장음표시 사용
1081쪽
directe ad huiusmodi effectum quam proxime in in istam, ne eum in effectum de in ipso actu exsistunt, illo tempore, tum in rem praesentem, seu, quod ductis dissicilis vocant, curatiue, nihil boni obtineatur : tum etiam praeseruatine, iam 'multo impeditior sit efficacia, quam si vere a singiore iani tempore, & pygistiss/xio antequam his consiliis natura sese intentiu8 accingat, re Vera praeoccu-yando , in usum irilctae fuissent. R. XXV. Vnde certe iterum iterumque solertibus& huma Considerationi oribus ingeniis commendo considerationem illam, ut sibi caueant a therapeutica. erudis utique illis crassioris automaticae mechanicae vere automaticis .eommentis, ac si talas res nudis & vere simplicissimis corporeo . materialibus fluctuationibus, aut fortuitis detentionibus M a incarcerationi,
bus in etiam simplicibus atque directis machinis, De ibtis, & -- Iussibus ita repellendae , atque Vere ατο μηχα ins euertendet essent. Qualia nempe equidem in charta & in symposiis satis crepetum sonum habent, ad rem ipsam autem collata nec historta seu experientiae, nee aetiologiae seu rationi ullo modo respondent, adeoque non solum scientiam, sed omnino conscientiam misere destituunt. Interim haec res tam prolixe, quam latum utique ambitum complectitur, aestimata alium certe usum lappeditat Medico cordato praestruatoriartim Centuationum, diuersionum, aliocationum in P RAxi; uti connexionum atque mutuarum conspirationum S consecutionum vari orum a ictuum cognatorum in THEORIA: quibus utrisque tam naturae veram methodum
percipere, quam illi recte conuenientem artificiosam stilordinare comprehendat. Quod quidem unum est totius theoriae medicae, quatenus talis, quatenus inquam ad et um dere curatiuum & praeseruatitilini respicit, methodicum atque dogmaticum, non . simpliciter empiricum(minime profecto ipsum quoque contemnendum, sed rarissime inuenirendum fundamentum.
1082쪽
solidas partes C OLIDARvM p rtium laesiones prol Xam theoriem medidam, Squae ars non resti- artificiosae efficaciae subseruiat, vix ullam admittunt. Cum enim ruit sed natura, resitutionb psrtium seli dirum architeictus sola utique sit natura; ne. que certe ulla ars vel unius pune ii, ne dum flaminis aut Fbrae in cor pote construemde sit compos: faeile hinc est subsumere, quem usum haec contemplario ipsi arti praestare valeat. Empiria quo. s. IL Iterum dico, ad quemcunque vere modo enicaci- cia muranni. Dum ex aduerso empiris artificium, ubicunque opta. am uexrird: tum suum effectum adsequ tur, longe plus debet huic theoriae verae efficaciae ipsius huius activi intrinseci priucipii , quod antiquitus sub na.
P nom ne laudatum est in te . onomia corporis v I vENTIs, inpri'rnis humani. (Quando, verbi gratia, conformationes inchoatas contactu manui mortua potenter non solum colith et, ne ubtra progrediantur; sed ad desiuiendum iterum, retexendum inquam, distrahendum affigit, quod curiose contexere aggressa erat: imo, quod in ipso adhuc materno uetero , minus tamen operose aut alienius, aberrauerat, tollere iterum atque amouere inducit sangiuinis clialis se secundinarum affrictuste ) De reliquo vero potest quidem impedire iustam atque tranquillam efformationem, vel distorquere etiam atque male inflectere: re vera tamen etiam hoc non nisi crassore aliquo at is rudiore conatu, nequaquam autem atque vere aut intimiore,
Partium soli- ,. III. Vnde qaedim lassiciet mihi, pauca solum de haema earum restitu' teria proferre , quae paulo mIgis directe ad meum scopum sacere vi lip quibui sun lentu . Primum erit illud, quod utique Medicus rationem h bere β partium corpori debitai um ; ut inde agnoscere possit, non tam si quae desciat, quam ille certe Appiere conuenienter nunqu*di potes ,
1083쪽
Ioh potest, sed si quae sortassis abundet, quam exstirpare sit integrum, si I. Partium nu- insignem deformitatem , ingens impedimentum, aut adhuc grauiora incommodave planepericula minetur. Secundo, ut prudenter aesti- a. Naevi ma-met emsmodi concrementa in solidam texturam efformata, quae struens illud princ pium cum peculiari atque Plertia estinxisse videtur: cuiusmodi vexesunt naeui materni, ad exemptir obiecti maioris inprimis prolixius elaborata. . IV. In talibus enim tria maxime attentiori contempla- muorum m tioni atquc obseruationi sese sistunt: primo quod talia insolita denuo eL 'v'formata atque essicta a natura esset mente instritantur ubere admodum nutrimento, per vasa magnitudine atque copia largiore eo distributa: dieatur. secundo quod similiter omnino largiter ditentur motus dilaus tonici inostrumentis primor bus neruis, S robus s& multis: tertio, quod ipsa natura huius sui specialissimi extraordinarii producti ita pertinaciter amans atque tenax videatur, imo sentiatur, ut huius simpliciter quasi temerarias ita utique tegerrime fer it, ut iam desitutionibus motuum repentinis formidolosis sphaceto velociter locum concedat; iam contimi nibus surrimam sui trepidationem S anxia penitus conamina prodat i utrinque vero, tantae perturbationi subiectam se exhibeat, ut non raro vel ipsa mors inde sub sequatur. V. E talibus en im indolis solidarum partium ad sui stru- Restitutionis cturam atque restitutionem respectibus redundat utique ad Pathologum Partium soli- Medicum, qu neri pe habitum tutum laesionum ad artificialem metho d ram medica
dum medendi inprim a conliderat, illa Varia utilitas , ut partim prudens moder imen praemittere S ins xuere meminerit, quando huiusmo- malas conformationes aggredi cogitat; partim testimare recordetur,
ubi potius quadam, quam languida, aut , medicandi rathone uti expediat; partim, quid successivis intercipiendi ac impediendi artificiis tentare integrum videatur. inprimis peritis ligaturis; partim diem ae, cyauda magneticii ait Pael matheticis curandi methodis exfoectandum veniat. f. VI. Tertio loco habenda utique est ratio g. Aetiuitas ctoriae, restauratoriae, maioris in uno indiuiduo prae altero, de qua se, quentes circumstantiae valent. Primo , quod quidem Vbillhex mo e vho Tata duo ratus concursus linguinis, ad consol idationes mollium partium pluri' maior prae abinum utilitatis adferat: interim secundo, iusto largior eiusdem assiuXus tero.
1084쪽
io66. PATH. PART. III. SPEC. SECT. II. MEMBR. VI.saeile impedimento potius sit quam usui. (Vnde quantumcundae etiam fanis, sanguineis tamen subiectis , m rum quam semiliare est, ut leuia simis continui solationibsis, cultelli acie, acus piluctura, festucae aut 'Dnae infixione contractis, non defungantur citra inflammationes atque suppurationes : quales gracilioribus, melancholico - cholericis passim omnino tacite & promtissime decedunt. Tanto magis autem tertio etiam alius cacochymicus status, dum solutiones continui contaminat, reparationis promtitudinem multis modis remoretur. Quorsum et iam ii Mario aliae conspirantes energiae vitalis a priori debilitationes non
parum conferunt , ut ab ipsis animi pathematibus, inprimis anxii siderii, det Sehnmat: (aqua etiam uniuersi corporis inerementum saepenumero diu sussiaminari solere notissimum est: vel etiam in Disco ribus alieubi latentis aluuius labis intuitu natura ad totius corporis in se
lasequalitas s. VII. larium Iocum vindicat sibi specialior eonstitutiora parte restau- magis immediate asses ta ; quando nempe non solum per se satismn - degeta , sed plane per peculiaria analeptica velut exhilarata energia interim in parte ipsa res auranda inaequalis huiusmodi dispositio relinquitur , ut ex aliquo quidem latere remotis omnibus impedimentis, in altero talia adhuc relicta aequalem restaurationis progressum ita seu strentur. E quoeli nempe constitutione ingentes illae inaequalitates pul-Iulant , quae in partibus carnem luxuriorem, vulgo Diid in membransis, tenacioribus glandulosis, ligament excrescentias ; in ocibus inaequales casios introducunt. r. Gravidarum VIII. non negligenda est etiam illa specialissima languidiores ciscumstantia qua grauidis forminis obseruatum est languidius succe Consolidatio' dere consolidationes operosiores, v. gr. ossum fractorum. Scrum qI p...is. s. ig*Prari Vtique nDn debet illa peculiaris temporis ratio diit sura, in tempo i ratio quam cerxpe partes solidae, in prim s autem atque densis,iu mense a fistuleste osseae taxeius ad plenam sui eonsolidat onem perducuntur;
coi, lidaetio, qua de re, etiam iam inde ab Hippocrate sat s diligenter praecipiunxnis; chirurgicarum rerum Dos ores. v. Aetatis di L f, Minime adtem onmium n gligi potest aut de serentia in re. bet diuersites illa structoriae enerote in subieres ae TATE cumprimi' ituendo, diste,
1085쪽
disserentibus et dum cutique, & in quibus uniuersi corporis
stimiturae atque istae consormationi adhuc valde intenta est natura, vitiorum solidis quoque partibus oblatorum mirum quantum Promtior, tranquisitor , ct toto effffectu exqMisitior est restauratio atque
reparatio , quam in senioribus: talibus inquam , qui illa silet plicis corporei tempora, L. annum , longius praetergressi lunt: salua tamen omnino indiuiduali illa maiore activitato hominum, S reliqua robtista indole, & omnmo rorida senes me pollentium ; utpote qui etiam in hae parte praerogatiuam huiusnaodi aetiuitatis tuentur; nequaquam tamen simpliciter & an odem etiam genere, nempe ad iuuenes aut adolescentes, robustae pariter, Ciuidae atque indolis, sed solum in summo genere, ad quoslibet iuniore silmphicriter qua tales; quidem in eadem classe reliquae conuenientiae veluti tribulis semper eiusdem tribus uuenes promtiores utique sunt ad eonselidationes, quam contribules senes. . X. Caeterum habet utique hic suas partes iam ante notata Accidentalium
illa intercessio accidentalium impedimentorum ad retardandam restitu- impedimento-tionem flauctortam seu consolidationem : aut contra, quoque ruminxercet talium opportuna ad hanc promouendam. Quin imo non denego penitus arti etiam experimenta quaedam, ipsam omnino activitatem stru in isti. Eloriam , tanquam per analipseos quandam methodum, ad maiorem leptica excitari alacritatem excitandi. Interim si ipsa etiam utique talia remedia lau- potest.
dein suamlonge solidius sibi vindicare ac tueri possent, quam re vera vulgo fit, ubi nimio plus debent credulitati quam lueulentae certitudini: nihil tamen ita etiam splendidioris lueis scenenarentur solidae theoriae ,
ad methodum veram therapeuticam referendae et sed merito simpliciorieonsiderationilistori ae potius quam aerio icae accenseri deberent: unde a nostra tractatione merito alieniores iudicantur. f. XI. Vstimo Ioeo pono illam considerationein, quae de di- 8. Irreparabi-ctis per prudentem comparationem nulla dissicultate elieitur : nempe iei laesiones in irreparabilium laesionum in solidis partibus. Circa quales nempe prudenter utique aestimare conuenit, quid penitus ablatum, Psidi tardando aut alias quouis modo impediendo temeratum, S alienius repositum,
si denuo auferatur, & impedimentis illis obex ponatur, de noua restitutione sperare liceat. Tit tit a
1086쪽
m68 PATHOL. P. III. SPEC. SECT. II. MEMBR. VI.
cieaieices f. XII. Caeterunt ad omnia inprimis circa ei a. quaedam ite- trices a densiore, sed magis confusa struetura, ulterius excurrere vetatrum abster- certe temporis habenda ratio. Placet autem leuiter attingere illud, MyxR ' quod in nupera dissertatione de etiam commendaui, nempe quod variae ei trices non admodum profundae in talibus partibus, quae immediate motu & inprimis attritorio sortius exercentur: dictae cicatrices sensim sensimque iterum penitus velut abstergantur, noua de integro tacita in earum locum iustae regularis tex turae succedente. Id quod inprim s in Vulneribus, ulceribus, ambu
N pionibus, apicipollicis aut ueolii manuum incussis, quotidianae obseruatio. nis est Respectus mu- s. XIII. Neque vero etiam placet, aut ulla exigit ratio, M.tunis lidarum nuo prolixius prosequi mutuum illum respectum atque habitum par- ad Drai di p*x seudurtim ud fluidas, & vic Sm; in ordine ad detentionem atque corruptionem reciprocam. Omnino autem d gnam conside satio-' ne hanc rem iterum commendo : sicuti eiusdem mentionem iam secisupra, ubi de inflammatione , suppuratione, Ulc ratione, cancro, dixi, Circumstantia g. XIV. Vnum adhuc incidit commendandum circa ollas
circa paritum rum partium vitia, ut ratio habeatur toni molitum Amitatem, aut
mollitiem drax restitutioinem situs debit dur orum. A quo nempe dependet contractio durixiem toni' abbreuiatio, quando insigniorae sua sede dimota sunt; vn '' de porro extensionibus illis opus est, ad ossa talia in sedem suam resti tuenda. Sicut etiam eadem haec res subinde n culpa est, ut densatis msibi istam etias interspersa, quam ipsi inprimis Lusitatam suam liberam capacitam atopae conspirationem ita amittendo tumoribus an sum praeeant.
1087쪽
lentum eius rei testimonsum offerunt nobis variae perturbationes men
tis , de quibus prolixe quidem datur, argumentari autem, eonceptum solidum formare irritus simpliciter est conatus. Quicquid de illis dici potest, quod rerum veritati aliquanto propius consentiat, est illud, quod DELi Ra A alia sint silmipilicius pathetica, alia sympathetica : illa magis directe & quasi simpliciter mentem assiciant ; haec mediate demum istali oeconomiae ei capae primaerius destinationibus & intentionibus, magnopere perturbatis, accedentia S superuenientia. f. II. Imo vero fit saepe numero huius constitutio- Concutius nis verus , ut, inquam, corporis laboriosis perturbationibus utriusque gem&sim ultu propius impendentibus, Ac propter hanc rem anxiae almae delirio pollicitae naturae, etiam mora I angorra, timores, terrores comites accedant: adeoque Unita di uniuersa perturbatio tanto utique vehementior eueniat. Sicut etiam vicissim magis directae mentis perturbationes tales, si simul etiam corporearum administrationum impedimenta & in. tricationes ipsis adiiciantur, facile hinc etiam fomitem, aut peculiarem maiorem incurrunt. s. III. Sumunt autem huiusmodi primi generis deli- Deliria pathoria oecasionem ab ipsius mentis tam ab uti quam palleticis perturba vi de octionibus, v. gr. memoriae atque phantasiae nimia concitatione, & plus si quam ferre possit exagitatione Vnde multa eiusmodi exempla suppe
iunt, ubi emmium intenta discendi, speculandi, imo praefigurandi seu Meudi assiduitate sensim deliria nascuntur. Quorsum etiam plurimum contribuit, si nimia talis speculandi atque comprehendendi pera Tit tit 3 ting-
1088쪽
tinaeia ves ad neglectum usque necessarii inextendatur; vel iis Diu da atque importuna ipsa euadat, Vt neque sub omno qualicunque quiescens phantasia sempis vivarissimii 'uietem omnem pessundet &
Caussae eorum f. IV. Patheescae vere deliriorum caussae sunt varii reuis, patheticae, pathematas proprie vero cum Phantasim fortibus impressionibus eoru iuncta. Inter quae notissimum omnium est, quid passim effetat non impliciter quilibet etiam praesenti mus & summe Oxitis, terror;
is sed illa proprie, qua st impressime spectri , S damnum
aliquod machinantis, conpititur. sicut etiam persen is erotomania, cum inanibus sed perpetuis antasiae atque memoria praefigurationibu quas in hoc genere turbM menti aliquando Ubiiciat, exempla utique passim testantur. Neque vero uimioselua ignota sunt etiam exempla ambiriosae superbiae, homines ita tandem a sanitate abalienantis, ut esse quod volunt firmissima sibi posthaec phantasia persuadere aut praefigurare non possint desistere. Sicut autem, Ut recte iam pridem notat Boeta, ira furor brenis est j ira mirum quantum utique icontribuit ad: Tmumam iracunda despositio ad fovenda, inpximis autem adnanda veluti deliria, ut furima, temeraria , Uiolenta hine fiant, U- decupque alias primam sui orismuri traxerint. oelixiori S. V. P morab autem generis deliria reducuntur commode Omptomati- ad tres classes: ubidinose, melancholicae ili febrilis alienationis mentis. eorum classes. Libidin. a illa, eneraliore serusrum non aeque simplicite ei on is ero I. Libidissori tomania, in sceminis furoris merini nomine notari solita, trahere solet primum propemodum sui ortum a spermatis commotione, sub libidin' A specusationibus atque desideriis , exitu tamen nullo potientibus.
Consideratu dignum huius generis exemplar legere est in Zodiaco G sic' Blegiv s Simonialem quandam, quae maniam passa, eique immortua sit, post mortem apertam exhibuisse memorat alterutrum testici rum, ad pugni magoi itidi nena inflatui', Hultis globulis pellucidis, tanquam ivitarum acinis, veluti xo tum consitum : ouis nempe lia infi tis. Si Aut etiam supra etsi Fae , cuiui Od ro sint in serviatis elata tionem desinebant , cum via nigae delirio coniuneia
texemplum memoraui. Et occurrunt sane eius rei, in monachoeum atque mor 'blium claustris non araxissima specimina.
di. Melancho. s. VI. Melamaoliae dera, nominaesim lico - hypo- elatissime paulo propior velo conceptui est aetio grai
Vb''qxjββ riuod praefiguF3tisines illae, in quibus metis sub huiusmodi affectrum orum
1089쪽
eupata est generi e commodissime quadrent imo vero respondeant habitus vitalium, & nominatim fam inis progressumna, quales in tali eorpore tali tempore fiunt atque vigent. Cum enim in huiusmodi utique soleat esses s , S libero sui motu minus obsequens, eoque ipso partim minetur, partimsorte iam subierit ingentia impedimenta progressus stri, e quibus impendent stases; subsistentis autem omnino sanguinis funesta utique sint pericula conspirat cum his realibus, quamlibet maximam partem adhuc solum impendentibus oeconomiae eorporeae satis exquisite idea illa mentis. v , quemadmodum hic verum est pera ulum facilioris metuendae plenariae deten tionis Se incarcerationis ; in genere vero maioris, quam tolerari
possit sine periculo probabili, augustia meatuum ad liberum sanguinis
progressum : ita angustiae in quare, anxiae , impendentis tanquam por insidaes deprehemonis , imo destinatae sibi incarcarationisi, etiam menti magis magisque imprimitur. Sicut autem verte statari lucarcessationes sanguinis omnino funesti exitus euentum veluti certo praesagiunt: ita nequaquam dispar ab hac constitutione est vera illatir in talibus praefiguratio similis ides , etiam circa illam metu losit tem moralem ut ita affecti non tam si iam incari orationes di eo temdentes insidias sed omnino capitales destinationes perpetuo sibi
figurent. S. VII. Prudenter autem utique aestimari in hoc genere me conspinretur ante iam laudata illa mutua conspiratiosmoralium caussaeram at rdxio morali' que cum 1plis huiusmodi proporatonibus, rarumque .seu ideaeum veluti sensa , certe vexo tanquam apprehensione Velia ae reali. Vbi eum physicis utique, in quibuscunque tandem huiusmodi angustra vera corporea proportionicum anxietate timoris seu angustiae moralis vere complicatur, ibi ha- bus. bet etiam tanto faciliorem successum harum ipsarum rerum tanto pronior atque certior euentus: imo tanto acrior etiam variae perturbatio
nis tumultus. Cui nempe maxime conditioni etiam illud innitaur,quoa non ita pauci passim occurrant, etiam notosiis , U. gr. ipsius limis, adsecti, qui tamen mesan Goliam exse imum, S tanquam; at veram proportionem, Unuit m experiantur : qui nempe in genereae jeculationibus alieniores exsistunt. . b. VIII. Interrui illud tamen constans propemodum atque omnes spissi.
extum est, Uuod omnes talas, qui huiusmodi se dine linguini ,
1090쪽
to a PATH. PART. III. SPEC. SECT, II, MEMBR. VII.
guinis affecti, ad actualem obstipationem prona, assessi sunt, Vtut non constantem at ab eiusmodi que indefinentem , nec adeo aeque fortem & importunam experiantur melancholicam mentis aberrationem, in nime tamen liberi vi a fra non sunt quentii vi quantumcunque transitoriis ii si modii perturbationi is . ... gitabundis , taedissis , tr illus , qualixereunque anaciis, & morat ter etiam angustis suspiriosis, plorabundis, S de vitae suae breuiore ambitu atque propriore termino speculentibu3. Si cui etiam tal bus omnes ci Miles implicationes , cui eunqu* curae axque sollicitudini fomitem praebentes, ad tanto citiorem mssitiam S anxiam follicitudinem , ct omnium prauioxum successuum mellim tot se praesentius insu-viunt, s. Delitia febri, S. IX. FEBRILES mentis perturbationes cum in res cedo.lia. nomiae corporere omnino pere periclitantes incidant, tanto minus in.
iustae utique haberi merentur, si moralis illarum proportio ut ita omnino iusta agnoscatur & aestimetur, Dephi ea enim caussandi & agendi ratione fateor, me tantumdem pomprehendere, Suam de nigredine, coruorum autem rumlbedine. PathoIogica b. X. Caeterflni Vti qui m illa ita generalior ratio eorum expli- huiusmodi perturbationis mentis in praesentiore periculo dita rationa saxio, bili se vitate minime destituitur vi xx habet adhuc duas semiliares eircumstantias, quae ab hac rationa Mi iustitia trepitandi nihilo magi abludunt. En autem prima harum, quod destria febribus quam maxime superueniant, periculosis vere iam admodum rebus. (Vbi ite-xum seorsim perpendenda venit peculiaris, per indiuidua promtior a Praecipua indulgendum seculationibus disposisto. Secundo, quod communiter obiecta, praecipua obiecta habeant, pr senti aut proxime impendenti ad mi nimum Vere exquisite para it tis: prim=depti ionem molestorum, tanquam pircumsistentium hostilium , me, tuendorum virorum vel spectrorum, aut actualem Masonem emercimo
aestu, summis angustio , iniustii detentionibus; secundo, quod qui
dem sere morti iam appropinquantium est phanta ma solennius, in alu na domo, alieno conclavi alien' lecto seis constitutos put ntes, fluam domum, a sua abire hinc cordi habeant, ct toto animo quasi conten dant : quid aliud, quam quod ipsa re verum est, tacita quasi cons ien tia agitoscentes, ita iam peruersum esse suum corpus , ut merito pro alieno , ad retinendum jnhabitandum, usurpandum Midoneo, non