De re grammatica Hebraeorum opus, in gratiam studiosorum linguae sanctae methodo quàm facilima conscriptum, authore Iohanne Quinquarboreo Aurilacensi, ..

51쪽

DE MOTIONUM MUTATIONE. quidem habeat', vel ante

se,vel post. se. Hic ubique hiric pro se-

3 anua, propter alterum seu a s

di anquens, in quod mutatum est

υ secundae syllabae per suam

- Vestes purpurae. Numerus pluralis.

Regimen

Exemplum,quomodo mutetur V in-.. Numerus singularis.. ' Rex Galliae. Quia V &- motiones sunt inter se commutabiles, in his duobus exemplis & similibus, vocalitatis gratia ne se-ua seques in quod mutatum

gutturali exempli sequentis,sed in commutetur. Numerus pluralis

T Exemplum

52쪽

DE MOTIONUM MUTATIONE. t soluti, in seu a per regulas praescriptas conuertitur. Quod autem hic non setia sub pruna, sed hiric conspicias, non te conturbet. Siquidem quoties duo se-uaim in principio dictionis sunt subscribenda, semper consonantiς siue vocalitatis gratia, scua quod primae literae alioqui subscriberetur, migrat in hiric, vel quando prima est gutturalis: ne contra grammatices praecepta duo ci D concurrant initio dictionis, & utrunque legatur.Vnde non , sed non , In, scd mn , non ab dra I mansueti, Da sed cuius singulare est mansuetus, ab nad humiliauit dicitur.

Annotatio

Obserua quoque diligenter in hoc nomine Utp ta-

quam in arcs etypo, quibusnam motionibus assecta fuerit tertia thematis litera accedentibus inseparatis pronominibus.Iisdem enim motionibus in omnibus aliis nominibus asscietur.

De V primae syllabae. Segol primae syllabae, quaecunque accesserit mutationis causa,conuertetur in seu a.

De Wsecundae syllabae. Segol secundae syllabae, semper mutatur in scua, praeterquam in nomine plurali absoluto, vel composito cum quibuslibet affixis aliis quam Π, zz, iri, zΠ, ubi commutatur in Regula. Exemplum: In nomine singulari geni- Numerus singularis

tiuum regente non mutatur Ian

53쪽

DE MOTIONUM MUTATIONE. Qisa hoc nomen singu- Regi me bee s numeri reait genitivum ribam i ,

canones mutatur T. Vtrius

que syllabae.

Regula. Omne nomen & partici-phum masculinu numeri plu Reginae nubo,b ratis , positum in statu regi- nibum v,τ2 minis , vel cum affixis com- T, *, positum, per apocopen ab li- 3, cito stat tis absoluti: remane- ilvum op), rate tamen pro indice numeri 17,2m mi, pluralis 3 quiescente: praeter- ui, quam cum affigitur ' primae personae pronomen: tunc enim, ne duo cimit concurrant,' pluralis numeri index euanescit,& 3 pronome habet ante se literam affectam-. Eadem etia est de dualibus nominibus ratio. ut, n)n θ duo labia: In regimine ricin* 3nsplabia mendacij dolosaa Psal. 1 .cuastixis una: labia illius, η, ο ρ labia tua: & sic cum affixis aliis frequenter. Saepenumerὁ etiam accidit, ut talis ci fiat apocope, si sequatur litera aliqua seruilis .ut, in 'pinsperantes in

illo, Nahumi. Vide Dauidis Limiiij commetariam illum locum. In hoc plurali nomine ibetio, & illius similibus positis in statu regiminis vel compositis cum pronominibu P, za, io, d ,utrunque numeri singularis absoluti

54쪽

DE MOTIONUM MUTATIONE. 141 vides, vim literae: in seua commutetur propter agi-xi subiunctionem. Tertia est 'a anna multiplicauit pluralis numerus , id est, quando formatur numerus pluralis a sinagulari. ut a b ra in plurali dicitur n) p p prouerbia. Eade est de numero duali ratio, ut a nap labium, duo labia . Quarta est nudipa a nzpa sermina, id est, foemineugenus, siue formatio generis sceminini a masculino, ut a 'pr inclitus,nra' inclita. Regula. Subinde notandum affixa pronomina nominibus sublucta possiessionem significare: hoc est, rem ipsam

per nomen expressam esse in eius possessione, vel authoritate, quem affixum indicat. vi, V an vestis illius,

'ib: prouerbium illius,&c. De re primae syllabae.

Cameis sub prima litera nominis,quςcunque exurgat mutationis causa, & qu cunque fuerit in secuda syllaba motio,mutatur in seu a. De alterius syllabae. Cameis secundae nominis literae subscriptum, qua-do nomen singulare regit genitivum casum, Vel qua-do componitur cum altero affixorum np, mutatur

in . Quando vero nomen plurale regit geniti uucasum,vel cum pronominibus i , q*, i , cri coponitur, permutatur in seua. Alias autem stata motio est. Exemplum:

Numerus singularis

55쪽

, t DE MOTIONUM MUTATIONE.tionalis colunctio, aut temporis adverbium pro sensus commoditate. Interrogatiua sunt 3p. de homine duntaxat. Vt, 3p, 1 n; es quis tu fili mi ξ Gen. 17. &n de quacunque alia re,homine cxcepto.Vt, EPH nn quid vos ce- setis faciendum, Iudic. I 8. UiNri u pz m. quis sest habitus viri Θ a. Reg. I.&c. Quado post hςc i nterrogativa sequitur alteru relati-uoru expressum vel subintellige dii,n 6 interrogatiue, sed indefinite p is,ea,id,verte da sunt. Quod crebro &in bibliis,&prςsem in Hebrςoru cometariis occurrit. Quae motiones mutationi obnoxiae,& unde oriatur illarum permutatio. Motiones vocales mutabiles sunt tantum quatuor, , , '',& holem,quae quatuor de causis mutantur. Prima est ni nos a m coniunxit, id est syntaxis sue regimen, qua do nomen regit genitivum casum. Vt, b ta prouerbium antiquitatis, siue antiqui viri. Porro, in I anzz dedit, id est: statu dictionis absoluto, dicendum cum in re, bou proverbium. Praeterea hic notandum apud Hebraeos nomen regens genitivum pati mutationem, non autem, ut fit apud Latinos, geniti uti, qui regitur.Nam cum apud hos dicis,liber Petri,liber dictio regens non mutatur, sed dictio recta Petri,a nominati ino in genitivum. Secunda est mn an Ioccultauit, quὁd lateant in pronomine nomina propria,) id est, pronomen inseparatum, siue pronominis inseparabilis subiunctio.

s iij vides

56쪽

DE PRONOMINE. I o Ablat. Vocat. Accusat. Dat. Nominat. a te. 6 ta te tibi tu

Numerus pluralis. Ablat. Vocat. Accusat. Dat. Nominat. a vobis. 6 vos vos vobis vos Pronominis primae personae utriusque generis Numerus singularis. Ablativus Accusativus Datiuus Nominatiuus a me. me mihi Ego=ad & unci 3rvis 3b

Numerus pluralis. Ablativus Accusativus Datiuus Nominatiuus nobis. nos nobis nos uet: umes Db una velumu veli κ

Sunt praeterea aliae quaedam voces, quibus in numero singulari duntaxat, pro pronominibus demo strativis utuntur.vt,ni hic, iste,masculini generis. nNi, ii, ni, haec, ista, gen. foem. & 33,utriusque generis.

In plurali autem pro utriusque generis pronomine demonstrativo habent , hi, isti, vel hae, istae. Cui in fine aliquando, ut supra in obliquis quorundam pronominum ad euphoniam, & scripturae decorum additur ri,&daghesin b, sic ribes. Est illis etiam diu, relatiuum utriusque generis Mnumeri, & ς, corrupte ab illo derivatum eiusdem si1-gnificationis quod daghes sequitur in prima literadictionis,cum qua componitur, si illius fuerit capax. Potest adhuc etiam utrunque norantiquam esse ra- tionalis

57쪽

, DE PRONOMINE. Pronominis tertiae personae generis masci lini numerus singularis. Ablativus. Accusativus Datiuus Nominatiuus

ab illo. illum illi ' ille

ornatum.

illa

Ablativus. Accusativus Datiuus Nominatiuus ab illis. illos illis illiti di tinnes &-12, & dri, netri & un

Pronominis tertiae personae foeminini generis numerus singularis. Ablativus. Accusativus Datiuus

ab illa. illam illi

Numerus pluralis. Ablativus. Accusativus Datiuus

ab illis. illas illis

Pronominis secundae personae masculini generis numerus singularis. Vocat. Accusat. Dat. 5 tu te tibi Numerus pluralis. Vocat. Accusat. Dat. Nominat. ὁ vos vos vobis vos Ablat.

a te.

Ablat.

a vobis. Nominatiuus

se illaenari & in

Nominat tu

Pronominis secundae personae foeminini generis numerus singularis.

Nominat,

58쪽

DE PRO NOMINE. rassio & ambiguitas oriatur inter pronomina secundae personae & syllabas np, & nn, secundae personae praeteriti formativas: verbi causa, cum legeremus n pa in qua persona nonnunqua exprimitur risic, n 'pi,

quod post is in huiusmodi saepius latet,) ambiguum

esset an n inseparatum esset pronomen ab testu, vel

formativa syllaba secundae personae singularis praeteriti , vel ann abnes tu, foeminaeo. Similiter in plurali in N,zNps,esset ambiguum,an nn & li i pronomina essent corrupta abnps, vel ines, an syllaba ormativae secun dae personae pluralis praeteriti. Pro n igitur ponetur cum ri,M: dicem sisque 'vel

ro visitauit te virum .Pro vel 12 cum iod bis. a. Reg. . Vt i l B, Vel visitauit te, foemina. Prontes, O . ut, di mpa visitauit vos viros. pro , N. Vt,i; a d visitauit vos mulieres. Annotatio.

Quia dictum est separata siue integra pronominatatum esse nominatiui vel vocativi casus, & obliquos ex inseparatis compositis cum articulis, vel praepositiobus fieri: notabis ob id, ne sequentia ex epla,quod genitivum casum non habeant, te conturbent, in separata pronomina nunquam nisi cum nominibus composita esse genitivi casus . Quandoquidem casus illi quia fronte habent relatiuum ς, quan uis pas sim a grammaticis genitivi casus esse tradantur, sunt potius periphrases ad possessionem significandam: Vt,' a , vestis quae sest) mihi : pro vestis mea.d bo cta an vestes quae vobis sunt. pro vestes ve

59쪽

11r DE PRO NOMINE.Miclol, ut asperitas pronunciationis propter daghes, si esset expressim in a, tolleretur. Plura vide exempla apud illum, etiam pronominis foeminini rim prona, in affixione pronominis inseparati cum Voce Plurale est ori illi, & magis contracten. Cui quandoque per paragogen additur i. ut ita, quod pluriamum in usu non elt, nisi in dativo casu cum di tui ctum ut, inb illi, vel illis: nam cum videatur compositum ex ti pronomine plurali, & , singulari etiam pronomine,vel singularis, vel pluralis numeri,consi derato sensu esse potest. Revera tamen, saepius in plurali quam singulari reperitur, & semper accentum habet in penultima, dictio sitae nomen, sive verbum fuerit) cum qua componitur Similiter exsteminino Min illa, fit ri,concitius ri: &ascitoa,eodem modo quo in masculino, pro npa na. In plurali iri illae, vel succincte l. Obseruandum tamen obiter nn illi,&Hillae, di seorsum, δί incompositione, sed mutato in copositione in V tanquam inseparata interdum inueniri. tu masculini generis, & TN tu scemin. generis pronomen secundae personae, ab es derivatur adhibito n formativa litera secundae personae sicut est in verbis & inscripto daghes eius meditullio in supplementum defectus a sui primitivi Vir, ne dicamus. nnas, sed n . . Ex hoc manat inseparatum secundae personae masculini η,& foemin. . Ex eius plurali mascul. znNvos, detriuatur q* eiusdem generis, numeri & personae: sic ex foeminaeo inΗ vos, . Sed mutatur n in I, ne coniu

s so

60쪽

DE PRO NOMINE. I Obliqui casus,ut videbis, ex inseparatis sunt pronominibus : qui cognoscuntur ex articulis, vel praepositionibus quibuscum componuntur. Pronomina inseparata, quae & affixa, astu suo dicuntur. Numerus pluralis. Numerus singularis.

Prima Secunda Tertia persona. Prima Secunda Tertia persona

Haec inseparata pronomina nihil aliud certe sunt quam breuitatis linguae causa, postposititiae sue subiunctae ductionibus literae, vel syllabar, ex integris se

paratis deductς. Quare non indecenter corrupta pr

nomina vocari possunt. Siquidem ex ego, factum est )a, & praeterea magis concise Ex eius plurali regulari quod est 3 R, vel immixtis ri& a per epenthesin una e sue una nos, fit corrupte a. Ex pronomine

tertiae personae separato ουη ille, oritur n, & contractius r. Vt, Um verbum eius, In verba eius. Huiusmodi tertiae personae pronomini interdum accedit a,

Vnde pro tri, in , cuius ri ad euphonia plurimum tollitur cle medio, & ob id daghes in complexu ipsius a sic, a. ut, a pies visitabo illum, pro in rapses expressori. Ierem. . tamen eodem versu bis sic legitur. π)'n i)praeteribit illum , & n praeteribunt illum , pro II), ut satis liquet ex V . Nam si non additum esseta, dicendum esset n'π' cum m soleat praecedere' ut in affixis cum verbis conspicuti est. Quam in huius modi expressionem ri ita factam esse ait Κimhius in Misol,