장음표시 사용
971쪽
DE DOLORIBUS CAPITIS CATARRHALIBVs. 'n
VIII. Enim vero non possum hie silentio inuoluere cir- Otalgia eataracumstantiam illam, huic adsectui, inquam rheumaticae , pa- rudus L rhe riter peculiari ratione competentem, quod satis certe sat infrequens: adeo quidem, ut facile aliquot numerentur, non solum sangui- v se nea magis, sed omnino etiam huiusmodi seu rheumaticae halavia adfe8 i, priusquam uenus inter illos occurrat, vera otauia laborans; numerosa vero milita in ultrium cephalasticorum erga unum insultum ora icum verum. Vbi nempe cerie distinguenda est acci.
dentalis magis subministrata occasio huiusmodi dolori , eontradis in .guenda IFontaneo decubitui, ne dum habituali tali ad haec loca inclinationi. Licet enim etiam otauia, quάndo plus semel hane semitam institit , posthac non raro eandem repetat, & huius rei quasi labitum suscipiat: est tamen omnino certum etiam hoc ipsum, de quo loquor, quod nempe talis constitutio ita hebitualis quam maxime sit in requens. . IX. Interim, quod etiam haec , ubicunque occurrit, plus Otalme histo debeat saliuali, quam ulli alteri constitutioni, confirmat omni. Nea ratio no etiam ipsa in parotidem sese insinuandi essieacia r quam quidem non tam simpliciter linguinetim qu dquam , quam falinati indoli adhuc magis congener maxime subire posse certissimum est. Cum autem etiam in hoc adfectu, aeque atque odonta ia, aut certe non
multo minus, Pasicum quid complicari solest, quod praecipuam illorum vehementiam absoluat ,' imo vero etiam otastiae inualescenti perpetui comites adsistant inflammationes ; quin imo maximam partem dissicultatis earundem constituant & absoluant: erit proinde illeresse s , secundum quem tantas dissicultates deinde fouent, etiam seorsim ad dia loca ita reserendus, ut ex illarum circumstantiarum indole tandem iudieiuni instituatur. s. X. Idem sentiendum est etiam de aliarum partium do Dolorum alia loribus, a congestono sanguinis quocunque intuitu pendentibus. CVmoim partium,
enim hi quoque praecipuam propemodum sui pertem debeant Pasitas
stricturis , quibus ita ad eiusmodi loea compeliuntudi in illis detinentur, imo variis impliFbus ita agitantur , ut inde variatione& il serum de so 'vibratiuae hinc resultent; quod nen pe de variis ita diti s rheumatico - arthritini doloribus, inprimis cum visibili aliqua partis insatione non simpliciter aedemat a fab is , ct varium sensum dolorum passim formantibus, omnino valet; interim autem etiam de ipsis circa caput
972쪽
.isgestoriis huiusmodi doloribus non solum certum est, qu'd ibi sanguinis inprimis talis redundantia seu stagnatio praeeipuum fomitem constituat, sed etiam re ipsa propius ad evacuatoriam ventit tionem tendat: quo intuitu etiam praesente loco conuenientissime tr.etine, fuit.
s. I. Caussarum Quamuis vix quidquam superesse censeam , quod non inflectavxheumtismi parte satis declarauerim , quiequid ad rheumat simum ip:it: tamen simpliciter superfluum, tanquam spicilegio aliquo instituto , breu ter adhuc semel hanc rem pereurrere. Distinguenda nempe utique est caussa , ut vulgo loquuntur scholae medicae , occasonalis Ac antecedens a qualitercunque Sipsa maxime retinente dicta. In substrata materia distinguenda est caussa quam. iarem congestio rheumatica suseipitur, imo etiam actus Sessectus ipse congestionis talis , a modo atque motu , cuius ope ilia perpetratur. Hoc intuitu testimari debent variae etiam huiusmodi rheumaticae com gestiones, Unde maxime ortum suum ducant ; inprimis ut in loca, rabibus temporibur, tal bus , ita irrumpant; & qualem tunc vere propriam, S ab actualibus in rammationibus distinctam, indolem exhibeant. mea subiecta, F. intuitu ante omnia sciendum , quod ad rheu. . caussie. matisimum promtius subeundum nemo magis apsus sentiatur, S pim ne quam phlegmatico sanguinei, inprimis subtilius exagitati , homin es. Interim autem porro ad actum ipsuum huiusmodi rheumat ea congestionis facit utique propinquius iam abum dantia plethorica , etiam huiusmodi sanguinis. Tanto magis autemeragitationes actuales immoderatae , vel m gis corporales , ex deris constitutione, assumtis, motu corporis, aut quiete, multum eXce'
dentibus; vel euina intentionatis , animi pathematibus: imo ipsa erum
973쪽
rum etiam partium corpor s exteriorum praedispositiones huiusmodi accidentales , a Pi externa quacunque praegriam, Dulneribus, Ulcera tionibus manantibus , comtusionibus grauibus, ambustionisus, conge Iationisus &c. Tanto plus autem potest hic semel introducta qualiscunque consuetudo ; utpote quae praedictas omnes occasiones , dc sundamenti, quasi loco ipsam inprimis plet horam perquam facile insequbtur di sicut etiam in hac classe haereditaria dispositio non postremae estessicaciae.
s. III. Quemadmodum autem iam superiore parte secun Rheumatismida innuimus diuersitatem illam rheumaticorum S artiriticorum asse differentia Wbctuum, quae in mutuis veluti subordinationibus conssit; dum rhimumatisinitis quidem verus cum sensibili a nisu materiae contingit, adeoque actualem restagnationem in parte format; arthritici autem ad- stilus fere magis in Pastiea per ipsam partem contentione consistunt, qua congestiones illae non tam simpliciter o directe renitendo quasi repellantur, quam etiam qualiscunque intentio ad aliquam excretionem per illorum locorum confinia instrui videatur: (de hoc quidem longe certius atque sincerius pro fanguineis potius sinceris , quam ex hypothesi, quomodocunque aeteratis di tali sensu strictiore rheumaticis euaeuationibus: ita valet utique circa hoc negotium , equidem ut Pecialissimum , allegata utique discretio; interim generalis harum rerum communionis , ii rea verum sui fontem , solida etiam comprehensio , cuius intu tu nempe cons ratio illa cum famnimo-haemoris rhagicis occasionibus omni modo attendatur; exceptis tamen illis op-casionibusu externam violentiam introduine fuerunt. f. IV. Disserunt autem rheumati i etiam tales maxime o Rheumatismo
mirium sanguinis inprimis temperie , qui ita in partes impellitur, S rum differem altius intra illas d Scinditur; prouti vel magis vel minus tenti tersae substantiae interagitatus, acriorem ita in perte, in qua stagnat,
efformat; aut ipse quidem per sinceriorem magia de se dimittit ferosam sortionem id illam stagnationem intra penitis saporosarum partium angustias : quae nempe proprie est illa constitutio, quam veteres liliosam appellare consueuerunt; maxime impor.
iuna , ct flo us mali omnino moras form ndis idonea, si serum quidem sit discosius, sanguis autem tenuius ipsi intertextua ita alicubi in arctum DPeum ,
974쪽
quod exim-Prudente the. rapia eorum oriatur,
sss PATH. PART. III. SPECIALIM. SE . II. MEMBR. II.
eumatismi s. V. Haec inquam eonstitutio quanto magis rheminati is tu.ex tenuiore iusmodi dictis stagnationibus contingit, auget qUam maxiline omnisi sanguine , sero illarum incommoda ; ut tam ipso propemodum linfarctus impetu, viscoso luxer' etiana ealore colore rub cundo, ardore aeri , & h: ne etiam asticis contentionibus , immoderatius se gerant. Vnde etiam loco solius exaestuationis ae simpliciore stagnatione, quae rheumatismo alias propria eii, verae ita potius inflammationes , phlegmones inquam &er pelata , cooriuntur, aut certe harum verae indoli quam proxima ita pbtingit constitutio. b. VI Haec quando per externa calidiora , singuinis sub stantiam exagitantia, aut refrigera tia, lympham atque serum den-fantia, aut multa humectatione Diarum tonum grauius relaxbntis &eneruantia, imprudentius tractantur: aut per interna , sanguini aut sero ita perperam assiciend:s idonea , vel etiam partium stricturas tonicas intempestiuas suscitare compotum remediorum praepostero usu, aut prorsus inconueniente abusu, tractantur et leuissimum tunc inde omnium damnum est notorium illud , & omni mundo perspicuum, quod patientes sub talibus medicationibus non solum nihilo melius habeant, quam aIii, qui remediis in pari constitutione Wientes, tam naturae , quam malo ipsi suum , quod aiunt, cursum relinquunt; sed etiam, si abusus committatur , minifesta hinc
aeque temporis, decursus & euentus, m rum quantum plura, maiora, deteriora symptomata reportentur , qvim apud illos occurrimi,
qui non solum talibus usi non sunt, sed etiam ab omni auxiliorum vita in solidum abstinuerunt. Vera therapiae s. VII. Cum ex aduerso etiam ipsa vere intiantia , in ep-aorum. positione ad ista nocentis de veriore harum rerum indole, (eui per
rationem bene ponderatam applicata fuerunt,) testatum faciant, quod praeseruatoria imminutio sanguinis, ctiratoria aversio assiuxus, scitra vllsis i men turlulentis concitationes instituta contemperatio seruidioris cuiuscunque tenuitatis ipsius sanguinis , acrimoniae, tum ad pentitiae tum productitiae , post parem temperationem modesta cuamcuatio diuretica, cum blanda transsirationis promotione, & tenti morum resolaentium externo usu , energiam hic exserunt etiam ad scin sum efficacem v sis & scaria VIII. Quemadmodum ethm vulgo noti m est, quod spix
'm'Ru n selum V. Sis., sed praesentissime omnium scarificationis alias adsuetxph
975쪽
temerarii NT GLECTus vere rheumati asymptomata usitatissime pro WgIectus, me ducant. Faemininus autem sexus, nisi quidem iampliciter fictionibus uum & ha indulgere megis placeat , re vera per sanguinearum euacuationum si mora boidumbi debitarum vitiissos successus rheumati is magis obnoxius vivat: sicut de haemorrhoidali etiam a uetudine illis, qui harum rerum soler uinos produ-tes sunt, satis manifestum est , quod minus recte amplius succedens nihil eitius, quam eiusmodi restagnationes efformet, quales rheum t cas vulgo interpretantur; ante omnia ischiadicis Im taeterum iterum iterumque commendo discretionem Rheumatiea- adhibendάm inter stagnatiouum rheumati earum calores, & acres ma- rum stagnati gis, quam simpliciter fervidos ardores: & inter inflammatoriarum num calor flabium veros astus.' ae nempe animaduersio unice utique saeit ad disserunt om comprehendendam verim illam eonstitutionem disserentem , qua
rheumati mi quidem, in exterioribus robustioribus partibus, saepe per dies plures subsistendo, tamen nullam neque maturationem nec abscessionem formare neque soleant, nec etiam debeant. Quo nempe intuitu abstinendum eo mag s esse dilucescit ab omni eiusmodi coepto. quod maturationi equidem fauere possit, interim eo ipso a vera age,ctus indole potius longe absit, quam ut illi conueniat, ne dum usum aliquem praebeat.
IMammationes , quae verae stasiia & maxime quidem sincerius)an, Inflammatio,
guineae, aut certe praedominio sanguinis, superuenientes siue ope- nes requirunt rosiorem discussionem exigunt, siue incorrutionem talem abeunt, quae attentiorem similiter perpetuo adhuc et itali placido concursu opus habeat, requi. cousseex Gerunt certe attentiorem considerationem; qua nempe tum successi sat me decursus, tempus inquam uniuersum illarum recte innotescat, tum etiam successiimm ct euentirum earundem maius aut mima incommdum,
imo periculum , xeisintelligi valeam.
976쪽
ctum materiale est. Ingammatio quas parte oockpet.
Stasi, sangui. S- II. Comprehendit nempe utique vere emi.nea instrumma, nenter, ct veluti simpliciter, sub sese fanguinem si es; quicquid au. tionis subie- a fineeriore temperie sanguinea ahit, illud vitiat etiam atque te. merat inflammationis genium sinceriorem, ut tam decursu quam exhiu diuersum quiddam ct heteroclitum subnascatur : nempe, sicut e sincer ore sanguinea stasi pus laudabile atque bonae consistentiae: ita ex intemperio ferosiore, aut lymphatico saliuali, aut plane iam etiam seri aduentitia quacunque dyserasia , diuersi ct magis magisque pe. ioris moris , ulcerosa , coctiquatiua & corro a corruptio emergat Imo vero e male cedentibus culiasuis propemodum generis inflamma.
tionibus vel prorsus deleteria, sunesta corruptio Phaceiosa, originem
s. III. Ita etiam subiecti intuitu , quod inuadunt, sincerio. res sanguinea quidem in animationes eueniunt inprimis eiusmodisiam litus, quae copiosiori aditui sanguinis patent; inprimis pororum sui reeeptiuitate, tum et am dasorum eo peruenientium copia. Quae vero partes propria quidem sui dispositione aditui non solum copiosioris , sed etiam tenuioris atque diluti sanguinis minus aptae, bene vero tenuiorum seroso- mphalium lixamorum transitui commeatum praeis bere solitae , per accidentales occasiones , insarini talis humoris albquando assiciuntur: illae non solum discussioni posthac dissiciliori sub iacent , sed subministrant etiam materiam atque fomitem tam Dicerationi aerius salsae, quam manationi posthac uberiori, & dissiciliori etiam consolidationis sub his autem rebus, sensuum etiam maioribus molestiis , licet propria sua sponte, & citra immodestas aduentu deprauationes, sunt a corruptionibus actualibus grauissimis alieniores.
Perlustrabimus itaque ordine conveniente singulas huiusmodi speciei exquisitius.
s. I. APostemato ei inss immatio, vere stristiore sensu iuxta rei ipsus specialissimam indolem sumas est maxime talis, quae a ce
977쪽
Horesanguinea partes , sanguinis aditui similiari et sim alias todes sorinalis
expositas , cooritur; coaceruatione non enormi , nec etiam content. o te ei Pii Axio nimium sero ei. Talis format infarctum, dc consequenter insationem in parte, quam occupauit, satis conspicuam, rubentem, ram tensam, etiam externo praeter ordinarium modum tanto magis autem patienti praeter omnem verum etiam gradum maxime
sensibilem, &excessivi ideam offerentem. Haec ita ficta alicubi detentio, si quidem, simpliciter relinquatur, non potest aliter, quam in corruptionem exire, non solum intimum, sed ante omnia praesentissimam, m axime vero etiam simpucissimam. .
s. II. Cum autem talis toti naturae animati ex- Inflammatio. sistat, non patitur propterea uniuersa destinatio ceeonomiae vitalis hanc huius mo- constitutionem, quin eidem omni cum vigore obsistat: actionum in s*oin, quam Pitalium usitatarum , secretoriarum S excretoriarum, energiam eontra impendat. Cum autem ut in particulari loco, qualem huius generis perpetuo occupare solent, uniuersalis-locum
non habeat ; nisi quidem periculi magnitudo etiam subsidiorum sortio. rem, quantum fieri potest, oppositionem suadere videatur: sit ita , ad
minimum per partem ipsam immediate osius am, maior omnino contentio huiusmodi motus, quem deinde eonsequuntur effectus illi usitati, tumor durus, partis immediate obsessae rubor inusitatus, calor eximius, ante omnia vero longe, quam re vera exsist i, sensibi. Ilior, imo pluribus modis velut intolerabilis, praecipue tamen etiam lancinationis, seu compunctionis sensum obiiciens. III. Hae circumstantiae quanto aerius exagitant patientem, Abscesso hareexcepto nimium repentino enormi impetu horum omnium; tanto cer hippliratoriatius venit hinc exspect inda actualis 'abscessio. Haec insimplici leg tima' inflammatione est omnino X tanto sincerius, quanto me,lius eonstituta sunt omnia: tam, inquam, ratione materiae, inflamma. tionem ipsam constituentis, sincerius sanguineae i quam rationes ar- adsectarum, magnitudinis staseos ipsius, quin ea iram regiminis mitium moderati & aequalis, simul tamen dedenter C idu S n hil neglecti. Quibus rebus tamen iungendus etiam iannino est liber exitus, ne rei te etiam progressa moderatio corruptionis, nimio diutius denegato exitu, grauioribus corcuptioisibus demum exponitur.
978쪽
soluitur Estectus eius, Indoles & reis quisita suppa rationis inflammatoriae, Apostema ciabscessus lati.nis audiat.sco PATH. PART. III. SPEC. SECT. II. MEMBR. III. ART. I. s. IV. Haec est constitutio illa ins .mmationis obsessoria lante omnia quidem , ut vulgo loquuntur, quam maxime Iaudab se suppuratoriae ; quae interim adhuc complectitur specialissimam ratio 'nem temporis cuius nimirum intuitu absoluenda utique venit intra spat um quatuor , aut ad summum octo dierum ; nisi quidem parii, valde exsanguis plane peculiaris constitutio & faciat maiorem moram S serat. Sed timen eum perpetuo periculo alienioris, a benigne Ap. puratoria indole, corrupi onis. S. V. vectus vltimus huiusmodi inflammatoriae est quidem ibi detenti, & una ipsum Partis continentis, ita intima disso itio , ut totus ille complexus, quem stasis uniuersa comprehEnderat , in liquamen spissiusculum album, nullo, aut certe paruo,&n hi putido odore conspicuum,. nec etiam in ulteriorem acremdam corruptelam amplius propensum, sed ad summum Iaseaerimoniae esturmandae expositum. F. VI. Praeterea vero est suppuratoria constitutionis energ a plane singularis, & quam optime merito notanda atque consideranda, quod deperd tio haec, quae ipsi solidae texturae partiri ita euenit, promte iterum resarciatur, nisi quidem specialissima constitutio glanduloso iubulosa singularem, inprimis mauationis refra ariae, contumaciam obiiciat; aut plane in deterius procedens, corruptionis abscessoriae indoles e simplici suppuratioue P erationem secerit. Complectitur avitem Appi rationem iustam & plane decenter succedentem, per totum sui circuitum , perpetua adhuc inflammatoria auctior appulsio ; circu- Ium proinde rubicundum efformans, ct omnino paulo auctiore etiam sensu, tam rei quo generaliore, quam inprimis calorab exquisiti, emi-nmtem. Quando vero inhie, & quanto magis inprimis, deficit, eo minus minusque obsequitur etiam restitutio consolidatoria ; sed manet potius fluxio P aerosa, coalitui omni refractaria.
f. VII. Ita quidem inflammitio vera & omnium simplieissima se habet; ct tale est vero exquisito atque stricto sensu aps stema , &litinis, recte interpretando, dictus Quod nimirum actu ipso portio aliqua ita abscedat, & tanto magis quidem tam
vixi me promte atque vegete, quam etiam salubriter ad nouam prome reparationem , aut sane ad minimum consolidationem: dum Ulce
rosi abscessus non solum longe segnius procedunt, sed etiam dubio ma gis atque vere Fuctuante , in anomalias per initia proniore, successui
979쪽
DE INFLAMMAT ONE APOSTEMAT ODE. s61
maxime omnium autem a primis, ct vere testimando, originariis initiis suppuratorio - in ammatoriis. De qua re p: ulo post plus dieemus, postquam hic solum adhuc Eliqua subiecerimus ad apostematodem classem propius pertinentia. f. VLI. Nempe breuem perlustrationem e usmodi solen- Euentus inniorum eventuum, qui in diuersis locis corporis, praeter manifestas, 'ammatio- ternas occasiones ita esserinari atque euenire solent. Sunt autem tales Apsest ophthaemia, odolitauia, parotis ac ta, angina simpliciter inflammatoria, vomica pulmonum , apostemata externa spontanea mammarum,
repentinae ct in floridis corporibus nodo se inflammationes. Vti rariores autem, ita etiam an nus prosperi, & quam maxime ambigui euen tus , h atis, pancreuis , glandularum intestinatium apostemata : dise
ficillima, remini atque testum ina immatio suppuratoria. IX. Sicut autem iustissima utique distines io valet inter Differentia in ostematodes, & ipsum actuale a sema; illud, inquam, quod ad ter apostem 'abscessionem ipsam Irocluse atque satis idoneum est, ct ai ualem esse. m ; dum orimis utique inclammatio, & quam maxime quidem etiam illa, quae ad abscessionem purulentam satis idonea esset, per prima sui
initia ad iterum atque discnssionem melimat: ita valet hoc etiam apprime de his partium talium certarum assietibus inflammato. xiis , quod nimirum illi quoque passim nec debeant maxime, nec sole etiam ad effectum ipsum suppuratoriae peruenire; interim h1beant utique hanc dispositionem, ut, nisi tempestiue atque decenter &-omnino adsequantur, tamen ad il- lam subeundam di positae pendus & omnino aptae exsistant. f. X. Vnde non sesum in oculis omisso. , sed omnino et Hypopyiam, iam inma vicis non iterarissime per gingiuam stippuratorii tales dolores gingiupe sup- enascuntur; e quibus tandem pus manifesto non tam erumpat sere spon- ' te, quam educendum Veniat, simplicius inflamma toria in corpore di calidiore, cumprimis autem in , per semel aut iterum fabium ad hanc partem decubitum, quantum apostematois , nempe ad actualem seuppurationem propendentis habeat indolis, non potest peritos clinicae praxeos latere. Pulmonum domica sicut etiam nusquam exhibet insibia alia sui
signa; ita neque aliunde sere , nisi ex ipso actu proprie deprehendi potest.
980쪽
sta PATH. PART. III. SPEC. SECT. II. MEMBR. III. ART. I.
viseerum ab- s. XI. Aliorum autem Viscerram abdominis sicut in iam dominis in--talas communiter acutiommpetu ii rumpunt, ita dignos eun flammationes etiam facilius atque luculcntius: & nauatur merito quantacunque
opera, ut disclusio potius tempestiua impetretur, quam ut adicitia sotii. effectum si plirationis negotium penitus pertendat. Quantumlibet civit. enim in aliis partibus corporis, ubi, immediatae ct nihiI im peditae reparationi , aut ad minimum consolidationi , locus est, suppuratio non utique sit res adeo magni momenti: tamen, cum discerum
ea sit exquisiitissima indoles & textura, imo insuper ille perpetuus &nunquam usquam interrumpendus Psus, ut prioris intuitu restauratio, Praesertim repente multum absumentis corruptionis, uinxerimn possit iterum fieri; minime omnium autem uita perpetrari, quin potiustat s structurae tim prima conformatio non nisi in utero materno fieri agnoscatur, quam qualiacunque saltem confolidatio quoque dis eillima prorsus & languidissima obseruetur; sed etiam et sis interim organi talis dissiculter omitti possit: quin etiam ipse non intermittens humorum pro tali usi, dissoluta interim continuitate partis talis, tantopere disseillime assiciat, ut sta uxu indesinente etiam e nos minime tolerandus sequatur ; nedum ut sub illo locus esse posset consolidationi, quam omnes manationes perpetuo impediunt S perturbant. Abscessus clam b XII. Est: certe eius rei specimen satis luculentum in glan-essio sex Vm dulifartim partium exteriorum vere profundioribus abscessibus ; vtrinoconsili. potest solum Ponte , sine artis subsidiis, vix unquam iterum dantur. consolidantur , sed etiam, nisi dextra & perita prorsus medicatio adhibeatur, etiam artis ipsiua conatus satis pertinaciter eludunt: nedum ut ita in intimioribus tam facilis, imo potius saltim non dissicillima atque rarissima, qualiscunque consolidationis consecutio inde exspectari me
Therapeutiea XIII. Tota theoria harum talium inflammationum eonsi considerario inprimis in animaduersione ad veram rationem atque methodum harum instam vi instimmitionum discussoriae; quae nempe succesine uxi mi A N''m' atque ordiuatis lacressibus, etiam quantumlibet feliciter Vn ceperagenda est. Quarum proinde rerum proportio sicuti propornoni quantitatis staseos necessario respondere debet: ita ubi tamen haec vel non satis dignosci potest, vel etiam potenter regi atque gubernari non valet, sed naturae potius motus S capacitas viarum prudenter iudican