장음표시 사용
21쪽
inibus peractis,Rectot uniuersitatis,ego, Moctoratus ad regias
manus deosculadas accessimus, quibus tametata in veneratione sempitSacerdotes fuerut,ri eas Rectore deosculari, o permisserint,sed blandis vestis,beneuolentia 6 amorem erga nos Rex alloques ostedit,& gratu sibi seruitium exhibitu declarauit. Atque ex inde manu Regiam inaestimabilis valoris,&preti, Margarita ornas,se in domum cotulit. Hanc non iniucunda facti narratione prςsationis loco, Lectori proponere statui,ut intelligat datam fide copulisse me, ut male uolor u liuores cotemnens, quibus labor hic nosterio probabitur, illuin luce,licet tam sero proferrem. Sed iam audio me de hac sum a mora increpari, quod cora tot grauissimis testib',tato Monari hae promissum,tadiu exoluere distulerim,ita ut iam quasi soluedo no essem prope salsus viderer, qua tam iusta accusatione me defendes. Respodeo, Excellesiisimu D. Bertrandide a Cueba Ducem de Alburquerque, suaeMaiestatis Locu tenentem generale in hoc regno cuius nome nobis,& omnibus regnicolis semper pro beneficiis ab eo acceptis venerabile eridiam a Doctoribus Gaudios AZailla caulatu ciuili uregio meritissimo Consiliario,5Martino Ioane Mirauete de Blacas Regij fici aduocato disertistim , cuius mandato opus hoc recognitum, probatum,in lucem proserii, filia quorumdam istius regni Baronii suggestione impedivit;quod aduersus eoru absoluta potes
tate me seribere existimarent, quam recte intellectam no solum non
reprobadam, impugnandam,sed summopere defendenda, ac veneranda semper iudicaui. Sed ille sic mecum alloquutus dixit,se non ut magistratum prohibere,sed ut beneuolum amicum suadere ut ad Regem manuscriptia mittere,non aute mihi, familiae ex eius editione in publicii odium Baronaepararem. Quia dicebat, quod etsi verit,iame periculosum esse Leoni oris litore nuntiare;cuna tame postea Locumtenes Iustitit Aragonii, quid de absoluta potestate sentire, multis in sententiis,atque decretis Curiae,nae animi votii declarauerim;& iam ab illo officio, ad regi caularum criminaliuiosiliarismunus assumptus;dccrevi, in stantibus, di suadetibus amicis, debitu exolues, in luce edere opus hoc, quodsi vi primus mei ingenispartus,no ab ortiatur;expecta secundu,quem mei intellectas paupertas super omnibus regni Aragonu Obseruantiis genuit,in luce prodiet, beneuoletia&gratia,qua te Lectore viderim hunc meu primogenitu prosequi; in hoc breuiter,& resoluti uex varia Doctor u lectione multa colunxi,atque destinatu legis regigidificium composui ut dicere possim
cum Lipsio, quod licet materia sit aliena,cotextura tota est mea;bre uitati
22쪽
ύutati semper studens, ut cum Martiali ad seu librum dicere possim: uia sicussori legeris
Sis licet isque malus,non odiosius eris. Quod si latius,&exactius quis tractata videre materia cupiat,legat autores perme citatos, quibus resolutio desumpta suit,quia laudabile est ut inquit Plinius fateri per quos quisque pro secerit consulto
usus Neotericorum autoritate, quia solent noua de vetera de thesauro tuo proserre, sed nolui verbosis anfractibus quaestiones late disputare, nec alioru transcribere lato sermone disputatas sentetias;si enim materias dilatare voluissem,in immesum crevisset opus,ob idq;illud coarctare volui, non totas herbas deuoras alioru scripta fastidiose repet edo,sed ut apes ex multis floribus mel cdflare, de ex pluribus herbis substantia abstrahere; quia ut dicebat Plutarchus, et cmmta l. st . p. ix ti optima,quae pretium elarii habet,in parua moli sic ermo, tuin sapiente , iniit Psecti merbosumsimul vidi neminλBenigno ergo animo suscipe, cossiderans, quod quae publico examini stabijciutur. facile taxari valeat,ac difficia est aliquid ita peragere,ut nihil erres, Momnibus placeas, maxime cari sint multi apud quos ut in cautior decipiaris,inuidia in occulto, adulatio in aperto esse solet; nam naturaliter,ut inquitVelleius, ditam istiadamus libentius; praestentia,inuidia praeterit , Veneratione prosi-quimur, di is nos nisui , ius instrui credimus: forte aliqui, libidi ne tantuin a cusandi , hcc legent qui suo ingenio nimis fiden tes,aculeis maledicis pungeti&insectabutur,sese ita doctos iudicates ut una secum natas perituras disciplinas existimet, alioru labores parui pendendo ventosa ingenia, quibus nihil placet quod aliis placeatua ui licet ingeni', Meruditione prς diti sint,ita tame eius admiratione, Sparta qualiciique gloria effer utur, ut primas ubiq; tenere velint,alibsq;alte despiciat. Quinimo se sua existimatione tueri,&augereno pG putet,nisi aliis obtrectet,ac detrahat quod vis si maximii, odioq;idignissimu vitia, ita ambitioni, veluti peculiariter adhaeret,&quasiPopmh morib imbuti iri emine pare animo esse possvnx;R pisi histi, hquiti primi esse deberet,soli esse cupiui,&plerisq; hoc in natu est,ut , Eh. a malint videli in alieno opere ingeniosi,quam in docedo, atq; intelli ad Mapci. e. i mdo,aliis prodesse, nam reprehedere,ac danare imperiti etia volui, iudicareac probe expendere prudentes tatum, atq;docti possunt,ad
quoru iudicium semper mihi elaborandum existimaui latior unamq; virus, , linguarum aculeum facile contemno, cum nultu sit opus ut dicebat Socrates in quo Autores non accusentur.
23쪽
lurisconsulto pr stantissimo Petro Callisto Ramirer, Regio si siliari O,ac causa rum criminali uregni Aragonum
Aragonam Locumtenem. Salutem plurimam, caelifiem beatitudinem deprecatur.
I xiari illos pristatissimeCalliste),siC sares,u Popeios,aliosvE Romanoru Imperatores,prop ter eorum praeclara facinora, victoriasq; ab hostibus armis consequutas,eos quandoque Republica abigentes,quandoque trucidantes, quadoque vero in miseram seruitute redigetes, maximis en-comiis ac laudibus ad coelum, ue efferendoses veterum monumenta testantur. Prosecto maiori gloria & honore digni sunt hij,in quos omnis aetas admiretur,uniuersaque posteritas immortali gloria prosequatur, qui optimis studiis,laboribus, vigiliis, stempubli
cam iuuarunt, dc tranquillum communis societatis statum, conser uare,regere,ac gubernare,viribus omnibus sunt conati. In horum
sane numero reponendus es tu amantissime Call. ste), qui quasi dia uino afflatus spiritu,dum de Lege Regia,deq; potestate Principis,ac
aliorum dominorum in regno nostro tractatum,aprime necessariu, instituere,omnibusque patefacere proposuisti, dum turbulentos in hiis ciuium mores coponere,e Republicaque iurgia, desidia, dccontentiones expellere nixus es: acurate equidem, ac diligenter, aliorum regnorum moresin consuetudines, Curiarum nostrarum stylia, tribunalium decreta, de Senatuu placita curiose obseruasti,ut quo ciuiras regnum,in quo degimus,retro usum suerit in decidedis causarum
24쪽
sarum controuersiis,id ius quasi moribus constitutum,i iudiciopuli receptum,suffragioque magistratuum iudicantium comprobatum,in posterum tua authoritate,&labore inuiolabiliter cultodit tur. Quo factum erit,utcsim tam varia quotidie in causis, qua passim circa hanc supremam potestatem occurrunt,iudicia,opiniones reperirentur,&lapissime in eisdem controuersiis diuersae, imb contrariq&ex diametro repugnantes, ex eodem fonte producerentur sententis,ne in incerto diutius Senatuum dignitas versaretur, de iudicantium authoritas contemneretur, ad scribendum hunc e legantem tractatum,animum appulisti,quo magis,magisque regni nostri,&aliorum tenebras,siquae hactenus in hac materia extitere, quasi Solis ortu,depelleres,sugaresve. Quauis enim adsint in regno nonnulli viri literis, ingenio praestantes non inanis gloriae cupidi,sed iuuada publicae utilitatis studio concitati, qui ad scribendum in supremis
hijsce tribunalibus maturo iudicio discussa,vi Fori disputatione,6rudentumque interpretatione, authoritate decisi a,in arduis cautis obseruarentur animum adiecerint,omnemque diligentiam contule rint,quibus maximus honor reuerentia debetur. Tibi tamen se ii praestantissime utriusque Iuris Doctor Petre Calliste Ramirer,maior omnino debetur,qui velut alter Papinianus .C.ingenisfacilita
te, fiducia doctrina fretus,in hoc singulari de Lege Regia tracta-
tu,non solum Senatuum decissiones, mores, regnique consuetudines,prudentum interpretationes, Fororum declaratione. quibus
aliscontenti sunt , sed duris difficillima responsa Regnorum initia, Monarchi ς fastigia, status praecepta.&alia quam plurima ad bene vivendum, feliciter gubernandum documenta, patefacere, do cere,generaliterque demonstrare, summa cum eruditione, elegan tiq; stylo conatus es. Ita ut opus id luculentissimum,&uniuersis regni huius ditionibus, plurimum utilitatis allaturum,& exteris nationibus non ingratum futurum arbitremur. Cum enim in huiusmodi opere enucleando per multum tempus elaborasses, non solum dum in hac alma Caesaraugustana niuersitat primario iuris ciuilis cathedrae preteras: dum in decidendis negotiis Curiae domini uis
stitiςAragonum,cuius Locumtenens,ac Senator,collegaq;meus extiteras;verum postmodum, dum in Regio Senatu,causarum criminalium, potentissimo domino nostro Rege,in Consiliarium me- .ritissim electus es,ab hiis spicas, floresquiperspicua capescedo,tractatum hunc de Lege Regia,summis laboribus, vigiliis elabora-
25쪽
tum,ae omnibus numeris absolutum,ab omnibus desideratum,amicorum importunitate in lucem edere;Potentissimoque, ac christi dissimo Regi nostro Philippo dicare decreuisti. In quo,grauissimorum patrum decreta,'& sententias, in arduis causis latas, quae admirabile quoddam iustitis lumen prae se ierunt,reperiuntur;&in quo tui Autoris,in utroque Iure peritia,disciplina,in decidendisque causis solertia,quasi unica, praeexcellenti,luce meridiana clarior apparet,& demonstratur. Tui igitur facundiam in dicendo,&allegando: admirabilem,ac pene diuinam prudentiam,integerrimum iudicium, iustitiamque ministrandi salubre consilium, ac caeteras animi dotes prςtermittam, veritus ne orationis melangustiis,egregiis tuis laudibus, virtutibus,aliquid detractu esse videatur:aut ne forsam, quasi tui affinitate coniunctum proprias laudes quod a me ut probe scis, maxime alienum est videar decantare.Gratulor igitur tibi prςstantissime Calliste, ac iterum gratulor, qui cum tot esse graiussimorum negociorum molle depraessus, inter tantos grauissimos remni nothi Iurisconsultos,qui prouinciam hanc poterant subire, nec labori parcens,nec propriisalutis memor,sed solum Reipublicae c5sulens,laboriosum hunc tractatum in lucem prodiisti. Ac omnibus gratulor,cum per huiusmodi opus, beneficiumque singulare Eterv.ria disciplina, hominum intellectus, totiusque regni cienatus au thoritas augeatur. Quod si non defuturos invidos cognouer qui huic immenso labori detrahere, eique debitum honoris laudem in serre conentur.Ne timeas Calliste ne timeas inquam: nam vetus hςc
scribentium, negentium quirimonia est aqua,si liberari voluerinnodum potius in scirpo quires, quam liberationi locia fore existimabis. Vale, Nestoreosque feliciter vivas annos, ut laborum tuoruprimia,pro mei desiderio,maioribus dignitatibus, consequatis.
26쪽
Ram ire Iuris Studiosus, optimo parenti in grati animi monumentu
F N ibifulgentem validissima Aeria prolem sua infracta leges, iuraque iustasouet
Propatria pugnans natis laribusι paternis, Consecrat istud opus pignus amoris habe, Vnde decus magnum, maneat dum vitasvrses, Nemine de hiscpoteris,lam renuente frui. Principis imperium,tua Lura volumine clara lens; Principe nossensio,consulit ecce tibi. Has igitur chartas cum Principes e reuolue, Hostibus illasse,secula cuncta vivent Foederis . pacis nam sunt monimenta togata, Cui Rex seruanda re a verba dedit. E T arca texant huius longissima vita
Stamina finales,ut potiora canat. 'i
Cinge comas Araeho aurus tua tempora cluat, Et ciuis cingat tempora haec tui, Cedropseritas,atque eius scripta notentur, Nam iusta eL patria nunciasam patri. Nuncprecor inuidia fulmenlrocul arbore pelis, 'ueos e natusfusile vota Deus.
27쪽
mirer liberalium Artium studios,
G, A NURIAE patribus regni,qui muneris luans, peruaga fama, decus, nomina, o magna dicat, sanguine per iusso,quia legis Iura tuentur, Nam ciuem patriar,viscera torquet amor. Non secus Ancharus prςcellus, Re que Lydorum Pro patria vitae pignora chara dedit in Ni
Sic proles Sparthae peritissimus ille Lycurgus
Clara libens propriae munera lucis odit Talia pro patria gratis subiere pelicta, Famaque grata suo murmure laudat eos. Si tulit altra viros, legum qui dogmata seruant, IEt Iuris leges subitinuere pias, Ut Brutus Marius, Decius, Scipioque supremus,
Rumpito fama moras, ecce R, Ma It v s adest.
Hi solum celant patriae iustissima Iura: Celat hic Regis, aua iura simul; Ampla potestatis demonstrat littora Regis, Iura probat iusta,comprobat atque pia; ad Namque potestati Regis de munere quicquam,
Non rapitur,regno iura fruente sua. Non subiit mortem,subiit tamen ipse labores; Et regni,& Regis Iura tuenda fouet. Sint igitur illi tres hoc pro munere palmari, Eia comas cinge patria grata tui. Sic Piiij longos vivas,tibi Nestoris annos, Sic cumanos,iliacosque dies, Vt validi Aragones reddant tibi semper honores, Perpetuo stirpem condecorentque tuam; Namque amor hic patriae ratione valentior omni quod tua secerunt scripta, retexit opus. ERRA
28쪽
in plerisque triente, data reperies. Primus numerus paginam,
ut falius corrigas; secundus, numerum indicat. V . . t prius legas,ru candide lictor Sed trabat pensem litera scripta male.
Pag. r. in summario .n,s micro os, lege mi eroeosmos. s. In sumaear. I. reeoue ilinione, reeoneiliatisne. r.eosiliarus,consiliarius. 4.c. sui, sui. .. 4.sitam, sita. II. ldificationim, et dificatio. a. 44.e minenti, imminenti. s. sis. Hispania,ab Hii pania. 7 71.axempla, exempli. s. a. actu sato, accusatus. s. 26.expectarunt, spectarunt. 3. 4. reto,ello. . o. a. aliqui,alioqui. 42. T. principatam, plincipat . I. c.Martianus,Marcellus. 4s .in summario. Monarchicus Magistratus, lege Principatu I. 6.obseruantia, obseruantiae . Ibidem x .quidam, quadam ibidem, i .sub, sub s . o. spectus, i P ct usa, prolaturi, praesuturi. s. t eoursu, eoncursu. i. tu princiexclleatior,excellentior. κε re uertente, reuerenter. 7. immittaatur,imitantur co in summario, oporteat, debeaut. 14 p ε se rea, pr iterea σε. 4 corporis,corpori. 3e ibid. et r. miseri eordia, iustitia eredulitas, crudelitas sis in princi . amare, amari. Io. xc clollerere, tollere. γ .s i summatio, lenter, lente. s. εο polici, politici. 77.4 . quoad,quod 77. t. afferentis, asserentis. 32. t . donia, dogma. o. 2.qui,quae. Q. s. r 'tione, ratione. s. eum, eum. s. i. cui .euius ror. 27 .eonsti ut is constitutis. II. s. valeant, aleat.1 nostros, nostris. t. t. equus, quus. 24. l.principes, princeps I as. cutis,cu lis& ibid. s proni actis,prouinciis i 14. in summar. 3 .pas,pars. afferri, offerri. Da .is lectione. Iectione I 44..io . defferant,differam ν. r.tegni. regni t r. r. auduersus fimantem,aduersus firmantae γε ,.tribuitur, tribuunt. Vt .lin. 14. mandare, uandari. 113. in sumnar. t 7 appellatro i ,appellatione remota re is expectat.spectat. a. i. desolui, di solui. 213. 4. remitrendo, remittendo 2 r. a. . maxima, maximo. v c. io iuris .ius restitutum, e strictum auserebautur,asserebantur a s s. gratos, tos,gratis 147 1 .competit, competant. Eoi . in alis,in aliis ac ν. i. liberi, liber E. 27 o. .d illi: in gi. distriari. x s. c. dedanxerunt, deduxerunt hys. t. . debitam,debitum. 3ol. in princ. deeit,ctitarras sententia in prima. illi, ille. 3 1. 1 .ssignare, assignare. 34s io .directuin .directam. Is ie a sit gnare,assignare. 36'. I. Seruiaua, seruiana 3 o.lia r s.commiti trico maiicitur. 'U, L .ser vitus, set uitutis. 33ι in summar.possit,pos int. 3 3. I .conueniri, deest, scilicet nobilis in cassibus permitiis. - I
29쪽
E Thic potestatis in se ipsum;
liam,patriae,&dominicae in filios de seruosi exordium, Menectus, ' pag. I.
Politici vit in multorum societate, origo, pag.2ο.
Distincti potestatis in ecclesia
sicam, seu spiritualem,&secula- rem,seu temporalem pag. λ S. I.
In suprema seculari potcstate, quot sint species regendi quae excellentior; cquς suerit apud Romanos lex Regia in de aliqui-
6. Monarchicus Princ itatus unde fluxerit,&in Aragonia quomodo, de qualis in suos Reges lege Regia translatus. Pag 69. f. s.
Rex est caput Regni,& de eius munere, de ossiciis, pag. 6.
Connexio inter caput Reipublicae, eius membra,eorumque adς quatio, & comparatio, pag. 3r. S. T. Maiestas in Rege comparatur cer
bro, quis honor Regi, eius Magistratibus sit exhibendus,&illos erga subditos quomodo se
gerere Oporteat, pag.6 I. g. g.
Oculi capitis politici, de eorum qualita tibus,pupillis, palpebris,&obiecto p g-79.
Aures capitis politici, quae sint,&de earu ossicio, S ministerio,p.8β.
Nasus capitis positici,qui sit p. 8
Os capitis politici habet dentes,
linguam, non tamen gustum in palatu, o quare, pag. 26.
Collum coniungens caput ad me bra. de econtra,quod sitis sto machus cui coparetur,pag. O3. S. 3. Cor corporis politici, eius duae auriculae calorem temperantes, quae, pag. Io F. g. Φ Iecur corporis politici in agricolis, pastoribus, o mercatotibus representatur, pag. Iras.
Quid sit splen in corpore polyti -
Venter,& intestina, brachia, Manus,digiti,crura,seu tibi ς,pedes; ossa, nerui ac musculi corporis
politici, quibus ossiciis in Republica
30쪽
lis comparentur, pag.II 6. S. 7.
Rex Aragonum es caput supremum regni, nec eius Maietatas legum olis ruatione minui- tu pag. Iap
pediat', quod illa frequens sit, pag. ISO.
Curias eongregare quid siti cura ges nosti regni Foci appellcntur,&quare eos D. Rex obseruare teneatur, pag. 134
De origine offici iustitia Arago num illiusque iurisdictione ministeriis, potetate, pag. 1 F.
populo in Regem qu fuerint lege Rcgia translata, de quod
Rex Aragonum supremus Monarcha ut , neminem superi rem recognoscens,nulliquePrincipum supremorum postponendus, pag-ITa.
Lex Regia quo tempore, de a quisbus apud Romanos lata, quaesit potestas Principu,p. 17s
Potestatis plenitudo in Principe, qu absoluta appellatur, quid sit, ringui dissinitionis partes explicantur; an,&quando eam exercere Principem
porteat, quae urbes Regit p. pellentur, Pag, k8M
Ius regium an si separabile Lxegia corona;& consideratur res
De effectibus suptem potestatis retpectu iurisdictionis, ct qui sint legibus, et oris Aragonulimitati, pagazΦ
De effectibus ex supremo deminio resultantibus; quis sit illorum II usus εἰ secundum leges regni reluictio, IV ι
perhorrescentia in locis Baronum, suprema Regis Arago num potestate pendet; quot sint species vastallorum in reg- Π pag. Σον.
Quibus verbis colligatur Principem voluisse uti plenitudine poteritis,4 illam in alium trans.serre:&de clausulis, earumque effectu, pag. 278
plenitudo potestatis an extendat ut ad ea,quae iuris naturalis sunt,&quae sint illa, pag.287. s. 30 Ius gentium quod sit, quae ab eo introducta,& quomodo ad illa plenitudo potestatis extendi valeat,