장음표시 사용
241쪽
ab Ar bibus, ibi hanc ciuitatem diu usurpata tenueriit, i vo 'eatus, quem nostri Ualmetina j appellat. Hi vero qui per regioncs regni di tributi huic inuncti incumbunt, Supra iunctari j, appellantur, in & D. Re gi, ac Iustiti; Aragonum subsunt: qui omnes pro insig-mis suorum officiorum,uirgam, seu baculum , qui signui urisdictionis cst, Romanorum more ferunt. n Est prς terea magna regio, plurium ciuitatum, municipioru Scomunitatu, quae sub uno Prς fide gubernatur, ei demque legibus regitur, ut Aragonia, in qua ultra tres plurium i oppidorii, seu vicorum, qui Vulgo Alias appcllatur, comunitates. & plurimas Villa, regias, Ecclesiae ordi num,& religionum sunt decem ciuitates , i ' de plura alia oppida, quae ascendu t ad numerum l 32. a &plures Magnatis, 3 ac litui tristi mi Baroties regni, accum sex suffragaricis Episcopis; unus Archic pisco pus claraugulianus, qui cti hodie clectus D. P ret Rus
Gonsul et de Mendosa, cuius ad uetus ab Omnibus ma- T lona, Rimilis,lcia C
cum desiderio expectatur cum in eo notς sitit aut : 'ς mi virtutes, ingenii acumen, vi santi itas, &sanguinis sui , &L. . ''nobilitas. Etenim, ut inquit Claudianus: ' Mi ixi: cu-2 od si nobilitas ciuuctis exordia pandit . se x Gi s. dui 24''I: La. u ue omnes redeunt insemina cause, ut d rit . quo
quis eue vilior 1 anguis luat maior ori οξ nomen similiκ. Comes de
ci quae uoua, c vctere compta licii it sub noua intelligas etia prouincia B hic quae a Vadalis, ini cia, ap pellatur; & su b vetet i, reguli Legionis,&Calicii , in qua lut quinq;Archiepiscopi,s licci Tolcianus, qui ultraHispaniatu primatu, habet sub se sex spiscopi s sibi
is aganeos Copoliellanus quatuordecim; Hi paleiis tres Burgensis duos, scilicet Calagurritano, d Papiton clcm, qui a noliri Archiepiscopi Caesaraugustani superiositate. Sedis Apostolicae quilioritate,noliris teporibus sue
rut separati,& sub Arch:episcopo Burgenti collituit; ac deniq; anate is, qui duos habet sub se Episcopos sui fraganeos. Vltra quae in temporalibus habet plurimos
Magnatis, Duces, March: one,,oc Comites. Nauatra,
quae habet Episcopu Papitonesem,&duos Marchiones I duos Comites. Cathalonia cu septe suffraganeis Episcopas
242쪽
copis, unu habens Archiepiscopi; Tarraconens cm,. D. Ioanem dc Mocada ex clarissima similia ortu,& cadore animi, ac scientia ornatu, qui ut inquit Garuas Lolla Archiepiscopus Toletanus p de primatu olim cum Toletano contendit: virum Ducem, duos Marchiones,l vltra sex Comites. Valentia cum quatuor suffraganeisl piscopis unum habens Archiepiscopum, D.lsidorum de Ailaga, fauetitate, tirtuteque maxima ornatum, ac mi acrae scientiae doctrina peritii sinum nostrae patriae Caesaraugustanae, a qua eii oriundus, maximia honoris. & gloriae quod talem filiu habuerit incremetum tribuetem: duos Duces . sex Marchiones,&vltra alios sex Comites. Lusitania habens tres Archiepiscopos, Vlysponcnsem Eborens eiri,& Bracharcnsem, cum aliquibus suffraganeis: tres Duces,&aliquos Marchiones,& Comites. Maxima autem regio t plures,ac diuersas, magnas regiones comprehendit intra i ista os fines,& territori ti,ut Hispania, intra quam sunt magnae regiones, supra numeratV, quae Pyrineis montibus circumscribitur,ac Herculeis colum nis ultra quas nos in Reges suum exten derut imperiit, limitatur,ac sub uno catholico, ae domino nostro Rcge Philippo gubernatur,& regitur. quς tamen, sub maioribus regionibus comprehenduntur, ut
2. Ista' u. '' te sui trix' Opa, Asia, vel Africa. IEx quibus omnibus, licci
si . h. i . ' ' parua, dc magna regio 1 semper ab uno capite rcgatur, Lil colico C hcilio u indeque proprie regiones appellatae, tamen malim , tamaiores non temper, nec necessario ed ex accideti, viii capiti subsunt, ac in unum Regem perueneriit, licet aliquae ipsarum, i ita perpetuo sint unitς, k ut nulla ratio' i ane, ab una corona, ct capite supremo segregari,& separari, ac diuidi valeant ut Cathalonia, Valentia, necno Sicilia, Insulς Baleares ac regnum Sas liniae,a regia Aragonum corona. Nauarra, ct Cranata a regno Castellae: nccnon Calles la a regno Legionis. Secundo sumitur territorium, pro uniuersitate agrorum, intra fines alicuius regionis costitutor i. ideo 'territorium appcllatum, i quod ab eis territos hostes
fugassent, hi, qui patrio solo relicto, vel vi, vel sponte nouas sed cf qucreicti& hoc senilis statuitur,sundique re-
v si, rus in claui reuia gionibus diuiduntur: quo sensu, territorium causam
pri li , fa . dom ij respicit, quod aliud i appellatur ' altum. a - 1 s
de iei, die ito & sa- liud bilum: rursus aliud iurisdictionis,aliud rerum per
in l. i. b glose .de bono tinentium ad communitatem iure uniuerletatis,&aliud
xum ppe ', particulare singuloru: & hinc cst, x quod duo possunt. habere
Hispaniae ad eoncilium apud Lucum habitum. pa
ri is t. in fin.Z ut ita lib. i. annal c. et . in Gallias Loaili a late &eleranter resistens in notis ad praedictum concilium apud Lucum, radilla in historia ecclesiastica Hispani , -' centu. .ca pi. s. quinque sedes Me tropolitanas antiquas. &
243쪽
habere dominium directum alter in uniuerso, alter in Y Alm 1 consi num. sagularibus locis,nec in conuenit, quod Dominus hex :. i',
habeat altum,&supremum dominium totius Reunt, p id ini. u. 3 C. vii
respectu uniuersitatis maioris,&magnae regionis, 1 proxime, num i q. ro. &
hoc dicitur dominium maius, & quod Barones, respectu suorum castrorum,sint quoque domini altodiale sal
beri,& absoluti, cum respectu uniuersitatis agrorum, intra fines alicuius magnae regionis constitutorum, qui sin
gulis hominibus illic inhabitantibus, sura; distributi, po
st dominium penes priuatum, uno ex duobus modis existere,aut iure seudi,& tunc dominium directum uniuersi est penes Regem inscudanter , α & dominium utile maius penes Baronem, cui tale castrum est da tum in seudum, singulorum vero agrorum dominium
directum, penes uniusculusquξ eorum legitimos posset fores, absq; eo quod in singulis rebus alium dominum , utile, vel directum agnoscant. Atque ita intelli gendi sunt nostri Doctores, dicentes, quod seu da, in. Regno Apuliae existentia, sint de directo dominio ne
sis, licet ipsa maior uniuersitas, id est, totum Regnum sit seu dato Ecclesian Unde si Barones acceperunt castra
a Rege iure allo dij,tunc, licet sub eius suprema iurisdi ctione, de Maiestate Regia sint, tamen illorum dominiudirectum maius, respectu uniuersitatis, habet, ut Barones qui illa possident: is cum longe diuersum sit, habere dominium terrarum , & h abere earum iurisdictionem, quia dominium nihil commune habet cum iurisdictione, a licet Couarruvias b dominium iurisdiei onis appellet, quod diuersum est ab eius exercitio: e quo casu eius vastalli, in tali c liro habitantes, habebunt
dominium utile, respectu uniuersi, sed directum minus, singulorum agro rum, qui ab eis possidentur, nisi tales agros acceperint a Baronibus in emphi te usim, aut censum; quo casu tantum dominium utile illoria habebunt.
His praemiliis dicendum est, quod si primo modo sumatur maioria, ' ac 7 7 suprema potestas, liue loquamur in supremo Principe Ecclesiastico, cuius territorium, quo ad Ecclesiastica, & spiritualia, ad totum terratum orbem extendi tur, quia est vicarius Dei in terris, & ideo, sicut Dci potestatem nemo potest esto gere, ita nec eius Vicari j, nec ulla praescriptio, vel remissio . Operari poterit, ut quis, quoad Ecclesiastica, & spiritualia , in finem supernatura
Burgos de Par in prohe. l. Tauci numeris V, facit tex.in ς. item si quis, ubi not. Dald .eol fi. tit . qui b.
244쪽
naturalem Rom. Pum is i non subsit; u qui . irino nec ipscia et Roman. Ponti sex ius hoc supinio tali, tibi ulla ratione tollere valc t. elia supremis Principibus secularibus, o quorum territorium, i suorum suoium fini
bus continetur, quoad temporalia idciri dicendum est,
ut ab eis supica a potetias, & maioria squar solitia sub-llantialis, & eslcntialis est maicuatis Regia: separari nequeat, fimo sit impol sibile, aliquem cisc in Regno, &
de Regi lo ex Orplum, et exemptum ab hac potestate, quia i cx Regia contradicit , g Sipsa natui a docuit, b in qualibet bene instituta ne i lib. um D tantum dei creesse caput, quod membra sequantur, S cui obcdiant.
Hinc fit, quod tum hoc ius Regium sit inabdicabile 1
Rege, licet ipse conccuerit alicui castrum, sub quacum que latissima forma, ctiam si asserat, in cum transscrre omnem tuam potcstatem, iurisdictionem, & Regalia,&merum, & mixtum imperium, & quodcumque aliud ius, quod ipse in tali castro habet, vel habere potest, adhuc non cente bitur concessse, cetiam litalam con cestionem iuramento confirmasset i hoc ius Regium
.ibus in D ct . p κ0 s premum, quod, ut dixi, a X egia Corona est ins
245쪽
parabile, k &a Rege ullo in do alienari nequit, quia z raeit Megatus,e deos lex a principio resistit tali contractui, circa translatio nem Maioriar,&ideo etiam iuramen tu adiς tumlpi - - militari, lib. ix. Mium itur per sallacias extortum; neque etiam regalia illa ' . otic maiora, in signum supremς potet latis, eidem compe num i t. Atilitentia, quae lege Regia, in Regni crectione ad se, & ma hues hii sol is eoiores suos suerunt translata, quae, iura maiestatis pro sexum i tu det
pria, nuncupantur: ex eo quod in eis Potiit maum supre- dulgentiam, glo.vo .n. r.
ma pote itis, & dignitas Principis relucet, person ς li et
Principis, eiusque ollibus adlicrent, & tanquam per- secundo,num,s .ibi. Item sonatissima, eius coronae sunt annexa ;M de quibus po- Picit dici, quod Papinianus,' aliud agens, dicebat, me- mvir. Laudens. de Princi-
rum Imperium, quod lege, intelligo Regia, perAntho - 'ost α' ἡ . c
noma iam datur, non posse transire, quia reseruata in 't num. r. vol. 3. bosius
signum supremae potestatis non tranunt nisi dicatur, b. rq ἡ '
V M addit, ted Paulus notat Imperius uod iurisdictio ς' L .nu- . tac C. t. ni coligi et transii re, hoc est, quae iure Magi liratus com- hum. ri hapetunt, etiam si meri Imperii sint, alteri mandari pos- ς R' num ' - 'i
sun et, quoad exercitium, cum in iurisdictione no solum & i , C. de tulit dict. om. inii t notio, ν hoc est, causae cognitio , sed etiam Impeia i dic surnus Uni 7. n. Haria, Ioceit, viris executio, per se, vel per ali OS, elus &cons. Oo.nu et
nomine facienda : quae licet Magistratus, qui legibus
sub unt, alteri mandari nequeant, lege prohibente, q ta Nattaconi. et s. numio. men Princeps, legibus solutus, illa alteri mandare potet , ἡ nihil de sua maiestate diminuendo, a se abdicania tu i . &in authentis a Ma
do, & in alium quemquam transferendo: sed semper, i,
246쪽
Angel. in l. prohibere, .sed si permiserit, nn . . ff.
quaatum cumque alteri mandet iurisdictionem , rese uamlo pcnes se iurisdictionem illam sui scinam, de qua dicebat Bald. quod non est in marsupio Principis, nccpotcst laabere urbem venalem, & tibi parem in Rcgno cieare, t atque ita respectu x niuersi, o luprema iurisdi- I9ctio, &obcdientia a priuato praescribi nequeunt,ctiam praescriptione immemoriali, i, licet non desint contrarium sentientcs,N quia nec capax est,ut haec ab eo possideri vale aut, Ssi aliquis illa possideret seu per dicere- r cise in mala silc,quia lex resistit, & quando ius restasiit potest semper allegari mala fidcs aduersus tempus ut cumque longissamum. γ Imo cum. Regnum sit indi u pi uisibile, a nec priuilegio,nec pacto, ab ipsom et Plancia ι
quod vi aut xiam. Aibaxo pe se premo cum subdito inito, poterunt haec tran ser
c I . ri, priuatiue ad Pi ncipem , in derogationem suae supe- ,
Per x m. de iur si c.'ib rioritatis, & aut uitatis sonarchic ς prςiudicis: licet iu possit, I ' orita risdictionem in iorem,non sit in conueniens,aliquat in respon pro Qppi ς O priuatiue ita transferri, ut ad cum ampliu pcr ap
parte dicti oppidi, nu. s. pellationem, vel recursum non refuat, a tamen e quae
ih. '' ' 'η ad decorem dignitatis Regiae sunt necessaria, ut supre- .
T vero eons. nu. . ma iurisdictio, cic obedientia, priuatiue, transferri ne-
vol. i de alii relati a M Queunt. ta de iurisdiet. . par. casa ri
247쪽
queunt. b Quod si de facto, priuilegiis , vel pacto sue- v Tvom. Grmat .voto trunt translata, poterit illud pactum, seu priuilegium
Princeps pro libito reuocare, imo rescindere debebit, duob se' Gail. quia cum Regnum sit quodam corpus sphqricum, uti igniticat Corona, & per consequens omnium persea iv N pol.ctissimum,deforme redderetur, si ab eo quaelibet pars,
ctiam minima, ausciretur, quae ad decorem di nitatis tu I. R. Igne in i do
llegiar esset necessaria, & esset ut jnquit Baldus d homi
cida suae dignitatis talia concedens. Et ita fuit reuelatu ti0.i' r Oi Beatae Brixitς, e non licere Regi in praeiuditium successoris, Regnum diuidere, nec eius partem notabilem ita alienare,ut successor illam reuocare non possit. Respectu certς rei, personae, vel actus, poterunt aliqua Principi reseruata,in signum uniuersalis, S supremae iurisdictionis, vel ab eo concedi,vel ab inserioribus M.=art l. lol. non tempore immemoriali praescribi: excepta tamen semia podii an mer, a , .l α
per superioritate, & obedientia, quς ut diximus) sua
mam potestatem, S iurisdictionem ex con cessione, vel 2 ., 2 ἡ c d se
praescriptione adquiret,sed tantum facultatem, ad actus uitu u . vero onis expediendos,&habendos cffectus ex tali potestate re- valle dela Cerda ι. a sussultantehab eam radicitus habente communicata, qua M. ς' i de
prima eorum caula penes Principem supremum po- os pro oppido de Mula, tentius resideat,ac remaneat, ex eaque, non priuatiue, leu cumulatiue,in dubio ad inferiores,in suis locis, seu Nisag cent. s. obserit.t. castris, tanquam ad causis secundas, potestas talia e G-ciendi emanauerit: g vel supremi Principis concessio- nu. i. de Surd, cousti m
248쪽
ne,& priuilegio,&vsuali consuetudine, spatio tanti te
poris , cuius in iiij memoria non extet, in contrarium praescripta; sed aliqui, o nec non aliquae ciuitates,terri-Laotorium liberum, ab omni recognitione superioritatis,& obedientiae, usui parunt S conscruant, ac tanquam
α . num. ας. Falbus de Vicarij perpetui imperio, vel alterius Principis lupre
y ... ni . mi 0nrra quorum magnam regionem, tale corum terri
num. .vol. t. Aymon, On torium, ac parua regio constituta, ac sita eli regalia tu
eis: ip ..is ra exercent. Non quod cx hoc supremam potestatem
fit. s. num . it. Rotan d. acquisierint, quam Principes magnς regionis domini, ut supra dictum est a se abdicare non potuerunt, &E
coni. 20.nu. xv. vol. i An- cet quoad suos subditos illam habere videantur, i tame
pto, lib. r. q. ai. .cail. cum illam uniuersalem ex qua maiestas oritur non ha-
beant,no Maiestatis, sed Excellentic, vel Dominationis titulo decorantur, vel etiam Altitudinis, hi qui Maiest ii proximi sunt, habent tamen supremi potestatis essectus expediendi facultatem. l. Nec mirum, cum sons ' Σ 1 originarius omnium iurisdictionum sit conluetudo, easque posse tribuere, notissimum sit. l Et hoc non so
lum procedit, quoad iurisdictionem ordinariam, sed
249쪽
etiam quoad imperiosa, altam,&basia, m quae iurisdictione brachii re ii importat, is quia habet vim priuilegij, occisi a supremo Principe, & cu eo perii omnia ad quatur Si vero secudo modo sumatur j territori uisu prema6: ho
leuas, bene potest in seriori subdito, priuatoq; compctere, intra fines alicuius castri, vel loci, quae sub P. incipis supremi magna regione sint coprehensa:&hoc respectu aliquoru effectuu ex ea resultatili,dumodo eius suprema iurisdictione agnoscant: nam quavis Baroniae sint quς da prouinciolae, o habe int l, sua regimina,&iurisdietione per M Cephal. consis , cum tamen eamn Oiure proprio, sed usurpatam seu M'η l cons. i p si xip a habuerint; maioria,&supremi capiti, potest, '' ' te, quam praescribere no potuerui, tam respectu sui re inciurisdictionis,quam supremi domini j agnoscere te netur, alias essent acephall,licet talis eo cuprςscriptione usurpata potestis, plures maiori et effect' producat, tu ,ru prcscriptio, vel a Principe supremo facta c6cellio,ita piora p. long. i in t quam odiosa,erit restringe la,ut solii id ceseatur pre- η id ς' '. iupone v
scriptu, quod posscstum,&solu id coccii iam quod priui iube . si ' h. hii
legio expressum sucrit: nec ex prcscriptione, seu coccisio ne specieris, seu esse tuta sumi potest validii argumentia, ad prcscriptione seu cocellione generis &caul , p utputa, si aliquis ius legitima di, aut crea di notarios prςscrip serit,cu creatio notarior usit de regalibus, it prout prς scripserui ἡ Barones,& aliquae uniuersitates s in regno
Aragonii ius crea di notarios ad coticie tu in lirum eta intra suu territoriu):tame,no ex hoc, ad caeteroria iuri u res iliu pr scriptione inferretur, quo sensu aliqui viri do- tu pit. cum p. o. iiiiiiiii noli ros Barones appellar ut regulos. su admo- i)ςii O, de fide instrumen:
dum Caesar, tui nobilesGallorii, quod in vassallos habe s , ' ' ret vitae, necisq; potestate,eode nomine codecorauit, ac , ' in latum hoc aliquibus,adulandi gratia, fulci lassum. ut
udierint, sibi licere, intra suum minimum territo . .s ''
rium, ea omnia, quae Regi, intra maximum , alio .iit decor .cisa si που
ne supremat potestatis licent. Quod, quam falsum
sit, nemo est qui non videat, cum iura. quae in Regere- R s t. lac . ci on. galia sunt , si ad priuatum perueniant, iam non pol - s' est ilia lint regalia appellari, alias esset maxime monstruo- φψ iti V pii iii legium se .
sum , in eodem corpore plura capita, atque in is
tra Vnam magnam recionem plures suorem os Prin- p ' ii, i, titu. interpie
250쪽
T ractatuscipes reperiri: quod enim j Castrensis, i &alij Do
ctores tradunt, de Principe inferiore , habente supremam potestatem, S iura imperij, ait magnos Duces. Marchiones,& Comites, qui Principes appellanturis superiorem, de iure, vel de foto non recognoscentes, aut ad alios, qui cisi se cognoscant Pontilicem, aut Caesarem, corum tamen Vicaris perpetui sunt, referri de bet: ae quia licet eorum paruum sit territorium, tamen in eo non recognoscunt aliquem, in superiorem, ratione iurisdictionis. α domini j, nec enim eli vis facienda in nomine, an appellentur, Duces, MarchioneS,Comites, seu Barones, sed in qualitate regiminis, ac magni itidine po. citatis: potiusq; considerandi sunt, realitate inspecta, quam nudis rerum vocabulis. γ Nec contradicit, quod supremam potestatem quis habeat in aliquo territorio , licet, ratione seu dis anci , alteri fidelitatem spodeat,in lignumque illius aliquid annuatim prς- stet, ut exemplificat Socinus Iunior in Rege nostro, quem refert singulis annis, pro in uestitura Regni Neapolitani , unam equincam albam Romano Pontifici tribucre : idemque procedit in quibuscumque alijs, perpetuo in uel litis de aliquo cailro,vel oppido, ab Imperatore,vel Papa, seu alio supremo Principe. a Nec enim deterioris debet esse cCnditionis, quod, ratione inuestiturae, Caesarem, vel Papam superiorem recognossicant, quam essent, si de facto a recognictione te sul)traxerint. Vnde in his omnibus verit cari poterit de-
respons. pro regi O, 3 par. ciso
ros de iure non scripto, lib.Σ. cap. i. dc i. noster Martinus Monter idoctis. smus supremi Aragonum Consilii olim Reeens de
Carpanus in pissatio ue ad statuia Mediola ni , a numero s . cum sequeri.
V cap. i.de prohibit. u. alienat .per sedericii bi, a Plincibus lialteis, si xtinui de regalibuib. i. c. .