장음표시 사용
451쪽
IN DIACONATU SUO SCRIPTUM. Crispi mediolanensis diaconi si ad Maurum mantvensem praepositum ta)in medicinae libellum praefatio. Quia te, fili Larissime Maure, paene ab ipsis cunabulis educavi , et septiformis iacundiae liberalitate ditavi , unum tibi de L quod adhuc in annis virentibus constitutus ingratum semper habere voluisti; hoc est gratae peritiam medicinae per omnia parvipendens, nullam in liberalibus disciplinis partem commuuionemque retinere dixisti: nunc autem quia valitudinum vaviarum saepius in te dominatur enormitas , cogis ipsam eandem artium amplificare peritiae , quam prius non erubuisti nesariam et turpissimam nuncupare. Exigis ergo a me ut te ruricolam faciam , herbarum medicinalium vi tutes edoceam, ipsasque temporibus certis singillatim ostendam, et iuxta valitudinum multiplices qualitates , species curationum indubitanter exhibeam. Quod tuae
t De homine vide quae diximus in praefatione. u Sae Io Christi septimo, immo et Oetavo , nondum sedem episeopalem Mantuae positam ι eamque eeelesiam modo mediolanensi eathedrae modo aliis suisse subditam . eoustat ex Ughellio I. S. tom. q. p. 858.
452쪽
392 3. BENEDICTI CRISP annuens voluntati libenter excppi; et breviloquio in praesenti opusculo studens, heroico te melle pascere cupio, ut paulatim ad artis amorem adducam; ne si plura Primitus in os tendendo retexero, pluralitas fastidium sa-ciat , fastidium desiderium tollat. Ergo quod probatissimum habeo succincta supputatione perstrinxi; ut dum ista opere liquidissimo vera esse probaveris , Pliarim Rquae restant, ardentius atque diligentius assequaris.
Si caput innumeris agitatur pulsibus aegrum , Ac circumflexo turbatur Pondere quodam , Protinus ex huderae studeas redimire corona. Tus quoque cum diro libanum copulatur arcto. Myrrha etiam liquido pariter sociatur Olivo , Et cephalota simul celebris cum sale savina. Pars tamen ex ipso quatitur si Concita morbo , Talpa vigoris capitur, oleum quam concoquat Omne, Et caput et facies linietur unguine de quo si .
A. t si multiphagi quatiuntur turbine dentes , Symphoniaca valens premitur cum pollice dentit Protinus ex ipso rabidus dolor omnis abibit. Ne glutias tamen admoneo , quia perfida pestis Sumpta rapit sensum , capitur quasi mortis imago. Si vero insanus guttur rapit et quatit ' algens , Sister erit potus , unguen medicina salubris.
i Sic infra eap. XXIV. v. I S. cessat versus ira quo.
453쪽
At dolor immensus penetrat si sorte meningas ,
Et vitiat cerebrum grassans maledicta phrenesis , Gratus erit pulmo sumptus de viscere cervi Compositus cephalo, seu vis epota corandri, Aut raphani cortex Saevo mollitus aceto et Sumptus acer nimium est, sed certe cura Vetusta.
Haud dubium celeres vitiat languor citus orbes, Et variis turbata modis fortuna perurget rLaedit enim , sed curat amans eum tempore Certo. Ergo age marrubium statim componito coctum , Bctonicam noctis certus , sucidam quoque lanam romne malum tollit citius , pia lumina reddit. Si dolor est oculis rubetis quem concitat humor , Tum verbena potens leni potabitur unda.
Si maculam retinos oculis , dum volvitur intro , Conspice dum pergis rubcum per rura limacem, Quem tandens si) oculo medium componito corti S.
Si vero angina guttur pervaserit nmPlum , Ac soliis tumidis arcolis compleverit illud ,
Ita uterque eod. Sed malim indetis. Di ili sed by Co le
454쪽
Arsenicon teritur iuncto pipere boloque , Sic positum pennae perflatur gutture TauCO.
Uva madens cum sorte modum non continet ipsum, Extillatque graves putridasque in corpore guttas, Pulmonisque leves terebrat male sordida Penuas, Siccatur simili citius de pulvere grassans.
Saepe vigens hominis quatitur vis ipsa thoracis,
Cernitur et diram multis intendere mortem. Si cupis ergo aegrum curis repolire thoracem , Non pigeat varias herbarum cernere Curas. Lana madens oleo , nec non sucus foeni graeci , Haec reparant stomachum , datus potusque myricae , Bettonicae celebri sociatur brassica grandis , Raphanus ex mulsa , dandus prasii quoque sucus.
Sumitur et celebris digne telisphagus herba , Ultima sic dabitur magnae curatio cedri si).
Cum dolor insanus lateri praecordia Pulsat,
Et cordis fibras multum dolor angit acerbus , Dira fluenta iuvant iuncta virtute coralli. Dein pipinella levis sociatur iure marathri. Siza duar capitur, nec non tanaceta virilis , Quae et sedat s vcs cordisque venena repulsat.
et in Uterque eodex pigrae. Ego cedri scripsi. respiciens ad Plinium Val. lib. II. I. Di ili
455쪽
At si sorte pium latus pulsaverit ingens Μorbus , et ancipiti turbatur vita Periclo , Accelerare lupi pellem studeas , et ponere caldam ,
Cervi et medullam poteris cum unguine Capri. Protinus in cacabo mittantur , igneque lento, Pix pariter britia societur decoquaturque, Farris et ipsa lupina simul , et non siue croco. Sicque malagma pium morbo iungatur acerbo , Quo requies detur misero nimium laboranti.
Et vitium pellit celebris medicina Tonantis i).
XI. DE SPLENIS CURA.Splen tumidus hominem plaustum cum sorte molestat, ria ood L Bettonicam coquis , et socias purgata columbae , Quae duo iuncta simul poscunt iungi cepit alotam,Rosa ceumque oleum; certus sic madida nectis.
Thymbra brevis rapitur , sociantur atque lupini , Saepius et dantur , bibitur quoque lingvula cervi , Qua virtute perit iacies sed blauda rugatur. Nascitur in petris humilis , sed magna lieni
Est et amica homini, verum haud risibus apta. Quot sunt membra hominis, tot sunt in corpore pestes. Sed medicina potens compescit munere multas. Dum vitiatur hepar gliscitque ex more scyrosis, Costus acer bibitur , nec non reubarbarus ingens. Quae contrita simul reprimunt cum sale tumentem.
i Dicitur pro Ioseis. Namque herba diei a barba Iotris infra appellatur. Diuitiam by Cooste
456쪽
396 s. BENEDICTI CRISPIFibra lupina valet , iuvat ac potata dolenti , Cum patitur iecur in dextra , splen ipsa sinistra. Cura ideo amborum parilis coniuncta duobus
XII. DE STOMACHI ET INTESTINI DOLORIBUS.
Viseera multimodis quatiuntur intima Poenis ,
Et cruciatur eger totus languore minaci, Nec spes ulla manet vitae , cum spiritus ipse
Alta petit, peregrinus abit, botia quaeque relinquit. Dicitur haec torta , gravis quia viscera torquet, Atque iterum iterumque placat , corrumpitur omni SC ara uatura simul, reparat quod servida lympha. Sic pigra ex ipso seveantur membra liquore Et frigida ex calidis amnentur cuncta fluentis. Postea distractus laudatur anseris adeps , Et sociata simul pateat virtus Aeni graeci. Nec minus in liquidis coquitur vis ipsa fluentis. Protinus et pavidum sundatur clyster in anum , Qua virtute miser poterit reparare dolorem Squibata quem iaciunt dum non sit cura salubris, Claudit et angustos patientis cholera Cura . Raditur et niveus elephas , statim bibiturque: Distorquet tortos citius haec datio potus. Sumuntur catuli ut sertur pia viscera caeci , Mollia sic teneris adhibendum membrula fibris. Et dolor omnis habrae ' transitque in viscera fissi. Plinius i) id memorat, scimus quem vera locutum.
i in Plinius Val. lib. II. 18t Otulus duum dierum datus
ignoranti aegro in cibo et aceto luseat. Noster dixit caecum ea-tulum , nondum scilicet apertis oculis.
457쪽
XIII. DE HYDROPIS CURA. Ex scyrosi splenis mortalis nascitur humor, Et segregat miseram misero de viscere Pellem , Tantaque vis morbi est, sitiens ut non satietur. Sumuntur cineres quos urit fraxinus alta , Ex his lisciva franguntur hordea dura , Bis simul excoctis sidus compone dolenti, Raphanus ex dulci mandatur optima melle , Cuius ex soliis epithema apponitur ipsum. Sulphura cum veteri potautur servida vino ;Nee Ininus ex ipsis epithema appone tumenti. Haec scrrosin splenis solvu ut, lymphas quoque siccant. XIV. DE TINEIS. Putrida sanguineis gliscunt si vulnera morbis , Conveniet calidum lacte si potare caprinum Nec minus ex asina solvunt apostema dirum. Vitis amineae cineres sunduntur olivor Potus hic est putridis multis per saecula dignus. Ast apium caricaeque simul, nec non baca lauri , IIrris , et illγrica grandia centauria ruta , Haec poterunt citius purulenta4 tergere sordes , Ae redivivum homi uem lactis reparare diobus./ XV. DE v ERME AURIS.Convenit incautis cautas praetendere Curas ,
3 Lacte genere scilicet neutro . casu accusativo. ut i sit in nominativo.
458쪽
Ne minus indocili turbentur Corpora Sensu. Cum sopor immensus hominis Pervaserit artus , Tum solet indignas animal Penetrarier aures. Accipe cum cepa citius vel muris aceto, Nec moram facias, poteris sic pellere vermem. XVI. DE SURDITATE.
At si surdulam pateris , rubros lege vermes Arboris antiquae, puro sic miscis olivo; Auribus infundis , cupidam tibi redde salutem.
Anserinus adeps Prodest et vulturis atri. Ceparum sucus iuvat auribus et bona praestat , Cum solet incautis aures Pervadere lympha.
XVII. DE DYSENTERIA. Saepe solet ventris nimius trans Currere Curius, Paulatim teneram multorum solvere Cnmem ,
Quam prudens medicina Dei compescere noscit. Galla asiana iuvat, cerasi longum quoque Pomum , Caseus aptus erit dulci cum munere mellis, Proderit et calidum hirci de viscere ruptum Appositum ventri sevum , quae Cognita cum est. At proprium si sorte unguen demittit ab ipso , Significat citius cupitam iam perdere vitam. XVIII. DE DuRlTIA UENTRIX. Si vero immenso turbatur Pondere venter , Aspice quo crescit venando germine pallas; Dicitur haec virgo cunctis et amica salutis; Diuiti su by Cooste
459쪽
Protinus et capito , gliseit hona gratia ventri. Elleborum capitur , teritur , mulsum bibiturque , Semper ad hunc valuit morbum nec non chamaeactis Diluta cum veteri statim potanda lyaeo. Proderit et gustus sine mora lactis equini. Eupator , prasion , atque hermodactylus ipsa , Fertur ut in libris, semper sunt ventris amici. XIX. DE VESICA. Multis multa iuvant quia sunt contraria morbis. Morbus ab antidoto superatur numinis alti ti). Est morbi species multis inimicaque Pestis , Cum surit insanus vesicae calculus ardens , Saxa quidem generatis quibus cunctatur urina, Nec valet homo dolens imbres laxare benignos. Hedera celsa dabit celso de culmine bacas , Ipsius et sucum cum vino sume tepenti, Nec mora, rumpetur plantago glandis, et ipsa Sumitur et bibitur olusa trumque benigna. Saxifricam tollunt petro necnonque Selino.
Suffragiis his fultus eris, Dominumque rogabis.
Quod si contra fluens nimios perfuderit imbres,
Ex cerebro leporis statim compesce fluentem. Vina vetusta Capis , cerebrum cum percipis ipsum ;Vile quidem est potu, sed non medicamine vile.
460쪽
s. BENEDICTI CRIAPI XXI. DE SANGUINE NARIUM.
Dicendum cunctis cum fundit sanguinis unda aris haemorrhoida , quae sit spes certa salutis. Ruta dabit potum puriter contrita nidorem, Humilis ex campis prodest contrita cumino Hypporis, et sistit coniuncta nare cruorem Pulvere boleti quem santur esse lupinum, Naribus associas vilis quoque gramina mentae. XXII. DE HAEMORRHOIDE. Si vero obscenum morbus tentaverit auuIR , Quaeratur Inaurelia Poteus inimicaque talpae , Nec non hyosciamus , quarum sit cura salubris. Haec epota simul sistunt iam iamque cruorem. Plumbus et ustus obest madido coniunctus olivo.' codd. His iunctim ' binis subsistit sanguiuis unda.
XXIII. DE IGNE. Persurit ignis acer comburens Vi Scera SemPer , Semper et errat atrox flammam sub cute remiticiis , Atque iterum exiliens sontis sub imagine gliscens. Fraudibus internis eius sit obvia semperbiens hominis ; linire iuvat chelidoniae gramen. Internus nivei sociatur candidus ovi,
Buta iuvat morbumque fugat, stringit quoque flammam , Si tepido puroque simul iungatur Olivo. Ne putes haec quod salsa loquar, cum dicere verum Veritas ipsa iubet; stercus producito morbo Ovis et id calidum , reserunt quod carmine Plurcs.