장음표시 사용
271쪽
itatis filii, primi, Regis ingrcsius,nuptiarum, vel pacis c si alio supremo Principe habitae, dc f derii initi, aut tem poro Paschali, quum est, quod D. Rex veni in delictorum,&remissionem criminum tribuat, maxime,si illa atrocia non sint,& iam,diuturnitate temporis et psi, a. memoria hominum quasi abolita sint. Ex eodem principio prouenit, quod restitutio famae, & honoris ad Re-sem spectet. Quarto ex eodem sonte promanat, ut ad eum solum
spectet sentenrias criminales exequi,& commutare; re legatosque in Insulas ad alias transferre; ac condemnatis ad carcerem locum carceris assignare. Et hoc scia-,6 su, j quatenus merum imperium a I. C. t appellatur potetias gladi ad animaduertendum in facinorosos homines,& ad executionem refertur, non est incognitum in
Aragonia: imo hac ratione intelligitur sorus t disponens is quod Iustitiet, & exicinae corporum, de membrorum specialiter sunt, & spectant ad D. Regem,& ad suos baiulos. Et hoc significat gladium illud evagina tum, ' ac nudum, & eleuatum, quod vidimus ante D.
. nostrum Regem anno i 199. in eius felici, de solemni in
gressu in hac ciuitate Caesaraugustae, portasse D. Gabrielem de Alagon Comitem de Sa lago, tanquam Camartengum Regis Aragonum, quod etiam lantiae ducitur ante Ducem, & in ciuitatibus, Lucς ante Confato nerium, & Mantuat ante Capitaneum Iustiti Sed alii eius supremς iurisdictionis, &potestatis argumentum esse tradunt, & ideo ante Ducem Venetorum non portari nudum,sed vagina tectum, ad significandu non esse sui arbitri j penitus totam Rempub. sed subsequen- tis 5en torii: ordinis summam esse potes larem, quod etiam Consulum xonaanorum praeligati fasces prcnotabant.
Quinto ex eadem suprema iurisdictione prouenit, ut ille solus, in duobus eius supremis tribunalibus, Regiae Audientiς, de curiae Iustitit Aragonum, sit Iudex com- 2 Petens, in causis Vniuersitatum,&nobiliti, γ&Dominψrum vastallorum,seu alicuius castri, quod intellige
0 .l abolitis. t. cum f. se ff. ad Turpil. l. nemo de incipι. C. de Episcop. audie n. i. ob diem. i polia
y riarum te solui. t. par. cap. t. num. 1 i. Afflictis
unico. tit. de iurisdiction. . obserit. Item notandum. de ν riuileg. militum. Diada. Pereat lib. 3. ordinat. tit. a. ui .rIOscalos que appellaten, in fimae linus an pleus lib.t l. semestrium cap. r. p. 33 D.& seq. lib. t r.eap. .pa.
Υ Obseruan. Item nobi lis,obser. Itein nobilium,& obseruan in causis, titide soro competa Birdaxide ossic. Gubernato. q. s. num ν s.& seq. t o. Z obseruan.ltem s ara turda α.tit. de solo eo in yet. obseruan. Sciendum de salua infati. saeie n. Molin invetb. Domini I corusr. vers. i. de seq. Vbi
272쪽
si habeant vasi allos, seu castra in Legno nihil enim i ac Ti, terest, quod habeant extra Regnum. Idem in non ha- ' us , . . bentibus Aragonum Nobilitatem, sed alterius Prouin-ν. b i. h. :ν hu . ciae:dicendum esse crederem,cum ponit quis esse no-ao . Giui rς xyr a iii - . bilis in sua patria. & non in Arago nia . cum nobilitas Aragonum in multis, cum nobilitate aliarum Prouin verbo mors, ' clarum non conueniat, & faciat ordinem, seu stamentum distinctum ab ordine, & stamento infantionum, . c' . .: ', is S militum, quorum nobilitas prope in toto orbe est
i Portoles inscholii, ad communis, & nota. at tamen ista Aragonum nobilitas
in multis'annomala, & quod dicit noster Molinus, . num b mortem D. Ioannis de Fuxo suisse habitam pron z. t.: . . . : zi toria non est mirum, quia licet origine esset Franci ge-
so. in L . num. D na, tamen erat nobilis, & Richus homo in Regno,
s. dominus villae de Maelia,& multae illustrissimet domus, ino, Nubiix ,' & samiliae aliarum Prouinciarum, a Magnatibus nostri
Verbo Domini Vitullo. Regni Originem ducunt, quas inter nobiles Regni rςl-
ἴδε ,. c. i. v. s.. isty ς 00n dubitarem: Hoc est unum ex singularibus, acordi ii .. pr cipuis priuilegijs, quibus fruuntur nobiles, & vni- in foeessu ρω . M. uςisi xς Rςgni, cui nec etiam volentes) renuntiareri, Asti icti vini Monti. possunt, & alterius inferioris Iudicis iurisdictioni se sub
soai. contra Georgium de Sio , diei
th: . . , . remitti.ς Quod etiam procedit in causis 4 criminalibus 1 rςt i a primi ei si v Insantionum, in locis Baronum inhabitantium: quia ubicumque morentur, &sint populati, sempei aegis sunt illi; & qui priuilegio insantionum fruuntur, licet alias non essent infantiones sanguinis, S generis, Vnde si caperetur criminaliter infantio in locis Dominorum ab illorum ossicialibus, & vhra debitum detineretur, ibique petitio criminalis etiam intra tempus sori offerretur, & ab insantio ne admitteretur, liberandus demum veniret per viam priuilegiatam, ac si pulla petitio oblata fuisset, ut fuit de sum in Curia D. Iustitit Ara - num. Caetera omnia, quae a suprema iurisdictione oriuntur,experiri potς hi Per D. .egem Aragonuin, si eorum ortui, & productioni leges
die i,. Februarii, o dicta suprema tribunalia debent secundum sorum
273쪽
De effectibus ex supremo dominio resultantibus, & quis sit illorum xsis, & secundum leges reg-
I V, imponendi e/bellas, med i Iaseu tria buta ad maioriam, supremo potesate pertinet. i. . Gabellae indieaὰ a Principe supremo quam dodi erant a collectis aluersitatis inter a icinos; cr an teneantur clerici contribue-
Tribatum capitis', γ ligat quid sint, an Olenici σ infantiones illa seluere te
In γ ligalium oe tributorum solutione, es exemptione .co uetudo semper attendenda est, Regum octagonum pote us is imponendis, ,el exigendis tributis, vestigali sit his, an aris Aean re trifiasit. 6.
Immunitas a quibus concedi possit. 7.
V salli domini Regis an ineatuν eius familiares hospitare. S. Exempli tenentur onus h stiti, subire soluta
Ius con secundi legibus regni in Craunia limi
Montes publici in dominium Ruis fucrunt Ie
Montes fuerunt conce si a niuersitatibus a Zege in dotem. ia. Quae e dos data a Redibus uniuersitatibus, dicatur dos pro sed tria. iJ. Vniuersitate de trucia ad quem pertineant mπre, ipsius Vi uersitatis. I . a re luamur censualia, et debita intuerisitatis illa destrues a. l . 2O. 22. niuersiai quot modis contingar dest ut , e Arni. 16.i9. 21. 23. Universitas quan o dicatur delinquere, qua dupingulares ipsius. 37. Vnruersitate de leucia i resciatur, mel de no-W3 aediscetur, an in omnibus m per omnia a hue C passive successat in loca primae.
Dosa post constituere dominus sex iapraeiudicium iuris p ceu 3 competentis a foro, o et ex pasta. 23. Parna a foras tuta an possit augeri per . vii
num Regem in constitutione des c. 26. . Dominus Rex an possit is bere extrahi a Regna triticum,oleum, alia. poenam impo
antes omnes regni exceptis debebis priuilegi tis fiunt indefensi civibus ciuitatis Caesaraugustae priuilegio Ae is sensi ir. sabnae atqtiem pectineant in regno, et quid de ,niuersitatibus , quibus ex priuilegi Ῥel praescripti ne immemoriali,libertas Ῥ: di ale quo telint concelsi e p. 29. Mineria eu metallorum sodine an pertineantia dominum A egem, ratione alti et v emi minj. JO. Viae publicae hodie regales appellatur, tribus cocu rmb', inqua d erat a icis et plateis
D. Rex concedit immunitate solueu i pedagi
eri aut in territorio Barcinum. 3
Flumina publica pes an ad D. Aegem. 37. 1fumine publico considera tur tria. propriἡ-ras,tur tricho, et a fus; o prima regalia sunt. ., . Molendina et pos ast in in abricari sine licti tia Principis influmine pustro, et albessi hia
274쪽
Ferdinandus Catholicus Rex noster quomodo diui erit aquam pro laentem exflumineor ba . . fonte de a uel, 32.
Uraternitas mercatorum curare tenetur,
Reris ciae iam a nauirantibus exi
In Aragonia inuati A Junt contractus , nisi
celebrentur cum maneta Iaccensλ nec n. t ri sine poena pessunt in frumenta contra-ESuurn ctim alia moneta conficere, ε . Morabet: nam , beu monetaticum clua ratio oesoluatur in Aragonia; quid in hos. Baeonum, Ecclesiae, qS.
Moneta quar c aptelletur, 6. Tria pubstanti glia , xt moneta si pio ba. 47 Imaginis Philippi in moneta impressae, meminit noster Ulpianus, 8. Philippus dicebatur primus Impe, or christia
Bona τacantia ad Regem rationc supremi δε- mini, expectant; cir ciuibus modis psim dici macantia, si . Haereditas quae aufertur tanquam ab indigno, CP caduca, et in causa caduci quae diceretur. ad quem pertineat, x. Bona amissa, et ex nauseagiis in mari a naui tantibus emisse, ius p t, 33. Thesaurus repertus ad ciuemspia et tam de iure, quam in Aragonia. Terrae inculte, quae ira derelidi ot habitae, ad quem perti eσηt,
gat , 64. Faedus in ινε cum infidelibus, an licear, cf. cade mas literarias eruere ai Argem re . fiat. ω Coaraetusiana , Osic sis, s lamantina, Complurensis, ac Valenti na et Ille densis ita sistanta celeberrimae, de illarum .rigine, O a liquita te. 66. Rex Aragmum an psit petere rationem distributionis bureum patrimontabum re rit m ab uniustatibus ret , 67. Z Menbura, pondera a quibus signanda. 68 Sa s conductus ecuritates, i salua gu-dias concedere , ad maiorio spectat, quae sit inier ista d crimen , T lysi
275쪽
lia, ubi Salicet nil m. r. l. 1 Onou. vecti
' X suprema potestate, respectu dominij, plures e- solenta, C. tiam oriuntur cliectus; quorum aliqui sublati, ali defund. iiiiii reoph. l. si
qui vero nostris legibus limitati , & restricti sue I re: ut iust imponendi publicas functiones, vectiga- lia, & indicendi collectas; a non intelligendo de illis, et i quae non iure superioritatis, sed priuata authoritate,& communi decreto, ab aliqua communitate, vel vicinia. ob necessitatem communem illorum, qui collectan in temp-n .iudic.cap. t
. tur quae vulgo compartimient s appcllantur) b d solent ta
' imponi vel ob causam alicuius publicae utilitatis, vel ne creen tius de Repub li., cellitatis,politiam, de ornatum ciuitatis cocernente , consi ir num. 2. Soein.
in quibus etia Clerici,& Infantiones tenetur cotribuere etia si tali utilitati se vellere nutiare proclament, ); sis
Quia cum utili as, in his, ad eos tanquam ad ciues exicn- s
datur, non sunt exempli,sed communi caeterorum ciuiu lo Princi . ul, .i t. s. ost
iure V i debent, & uniuersitatis statutum ei β praeiudi h. cat, d cum sint &ipsi ut supra diximus , & pars, & ponenseollecta . R in membra uniuersitatis, licet sint membra priuilegiata.
276쪽
comtuentat. Reipublieae Romanae. lib. .cap i 3 .pet tota p z. ias. M 3. R se quen
a de qui His i te rori Sed de illis loquor, quae publica.& suprema authorita- 'i,f. a te inducuntur, e & a subditis Principi supremo soluuntur, pol quam in eum lege regia iura Reipublicς suerunt translata; f ve atione capitis, j v teli in Arago nia tributum illud,quod appellatur et marauedi,quod in Castella monia orera dicitur, & illud quod a nostris api Ut ... pellarur vitatio a quo capitis tributo Clerici omni-
sancti, i. C.de sacros audi. no sunt exempti, ta liberi; h vel ratione agrorum,scii so
li poseis; i quo Clericos non cise exempto aliqui tra'
pro capitibus, Ede mune duiri, i maxime si iam tale onus rebus esset infixu, M an
, pituiter x .n. io, tentia multi iuris canonici authoritate recedunt. ex in
his oneribus, quae non pacto,sed lege generali rebus im
quam de ceni ..in ε .i.pla ponuntur, cx mutatione domini t riuilestiati, cacmp
eet, ubi glos. C de sacros. V. . . . . - . - . . P . V
Eeelel. Obadilla in poli. Uonem locum habere cotendunt. vel ratione mercium,
b hab ibi. iii x gςΠς alii tu,quae in nostro regno ab omnib' indistinxaptim Balen uela tu de cte soluuntur, Pectigal appellabutur, quamuis ad crarius: populi Aragonensis pertineat: S. carneragium, quod a transeuntibus cum ganatis in aliquibus locis regni solet exigi, in cit illud Armandiae regale, quod aliqui in te pretantur, vectigal,ex armentis animalium pendendum,licet alij ad vectigal ex licentia fabricandi arma referant, cum armentaria publica, idest locus, m quo ar-oitu. nume ob ma, seu tormenta bellica , gal , seu naucs fabrican- lux de cl:uso vii u- cl u' tur.& conseruantur, qui reiana, seu Ta cana vo-
ira de potestate Plinei- catur, n Principi superiori , tanquam regalia com
petere asserant, quemadmodum di per portum, &
mi. i.sursatus confit. i 3c ripaticam, Q intcr regalia enumerata, communi--
277쪽
hiter Doctores interpretantur, intelligi vectigal, quod ' Petra de potestate . in
per transitum in portu, seu ripa ;ves pro ij quae in por- d i
tum, seu ripam trahuntur, soluit pr: vel ratione contra- teres .cousi tot ni M. u. ctus celebrati; quae omnia vectigalium appellat: Onet co num .io. suidus cosicis
prehenduntur. In quoi uim exactione, & solutione
s emper consu doeii attendenda, , nec eximendi aliqui quantumuis priuilegiati , quos solucre consue uisse constet. Et ita intelligenda sunt verba beati Pauli ,3 afferentis: R est ite ei do omnibus debita, cui tributum, tri batum; cui laec 2M, mectigal. Cum impostibile sit sine Di i quibu, id de his Rempublicam conseruari; cum quies gentium sine armis,nec arma sine stipendiis, nec stipendia sine vecti- num. . di dispura. γ .nu
galibus, ct tributi: quod ius, j licet 3liqui volue
s rint esse effectum supremae iurisdictionis, s tamen ve- si ςς . si ur. E ;. c. i
rius existimo in signum supremi, &alii dominij com
petere. t In quo etiam ampli sima Re i noliri, Ara li, i c. i. gonum competeret potestas, tanquam lupremo regni t mchoki. lib. t. ρho' Monarche, cit domino. si non foris, & lcgabus re niis I reperiretur limitata: u hocque est unum ex quatuor A collect x. .c. i. n. i. ω
regni potissizais priuilegiis reseruatis, super quibus aliquid disponi, vel nouari nequit, nisi assentientibus omnibus in curia assilientibus, nemine discrepante. v Iu re γ etia noua vectigalia institiai, vel vetera augeri, sol, publica utilitatem,vel maxima,&vrgente nece ista- te erat prohibitu, a quibus si ad ςrari ut egis pertin atab eo; - quod si ad crariu populi,a curia, a illa representate immunitas coccdi potest, sicut ab uniuei sitate s cx
278쪽
Tractat ascausa a comparti mentis per eam inter vicinos distributi S.
Secundo,cum illi cui competit ius imponendi colectam, competat etiam ius hospitij: e hinc est, quod j co apellantur subditi,& vasa: i hospitare iamiliares &do-
C Bald .in l. obseruare, fide os e. Armoneonsi. Ios n. t. D For. ut familiares. Scdomestici, Moli vel b. Libertates egni,solio aio. de vel b. Rex versic de re .lerita: is domino Regi, ita
lle si . 6s v rudi hi oonia a soluta mei cede, seu pretio fieri debet, &so lent Iurati ullus ciuitatis, vel 'illae ad quam Rex est ve- turi S, concomitare mensores, qui posenta res domi
ni Regis vulgo vocantur, & apponere signum hospitij in ianuis cuiusque domus: quod ii aliquis deleverit, ut fallarius tenetur & licet multς iurissum ς obtentς re
periantur a Curia domini Iustitis Aragonum, in bibetur. ne qgis Infantio, vel imiles inuitus cogi posse
i'. hi sit ad hospitandum; tamen hoc cii intelligendum gra-
quenti b. te Cttam exempti tenebuntur iubare. e . a ratione si it ac u crito,ex eodem supremo dominio competit Re
fatus ad instantiam pro- . . . ' i . .ς
cui toris Escalis . anno bi iuris confitcandi, ac confiscationes: f legibus nostri
i uis tancti oannis sero dum exccpto casu criminis telς maiestatis diuinς, &hu naino hodie abolitum esse,tradunt nostri Doctores h. iii s s. hoc ex eo sui , Multoque magis hoc ius restitutum reperitur, quan misi ibi tatae hori is do iuru bona ausci ab alitur ab aliquo tanquam indis contemp:um , sed iusta no, de fisco ecfferebantur: in Aragonia vero non fisco,
279쪽
ga filio eius sporio praetudebati: haeredes ab inte- fato propter tacitam piς stuavi silem avocare ad s. bona dicio filio spurio restituta qui s probafient
serunt Domini de xegio consilio.
Quarto ex eadem ratione ad eius dominium perti- V iς , super apprehens . nent montes publici; i qui postquam, Reaia lege, po- Raea insiluisset haeredo
pulus in eum suprema in potestitem domini j,sicut,& iu ' . i , risdictionis trant tulit, Regij cςperimi appcllari, qui u' hinoum dedis pc, Regum beneficio, & liberalitate alicui ciuitati, vel f 'o Q
communitati ruerunt concelli, dotando eas termino- sit iument Ioanai deli nartini las lignatione, i sicut decet patrem dotem, es ali menta si ijs tribuere. k Vt sunt illi, qui ci nostra Caesarau- uitio a ciuitate hodie possidetur,ex donatione Raymudi, Comitis Barchi nonae, Petronillςq; Regis stam iri si
rum filio, fuit confirmata. Si ergo montes, pascua,& su - um,' seretius dic, is initia ad dominium oppidorum, & x niuersitatum, ex 'io. α euci .uleis dotatione Re ia, tanquam patrum Reipub. competit ς', quit, Vt indigata tanquam dos I prosectitia extimari debent, ita, ut quς- Noster sest deei tu.
madmodum dos prosectitia, mortua filia, ad patrem regreditur, inciusque personam consolidatur, i sicut &id, quod habebat filius ex castrensi peculio, in patrem,
mortuo filio ab intestato, consolidabatur, in Ita deliructa uniuersitate, & diruto oppido, resoluto Concilio, u& quali de si uncta villa, vel ciuitate ad D. Regem rcucr Ludovie. dedititetur, in locis regalibus Regni, & in ali , ad eorum dominum temporalem. Sed dubium est, an talis consoli- a patre, ubi
datio, facta ex destructione uniuersitatis, sat libera i ab M
oneribus censualium, & debitorum, quae talis uniuer- 4ς it is decollat. bonor.
sitas contraxerat3 Et videtur respondet dum, prima Ia- -rim l .s filiis
cie, quod sic: quia licet uniuersitas esset domina mon
ilium erat resolubile ad vitam dictae uniuersitatis, ita ut ea destructa, de extincta deuolueretur ad primum dominum, a quo illa accepito absque onere debitorum, &
dealbit . . in fin. Κ i. qui liberos, is . de iit. nupcta .cap. cum iraberet. de eo qui dux. in nratrimonio. i dos a patre, ubi Doctor. . lolut irati m. dotera. st solui. mali. Abb. in eas .iin de dou. t. inter
280쪽
P l vectigal. me piet '. censualium, cum resoluto iure debitoris i csoluaturius creditoris, ta resoluto iure usuari j,vel usui rudicari j. re cui via in so. quem soluantui obligationes, ab cis : p quc madmodum d isti sti Eii: T. videmus, quod licet successor maioratus sit dominus, ct pit: tamen obsilationes ab co factae, eius vita finita rcsol-
concor . per Ciuid. tiuntur: ν nec nouum xii, Ut dicatur res alicuius, etiam
o imon ide Mi v ii illa in qua tantum habet usum, vel usum fructu,vel aliud si sub eonditione. E qui ius, fimo lς pe dominium pro praecinisci ita accipitur.& a qui b. Ant0' G'M ' - Breuiter igitur,& qua potero claritate ,resecatis supcr
fluis, mei instituti fine prosequens, in hac latissima materia resolutive dili inguendum cst. Quod aut oppidum destruitur,o uniuersitas per ij t Job delictum ab unituersitate commissum, puta si Rectorum mandato, pullato tintinnabulo . habita deliberatione in concilio, loco so
R Tei ibi DD. in c. r. de solui. & e. quod qui bus ara ae fideius cap expr,sentium, de pignore.
lito celebrato, & leuato vexillo ad crimen rebellionis pr iit 'nam si turmatim homines univcrsitatis it En de Ni a. dii ituri e lib. lud commisierint non dicetur univcrsitate deliquii se,'' homines p rticularcs illius uniuersitatis, ut i iugu-3 l talem, n asside bat e los,no ut v situ ei sos, deliquisse dicetur,x nili delictu e set successivum, vel nomine univcrsitatis facium, ab ea veri, donationes.nu. is illud ratificatum sit cum ratificatio etiam in delictis, mandato equi parctur. 1 eo namq; casu sol ct oppidum