장음표시 사용
51쪽
pra monuimus θ adi quoque rivi ejusmodi defuxerunt, sed qui non longe admodum progressi sunt i quare hodieque I
cet eernere per supremum moueri Perticem , fatis tererois qui decBDum , magnum eorum numeram De ut in sublimi pendentium , a terius o tero superioris , latiorisDe . Hi autem novi me e Vesuvio emiss torrentes eminas etiam Dectantibus facile in oculos incurrunt; neque tam tum ex eo , quod solum, cuicunque forte adhaeserunt , tumere , adjacentesque compor superare videatur ; quod ipsum tamen, Pubi Dauibus insederunt, animadDerti nullo modo, ne cominus quidem , potes ; sed inde etiam magis , quos ferr gine m atrumque colorem reserant ,' eoque imbuti di vers quidam amnium trauus per montis etivum ducti eouspiciuntur . Tatii autem euor eo magis satur se denos opporυ , quo propius scatebras suas torrenter aspexeris. At temporis itineri die proeessu senim remittit , tum evane hic , quc eo , ut s Iongo pos tempore spectentur eo Dei, ρ o sisto elevatio notari faciae nequeat , eπ uno coIoris
discrimine , tempesari , qua V o Morrcntra ejectati stine, at docuimus , respondente , e Uedit m c tumque observa toribus es de eorum ignitorum simnium ας ste,qui einereum montis vivam frequentes ob dent , Ddici m ferre : I Lum pos excuFγm , quem induti processeront , atriam aeferrugincum eo rem , eo tandem de Viunt , ut prae se nu antid ferant , quam Uustarem communis terr speciem . Cujus aspectus eommutationis eat m partim circumambienti aeri , G a)tiae pluviae ossisnore possumus , partim etiam irruenti De cineri , die pumiscuis , eodem , Peneorum nimborumque vi, adabo , atque injecto . Interiissquit Vesuvii montis , tot tantisque per omnem atatem torrentium semitis dissecti , imaginem formamque atiquam obibere utcunque verit , is intactae adhuc terra pIanitiem videre se reputet , in qua tum primum semitae tractusque Parii consticiantur , neque uno tempore, neque certo ordine aratro isincti . Ibi tractias ii , qui recentissme oratrum experti sunt , nigrum fere eo rem referent , qualew sciδε-cct uligo , qua terra limbuta es, exhibete psrtes Dero ce
52쪽
erae pro te sate , π qua orando Perse funt , ab ea eo-kji, Xeeu plus minusve u sciscnt; ρ o que eo Dentum si tit non tam a coloris , quam s gluσrum obstruatione eo, ii tendum It , toler terr troa I vim aliquando aratri ,biisse . Atque hoc quid m exemplo non modo id deetara ior quod ad colorem pertinet Mersorum diversi tempori-hias ejectorum a Vesuvio torrentium; sed G id eommodi ij super inde exfisit , ut probς inrculsitur , eorum agminiam uir po tur iis , quaeve consu rio ἱ t m quae superficies siealtera attritior , aut ascrior o pacto , dum prius integra intactaque terra proseinditur , emergunt fragmenia tutus, formia mole ue inter sese i r Usima ; tiam e Maoae ano Istu , aut subnixa comis e , aut abjectae jacere, aut aliter Domeris irruentio caecum imperum , modique aedirectionis expertem , osent re et ita pariter sese intuentribus exhibent , primo quidem ospectu , torrentes ii , de in hias disserimus et quo sit , ut ii , qui nouam ejus, quod est, notitiam praeceptam habens, oculoriam tantum judicio fid re t u , - ἔν -- σμώδους- ώbi curui imarios terra tractur videri , ρ ibur tum primum aratrumst aue immissum , eoq- ς. Umnia , turbataque , ac
istius obtinebant, diutiu1 s Dent et in terrae autem gIeris , ,tpote fragilioribus , eo Meque DXiore consantibos , Bu-j modi nihiI indenias. Ceterum quemadmo is in terra jam pridem subofis cernere Iicet exstantiores g Marum an-
stilos , Us nuua ad id opera adbibitas, procedente a G te obtuses, perfractorique , se tenai undique pumiscuo s. perinducto squalentes ; id ipsum in Vesuvianis quoque torrentibus obser tur . Ex Bir itoque anima resoni r nec aegre , nee temere conje Iuram de torrentium horam clare, primaeDaque eruptione capiemus , quidem eum eo ris, tum satur eorum anguIorum , Me exsantiarum racionem ,
53쪽
eisi asper uar, quam expileavimus, baud tua quidem ossue quaque par G aequalis per totum torrentis tractum an rei r nam sub initio quidem iIdus, materiae quoque natura id I erente , Ienior es, atque aequo i/ior ; de quo infraeopiosus . IIIud autem hie praetermittendum non es , in lorum torrehtium decursu , maxime Dero ejus, qui ad mare usique devotatur es , fere rentum passibus antequam ad publicam vium tDeniatur, rudera exsare, ad quindecim aut viginti fere pomor super ceterae saxeae materia planum eminentia: e quibui videtur satuendom , ea frumenta esse nativa ruis rupium montis , in quas ignitus amnis incurrerit , rβρους ue egerit , quo que tuae obicem quemcunρος noua , sub Pterent , erusaque , suentis materiae contagio ne s ob id rentur . Horum autem faxorum , Ilae a torrente
vis eortex the , Du erusa , tam modicς , Laxeque ejusmodi saxis adhaerescat , nuIIo ut negotio inde possi aDeui r aDM-D aiatem atque abfracta plane com formam postuwine semisor , quum subjecta saxi supersciri es , eum a Bouiditate obduruit , impertioit . Itaque Baud infrequens es ejusmodi
extrariorum Iaxorum occursus, portem quideis faciemque torrenti adversam erusa obauLIsm G eoopertam osen-xsint ; siversam autem , prorsus innoxiom, atque adscititiae
Mi luod praeterea animad ersone dignum , ptaroux iocis in torrentis super eis offensas nobis atque notatas maf-
μ. quo om , lais assubre conformatas , iat non tam tem rorlo coecoque materiae coalita , quam conisanti prudentique
oc necessaria ea a fictas primitur fuisse suspicori ράμ- lμur . Quae suspicio De ex eo juvari potest , quod dum diconcreturum materierum pune miBum muItae, intro satirmodicum torrensis tractum , compertae furi . Conformat o Icm sunt ingentium quarundam plurum mod9 , rotundi-ι iii , pro tot tantarumque causarum tumultuario per turbam Dissiligod by Goosl
54쪽
rarbatoque concursu , admirandae . Mognitudine inter se admodiam disserunt . Maxima earum , qua nobis observantibus ofeῖZae sunt , quatuor , Uu simplius, pedum diametro tonstat et eaque vix paucis posJut o Pis regia disae , montem Dersus . Materia confantur eadem , qua torrens ren-quus e condidiunt mediocriter e eo re, ceterisque dotibus ni
autem , qtiam etaboratae funi, nonni/iI habet e gantiae. ae dignitatis r itaque conformatio ipso facem praeferre postse videtur , de tuaram primos tiru&ura aliquid Oe d Dinando confriamus r nimirum succcssvo diuturnoque , se eundum Inguia puncta superficies , roratu , eas primitus coaluisse . Sunt enim ita compositae , ut constent muD Iiei erasarum i e Iaminarum, duos tresve digitos erassarum. Ombitur quae quidem Iamina , alteri sisera super in Pa . suum quaeque orbem fere eonficiunt G ab munt , ad eum
Id modo expediendum superes , requis modus , mensurave fuerit ejus tiniversm materi , quam Boe intendio Vesuvius in torrentes egessit e B-c si rem supputatione rudiore utcunque praesabimus . Iam maximi torrentis Angitudo , qai a novo montis eBasmate ad mare usque protenditur Neapolitanis mensuris quas Cannas vulus appeuat 9 3yso fere consse . Neapolitana Canna pamis item Neapo lanis octo compreBenditur r pamus antem nostras pede Parisiens sexta parte minor es ; ut sex Neapoceani pa i quinque pedibus Parisiensus aequiparentur . Latitudρ ab ipso tor rentis exortu per cannas fere 7so , totidem cannis desinitur et media profunditas pamis oero . Quae in Longum supersunt canna a 8 oo , Iatitudinem mediam c quantum ex decies repetitis , atque ad racionem redactis okservationi, rinnotuit obtinent palmorum I 8S: mediam vero profundi ratem pamyruω 3O. EN majoris rursus torrentis derivationibus, riPur iust
55쪽
ad Iongitudinem habet eannarum II so r ex quibus eanna Ioro , Iatitudinem mediam, triplici expIoratione eognitam, dant pamorum ao ; profunditatem pumorum Io . Re - ρtiae in Betom imusae materiae latitudo , es eannariam fere Io . At rivus , qui Cappuccinorum Caenobium versus de mιyr es , Iongitudinem exhibet cannarum omnino I 8oo. Iaritudi/em , sepifes repetitis observationibus deprehensam , pomorum 1 48 r profunditateis flamorum ao fere. Ex qua rotione con citur , materiam illam , quae torrentis igniti Dccis e Vesuvio pro xit nam de eineris, Iapidumque in cςηdii tempore jam toriam ; ut G de reliquorum mino rum torremum a supremo vertice devotatorum mensurs sn usim iniri Bir rationem fatemur pamor cubicoι αρ or fere 8OOo.
Alia quaedam in VesuVianis Τorrentibus
insigniora. Quid id Miamur de Vesuviano Torrente igneo naris
rarum es , notiora quaedom, mogisque obvia tutias adjuncta compis Atur : re quum es , ut de non- nuuis aliis, quae rario Bisoriae hujus posulare , quaeque operam qualemeunque nosram mereri Didentur , verba faciamus . Et principio quidem iuud in antecessum snimadvertendum , torrentem Bune bifariam spectari expendique posse r die eum recens e monte effusus es, e pos- quom incentum pune desedit e Baee enim duo Ange diversa sunt . Tum enim, eum primum erupit, ει fuit quidem illa, Iiquorum insor, at e ignesu. vimque Bubet urenaei; nom er noctem tamen quam Iovissime emittit , non Divax iLod quidem ae rutuum , quais flamma eonsuevit ; sed Iamguidiuι atque enervias, eorum corporum modo , quae curosiam
56쪽
flammam eandesiunt e tum qui σου ignitum id fumen pro. pitis arcesserit , is profecto vim illius igneam vehementisisAmam sentiet , ouemadmodum G ipse pessimo suo sentioὴρ arbusta , aedi eisque , sic cetero omnia , in qua is torrens incorrerit . At vero se quid vir ignis remiserit , extempIosuendi facultate deficitur ; ut non coire solum G eoaD're , sed G in saxum dirigere videotur e tum ignitam iste..iem , coloremque ; po emo , scisis caruen ac pedetentim, ipsum etiam ea rem amittit . Ut primo lutir de materiar Hujusce ore disseramus ;nobis videsur H e non incommode Mori GI bituminis Δ- uari , via etiam magis vitri fus comparari pose. Sed βα-xias hujusmodi , c Me mouitia magis ea dicenda It 9 nee
in omnibus torrentibus par omnino depresenditur , nec parem in quavis ejusdem torrentis parre gradum , rationemque servat . Praeter enim id discrimen , quod a primigenia materia conditione , atque ab admisione diversorum corporum , alterius altero sotabilioris , proficisicitur ; certe ipsa
roquin pari materiae , Iuxum ingenerare potes . Qua ex re commode inteuigimus , ρ i factum iis , ut ignitus fuditus nupera fac eruptione o recenci montis Biatu usus , mu rosuidior eo fuerit , qui f peristro craιere manavit ; id quod ex ina tiali utri que cursu odidicimias r nimiram in parem materiam Huud par ignis actio atque Oeaeia
Dit. Nec non G iuud assequimur, quamobrem torrens ipse, σαο fatebrae suae initiis propinquior est , eo majore impetu
suas e G eonιra , quo inde longist abierit , eo etiam am-pIius de More remiιtat . Ad Baec , Icut non omnes ignei amnes aequabiIiter fuere consuerunt, nec quacunque in parte iocoue torrem idem , ut dictum , xu poIIez aequabi-L; ita Longe etiam atia vis suendi in partibus torrentium rimis , stu super eis , ae in visceribur prope usi esse eoru- peritur . Quippe a muDis sepe observatum es , tum , eum sese torrens evomit , s oblongo dasin exteriores ejus par ser verberentur , eas tam firmas obdurararique depresen
sum iri , ut G fonitum remittant , atque resultent ;cum interea nihilo secias interior mo a Ligurat et fuit
57쪽
enim iID ; quod certe , ni liqueret , omnino non posset .mrom s quis forte hanc vim fluent , seu , quam rectias dixeris , Iiquiditatem VesuDianae materia ejusωodia didicare velit , Ibique persuadeat , torrenter hosce nunis massam quandam sise ambusorum ruderum , eineriri ei niti , eamque soD Diolento continentique motu ab ignis cepto defuere e non secus atque conspicimus , saxa caementaque stibruti aedificii uno deferri impetu , moverique ει quodammodo fuere , s Dei natura patiatur cui profecto sententiae momentum addere ipsa torrentis etiamnum Mentir eonte Iatio possis ; quippe in quo niHii praeter
eonfractorum I iduis congeriem , terraeque, ac cineris p
rupte ruentium , seseque vicis i euentium speciem tibi videre Didearis , sine uuo Iiquiditatis indicio quis , inquam , ita opinetur, is faelis ab ea opinione discedet , s duo
praeter cetera animo reputaverit . Primo quidem , si vus me internas fluminum isorum partes animum ad er
corpus eonfata , atque eo suo ρς omue , quo decurre rint . statium, ut omnino inι ἐδος , μ 3 non posse , quis Iuxa Iiquidaque primo ea motcrἐμ co terit , quae deinde in tantam fotiditatem dur1t omquc concesserat . Riarsuruerusta , quae faxis , a torrcnt iν crM Udum adsitis, ad
B estit c ouae nimirum crvis DXoV m Usorum Aurae, ne dictum , apprime respondet J Ioc pisci documento es , ipsam aliquando mouem fluidamque s Usc : ut de ciavis , arisque
corporibus extrinsecus assumtis taceamus , quae materiaesius penetraIibus artig e cohaeserunt e nis enim materia ilia moHis primum ex sitisse ponatiar , nuuus intelliget , qui valuerit ea veI tam jacile arcessere , diei tam intime complecti . Porro etiram hane Iab remque asserendae Iiqu dilatis Vesuvianoriam amnitiis idcirco suscepimus , quoniam torrentes hos cur m semel, aut iterum intaentibus ,
haud facile veritas innotescere potes ; pluresique sunt , qui
58쪽
Jam vero , ut ad insitutum nos nos iam revocemur , nonnihiI etiam de Pario diversoque More , qui in diversi torrentiam partibus , externit scincet , atque interioribas, observatur dicendam es et quandoquidem , ut ante docuimus , externa jam tum rigent, cum intimae veI in Yommoues sunt. Hanc diFerentiam Boreuius quoque in dissertatione de con gratione AEtnaa G agnovit, G tradidit rodisque rei caussam , satis profecto occommodate , in aeris emicaciam eonfert, qui mo Jae toti i , jam universm Iiquentis , exteriorem quidem partem si rubendo sitiens , tantiam inde caloris subducit ae dissipas , quantam praepenti moII
tiei adimendae satis esse posse et eoque feri , ut statim atque
in apertum torrens erupit , pars tutus exterior , erusa fu-
perinducta, prope in Iaxum obdurescat . Cui quidem sententiae repugnare isti plane non possumus: quis G iuua adjicimus , quod cui forte tam subita commiatatio insolens
iam ferventis ignitaeque materiae propinquitate , atque si tactu incalescere oportere , quGm fervenissinnam materiam Pici sec. cito 1 Qui eum in sua de conflagratione Vesuvrana dissertatione toriarentibus hujusmodi eniti cineris appellationem omnino tribuisset, in haec vcrba alicubi locutus est : Nunc adeo obduruit tinis ille .ut in lapidem diriguisse videatur . Quae scilicet loquendi ratio satis
declarat, eum Veluvianorum torrentium naturam haud penitus intellexisse .
. 3 Borellius torrentes .ssit os Glaream constanter appellat in historia Atinaei incendii et quamvis satis ille quidem alias ejusmodi glareae sive torrentium germanam indolem exposuit se dicendus sit. 4) Adeo verum est in Montium ignivomorum torrentibus designanuis plerosque offendi me , ut Virgilii paraphrastos & interpres Caroliis Ruaeus liquefacta saxa quibus Verbis I Georgic. vers. 4 3 , & III AEneid. vers. 3 6 Dariter Virgilius usus est: in AElaiae
commemoratione ) interpretatus sit ἰ Saxa exesa , et lene comminu 3a , seu pumices aridos .ie spongiosos , vel cineres et quod inde constar mayna interdum topia erumpere . Item Exesa in pumιces , commutata in cineres , qui torrenti m instar inde erumpunt ete. Ex quibus manifestum est , aptissimam Poetae phrasim imperiti hominis temerario judicio in Praposteram explicationem esse deductam .
59쪽
vi eirea antis aeris refrigescere; is diu sto vitri fias emperimento refleui poterit e quod cum ad nota artiseia in caminis comparatar , ignescit quidem S eanderit majorem in modum ; at moπ , ut in apertum eductum es , in tantam duritiam cogitur , at G summam fragilitatem , ins nihiI es magis a mouitia ahenum, induat . Qua in re iIud consat , non solum vim aeris notandam esse , sed indolem etiam pecunarem eorum corporum, in quae vim suam aer exercet : etenim bitumen , pix , aliave id genus , odignem resoluta , quanquam ad primum frigidi aeris a Iapsum coagulari incipiunt , tamen non penitus soli desunt et immo , cum ejusmodi soliditas tuorum corporum natura minime conveniat , es mare tuto possumus , i Iam naua unquam tempore adscitura fore . At vero vitrum , cetera que , suo quαIibet modula , metaIIa fusa , vix dum rem1t tente ignis in ea actione , prisinum duritiei statum cxtem pio recuperant: id quod omnes experientia fumus edocti cicrum praeter id iscrimen , quod aeri haud immerit
quare torrentium superscies ob interiore mago , frmitudine ae DBitate dissis at : nimirum , quod Iapidum gIareaeque his torrentibias supernatare solet , id non omne parreis esse , ae vetati spumam torrentis usui ; sed, opinione quidem nora , pleraque tuo si cuilia ese , fluminique igneo adjecta , ve eum primum c montis faucibus ejectaretur
c proindeque ad eam montis crusam pertineant, quam eorrens ipse. exitum a ectans di dere amo iri e debuerit ve sorte deinceps in decursu objecta arreptarue: in summa, tua esse ejusmodi , ut igni his iinmutandis liquandisque nec temporis fuerit, nee virium fatis; sed ea, pro suo cujusque ingenio , via concremarit , Dei supefcie tenus ambulerit ,
Dci in ea rem redegerit. Porro ut ita opinaremur , multis
rationibus ad Gi sumus . Primum enim saepissime videar in torrentis margine complura ejus generis Dxa tam ob interiore massa , atque adeo ab ceteris saxis as'ibus , natura dives , niauo ut pacto tibi c quod Boreuius fortesrbitratus es o persuaseris , eo fragmenta , frusoque Usuli ι crusae , quae primum ceris ope toti liquenti moῬα
60쪽
Iuperis Da , tum prae diverso disparique partium motu disjecta si, atque diseeseris : indeque tanta partiam , aeformarum varietas exsiterit. Cum enim interior massa , feritis iIIa quidem, verum aeque se eortex ipse, obdurescat necessario deberent andem utroque homogenea , ejusdemquaprorsus indoris apparere . Rursum tam magna glarea Dp iamque torrenti supernatantium eopis nonnis in remoti
Wibus ab usus torrentis origine Iocis viatur ; ut indieis fra , quo uiseritis iue pro ressus sit, eo uberiorem talium eo reum inuisitudinem offendi e , arreptamque secum imLisse . Po emo , imae etiam Iuperficiei, qua unitus his amnis terram eontingis, erasa adnata depresenditur 6 Hor , oc fere spongiosa ; quam certe nemo sanus ab aeres om putaverit ; eum inter 'tam , Liquidamque mot
rism maxime gravitantem nuiam geri Iocus nedum ad
agendum , sed ne ad fabrependum quidem reiiquus esse possit . Longe ergo verisimitias es , erusam tuam ex terra , goreoque , ae Iasiuis is is ne torridis . ibique quas affixis
insimeque cos Vcentibur eonfiatam esse . Sed enim prae Bis omnibus , quos ad opinionem Bane nosram irmandam at- tutimus rationes , ipsa torrentis oeutata ac dirigens obstris vatio Ieru tam omnem eximer ὐ ipsosque etiam obummus in sententiam nosram coget et mincra enim, praeter eam
partem mini si primigeniam rognsitomρος , quam Petimi Ad ex usi montis visceribus eduxerat , plurimum etiam forinsteor aere e , inter decurrendum adscitum ς idque impotentissimo aesti prope in anam naturam , in insuetum nempe eo or m , gramitatem , G sialitatem abiis e . Cujus postioris G UIud etiam eonfectarium es; quamobrem
materia is e prope hiatam i iam montis , ex quo mom rur , pGrior , magisque impermisa , eo reque etiam sat rat ore videri fisat ἐν tam vide iret, eum nondum tot cicorporibur eonturbata es ; nee dum propemodum a seipso desciverit . Sed Me Bactenus . Porro liud notandum, saxum Hune igneorum amni dmodum lentam esse, moDisique parti s remigForem σν ceterorumque eis odi Liquorum eursu et qua H re pIura οβσι , sitque opponuntur . Interim tamen ad rei hujusce