; , inquit, precibus calami et ι- ιν sorus illachrymari oportet: id enim no est con. statis,& recti Iudicis,cuius animi motu, vultus detegit de quo,&Αmbrosius lib. I.offici mim.
185쪽
sis Latrone filiis depcantibus motus,& lachryrmis coniugis eius inflexus, absoluendu putat, cui adhuc latrocinandi aspirat affectus: nonne innocetes tradet exitio, qui liberat multorum exitia cogitantem Hinc recte Diodor. Sicul. 3o lib a Sane ait oratorum tars, Hypocritarum fraudes,lachrymq periclittat iv,multos a recto, veroq; iudicio auerterunt:Quinimmo si potentu,ac magnatum p cibus iudex non moueatur
utiq; & illi eius fama magnificabunt,ut dicunt Dni de Rota in antiq. decis. 8 io. de hoc etiam Philo Iud us in lib. de IudicetPraeter iam dicta
insit &aliud gdda miradu pcipitur,ne in iudi
cio misereamur paupere. Et paulo post ibide. Na miseratio debetur in s lici b. usus aut spote male facit, no inhlix, sed iniquus est: citer u inisis pqna P ponitur, sicut iustis honor, & pmiu. Praelio aut, ultra pinissa stipedia, ad iustitiam 3i facienda, moueri iudicet pniciosissimu est. Inde et si sis iusta latam pilotn, proserat,nullius erit momenti qd facit, ac simonia comittit, ut
ex D. Gregorio habetur in e . Qui recte. I t.q.3& ex D. Augustino ad Macedoniu in c. Non sa' ne i 4. q. s. & illa lata venalis, venaleq; iudicius a dicitur, ac nulli latit subiacet. c. Et qui . g. Uenales a. q. 6.& c. No licet. Iq. 3. Cito violatur auro iustitia, nullamq; reus pertimescit culpa, qua redimere numis existimat. c.Pauper M.q. 3 3 3. Venale enim is iam nullitati subiacere,notorium est. c. Vendentes l.q. 3. Glos. in c. Cum aeterni. de sent.& re iud. in s. l. venale S. C. uado in car. non est necess Paris de Put. in tract. oe byn dicat S.Corruptio. Nicol. Boer. in decis. Burde gal. is 3 Sc bastia. Vant. de nullit. titui. de nullitat. ex dLfcct. process. nu. I 3 s.ct seq.Αluari Pelag. de Plactu eccles. lib. a. c. l. vers.quadra gessino tertio. Et ego multa dixi ad hunc propositu do sacris eloquiis, & Historijs.de Compromist S. 3. gloLq. nu .s .cu Pluribus seq. quibus addenda lunt, q habetur Deuter. C 27. M a. Iedictus,qui accipit munera,vt percutiat alam sanguinis innocentis,cte dicet omnis populus. Amen. Sc lib. 1. Paralipom. c. I p. dicitur, No esse apud Deum cupidine muneris. Vnde iudex impius, qui cupidus est, deridetur. Prouerb.c.ἀy. Munera desinu impius accipitkut peruertat semitas iudici j. Ex quo , ut dicitur Ecclesiastici
C. 2 .Xenia,& dona excaecant oculos iudicum, di quasi mutus in ore, auertit correctiones eo.
ru. Et Isidorus dicit: Humanu peruerti iudiciuinter cltera ex avaritia, cupiditate, & praemio muneris alicuius,ut dicatur que corrupi. Idem 34 Solitosior. lib. i. c. l. Perimit leges auaritiat iudicat tu pmia,& dona legibus iura tollui, ubique pecunia vincit, ubiq; venale iudicium est. Sic in ut innocent. Papa,in lib. de Miseria hois. 33 Iudices mali, non atted ut merita causa ru,t sed pecuniariis: non iura; isti nurnera: no iustitiam, sed pecunia. Et Cic. insib. de Orat. insit Plures . hoics Iudicare cupiditate. Hinc nO sotu amor,
dex ueru non cognoscat. vi inquit Aristotelea in lib. t Itbet. Ob hac causa Solo leges Atanea
36 rut telas esse dicebat, in sibi ,si qe debile inciderit,retinetur: Graue aut, tela rescissa, pertra sit,ut io sit Diogenes Laertius lib. r. in Solone. Q δ dc Anacharsi Scythae etia tribuit, Valeri Max. lib. 7. c. a.Vnde bene Horatius lib. 2.Semia . Dicam se potero, mala verum examinar omnis
Propterea Philo Iud us in lib. de Iudiee: Secundum cinquit Iudicis praeceptum est,ue accipiat munera mam munera ut lex ait excet caeoculos, officiunt iustitiae, mentem a recta via cogunt decedere. Iustum itaqt iudicis munus esse honestum, & aequum praeferre utilitati,d se tibit Horatius lib. q. Carminum, Ode. .
Sed quoties bonus, aιq; fidus , . . . I. Iudex honestum pra Iulιι νtili, , Q. . . . Relycit alto, dona nocentium Aultu, e P per obstantes eateruas
Iudice recta ac iustitiae administratore resere 37 Ambrosus in libide ossi c. Iustitiat illam esse, et i
propria utilitate negligit, viseruet Comunem sequitatem. Et idem Ambrosius in lib. de Par diso dicato Veram iustitia magis alijs pro delis, usibi,& utilitates suas negligit,comunia emo lumenta praepones. Hine Mosem cauisse refere rΙosephus Antiquit. Iudaic. lib. cap. vlt.' i dices quicquid decernerent,valere debeat, nisi costaret, pecunijs fore corruptos. Sed in deis .corii est, cum ob iudicum corruptionem, pessimi dimittuntur, dc boni pauperes vltrici censura Psequutur: de hoc recte Iuuenalis Satir. a.
Et Terenti in Phorm. actu vit. Non recte insit .. Accipitrit editur, neq; Miluo, dati honis mal. . faciut nobis: Illis,si nihil factur: qenditur. Haec pulchra verba protulit Alanus in. Lb de Complanctu naturae. Si aut insit iudicis,vel Ad uoinas cisti sulphureti pecunia, Orphei 1Lyra, lCarmen Amphionis, Musa Virgilii, voce pecuniae fuiλ- cantura quid plura λ ubi nummus loqui tui,Tul-iliani Eloqui, tuba raucescite rubi num ' militat,
Hectoreae militiae fulgura compescuntur et ubi et pugnat Pecunia, virtus expugnatur Herculea. Numus vincit, Numus regnat, numus imperat uniuersis . Haec Alanus.Oporteret idcirco Imperatores, Reges, oe Principes oes esse Camby3s ses,tri sedentiu sellas in Tribunalibus ex ho. minum Corijs facerent, vim et tu unius iniqui iudicis, alii recte,& pure vivere addiscerent. De hoc Herodotus Historiar. lib. . & ego dixi De Magistrat. Edictis. lib 2. cap. 8. Sed conspi-rcio Principes omnes ,& Superiores eorti con-
o scientia si exonerare, visitatores optimo zelo destinare, Magistratuumque, & illoru operum recognitores, ut illorum bona acta, praemijs honestantur, mala vero poenis debitis coerceantur. Sed nescio, quo fato, aedificium opti-
186쪽
viis semdam emeompilatim cito corruata Hic Ui silentio eonticescam, quia . de ego visitat ru Reeiorum officiis ineubui, S: adhuc ea me se sis in herba est. Se nune dum ista praelo dantur apud Brusios, siue Calabros etia Regiae Visitationi incumbo. Quo vero ad Magistratuum administrationes, ici mihi denuo recantantiu est: vel diuites illos praeponendos esse. vel Paupe .l peres,scientia remorum thonestate probatos: ambos vero . magnis praemias ac salariis conse uandos, ut furandi materia. & licitandi iusti tiam euitare possint, ac omnis tollatur occasio
perpera faciuili aliaue salubria remedia adhibeantur: de qbus latissimὰ scripsi de Magistrat.
ediictis lib. l. c. I r. tiae concludi possent cum Petronio arbitro in Satyra dum inquit r. Ergo iudicium, nihil est, quam publica merces.
Quotus enim qui': Magistratii hoc modo, &forma sibi usurpat, diei potest: Virtutem ac sa pientia, Testudine vinei: Hoc est num o testudinis imagine insignito: quoru usus apud Pelo. ponnesos fuit: ut post Iul. Polluc. Augustinus Niphus est author in libell. de Diuitiis. cap. 13. Unde Demon ille Apollini Pythio coelusus,di
Dcebat. Arget ei si pugna telis, & Omnia vinces. Amore aut Iudicu Decurias diuersimode moueri, tam satis est eognitum, quia de eo iustitia 63. peruerti solet. Amore enim & sanguinis a Diectione amicorum, colunctoria, propinquo ru, S praeterea mulierum, nonnulla fieri videmus, quae sunt satis incongrua, in ipsorum gratiam, de animi affectu. Unde Isidor. de Summo bono lib. 3. c. 8. Amore, rectum peruerti iudicium,4 inquit, dum t Amico, aut propinquis placere
contendimus. Habetur. in c. I. I. q. .c.R latuor.
C. Quicunq; O. q. 3. plura Andre. Tiraq. de pl-nis .caus.1 I. nu.6 .& iterum nu. gi. Commiseratione namq; excitant,affectusq; mouent, ubi Pueroru, uxoru, amicoru, caeteror iiq; similium
inductiones, magno iis adiumento esse solent. vi inquit Hermogenes Tarstas in Rhetor. Lb, 6l I. de Statibus c. l . Et quod modia amat est deforma iudicare non potiunt. quia sensu oculoria pmit amor: ita omnem linurendae veritatis ra46 itione Iudexta mittit oecupatus affectibus. stusertur, & veliti rapido flumini. obsequitur ut dicit Fab. uintil. Instit.Orator. lib. i. c. q. Idcirco eos. qui de rebus dubiis consulunt amicitia vacuos elle debere, dicit Salliist. iii axit in . Sic etiam amoc mulieriam, multos ducit Κd pc dif47 tionem, de magna afferre solet calamitatem
Pansanias tibi. Sic Appius Claudius ciu&ος casione , oes dece uiri osticio functi sunt. Ideo Cic. lib. . ruscul. uast. dicit: Nulla esse pro fe eio animi ex perturbationibus vehementiorri
quam amo Gen . Hinc Diodor Sicul. lib. I. Vistere quidem licet, aut error . aut asse mone aliqua', aut misericordia, Mit orata ne, dicet Iiη,
saepius reos suisse ab ludicibus absolutos . Odio veto,aliqua Maia ita Ius faceta, peti Iicio sumestrua queadmodu, qui affectu , aut amore obstrinstitur ad iudicandu perpera agit si e perodis affectui,& amori contrariu itide erit. Iudex enim, qui non ex iudicii amore. sed liuore 2 odij in iam pro ri,iniustulfacit iudieiii. c. Episco p .g fi. I i. q. 3. uatuor enumerat Isidorus, y humanu peruertitur iudiciti, quoru unum, uiu est. vi in d. c. uatuor a I. q. 3. Iti Aristoteles lib. I. Rethoric. dicit: Odium amor & proprium comoduli cognoscere versi non faciunt.
Odio M alijs moueri ad iudica dii aliquos, da nat Cic. in lib. de Orat. Unde laudem maxima tribu ut Historici M. Aemilio Lepido,& Fuluio 49 Flacco amplissimis viris, ae stimo locot in Ci . uitate ii diti M& nobili genere, in eli strauit ima simultate, atq; odio, diu insimul co flictaretur, Magistratu censurae honestati, statim , & odia deposueriit, insimulq; coplexi: existimates viri amplissimi non oportere eos in priuatis odiis dissidere, cu essent publica potestate iuncti: ut
refert Valer. lib. . c. a.& Aul. Gel. Noct. A 2. lib. ta c. g. l de etia tribu ut Sex. Liuio Salinatori de
Claudio Neroni, sicii odio simul dissentirent,so t& Neronis causa Salinator exiliu sustineret:
post cieto annos ab exilio reuocatus Neroni in consulatu collega datuς, oes odii ardores dimittentes,& pristinae simultatis obliti, publi ci Magistratus muniis omni animico cordia, ait Ndetes, deinceps semi, amore c6plexi sui: ut est author id e Valerius ubi supra. Omitto multiat si Principii ex epta, si simultates, de odia plerini
serunt: ut Alphon si Regis Castellae cu Alphos os i 1 Rege Legionis: Raynaudi,&Garaiae Nauarrit Nicolai 1 I. Potificis. Se Roberti Guis cardi: Caroli UI. Galliae Regis. ac Ricitardi Regis Britt-niae: Renati Ducis Lotharitigiae,& Antoni j Comitis Vadini istis: Caroli Aurelianensis, & Phi. lippi Burgudi Ducsti Ludovici Gallis Sodoardi Britaniae Regli: Ludovici Gora gliae Matuae, de Barnabae Uicecomitis Mediolani Principui Galeat ii Uicecomitis, Oe Actii Estes s Ferrariae Dirinisas thi Disani.& Obiecti Spinulae: Ssortiae Atteduli, de Paliolo iei ii Riopi: Petri Fulgo sit. 5c lo. Plui pii iis ei: Alph si Siciliae Regis Ael hilippi Mariae Ducis Mediol. Herculis Ducis, berrariae. oe Foderici Ducis Mantuae: Quorum Principia. extincta odia, Ac simultates cancellatas describit Raptista Fulgos. Itb 4. c. 2 Et in suis 3 ima. iustitia haud odio. st d bono tin telo texet cenda est. c. sex a 3 q. s. Quia aequi iudicis est nihil in diu in alicuius audire. 'vel in gratia, sed si merer ad ius reddc dii in eausa ola expcdere, ut inqt Plutarch. in lib. de otii c. auditoris. Cui concitui ut verba Sophoclis in Aiace dum ait:
Ia vero Iudice ex calidescere, ho debere, sed illa anatinare, illaq; potius misericordia,& e ta-t contiscere salii bri' est: illi et enim laudabiles I 3.iau IceSaappe natur. nub istis ira, no suror, sed
187쪽
ratio dominatur. e. Illa e. Ira c. Cu apud Thes- dentes conerepen vultus pallore mutetur. Et salonicam. C. summopere. tr. q. .e.siquid i s. idcirco rectὸ Cic. lib. ossi c. t. Prohibenda cait q. .e.Siquid 86. distinct. Unde in lib. de orati est maxime ira in puniendor nunquim enim. Cic.inquit: Plura molto homines iudicat odio, qui iratus accedit ad pinam mediocritatem illlutam ore , aut cupiditate, aut iracundia, aut iam tenebit, quae est inter nimium ,&Parum. dolore, aut laetitia. aut spe aut timore aut er- Vnde Claudianus inquit rrore,aut aliqua promotione mentis, si verita- In lac tum quodcunq; gerat. dementia mutat'. te aut praescripto, aut in eis norma aliqua,aut Omnibur armatur Rabies, ρνο euspide ferri
iudicii formula aut legibus. Et Sallust in Cati- cuncta volant, dum dextraferox in vulnera fauit, Iin. inter alia , Ab ira vacuos dicit esse debere Pro telo geνitur. quie idfuggesserit ινα eos. qui de dubiis rebus consulunt. Sc Cic. lib. Et Valer. Flaccus liba. Argonauticon rome. l. In iuris inquit aequalitate exercenda, Hirtaq; gentis pallentibus ira , etiam est lacultas, & altitudo animi, ne irasca- Et Dolus, o Rabies. mur, aut intempestiue accede tibus aut impru- Et Statius lib. 7.Thebaidosidenter rogantibus in morositatem inutilem de avrimis salit impetus Ament odiosam incidamus. Hine e teritatem, de iram X seribus . eseamq; nephas,iraq; rabenter.
At dicit ad bene consuIendum esse contrarias propterea I erates ad Nieoclem de Regno Tucydides belli Pesopone saei. lib. t. inim fio orat. a. dicit:quod Iratus nihil saeiari tinia, pulchrὸ de Ira scribit Lactan Firmia. Diuinari ut Planudes vulgato versiculo inquit:
Inistitui.lib. s. cap. I p. dicens: Tres sunt igitur Impedit ira ammum,nepositeerneνe erum.
affectus,qui homines in omnia facinora praeci- Timore autem affici Magistratum, imperiti, Is pites agunti Ira, Cupiditas, i Libido. Propem atq; debilis hominis est, & ad iustitiam exhi-rea Poetae tres surias esse dixerunt, quae metes si bendam, in pti. t Hine Ecclesiastici eap. . di hominum exagitant, Ira ultionem desiderat. citur: Noli quaerere fieri iudex, nisi valeas vi Cupiditas opes , Libido voluptates . Et post tute disrumpere iniquitates: ne sortὸ extimeo pauca dicit: Sed reru imperiti, & rationis igna stas faciem potentis, fit ponas scandalum in
ri,eos affectus , qui sunt homini ad usus bonos agilitate tua.Isidor. de summo bono. ib 3. cap. dati,exterminauerunt.&latius rario postu- 38. inter alia, quibus peruertatur humanum ius6lat,euagatur; tind 8 iniuste atq; impiὰ viui tuta dicium dicit esse timorem: dum potestatis ali 3 I Utuntur ira contra pares; hin et dissidia. hine cuius m tu , ac panore veritarem loqui perti- expulsiones. hinc bella contra iustitiam nata mescimus.& Cie.in lib. de orat. lndici a timo- sunt. Uuntur cupiditate ad eo egadas opes: reprae cauendum fore dixit. Constat autem vi-3I hinc fraudes,1 hinc latrocinia. hine orem tardet e ros iudicandi muneri praefectos I fortitudinelerum genera orta sunt. Vtutur libidine ad ea, egere. iuxta illud Platonis lib. i. de legib. For- sp piendas tm voluptatemhinet stupra .hinc adul titndinis inquit quiano debet propter ignateria, hinc corruptelae omnes extiterunt. Qui uiam , dc formidinem ex eodem ore,quo itidi-cunq; igitur illos affectus intra fines suos rede ea rurus , Deos in oca vir ignati iter iniquu iugerit. quod ignorantes Deum facere non pota dicium promni gare. lti etiam Cic. in orat. prosunt hic patiens, hic fortis, hie instus et L Hae'e Sextio. Sudandum est ijs, qui Magistratum ge- Firmi anus. Nec mirum est iudicem ab iraculi. sunt; Pro communibus commodis. adeundaedia alienum esse debere, cu Iudex ratione mo- inimiciriae,subeunda saepe pro Republica temueri debeat , quae in iracundo.minime reperia pestates, cum multi Laudacibus improbis non tur: Unde Terent. in Adelph. inquier i nunqetiam potentibus, dimica n dumi quae qui Ab me mi strum, vix sum eompos ammii i l dem sine fortitudine fieri non queunt . am Ita ardeo iraeunia. l τ . pulchrὶ Platon trans Philo Ilulaeus in lib cie Iu , Et in Heautontimorumeno . 6a dice. Is, inquiri qui ad indieandum lascendie PMιraeundia. Tribunal. iudicari se non minus si iudieare eo Menedeme non sium astud me. gitet:& una cum potestate assumat Prudenti , H me Gregor. lib. Moralium s .inquit: Per iram ne decipiatur. Iustitiam, ut suum euici: tribuati sapientia perditur,ut quid, quouὲ ordine agen Fortitudinem. ne flectatur praecibus, aut mise adum sit, nesciatur. CoΚibenda itaq; vrit ira liis ricordia, quominus animadvertat in eouictos dicum,ne insipientes, aut inordinati reputen- scieris. Nec possit dicere illud Teretii in Anturi serventq; illud Architae Tarentini,qui vil- dria. Vix sum apud me , ita animus commotu alico iratus, lam te, inquit, caederem,ni iratus est maetu . Quantam timor potentiam habeat essem. Cuius meminit Ualer. Max. lib. .cap. t. exprimit Martialis lib. II. Aiadi eas Ehorensis exemplorum, tit.de animi Quid si me tonsor eum stricta nouaeula Dpνa erim de ratione . Et ante ipsum Hierony. in Ioe- Tunc libertatem, divitiasq; roget. lem Prophetam. cap. . Est ira inquit quae iu- Promittam λ nec enim rogat illo tempore tonsor τstitiam Dei non operatur, & furori proxima Latro rogat, res ess-ρ Nofa νιmo .
menti suae vim eripit, inlatum, ut labia tremat, Sed ut rectὸ Virgil. lib. . Aeneid.inquit:
188쪽
De Regis Cath. praestantia. Cap. XXI. I 39
Degeneres animos timor avguit.
3.Ideo, &resecandus & de mediot tollendus timor,ut dicit Ouidius. lib. 3. de Ponto... Deme mitem animum, vano in amare timore, Saxa.quid in plaeidis saxa vereνis aqvrs pConein ut dicta Io. Chrisostomi in sermone deS.lo. Baptista dum ait: Facile deuiat a Iustitia, qui in causis, non Deum sed homines pertimescit.Unde bene Horatius lib4. Carmin. Ode 3.
. Iustum, oe tenatem propositi virum Von eluium ardor.prava iubentlum, . Non vultus instantis Tyranni, Mente quatit solidar neq; Auster Dux inquietι turbidus Adra ἔNee fulminantis magna manus Iouis, . Si fractus illabatur orbis Impauidum ferienι Ruina. seruare aute,atq; amplecti oportere Iudices,
ac Magistratus ad iustitiae expeditionem electos, quae scribit AnisImus in lib. Cur Deus ho-ο mo,qui ait: Iustitia test animi libertas, tribues unicuiq; propriam dignitatem,maiori reuerentiam, pari cocordiam minori disciplinam, Deo obedientiam , sibi sanctimoniam, inimico Pa tientiam, egeno operosam misericordiam. Hic
Anselmus. Et ego Iudicum memoriae reduceqrem, recordentur, mortales se esse,ex terra
natos, ibidem regressuros , de post non longi temporis spatium morti proximos ac in Iudicii ultimi die, ob modicam huius vitς istitiam, exactam rationem redituros: & qui inique iudicauerint, Perpetuis pinis addice dos'; & quo
maiora, altioraq; gelsere negotia, eo maiorem& strictiorem rationem redituros: Perquirendosq; an populiam Dei neglexerint an grauamina importabilia iniunxerint λ an manus humano sanguine consperserint inorumq; cruorem indebitὰ effuderint pan bona' illorum discerpserint λ an pecunias diuitiasq; subditorueorraserint CHRISTUS Summus Iudex afferet illud EZechielis. cap. 3 .Lac comedebaris, Os t Sc lanis operi abamini: & quod crassum erat, occidebatis: gregem autem meum non pascebatis . Quod infirmum fuit. non consolidasti si& quod aegrotum non sanastis : quod confractu est, no at Iigastis: & quod abiectum est, non reduxistis:& quod perierat, non quaesistis: Sed cum austeritate imperabatis eis,& cum Potentia. Et alia,quae ibidem describuntur;q si commemorarent , rectum facerent iudicium, & tu. stitiam. Multa ad hoc propositum, dum transcribuntur, vidi scripsisse Illustrem,ac Reu Uirum Paulum Regium Episcopum Equensem Dialogo Φ. D T. par. 1.quos pulchr8 Italo idio male de miseria humanae vitae conscripsit.
Argentariorum officium quod 3 Argentariae intelligentiam, reicctis diuinationibus aliquorum Doctorum explicantur. Aliqua, quoad materiam cambiorum enucleantur. Argentariorum
officium, an sit de Regalibus λ
r Argentum appendix est ad Iudires.
a Intellectus c. t .in verb. Argentaria. Nu.3.4.
s Argentaraj Uicιum,publicam causam lolinet. nu. . 6 Argentariorum , cr Ham malariorem osticium a Fia eo proponebatur. 7 Argentarιos, ac Numularios unx primus omnium Tarquinius Priscus Rex instituit.
8 Argentariorum loco, sunt hodie pablici tam Oreti
io Mensari . sive Mensulaνν ab Argentosis diues .erant τι sibi pes ast Sigonius. it caroti suonii οριnio improbata . Quinque νινι Mensaru qui e sient, o quod illarum
Is Argentari' ex publieo . Prineipe constitvebantur. t 6 Argentari' fidem publicam eum baberent, oe ιdeo
aci Foro Udere,quid significet 2I Auentariorum , ae ' ummulariorum officium, cammorum,quid eontinet pax campsum , eam bium dieisur. ex Ennio Priscimus. at Campsores ιdesi Permutatores. ix ampsores de iure civili ex eambio faenus reeipie
as cambi iure, an absquel pereato aliquid reeipiatur ultra sortem pa s cambrorum subtilis , ct perplexa materis, ipsis feri
tancum mereatoribus e gnita, a Doctoribus ob ne
189쪽
-o Camilli Boi rellic A P. XXII.
FRiderieus Imperator, et prouidὸ post Ma
gistrat mim creationes in c. i. Quae sint Regal. Argentariam subiunxit, quasi argentu ap-x pendix velut it quaedam sit ad Iudices. Multa ad illius textus intelligentiam ibidema effuderut Andr. de Iser. & alij Doctbres: t cuncta tamen illorum dicta, tendunt ad Ruriis di-nas, in inerasq; Argeti, Aeris, Ferri. ae similium, meoq; iudicio eontra Imperatoris mentem, dc extra scopum, nisi mea me fallar opinio, de nisi is se errem, ut alii. 3Doctores nostri. quoad illius textus declarationem non considerauerunt imperatoris di-
Ra , euius intentio suit aperire, ac patefaceres illa tantum leapita Regaliorum, quae illis Lombardiae Ciuitatibus concedebantur , recogno scens suprema iura Principi spectantium in il- II is italiae partibus: Caeteia vero, qnae de Rega. i bus quidem sunt i non tfi ibi ab Imperatore
enumerata, quorum in d. c. t. nae sint Regal. Imperator non meminit, nos latius per plurae apita post modum explicabimus. Vnde in illo textu, omiis saliorum opinionibus,quae mihi sutiles videntur, Iacobum Alua-rotum in hoc magnifacio , & illos, qui eum sequuti sunt , qui textum illum declararunt, lo- quit de Argentariis. nuos Banc herios publicos appellamus. deq; illorum locis, de officiis. Argentarii namq; ossicium publicam contine es causam. t l. Argetarius. 9. Ideo aut e ss de eded. Illornmq: ossicium puhlicam habet fidem. notatur in l. Si ventri. S. In bonis s. de priuile g.
cred. Argentariorum namq; & nummularioruomcium a Fisco proponebatur: ut ibidem an s notauit ΦΑccursus in verb Publicam: Hanc argentat torum expositione ex Ter Entio. Platato, Herodiano, Vitruvio, Ac aliis tradidit Gul. Bu- deus in annorat. prioribus in l. Si hominem. g. iQuoties. g. deposit. & ipsum non allegando, eiusde opinionis est Vaconius a Uacuna de . Iclarat iuris civit. lib. 1. Decia r. rq num. 4. crimpluribus seq. Francisc. Hotoman. in cl. c. t . aesut Regal .de Uiligenter Iacob. Cui acius in no uel l .l s. lo. Bap. Lupus in c. Nauigaliti. Cominment. 3. 9. 2 nu. s. o.& nouissimὰ Petr. Greg. Sint aginat . iuris unitiers. tib M. cap. s. num. I I. parte 3. Ioseph Cumia in ritib. Sicil. cap. I9. .m m. 92 3. de seq.. Hos argqntari s. nummulariosq; Romae pri-
mus instituit I . Tarquiniust Priscus, habes a
que Mensas. & Tabernas argentarias tenebat, prope, ac circa aedem Casi Oris r ut scribit olo. Nicaelis Histor. lib. 3. Eorundem Nummulario rum , Ic argentariorum meminerunt iurisc. intit.de edendo. Quorum loco, temporibus nos stris simi publicit C mpsores. siue Bancherii, ut dicit Cun,ia in dicto e. to .i .si. Et Menoeta.
minit Vlpiann sin l. iii taberna .s de edtrah. mpr. &m l. Tabernae. Sc in talis ructam. s. de
ver b. signine. Paulux in I. Inde Tabernacula. Leod. tit. Id Hm Paulus. in l. Tabernae. Ac Neratius in l. Clim quaeritur. s. de Fund. instri de instrum. legat. de Scevola in l. Tabernam. F eo. tit 6: multa effudit ad hunc propositum satis diligenter Io. Rrcchaeus in . . i. Tabe m. cum duabus seq. t etiam Guliel. Porner. ff. de ver b. signis. Carolus Sigonius Antiquitarum scrutator egregius de antiquo iure ciuiti in Roman. lib. 2. cap. ii .silii persuasit diuersos fui sse Mesarios, o seti Mensularios ab ar clariis istos enim pri- iratas rationes fecisse illos vero publica: quem sub obscur),ac si ab dubio se a iiii rus suit Iacob.
Menoch. de arbitrar iudicum quaest. lib. 2. cen tur. I. casu 9 . nu. 6. de seq. qtii non ea, qua debuit, ac solitus est dii icidatione, rε extricauit. i Ego sub bona virium: venia faliter sentior Nam Mensarii quinque viri, prima vice Romae creati silere, de quibus Liui . lib. 7. 5c Fenestet.
de Magistra .can. 1 . creatio ipsorum fuit pu blice suscepta. non tri illor una ossici im Rei PublicY corpus in unum respiciet, it, sed particulares tui homine ς, eQ ill cirum bona quatenus as nerator una manibus ori perentur , qui ciues ipsos coram Magistratibus v evabant: Cumque tarda essent Ut Liuius ait nomina debitorum, illac j: impeditiora , ita ν non siisseerent illo rum bona in aerarim posita ad ill orum debita exsoluenda : Propterea it Mast fit ratus creati, ut creditoribus satisfacerent. ex aere congrestato a diuersis ciuimus quoad gratiam virium: , debitoris sciliceti Fe creditoris. Jc inde fiebae solutio. Quod coprobatur ex dicto Flaui j U pisci. in vita Taciti imperat. versiis finem. RT- geli tun i in ' lit)mensair qiici ci priliatus habi erat, mini iter ijs coniti uior imi irae in Templis fieret, dedica ita . cuius ante nos meminit Petta babor semel ir. lib. t.cap.6 iri sin: Hos aure quinnue visos , quodammodo et, icta fuit Respub. 2 Roniana eligere ut cili tu drisensioni quae erat ob dehita ire nora aemedium satiatare afferrct. cuius diiseivionis, de caulae meracino feci sit prac φ. de annotati it Luc. Florus in Epith. ile gest. RUman. lib. l . c. I i. Ideoq: illud ossiciu erat ex aere coadunato quantitates a pi tuatis debitas creditoribus dispensare. de priuatorum comodum illud officium respici cbat, non autem Public si . Nisi ex ambieuitate, ne o, secessionem Plebis in Morem sacrum . vel in Iahiculiit at tirans Anienem , Rcspublica damnu 'Mecetur, quod facere iam caeperant ex impotentia solutionis debitora. Qui acer c nequibant ideoq; secundario Reipublice detrii ventum reipici eis bat. Huius rei ovem luna tradam singulare, in
3 Regno Neapolitano ci Collat et ii 'Concilio,
de Regia Camera Summariae usurpatima atque inuentum. satis δή consor uin de ut spero ab omnibus, qui illa,quandoq; Iecturi fuerint .a rapte. etenduim,
190쪽
De Regis Cath. pG stantia. Cap. XXIL i i
ctendum, ut istis quinq; viris mensarias similes
snt,osfiet ales, siue Magistratus redeptionales. Hos mittit Curia Regia Ciuitatibus, de urbibus graui mole, onereq; debitorum oppressis, qui ex Ciuium Fortunis,collectis,solutionibus vectigallium,& gabellarum , passim urbium, ac Ciuitatum debita exsoluunt, ne Rectores,seu Antiani uniuersitatu solutiones ipsas,ac pecunias ad alium usum destinent vel sibi ipsis applicent, intuitu quorundam simulatorum ser. uitiorum , & Ciuitates, illarumq; habitatores quotidie in deterius collabantur.
quo vero ad argεtarios, aduersum etiam assero,illos publicas rationes, non autem priua torum administrage, & Tabernas Argentarias circa Forum tenuisse,quod factum non extitisset, in loco ut publico a principe ponerentur,
ni de illae publicae fuissent, publica tractarent, I 't& eorum omela,ac libri fidem publicam habuissent. Ad huius dicti confirmationem,ante omnia dictum affero Uitruvia lib. s. cap. I. Igitur inquit circu spectacula, spatiosiora intercolumnia distribuantur j eircaq; in porticibus
argentariae tabemae, M nianaq; superioribus coaxationibus, collocentur quae & ad usum,&ad vectigalia publiea,recte erunt disposita. Unide priuatisqfiq; factam potestatem aedifieadi.'Domos circa idem forum, de factas Porticus,& Tabernas quae iuris sunt publici, retulit Li; ulus tib r. Ab eodem inquit Rege, & circa Forum, priuatis aedificanda diuisa sunt loca, porticus. Tabemaeq; factae. insuper, ut dictum est, argentari j Magistratus facti sunt,quorum libri fidem publicam habuisse, iam proxime supra docuimus: fidem vero publicam, homini priuato tribuere, & Magistratum illum create, Prin-icipis opus esse, satis probatu fuit supra. c. II. Nec praeter ea inficiari potest, hos argetarios. di publica.& priuata negocia tractasse,cum pecunias acciperent,& darent,ut i modo in Banchis fieri videmus.Locus etiam & Magistratus is publicus erat, & ex publico a Principet con .stituebatur. hoc dicit Vlpianus in d. l. Qui Ἀ-ibernas. g. de contralia empl. ui Tabernas cinquit Argetarias, vel caeteras,quae in solo publico sunt,uendidit,non solum, sed ius vendidit eum istae Tabernae publice sint,quarum usus ad priuatos pertinet. Quod de Caius fatetur in I. Argetarius in princip.ε. de eden. dum inquit: Publicam illos causam habere. Hi ne Frideriiscus ind. verb. Argentariae. iii d. cap. l. Quae sint Regal .adeo publici iuris esse censuit argentarias, ut inter Principum Regalia,& illas collo' cauerit. & quamu i unc intellectum inibi aliqui derideant,& alibi etiam; iis tamen satis respondeo dum de Fodinis loquela laetenda est
Isti itaq; Argetarii, siue Bancherii cum fidem publica habeant, & pecunias manibus tractet. id i de ob eam artem fideles iudicentur, ut dicit Isoerates in Trapeχitico,siue oration. i8. IlIO rumq; Iibris & scripturis fides publiea habeatur, ita ut in actibus Iudicialibus ae extra iudicium fidem facisi, de idcirco actorum suorum
publicas rationes,librosq; conficiant. ut in d. l. Argentarius. Ex eadem causa oritur, ut iidem decoctores,quos Banchi falliti nominamus, x i ad bonorum cessionem non admittatur. arg. I. fi. g. fia. ff. Quae in fravd.ered. Bartol. in l.Alia
S. Eleganter. in fin. g. solui. matrim. Bald. in i I. nu. g. in fin. C. qui bon. ced. poss.& in consa p. ag vol. I. ui dicuntur solum vertere. tin l. Super. C. de macip.& colon .patr. Itb. to. Quasi ob deis coctionem locum mutare, & a creditorum saeie aufugere . Hinc Cic. in orat. pro C cinna.
Qui volunt inquit poenam aliquam subteria
sere,aut calamitatem, eo solum vertant,& Liuius Lib. 3. Collegae eorum, exilii gratia, tum verterunt. Dicuntur etiam hi apud Iurisconsulis tos, foro caedere. I. Si hominem S. uoties.s. De post t.& in l. fi ff. de curat. bon. dand.& licet diuersimoda ibi expositionem Accursius co netur afferre, nil aliud tamen significabit, nisi . ut diximus, & amplissime comprobauit Andri
. affert ad hunc propositu , pulchros,& apposi- . tissimos versiculos Iuvenalis Satyr. II. dicetis.
i i. Nescist quid superes,o pallet foenoris aut bor,
Quι vertere solum, Balas, o ad Ossia currunt, cadere namq; Foro, ιὰ non est rabi deterius quam Aeseruια s a struenιi migrare Suburra . Dicutur autem,me iudice,& Iuriscosultorumao verba obseruante. Foroi caedere, quasi totam Tabernam nummulariam, creditoribus c deini re, ac relinquere, ob negotioru decoctionem,
vi quem admodum illae in foro erant vi iam . pridem diximus sic etiam dicantur, Foro eidem cedere. Eorundem argentariorum, nu mulariorum,&eampsorum officium est Depositam pecuniamat lcoseruare, depositatibus restituere,aut aliis
eorum mandato,eandem etiam permutare, interdum gratis, interdum cenore intercedete, qd Collybas apud Graecos appellatur: Ac per mutationes hodie cambia appellantur,& inde campsores quasi cambiatores e Capsum enim,aa t Cambium dicitur,ut ex Ennio docet Pti scianus lib. io.cap.1. ubi ait: Campsant, idest perinmutant,quasi a latino verbo,eabio, cuius prae-23 teritum perfectum, aciti eampse Inde capsores quasi Permutatores . cuius rei meminit Alciatu S. lib. .Parergon .caP. 4 .Tiraquel. de re tract. consanguin.S. ι . Glos. I. nu. i.& nouissi
me, qui illos sequitur Io. Baptista Lupus de
Ob permutationes autem pecuniarum semus accipiebant, ut diximus,praesertim dum pecuniam alibi redderent,quam ubi recipissent. Poterant autem Iure cipili , tale foenus recipere,