장음표시 사용
791쪽
simplici abstersione lentorum ibi obhaerentium, quam vera subtilis maspumenda
aciniarum fibrillarium, opus est. Iam cum in pulmonibus hae res nulla spe rationali exspectari possint a medicamentis in corpus assumendis, S per circulationemIani tum, ( quota vero parte ad exiguam portionem laesam deuehendis; septica vero ab ersio ita absolutissime nullum locum inueniat: facile hinc est colligere, quid rationalis spes
circa haec negotia, eorumque constantem & insuperabilem pertinaciam, concipere possit atque debeat. f. XVI. Et cum ipsa ratio praeterea auctorem habeat Medicamenta entiam, quod pleraque illorum medicamentorum, quae familiarissime ad suppositas uelcerationes phthisicas praeseribuntur o laudantur, ita simpliciter, & per se, etiam ad nullum simplex diem circa supersicicni & expe corporis communissime sussiciant: poterit inde tanto Acilius colligere, rientiae reclinquid ab illis exspectare fas sit, quando intra corpus assumta, longe semi- mant. liarius simpliciore efficacia stipatoria excretionibus, etiam ex ipso pectore, nocendo, nihil nisi damna grauiora potius inferunt. Vnde profecto inter opprobria medica praecipua reserri debet simpliciter superstitiosa illa credulitis , quae impellit homines, ut talia, non solum quotidianae experientiae, sed ipsi omnino rationi reclamantia, tam avidacter venditentur, uti quidem vulgo fit. g. XVII. Vt adeo ex harum rerum consideratione certe satis Quid detraum dilucescere possit, quid sperare liceat de simplici illa generali intentione maximi sperargper traumatica simpliciter, & qualiacunque, has ulcerationes sanandi: iis qM
eum laesio huiusmodi plane peculiaris partis, & ita plane peculiaris
indolis atque constitutionis, si vere sanari posset, utique non aliam, quam Jeciscam penitus est caciam vere singularium traumaticoram eX-ψectaret; qualibus interim donee potiri contingat, contentos esse oportebit consiliro abstinendi a qualitercunque adstringentibus &-Abstinendum tibiis aeque, atque balsamicis calidioribus dum priora expectorationem impediendo , posteriora inflammationem intendendo, utrinque 'certo malum exasperant. Vnde etiam ipsius vulgi obseruatio est comet balsami eis eali. muniter vera, quod quando Medicos consulere incipi Unt, de dioribus. iis, quae procurando funeri necessaria sunt, deliberandum veniat. f. XVIII. Illiid autem , quod etiam re quam hucusque Haereditaria propositam theoriam pithiseos, citra externam violentiam per inter- dispositio adnas caussas coorientis, tanto magis illustret, est satis consessa essicacia
ad inducendam Phth in ipsius HAEREDITARIAL dispositionis. P 'Leeee 3 Quae
792쪽
diri 'PART. III SPECIALISS. SECT. I. MEMBR. II. ART.II.
Quae certe res uti nulla verisimilitudine imputaretur vel strticturae pulmonis in speciali particula, Peciali cimae tali forinstioni praeternaturali; nedum humorum ita special Ssima: Ourrasae, flecisce la petiimoni-bi es efficaciam suam exserere posset, aut unice deberet: sicut utrique huiusmodi suppositioni re Vera contradicit euentus ille, quod utique etiam huic modi haereditaria dispositio, per annos demum adolestentia sese exserat. aut plane tardiores m eum ex aduerso, si vitium simoribis aut si ipsis congevitum subesset, nemo usquam
concipere valeret, unde ita disserri posset harum rerum in ipsum effectum dedi glo; cum nemo forte fuerit, qui supponat, humores inprimis, numera vi dem, permanere usque ad illos aetatis gradus ;quod serie necessas sum esset, si secundum hypothesin congenita talis aliqua intemperies inhaerens talium effectuum tam longo post tempore produceodorum , caussa fieri deberet. Longe probabilior autem est congenita eiusmodi seu veluti , dirigens peculiares , ad perpetrandas tales speciales Id quod non solum, uti modo dixi, 'Dbabile, sed re vera potius eertum
prorsus atque manifestum est: dum notorium tomnino exsistit, quod ipse utique laemorrhagica ccmmoesones qUam maxime h redigaria impressone ad liberos transmittantur; qua inserim ratione ex illis contentionibus haemorrhagicis, ut hoc loco haemon icis eo ordine, qui huc usque indicatus est, Mathisis enascitur. indolis directio intentionesis ad agitandos destinatos motus etiam confirmari apparet ipsorum animi motuum seu momm eXemplos utpote quos haereditaria tali transmissione pariter solenniter a parentibus communieari & imprimi liberorum animis, fit utique omnium maxime manifestum ex eiusmodi gratums S simplicitersi Titula ac ermoneis auersio- tubus, linioribus, terroribus S anxietatilus , quales ex imaginatione
matrum infantibus posthac oblinrescere vulgo uotum est.
793쪽
Cum haec sanguinea excretio omnium Vne dubio reliquarum raris Cur Theor, ima occurrat, non est mirum, quod etiam circumstantiae circa tici indolem illam activiores parurn mouerint Theoreticqs, ad animum satis aduer- & nexum h- tendum pro agnoscenda tam hae indole eius, ad exitum talem ita vere imi Sectus contendendi; tum ad colligendum hinc & agnoscendum verum nexum, quem cum, proxime amnibus sui aliis similibos asso ictibus fouet. . II. Cum autem de ipso domitti cruento m hi vidcar iam In hoc tam im
satia diuisse, quicquid poteram aut debebam non placet proinde hic frequenti ac tum, quod aiunt, agere aut denuo repetere, quae iam satis sunt dicta, exi m& deducta. Poterit sussicere, si iterum dicam, quod assectus hie eo ipso, quia eximie infrequentem sese exhibet, non possit agnos ei pro i . tali, euius causse ita triqiales & veluti Quotidianae reputari mereantur, est. 'quin potius agnoscenda ibi sit vere plane peculiaris ratio magis indiu dualis, quamobrem tale quid non nisi paucis hoministus , & his ipsis etiam rari me, eueniat. ,. Iti. Puto posse hanc aliquanto facilius agnosci, si decen- Qtrae se mani ter, & certe sine omni praeiudicio aut praeconcepta (inprimis etiam festat per con- ipsa improbabili) opinione (iam de simplici obstructoria congestione, tenti nebist. iam de acri fulina erosione , cum nullo uno vero phaenomeno affectus ci Ud pxNo- huius concilianda, in praecipuam contemplationem adhibeatur illaeircumstantia, quod cruento tandem corripiendis familiarissimia sit praecipue ingens eiusmodi contentio circa praecordia, & inprimis in horum sinistro latere; sed haec ipsa tamen non ita flatariae, & simpliciter perpetuae sequalitatis , ut inde vulgo si apposita ilis obstructio in verum conceptum venire valeret, verum potius manifestis insultibus diu uersis iam coorientes atque vehementer contendentes, iam, &per tempus etiam sepe longum, regulescentes motuum contentiones. Quan.
tum in his x hui considerationii radimi commotio irae inda,
794쪽
Hae contentiones per spasmos perficiuntur, quibos sanguis ad licinem constringitur, Casus vomitus menstrui.
steminis familiarior est quam viris.
r 6 PATH. PART. III. SPECIALISS. SECT. I. MEMBR. III,
scient sine dubio cordatiores Practi ei colligere ex ipsis eius essectibus in
faeni disi reuocanda, ct acerrimis eiusmodi contentionibus circa cordia, ad conuulsuos usque impetus, quales ipsissimam etiam Domitus cruenti scenam ad ipsum paroXysmum instruunt. (Exemplo nimium quam noto taminarum ita bpochondriaco - bstericarum. f. IV. Tales nempe non solum per Veros, munifestos, sed ellam repetitinos impetus coorientes, monstrant affatim, quod hoc negotium vere potius geratur per modum Pasticarum eiusmodi contentionum, quibus sanguis e reliquam portae ad lienem magis constringatur; aut certe circa ramumst nicum ad restitandum aDque regurgitandum ita compellantur, quoad tandem penitus eruptio contingere possit. Tanto megis autem illustrat hoc negotium illa historia, quam ( uti similes Practicis hinc inde notae sunt diligentius descripsi tum iam olim in dissertatione de motu tonico Uitali, tum supra, ide hoc negotio iam latius egi: nempe stati huiusmodi menstrui vomitus, qui simpliciter statis etiam apparatibus , prorsus Tmfomuer, adornatus, imo inessellum ita deductus est, per totius anni & duorum amplius mensium periodos, sublatus autem est (ingenue fateor praeter exspectationem ita praesentis essicaciae) per solam energiam millefoti . Et licet per proximos dies iterum a grauissimo animi pathemate ace bissimae eontentiones tales basicae per haec loca concitarentur, non thmen perruptionem pristinam pertenderunt, nec unquam post illud tempus iterum experta est patiens hanc euacuationis speciem; quam tumlibet etiam aliquando tam vicis eruptionibus post hoc tempus
semel iterumque tentaretur, quin, per errorem in medicamento almissum, vehementi domitu alio tempore assiceretur. E quo certe
casu facile erat velut oeulis perspicere, quid ibi gereretur veris motuum paroxysmis, ab initio, per progressum, d actum, usque ad ipsum exsexum, periodicorum eiusmodi insultuum sanguinem vomendi. s. U. Sicut autem hic affectus, imo effectus sanguinem vomendi sirili sexui longe minus familiaris est, quam faeminino, quantum essectum ipsum concernit: ita nihilo tamen rarior eidem exsistit longinquus velut apparatus ad hoc negotium , respectans veluti, licet non pertendens penitus ad hunc ipsum mitum s quantumlibet tamen etiam in hoc ipso taminae viros adhuc antecedant, quantum ad im
ipetum tam iuuadendi quam vigendi.
795쪽
quem malam h pochundriiactim VCPessimi, amnino penitus habitus ad. DcRmstantiam dum anima/uerrendam, '' INFRE RENTI, E. Ita enim, mrant istilibet se praeciis piae sub qualibet velutigatitudine summa, minime absolute rarus dici mereatur, sed potius rea era passim notabili numero sese offeram' est tamen , vere considerando, ni hilo sedius mirabiliter adhue S quidem duplici illo iniustu, primorum minum per indiuidua, ii secundo . secundum siligula indiuidua. I, Sicut enim, priore ly, respectu, certe vix vigesima pars hominumdetro malo hypochondriaco 'l obnoxia est: m. 'Ne respidiendoquidem ad illam longe maximam 'mortalium partem, quae idabim omitis et i it tibiis circa ivictui I, imo reliquam vitae rationem squos ii se terati sere cultrismi mores voc/nt aIlenior sTisi m lici victu , industria exercitatisne, & animi minore pertu ibatione ab aliis eo oris,malis, ita ab hypochon-dm quoque, sinam an is viuit :/in Ursta, & nam a praesertim: &abstrahendo a cilii hu&bibet profanis me satiaeutis de inquietis per ibi lina atmiis, etiam per massas ad uetudines & inconditam aut insolitam diaetam euenientibus , pro vero atque directo malo h)s icho vae rarenoni nisi perperam habendis.
Ita est utique posteriore intuitu notum, quod ipsum etiam milum hypochondri cum ipsis illis subiectis, in quae omnino vere cadit, adhuc ita infrequenter atque rarius eueniat, ut non quolibet vi-.tae illorum tempore, sed magis certa aetati superiodo etiam ipsis obtingat: neque vero etiam magis perpetuo S indefinenter, qu*m per interuali .& sinprimis. datas demum , ab iisdem, insaltibus vexentur.
i. pet afido etiaris ibi meritissimo illo discrimine , quid verius imputam
dum videatur eiusmodi vero affectui : quid vero contra vere simplicio-H ab oecasionibus ortae , aut ad summum exacerbat modi atoniae flatu iitae , torminos, aluim. Ita nempe, & ut omniatio et am vera discretio necessaria huius iei seruari possit, necesse esti
796쪽
:N PATH PART.m. SPEGALIss. SECTI. MEMBR.uI. ART. I. ARTICVLVS I. DE
ixhondriacum etiam ipsum nomen innuit, in eiusmodi pathematibus, quae sub in quo eoum ipsis costis, & maxime omnium' pri Iaterii, sese exserunt; doloribur non tam simpliciter acutis, Iancinantibus, acerbi mis; sed tendentibus , prementibus , angustantibus, imo angentibus et rarius ardentibus velut, imo uerentibus , ct solium interpungentibus ; cum insigni saepenumero insatione, aut duritie, sinistri hypochondriit unde iam ipse Hippocrates eminentiore gradu ita insignem, submotorum lienum nomine indicasse non immerito censetur. bimestentia s. II. sane hine locus ille sub infimis eostis nothia finistri hypo- sinistri lateris, non latum adinsgnem instationem & eximiam duritiem Thondrii R etiam psissim ad pertinacem plane durationem, non modo per iliblialpini 'dM quot dies eontinuantem, verum etiam plane aliquando; &quidem tape etiam tanquam palpabilem uenis figuram exprimente ex cliqua latitudine in apicem antrorsum coeuntem et unde enunciatio ita assectis familiaris, a similitudine cotis, quo messores utuntur ad fabces exacuandas; sicut etiam apertione cadauerum huiusmodi constitvitionis veritas passim comparet. . iu adstrictio s. III. Est cum hoc asseau eoniunaa-: es hev huic malo fa-- familiariter , non tamen propterea perpetuo, praeterquam in miliaris, licet vehernentiore impetu, vero quodam stultu invadente, es praesertim im perp*NA--faeminino. Vbi tamen probe animaduertendum, quod etiam aliunde c*om S mgIigenterhabita alui ad iriatio etiam reciproce ipsas has passiones Asitare obseruetut , aut omnino sensibiliter siuere. subieeta huius Iv. Sunt aurem huic maIo quam maxime expositi (I Gori et i & adeo quidem certo, ut verum malam hypochondriacum ne mo quisquam certius incurrat, quam rates. (Η)-quoque anguinis plas minus conspicua dc euidente assecti: quam V. S. teque, ac spontaneae eruptiones , oculis sistunt, (IIo Vi sedentaria otiosa addictis quandoque vero rvcntinos intemperantes corporis motus sus
797쪽
bem edere S inprimi ociores dapes, quin parum
autem bibere. Ante omnia vero iuuenilis aetatis subiecta ortuita ius assectus subiacent a minimum puerilis , aut tenerioris adolestentis: seniores autem vel continuationem pristini, vel palindromen sentiunt. Imo fit familiariter, ut, sis translatae iuueniIiaetaete in virilem. p themata haec sensim sponte evanescant, aut certe sensibiliter milescant atque minuantur, si maxime uon penitus desinant.
V. (V1 Deprehenditur obseruatione solerti, quod mul- Haemorrhoicii, sesimaro h pochondriaco exerciti fuerunt, ab eius impetu, imo in--stuentea terdum uniuersa potestate, liberentur, si ipsis fluere ad suescant. Vicissim autem testatum facit eadem experientia, quod m- tu ,2
nosiores, quibus hic familiaris sitit, simulac ille supprimitur, illud sinuo
quasi praecipites ruant in haec hy Pochondriaca pathemata. (Dignissi- cantimum notatu est illud exemplum, quod Hildanus commemorat de nobili qusdam ex Dpochon iacis pathematibus misere affecto; qui cum, suasu auctoris, hirudinum frequentiori, per menses. usui se submisisset, feliciter liberatus inde fuit. f. VL In faemenino sexu est adeo euidens huius affectus ne- conspirat re
res eum macuationis menstruae negotio, ut palam cum illo conspirare iam cum eum
sentiatur; imo hinc adeo dis sit huic sexui , de vehemens, & cuationem frequens , ut uniueris antiquitati totam peculiarem flectem penitus constituere existimatus fuerit. In hoc ipso sexu est etiam tanto euidemtior paritas illa euentus cum haemorrhoidum modo dicto fluxu; quod minis , quando per aetatem menses illis desuefiunt, eo insolentius tunc se gerere incipiant haec hypochondria paneminia, quanto manifestius plethoricis constitutionis fuerint. f. VII. Imo vero, non est etiam silentio hic praetermitten- v. s. tempesticta illa consti utio,i quando pochon iacis tempestive, ct decentibus ua& decentiis Iocis, adhibetur Dentuatio sanguinis artificialis , quod inde ordinarie insignem S etiam satis durabilem Ableuationem persentiscant; omnia etiam tunc alia remedia (inter quae potus S motus regimen primatum
ducunt longe certius ipti quoque prosint , plus et certius quam sine illa: quin potius etiam meliora .lioquin remedia , ct ante omnia toni subadstringentia, in huiusmodi constitutione, omisia uerauit ione d iata, omis incommoda exasperent.
798쪽
rto PATH PART.III. SPECIALISS.. SECT. I. MEMBR. III. ART. I.
Uernit, aliaee, Imo adiicio his rebus merito (VU) illam etheiani Spathematae stantiam e cireum specta prax clinica , quod quasio huiusmodi subie. imagid es cer' inprimis notabiliter uethoricli, ad tersus angustas illas de conten tiones insignes per praecordia, iuxta hodiernos mores promte medie menta Domitoria obiiciuntur; quod inde familiariter pathemata illa in his locis non solum in praesens adhuc magis exacerb&ntur , sed etiam per pe longe diutius continuentur, imo vel in verum habitum obfirmentur contendendi premendi . in sa=uic Quamlibet enim, puto quantum ali quisquam, satis peripectum habeam, quod huiusmodi exacerbatio etiam praecipue illus grauissime adficiat qui latibus peculi1-riter vexantur;: imo etiam postea, sub tali exacerbatione, multum grauiter tutenis prae sese serant: non est tamen propterea Vllo modo verum , quasi unium sa haec scena Vere primario , ne dum simpliciter 8cti nice, a flatulentia ita dependeat; quin potius e tallibus exemplis, revera nonita raro euentu, ipse crtientus omitus prorumpat. Malum hypo IX. Ex his itaq*e circumstantiis non potui unquam quilichondriacum quam certius atque luculentius colligere, quam quod malum hypochon-
concurrit cum circumstaentiarum , quae Upora
Irotastuta' , partim M vo=ustris' rum Mum, Parnm MI Lemorrhoidas internas eluentum re essantem, stipant: Ita quidem , ut illi eius actus & effectus, qui quam haemon propius &constantius circa praecordia & ipsum lienem occupantur , -- ishoidra gis ad illam eruptisnem per Comitum crumtum respiciant: unde etiam praecipue semillares sunt foeminino sexui , cum maximo impetu. Qui vero magis ad tendunt, aut magiis partem hypochon- driorum frequentant, magis haemorrhoid alis imi obm: unde colicae m-t haemorrhoidalis p imo ex haemorrhoidisius temerue oppressis plane h- vici. cumhepatis obstipatione , euentus.' Sanevero,. quid monstri alant in Dirili sexu vulgo ita dictae colicis nephritice dc domitus nephrit corum Poruntam 3 &qui de talibus hinc inde sequatur , de his maxime
tribus rebus I. domitus cruentus II. tenesmi excretiones mucido, cruen-i aut, meliore fato; sinceriussit Melaemorrhoidales. . III. vel denique vulgo ditae cachinico corAuticae, sedingenue malisbdropicae catastrophes, ut1 praecis prouidae facile docere pore ita uestimare ordi habebit prsidem aeque atque solus. Pathemaerihu-- s. X. T. Conlanur etiani; cum reliquis hueusque allegatis cir
799쪽
monuim .ad. eruptiones, quod AETATVMoirea huiusna odi peculiares gradus atque relationes ita sequantur se ut tumori bus adhuc in em (ante omnia, sed tamen etham mari us) magi: ita circasupcri' sis hela ra, per praecordia &-versentur arque machinentur (nis per is, lamosini
exteruas aduentitias caussas aliter formentur auc se antur nempe machinen- magis hiemat - emetode chaodam scopo, Iicet illuni ad ipsum usque e , tiar.ctum valde raro prosequantur: in proli orisus autem. , in aXime Vidiris, magis iam ad inferiora Vel gmt ,s colicis & tenesmideis, mollimi nibuS.
XI. Non pyssum autem hic praeterire phaetimenon iam Iuvenes stypo- multoties mihi oblatum in inprimas robustioribur & eo va *honori V que praeter livpochondriaca aliqua inconmodae notabilia satis j I idis Aut nempe lenium exquisite molestum teiacmem, prementem, lancinantema
interdum quasdam formantem, expert, sub regione no- sub costis spu-tharam costarum in sinistro h pochoniurio mre subsequentem experiren- riis mox hae-tur hamoptae in imo etiam paroxysinos hveni opto reos aliquo tempore re- physin cZ- uertentes vera huiusmodi pathemata in flans o h poclontario illo ipso, aut proximo p cedente: die antecederent. Qualiae cum nemo enim. mediate connexae aliqua parte delucere ita animum induxerit: iterum duco, reuera infra cost arum regi orum haerente sensu. Poterunt tamen 'praecipue illustrat e hoe meum assertum, quod etiam, quae propius cir- ea haec loca sentiuntuet & persistunt, ad haemorrhagicas eruptiones imclinare videri possint ; postquam etiam: cum alibus concursare, ct quasi conspirare sentiuntur, quae ratione connexionis omnino plurimum hine distent, nempe ipsis., f. XII . Euidentius aurem illustrat, nisi quidem declarat hanc Hoc phoenorem diu Suste illa foemineorum menstrua bpochondriacorum at- menon declaque pectoralium affectuum: quod nempe Iuli omis foemellis amentam luppreluombustam , . quod eriam pr*cedente membro adserui, m pc si ualium hy ctore promte succediant grauescorim Oue1 coutentione , ac cruptionei pochondriaco. aliquando; quam re vera etiam pariter, imo adhuc magis pares in b- rum atque pepochoiariis S praecordiis vestem e nris commotion es atque con tentiones, ctoralium,
ct hae quidem promtissime, frequent quin etiam actuales
D XIII. Superest ut con piraretem indolem h pochondria-Is erior deis
parum acerbiorum commotionum cima eruptiorium haemorrhagicarim monstrativiuenio etiam demonstrem ex eo, quod haec hvochondriaca convestoria n*wββWVon'
800쪽
inter malum hypocho eriacum&hystericum inte ponere ablata
gis hic. retaiciisendi 'suam it materiales qualitates menstrui iam
atque eontentiosa pathemata pariter ineitentur*maerebentur a paribus, imo prorsus iisdem causias, quae etiamsanguineas illas elisiones potenter incitare, & exacuere valent atque solent. Et quidem quae multo cem litus motibu1 potius, Tanaimque atque regiminibus, tanquain magis immediate , quam ullo modo xllis materiis alterandis apta sunt. Designo animi pathemata: quorum cum notoria sit ingens efficacia in monsium motibus & suce essibus varie alterandis; non minorem esse in hypochon iacis etiam pathematibus, etiam propemodum in ipsem usque vulgus notissimum est. Tanto maiore autem considerationeretique dignum , quod haec ipsa etiam incommoda, Maenic=Frtiae eua. uationi per mimi pathemata conciliantur , vel statim una compi, ctantur es inuoluanti pochondriaca etiam pathemata ; mel prono
lapsu in talia transmigrent, Silla utitue ita 'uoquo moilo in consortium adsciscant, s. XIV. Vbi absurdum omnino fuerit ex antiqua sermula, tanquam solidam distinctionem atque differentiam interponere velle agemum pochondriacorum Sth stericorum, & haee, de quibus nombis sermo est, cum mensem perluxbationibus ita promte olludentia ubila non tam vere Opoctonariaca , quam vere iudicanda esse eontendere. Certe enim si pari animi attentione persequi imo exsequieordi habuissent Hirhmortis atque verum respectum & nexum, a priori sanguinearum cum avaratibus con-Igestoriis , ct a posteriori verum etiam eonsuetum talium reciprocum euentum, non tam e praxi elintea medi ea , quam omnibus hominibus
notissima quotidiana frequentia: rectissime ita utique absoluissent laudabilia illa sua erepta; ille deductionem, quod malum dister cum fidi minarum & bpochon lacum virorum speeie nequaquam disserant; hie, quod pathemata illa vere intipastica, siue ut ipse loqui amat, con nu tua, omnino utique verius circa motus, ae e circa peculia-xes materias earumque laesiones occupata,
F. XV. In*exissent forte iac dilucidius in mutuam illam re
lationem motuum ad eruptiones & translationes sanguinis contendentium, cum his essectibus aeque ac guentibu3: inprimis, si ex antiquis potius placuisset salutaris illa obseruatio ct commendatio, quod natura ad exonerariones Uergat, tendat, imo e floret, quam vere contagiosus ille pandemius, nec iniuria dixerim pestilens veris aetiologiis pathologi-