장음표시 사용
21쪽
thibui pesacti Rector Vniuersitatis,ego, de Doctoratus ad regiasianus deosculadas accessimus,quibus tametata in veneratione sempersacerdotes fultur,ut eas Rectore deosculari inpermisserint,sed blandis verbis,beneuolentia,&amor erga nos Rex alloques ostedit,& gratu sibi seruitium exhibitu declarauit. Atque ex inde manu Regiam inaestimabilis valoris, ic preti Margarita ornas,se in domum cotulit. Hanc non iniucunda facti narratione prςsationis loco,Lectori proponere statui,vi intelligat datam fide copulisse me,ut malevo- Iorii liuores cotemnens,quibus labor hic noster no probabitur, illuin luce,licet tam sero proserrem. Sed iam audio me de hac sum a mora increpari,quod cora tot grauissimis testib alaoMonarchae promissum,ta diu exoluere distuleram,ita ut iam quas soluedo no essem prope falsus viderer,i qua tam iusta accusatione me defendes. Re bdeo, Excelletissimu D.Bertiandu de laCueba Ducem de Alburquerque.
suaeMaiestatis Locutenentem generale in hoc regno cuius nome nobis, de omnibus regnicolis semper pro beneficiis ab eo acceptis v
ne tabile erit iam 1 Doctoribus Gaudiosi Azailla cauisu civiliu regio meritissimo Consiliario, &Martino Ioane Mira te de Blacas gegij fici aduocato disertissimo , cuius mandato opus hoc recognitum, & probatum,in lucem proferri, falsa quorumdam istius regni Baronu suggestione impedivit;quod aduersus eoru absoluta potentate me scribere existimaren quam recte intellectam, no solum non reprobadam,& impugnandam, sed summopere defendenda,ac veneranda semper iudicaui Sed ille sic mecum alloquutus dixit,se non ut magistratum prohibere, sed vi beneuolum amicum suadere, ut adRegem manuscriptu mittere,non aute mihi, & familiae ex eius editione in publicu odium Baronu pararem.Quia dicebat quod etsi veru,ta- me periculosum esse Leoni oris sitore nuntiare;cum tame postea Locum tenes Iulliti et Aragonu, quid absoluta potestate sentire, multis in sententiis,atque decretis Curiar, ei animi votii declarauerim;& iam ab illo officio, ad regi causariam criminaltu Cosiliarij munus assumptus; decreui,inllantibus,& Radetibus amicis deditu exolues, in luce edere opus hoc,quias vi primus mei ingeni j partus,no ab ortiatur; expecta secundis,quem mei intellectus paupertas su per omnibus regni Aragonu Obseritantiis nui in luce prodier, beneuoletia& gratia,qua te Lectore viderim hunc meu primogenitu prosequi; in hoc breuiter,& resinitiu ex varia Doctoru lectione multa cdiunxi,atque destinatu legis regi disicium composui; ut dicere postim
cum Lipsio,quod licet materia fit aliena,cotextura tota est mea;bre uita ii
22쪽
uitati semper studens, ut cum Martiali ad seu librum dicere pbsim
Sis licet vj rue malus,non odiosus ossis. Quod si latius, ocexactius quis tractata videre materia cupiasilegat auto es perme citatos,i quibus resolutio desumpta suiqvila laudabile est ut inquit Plinius fateri per quos quisque profecerit; consulto
vli P. Neotericorum autoritate,quia selent noua & vetera de the fa Io tuo Proserre,sed nolui verbosis anfractibus quaestiones lase disputare,nec alioru transcribere lato sermone disputatas sentetias; si enim .materias dilatare voluissem,in immesum c reuisset Gu s, ob idq;illud ἀο arctare volui, non totas herbas deuoras alioru scripta fastidiose repete io, sed ut apes ex multis fioribus mel coctare,& ex pluribus her bis substantia abstrahere;quia ut dicebat Plutarchus: 'Ut moneta il- ου-,' ti optima,p ae pruium plurimil t,ili parua more: RIerino uius piente is vita in se merbosumsimul vidi nemine.Benigno ergo animo suscipe, cOsiderans, quod quae publico examini subi jciutur.sacile taxari valeat,ac dissici se est aliquid ita peragere,ut nihil erres, & omnibus placeas, maxime cam sint multi, apud quos ut in cautior decipiaris,inuidia in occulto. adulatio in aperto esse solat; nam naturaliter, ut inquit Velleius, dira et sis uadamus libemunii praesintis,inuidia, praeterita, meneratione prest . quimur, o bis σοι obrui, ulis iustitii cridimus : & sor in aliqui, libidi ne tantum accusandi , h legent qui suo ingenio nimis fiden- tesiaculeis maledicis punget.&insectabutur,sese ita doctos iudicates ut una secum natas, & perituras disciplinas existimet, alioru laboro parui pendendor ventosa ingenia,quibus nihil placet quod aliis placeat:qui licet ingenio,&eruditione prsditi sint ratame eius admiratione,&parta qualicuque gloria esserinur, ut primas ubiq; tenere veaint,alloriolte despiciat:Quinimb se sua existimatione tueri,&augere nθposse putet,nisi aliis ob trectetiae detrahat,quod ut est maximύ, odio a dignitanu vitiinita ambitioni,veluti peculiariter adhaeret,&
iriasi Popeij ' mori imbuti, nemine pare animo ferre possunt; M in . liqui. prim esse deberet,soli esse cupiui, o plerisq; hoc innatu cst,ut bis L s ,εramalint viderim alieno opere ingeniosi,quam in doeedo, atq; intelli ad Ma cti e i uedo.abis prodesse, nam reprehedere,ac danare imperiti etia volui, iudicare ic probe e petudere prudentes trium,atq;docti possunt,ad T inlunidicium semper mihi elaborandum existimaui;alior unamq; viru :m linguarum aculeum sacile contemno, cum nultu sit opus ut dicebat Socrates in quo Autores non accusentur.
23쪽
CLARISSIMO VIRO, E Tlurisconsulto prestantissimo Petro Callisto Ramir eg, Regio C si siliario,ac causa
rum criminaliu regni A ragonum Senatori
rustinus de duendoca, H si esu Iurisconjultur, uriae D. Iustitia Aragonam Locumenens. Salutem plurimam, cadente beatit udinem deprecatur.
si Popeios,aliosve Romanoru Imperatores,prop ter eorum praeclara facinora, victoriasq; ab hostibus armis consequutas,eos quandoque a Republica abigentes, quandoque trucidantes, quadoque vero in miseram seruitute redigetes, maximis cn-comiis ac laudibus ad coelum usque efferendos esse,veterum monumenta testantur. Prosecto maiori gloria & honore digni sunt iiij, &quos omnis aetas admiretur,uniuersaque posteritas immortali gloria prosequatur,qui optimis studiis,laboribus,& vigiliis, Rempublicam iuuarunt,& tranquillum communis societatis statum, conseruare,regere,ac gubernare,viribus omnibus sunt conati. In horum sane numero reponendus es tu amantissime Calliste), qui quasi diuino afflatus spiritu,du m de Lege Regia,deq; potestite Principis,ac aliorum dominorum in regno nostro tractatum,aprime necessariu, instituere,omnibusque patefacere proposuisti, dum turbulentos in hiis ciuium mores coponere,ἡ Republicaque iurgia,desidia, & contentiones expellere nixus es: acuratὰ equidem, ac diligenter, aliorum regnorum mores & consuetudines,Curiarum nostrarum sbiu, tribunalium decreta,& Senatuit placita curiose obseruasti,ut quo ciuiras & regnum,in quo degimus,retro usum fuerit,in decidedis causarum
24쪽
sarum controuersis, id ius quasi moribus constitutum,& ludici obnpuli rcceptum, suffagioque magistratuum iudicantium comproba tum,in pollertim tua authoritate,& labore inuiolabiliter culto diretur. Quo factum erit, ut cum tam varia quotidie in causis, quae pas-lim circa hanc lupi emam potestatem occurrunt,iudicia,opioione sesreperirentur,& lapissime in eisdem controuersiis diuersae, imo contraris es ex diameim repugnantes, ex eodem sonte producerentur ententit,ne in incerto diutius Senatuum dignitas versaretur.& iudicantium authoritas contemneretur, ad scribendum hunc eles antem tractatum,animum appulilli,quo magis, magisque regni noliri, Gallorum tenebras,si quae hactenus in hac materia extitere, quasi Sois ortu, depelleres,sugaresve. Qua uis enim adlint in regno nonnulli viri literis,& ingenio praestantes non inanis gloriae cupidi, sed iuuadae publicae utilitatis studio concitati qui ad scribendum in lupremis his sce tribunalibus maturo iudicio discussa,& Fori disputatione, prudentumque interpretatione, &authontate decissa,in arduis caussis obseruarentur. animum adiecerint,omnemque diligentiam contulerint, quibus maximus honor &reuerentia debetur. Tibi tamen δε- Ii praeitantissime utriusque Iuris Doctor Petre Calliste Ram iret, maia Ior omnino debetur, qui velut alter Papinianus I. C. ingenii facilitate, & fiducia doctrinae fretu in hoc singulari de Lege Regia tracta tu,non solum Senatuum decissiones, mores, regnique consueti id iones, prudentum interpretationes, Fororum declarationes quibus
ali; contenti sunt , sed & Iuris difficillima responsi; Regnorum initia, Monarchis fastigia, status praecepta.& alia quam plurima ad bene vivendum, feliciter gubernandum documenta, patefacere, docere, generaliterque demonstrare, summa cum eruditione, elegan tiq; itylo conatus es. Ita ut opus id luculentisiimum,&uniuersis regni huius ditionibus, plurimum utilitatis allaturum,& exteris nationibus non ingratum futurum arbitremur. Cum enim in huiusmodi opere enucleando per multum tempus elaborasses, non solum dum n hac alma Caesaraugullan a Vniuersitate , primariae iuris ciuilis cathedrae prςetas: & dum in decidendis negotiis Curiae domini Iustitiς Aragonum, cuius Locum tenens,ac Senator,collegaq;meus extiteras;verum & postmodum, dum in Regio Senatu,causarum criminalium, potentissimo domino nostro Rege,in Consiliarium mea. ritillime electus es,ab hiis spicah floresque perspicuas capescedo, tractatum hunc de Lege Regia, summis laboribus, & vigiliis elabora
25쪽
tam,aeorum snumeris absolutum,ab omnibus desideratum,ami, corum importunitate in lucem edere ,Potentissimoque, ac christi nissimo Regi nostro Philippo dicare decreuilli. In quo,grauissimorum patrum decreta:& sententias, in arduis causis latas,quae admirabile quoddam iustius lumen prae se sciunt,rePeriuntur;& in quo tui Autoris,in utroque Iure peritia,disciplina,in decidcndisque causis solertia,quasi unica,& praeexcellenti,luce meridiana clarior apparet,& demonstratur. Tui igitur secundiam in dicendo, Sallegando: admirabilem, ac penε diuinam prudentiam,integerrimum iudicium, iustitiamque ministrandi salubre consilium, ac caeteras animi dotes prGermittam, veritus ne orationis meς angustiis,egregiis tuis laudibus,& virtutibus,aliquid detractu esse videaturi.aut ne fortam, quasi tui affinitate coniunctum proprias laudes quod a me ut probe Icis, maxime alienum est videar decantare Gratulor igitur tibi pruta tissime Calliste, ac iterum gratulor, qui cum tot esses grauissimorum negociorum molle depraessus, inter tantos grauissimos re ni nostri Iurisconsultos,qui prouinciam hanc poterant subire, nec labori parcens,nec propriς salutis memor,sed solum Reipublicae e sulens,laboriosum hunc tractatum in lucem prodiisti. Ac omnibus gratulor,elim per huiusmodi opus,beneficiumque singulare, literaria disciplina, bominum intellectus, totiusque regni & Senatus authoritas augeatur. Quod si non defuturos invidos cognoueris,qui huic immenso labori detrahere, eique debitum honoris laudem a sene conentur.Ne timeas Calliste,ne timeas inquam; nam verus h c bentium, & legentium quςrimonia ei a qua,si liberari volueris. nodum potius in scirpo quςres, quam liberationi locu fore existimabis. Vale, Nestoreos e seliciter vivas annos, ut laborum tuorupretinia,pro mei desiderio,maioribus dignitatibus, consequaris.
26쪽
IO AN NES MARTIN USRamirea Iuris Studiosus, optimo paren i in grati animi monumentu Epygramma dicat,& sacrat,
F N tibi fulgorem salidissima Aeria nolem,
cua infractas leges, iuras iustasouet Pro patria pugnans natis lariburs, paternis, Consecrat istud opus pignus amoris habe,
Unde decus magnum, maneat dum vitasvrse , Nemine de hinc poteris,lam renuentoria. Principis imperium, tua Iura volumine claudensi Trincipe ino sensio,consulu.ecce tibi. . . Has 1 turichartas cum Principe saepe reuolae,mmitas illissa secula cuncta vivent . . . Foederismpacis nam sunt monimenta togata, Cui Rexseruanda regia verba dedit. Et Parca texant huius longissima vita Stamina sesades,m potiora canat. Cinge eomas Aracho,taurus tua tempora cingat, Et ciuis cingat tempora bacca tui, Cedro posteritas,atque eius scripta notentur,
Nam iusta en patria nunci ama patri. Nunc precor inuidia fulmenlrocul Arbore pellis Voveo sic natus secipe vota Deus.
27쪽
mireg liberalium Artium studiosi,
Tvd AGNANIMIs patribus regni,qui munera salvans, 1 peruaga fama, decus, nomina, di magna dicat, Sanguine perfusse,quia legis Iura tuentur,
Nam ciuem patriar,viscera torquet amos.
Non secus Ancharus prccessus, Rexque Lydorum, Pro patria vitae pignora chara dedit. Sic proles Sparthae peritissimus ille Lycurgus Clara libens propriae munera lucis odit; PI T lia pro patri a gratis subiere pericla, Famaque grata suo murmure laudat eos. Si tulit astra viros, legum qui dogmata seruant, Et Iuris leges substinuere pias, Ut Brutus Marius, Decius, Scipioque supremus, Rumpito Ama moras, ecce RAMI Rus adest. Hi solum celant patriae iustissima Iura: Celat hic & Regis, & tua iura simul; Ampla potestatis demonstrat littora Regis, Iura probat iusta,comprobat atque pia; A Namque potestati Regis de munere quicquam, Non rapitur,regno iura fruente sua. INon subiit mortem, subiit tamen ipse labores; Et regni,& Regis Iura tuenda fouet. Sint igitur illi tres hoc pro munere palmaeo
Ela comas cinge patria grata tui. Sic Piiij longos vivas, tibi Nestoris annos, Sic & Cumanos,iliacosque dies, Vt validi Aragones reddant tibi semper honores, Perpetuo stirpem condecorentque tuam; Namque amor hic patriae ratione valentior omni quod tua secerunt scripta, retexit opus.
28쪽
Quae in plerisque iam eme n data reperies. Primus numerus paginam, Alvi corrigas
secundus, numerum in cat. Vt mala prius legas, rogo candide Iedlor Ne detrahat jeuum itera scripta male.
In summario, n, s .micto os, lege mi ero eosmos. i. in sumor. 8 .reeoueiliailoae, reeonciliatione. r.eosiliarus,consiliarius, .f. sui, sui. x o 4. stam, sta. ra. o. et dificationem, edificatio. a. . c. e. minenti, imminenti. a I. r s. Hispania, ab Hispania. ar. 31.axempla, exempla.' s. I. aetulato, accusa ac rapectarunt, spectarunt. 3s. res mello. 4o. io aliqui,alioqui. 42. IT .prisci patum, trincipatu. 47. c. Martianus, Marcellus. 4t .in sum aratio. Monarchicus Magi utatus, lege Principatus. s 3.1c.Obserirantia,obserua aliae . Ibidem a r. usdam . quadam. Ibidem, i η .sub, sub. s . a o. aspectus, a spe ctu. y . . s. profuturi, praesinuri. 4s. I .coursu, conaursu. o a. tu prine .exellentior, excellentior. & a. re Neriente, reuerenter. a. r. immiti aut ut imitantur. o. in summario, oporteat, debeaut. gr. 14 prcretea,pret terea. a 8. 24 corporis, eorpori. & ibid. as. misericordia, iustitia, et edulitas, crudelitas ε s..in princi . amare, amari. Imas.tollet ere, tollere. s. s. in sum ararao, lentet, lente. τό. 40 pMici, puli io, 3. 42. quoad, quod. 73. 4 . asserentis, asserentis. I E. a 3. doma, dogma. 8 s. a. qui, qua . so. s. rara tione, lati e . & s.cum, eum. s3. xs .em,cuius. sor. 27. consti utis .conili tutis . la I. s. vatiant, vah at .a a s. I .a nostros, a nostiis. ia a. χι. equus, squus. a 2 4 .principes, princera. i at. 44 & culas, culis &. Ibi d. s . pron inclis,ptoti inci s. a 3 .in summar. 3 1.pas, pars & 36 .affer ri offerri. T. s. lectione. lectione. I 4. o . degerant .ditarat. 14s. 4.testes. regni. Iss.s i. auduersus fimantem, aduellus fit ana, II 4. I a.tribuitur, tribuunt. at 3 .lin. ai. mandare,mandati. Q 3. ia summa r. i r. appellationis, appellatione remota. Λ: as. expectat. spectat. xx . a. de solui, di solui. x ar a x.remittendo, remittendo. a 3 . 26. maxima, maximo. x K. io Hatis .im. restitutu e strictu ai. auferebautyr, serebaatur. 3Α6.8. giato . tos, gratis.1 147. I a. competi competunt. & i tu alij,in aliis. aca. ι . liberi, liberό. aro. 8. disti. in .gi. disti ingl. x s. c. dedanxerunt, deduxerunt. ass. I 6. debitam, debitum. m. in princ deest, ct ita tia sententia in prima, iit .illi, ille. i. a. ir. si ignare, assignare. 34'. xv.directui lir m. 3s' a . si ignare,assignare, is' tr. seruiaua, serviana. Io.lia. a s .committur, commilitur. 3 o. a 3. er- intus, set uitutis. 1 si in summat. possit, possint. sc s. t .eonueniri, deest, scilicet notatis ia cassibus
29쪽
E Thicae potestatis in se ipsum;
nec non oeconomicae in semiliam,patriae,&dominicae in filios de seruos; exordium, de e flectus, pag I.
Politicae vitet in multorum societate, origo, pag.2o.
Distinctio potestatis in ecclesiasticam, seu spiritualem,& secularem,seu temporalem. pag. 23, 3
In suprema seculari potestate, quot sint species regendi; quae excellentior; & qut suerit apud Romanos lex Regia; & de aliquibus urbisRo manς laudib p. 3 7 illos erga subditos quomodo se
gerere oporteat, pag.6 I. S. 8.
Oculi capitis politici, & de eorum qualitatibus,pupillis, palpebris,
Aures capitis politici, quae sint, de de earu ossicio, Sministerio,p. 8 s.
Nasus capitis politici,quis sit, p.8s
Os capitis politici habet dentes, &linguam, non tamen gustum in palatu, & quare, pag.26.
Collum coniungens caput ad mobra, & e contra,quod sit & stomachus cui coparetur,pag. IOS. S. q. Monarchicus Principatus unde fluxerit,&in Ar agonia quomodo, dc qualis in suos Reges lege Regia translatus. pag.69. S. s. Rex est caput Regni,& de eius munere,&ossiciis, pag. 36.
Cor corporis politici, & eius duae
auriculae calorem temperantes, quae, pag. Io . S. Iq. Iecur corporis politici in agricolis, pastoribus, de mercatoribus representatur, pag. IO9. S. 6. S. I F. Connexio inter caput Reipublicae,& eius membra,eorumque adς quatio, dc comparatio, pag. I 8. S. T. Maiestas in Rege comparatur cerebro,& quis honor Regi, & eius lagistratibus sit exhibendus,&Quid sit splen in corpore polyti
Venter, & intestina,brachia, ct manus, digiti, crura, seu tibi ς, pedes; ossa, nerui, ac musculi corporis
politici, quibus ossiciis in Republica
30쪽
lis comparentur, pag.I I 6. S. IT. Rex Aragonum est caput supremum regni , nec eius Maietatas legum obseruatione minuitur, pag. I T.
riarum congregatio, & an expediat , quod illa frequens
Curias congregare quid sit;cur leges nos ii i regni Fori appellentur, & quare eos D. Rex obseruare teneatur, pag. 13 q.
De origine officij iustitiae: Arag num, illiusque iurisdictione ministeriis.&potestate, pag. I.
lege Regia translata, & quod Rex Aragonum supremus Monarcha sit , neminem superiorem recognoscens,nulliquePrincipum supremorum postponendus, Pag. ITa.
Lex Regia quo tempore, & quibus apud Romanos lata; &quae sit potestas Principii,p. IT'
Potestatis plenitudo in Principe, quς absoluta appellatur, quid sit, & singulet diiunitionis partes explicantur; & an, & quando eam exercere Principem o
pellentur, pag. I 8 S. 2 Ius regium an sit separabile a Regia corona;&consideratur resepectu domini j, S iurisdictio nis, pag.zo .
De effectibus supremet potestatis respectu iurisdictionis, & qui sint legibus, & Foris Aragonulimitati, pag. 2 24.
De effectibus ex supremo deminio resultantibus;& quis sit illorum usus, & secundum leges regni resti ictio, pag 'IS. 27.
Appositio pendonum, &prouisio perhorrescentiae in locis Baroianum, a suprema Regis Aragonum potet late pendet; ει quot sint species vastallorum in regno pag. 267;ῖ S. 28. Quibus verbis colligatur Principem voluisse uti plenitudine potestatis, & illam in alium trans ferre;& de clausulis, earumque essectu, pag. 278.
Plenitudo potestatis an extendatur ad ea,quae iuris naturalis sunt, ac
quae sint illa, pag.287. 5. 3o Ius gentium quod sit,& quae ab eo introducta,& quomodo ad illa plenitudo potestatis extendi va