Collectio Pisaurensis omnium poematum, carminum, fragmentorum latinorum : sive ad Christianos, sive ad ethnicos, sive ad certos, sive ad incertos poetas, a prima latinæ linguæ ætate ad sextum usque Christianum seculum & Longobardorum in Italiam adven

발행: 1766년

분량: 566페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

361쪽

IUVENALIS

si numerum, si tres implevero justa doloris Naevole, caula tui contra tamen ille quid aiseri'Negligit, atque alium bipedem sibi quaerit asellulia.

Haec loli commissa tibi celare memento, Et tacitus nostras intra te fige querelas. Nam res mortifera est inimicus pumice laevis. Qui modo secretum commil erat, ardat, odit; Tainquam prodi clerim quid quid scio sumere serrum, Fuste aperire caput, candelam apponere valvis Non dubitat nec contemnas, aut despicias, quod His opibus numquam cara est annona veneni. Ergo Occulta teges ut curia Martis Athenis. Corydon, Corydon , secretum divitis ullum Esse putas, servi ut taceant, iumenta loquentur, Et canis, postes. marmorae claude fenestras, Vela tegant rimas, unge ostia , tonito lumen E medio, clament omnes , prope nemo recumbat

Quod tamen ad cantum galli facit ille secundi, Proximus ante diem caupo sciet, audietin quae Finxerunt pariter librarius, archimagiri Carptores quod enim dubitant componere crimen In dominos, quoties rumoribus ulciscuntur Baltea nec deerit qui te per compita quaerat Nolentem, miseram vinosus inebriet aurem. Illos ergo roges quidquid paulo ante petebas nobis . taceant illi sed prodere malunt Arcanum , quam subrepti potare Falerni, Pro populo faciens quantum Lausella bibebat. Vivendum recte , cum propter plurima, tum his Praecipue caussis, ut linguas mancipiorum Contemnas. nam lingua mali pars sessima servi. Deterior tamen hic, qui liber non erit, illis Quorum animas Marre suo custodit, aere. Idcirco ut possin linguam contemnere servi, Utile consilium modo, sed commune dedisti

Nunc mihi quid suades post damnum temporis, di spes

Deceptas sestinat enim decurrere velox Flosculus angustae miseraeque brevissima vitae Porii ; uni bibimus, dum serta, unguenta, puellas Polcimus, obrepit non intellecta senectus. Ne trepida numquam pathicus tibi deerit amicus,

Stantibus, salvis his collibus undique ad illos

Conveniunt carpentis , navibus omnes Qui digito scalpunt uno caput altera major Spes superest tu tantum lucis imprime dentem. Haec exempla para elicibus ; at mea Clotho Et Lachesis gaudent, si pascitur inguine venter. parvi, nostrique Lares, quos thure minuto, Aut farre , tenui soleo exornare corona ,

Quando ego figam aliquid, quo sit mihi tuta senectus A tegetem baculo via inti millia scenus,

Pignoribus positis argenti vascula puri . Sed quae Fabricius Censor oret, du sortes De grege Moesoru in , qui me cervice locata Securum jubeant clamos inlis e re circo λSit mihi praeterea curvus caelator, iter, Qui multas facies fingat citori uilicient haec. Quando eg pauper erori votum iterabile, nec spes

His alte ma nam cum pro me fortuna rogatur,

Astigit cerac illa de nave petita S, Quae Siculos cantus estu git remige surdo.

O Mnibus in terris, quae sunt a Gadibus usque

Auroram, mangem, pauci dignoscere possunt Uera bona, atque illis multum diversa, remota Erroris rebula quid enim ratione timemuS, Aut cupimus quid atri dextro pede concipis, ut et

Conatus non ceniteat, votique per aditu Evertere domos totas optantibus ipsis Di faciles nocitura toga, nocitura petuntur

Militia torrens dicendi copia multis, Et sua morti sera est facundia viribus ille Confisus periit, admiranditque lacertis. Sed plures nimia congesta pecunia cura Strangulat, cuncta exuperans patrimonia ensus, Quanto delphinis balaena Britanni a maior. Temporibus diris igitur, iussuque Neronis Longinum magnos Senecae praedivitis hortos Clausit, egregias Lateranorum obsidet aedes

Tota cohors rarus venit in cenacula miles.

Pauca licet portes argenti vascula puri Nocte iter ingressus gladium contumque timebis, Et motae ad lunam trepidabis arundinis umbram.

Cantabit vacuus coram latrone viator.

Prima sere vota, cunctis notissima templis,

Divitiae ut crescant, ut opes, ut maxima toto

Nostra sit arca foro sed nulla aconita bibuntur Fictilibus tunc illa time, cum pocula sumes Gemmata, Mato Setinum ardebit in auro. Jam ne igitur laudas, quod de sapientibus alter

Ridebat, quoties a limine moverat unum Protuleratque pedem flebat contrarius alter

Sed facilis rigidi cuivis censura cachinni. Mirandum est unde ille oculis suffecerit humor.

Perpetuo risu pulmonem agitare solebat Democritus, quamquam non essent urbibus illis Praetexta, orabeae fasces, lectica, tribunal.

Quid si vidisset praetorem in curribus altis Extantem, medio sublimem in pulvere circit tunica Iovis, uictae Sarrana ferentem

Ex umeris aulaea togae, magnaeque coronae Tantum Orbem quanto cervix non sufficit ulla λQuippe tenet sudans hanc publicus, sibi Consul

Ne placeat, curru servuS Ortatur eodem

Da nunc & volucrem, sceptro quae surgit eburno; ut in cornicines, hinc praecedentia longi Agminis officia, niveos ad fraena Quirites. Defossa in oculis quos sportula fecit amicos

Tunc quoque materiam risus invenit ad omnes occursus hominum, cujus prudentia monstrate, unimo posse viros, magna exempla daturos Uervecum in patria, cras que sub aere nasci. Ridebat curas, nec non, gaudia vulgi; Interdumis lacrimas cum Fortuna ipse minaci Mandaret laqueum, mediumque Ostenderet unguem. Ergo supervacua haec aut perniciosa petuntur, Propter quae fas est genua incerare Deorum

Quosdam praecipitat subiecta potentia magnae Invidiae, mergit longa, atque insignis honorum Pagina deicendunt ratuae, restemque sequuntur. Ipsa deinde rotas bigarum impacta securis Caedit, immeritis franguntur crura caballis. Jam stridunt ignes, iam ollibus, atque cantinis Ardet adoratum populo caput, crepat ingens Seianus : deinde ex facie toto orbe secunda

Fluat urceoli pelves, sartago, patellae.

362쪽

Pone domi lauros, due in Capitolia magii uiri Cretatumque bovem Sejanus ducitur unco Spediandus gaudent omnes : quae labra quis illi Vultus erat numquam, si quid mihi credis, amavi

Hunc hominem sed quo cecidit sub crimit:. qui iam Delator quibus indiciis quo teste probavit λ' lil horum . verbosa grandis epistola venit δε Capreis : bene habet, nil plus interrogo . sed quid Turba Remi sequitur ortunam, ut semper, odit

Damnatos idem populiis , si urscia uico visset, si oppressa foret secura senectus Plinionis hac ipsa Sejanum diceret hora Au mustu ampridem, ex quo suffragia nulli

Vendimus 'tigit curas n.im qui dabat oli in Imperium, fasces, legiones, Omnia, nunc se Continet, atque t M tantum res anxius optat Panem, MCircenses perituros audio multos: Iui dubium D magna est ornaci ita pallidulus mi Brutidius neus ad Martis fuit Obvius arani Quam timeo, victus ne poenas exigat jax,

Ut male de sensus curramus praeeipites, Dum jacet in ripa, calcemus Caesaris hostem. Sed videant servi, ne luis neget, δε .ividum in ius

Cervice stridia dominiam trahat hi ermones Tunc de Sejano secreta T murmura vulgi.

Visne salutari sicut Sejanus' habere Tantumdem atque issi sellas donare curules

Illum exercitibus praeponere: tutor haberi Principis, Augusta Caprearum in rupe ledentis Cum grege C haldaeo in vis certe pila, cohorteS, Egregios equites, castra domestica quidni Haec cupias qui nolunt Occidere quemqtiam, . Posse volunt . sed quae praeclara, prospera tanti , Ut rebus laetis par sit mensura malorum Huatas qui trahitur praetextam sumere mavis An Fidenarum , Gabiorumque esse potestac Et de mensura ius dicere vasa minota

Frangere pantiosus vacuis Edilis lubris Ergo quid optandum seret, ignorasse lateri zSejanum . nam qui ni natos optabat honores, Et nimias poscebat opes, numero: parabat Exce Isae turris tabulata, unde alti r esset Casus, impulsae praeceps immane rum T.

Quid Cratas, quid Pompeios evertit, Willum , Ad sua qui domito deduxit flagra Quiritecti

Summus nempe locus nulla non arte petitus, Magnaque numinibus vota exaudita malignis.

Ad generum Cereris me caede, vulnere pauci Descendunt reges, sicca morte Tyranni. Eloquium ac famam Demosthenis, aut Ciceronis Inci pre optare, totis Quinquatribus optat, Quisquis adhuc uno partam colit albe Minervam ,

Quem sequitur custos angustae vernula capta'. Eloquio ed uterque periit orator . utrumque

Largus, exundans leto dedit ingenii sons.

Ingenio innanus est, di cervix caesari nec umquam Sanguine causidici macluerunt rostra pusilii O fortunatam natani me Consule Romam. Antoni gladios potuit contemnere, si sic Omnia dixisset ridetula lyoemata lato,

Quam te conspicuae divina Philippica famae,

Volveris a prima nar proxima . saevus di illum Exit in eripuit , quem nitrabantur Athenae Totroitem, pleni irroderatu em rana theatri. Dis ille adversis penitus fit ne sinisti semc pater identia massae sulizine lippi

A carbone, forcipibus, gladiosque parante

incude, luteo Vulcano , ad rhetora misit. Bellorum exuviae, truncis astixa tropaeis, Lorica, stacta de casside buccula pendens, Et curtum temone jugum, victeque triremis Ap lustre in summo tristis captivus in arcu, Humanis maiora bonis creduntur : ad hoc se Romanus , Graiulque, ac Barbarus Induperator Erexit caussas dii criminis, atque Iaboris Inde habuit tanto major sana a sitis est, quarn Virtutis quis enim virtutem amplectitur ipsam, Praemia si tollas patriam tamen obruit olim

Gloria paucorum , laudis, titulique cupido Haesuri laxis cinerum custodibus; ad quae Discutienda valent sterilis mala robora ficus: varadoquidem data sunt ipsis quoque fata sepulchris . Expende Annibale in quo libras in duce summo Invenies hic est, quem non capit Africa Mauro Percussa Oceano, Niloque ad inota tepenti Rursus ad Ethiopum populos , aliosque Elephantos Additur imperiis Hilpania es Pyrenaeum

Transilit oppOluit natura Alpemque nivemque: Diducit scopulos, montem rumpit Ceto Jam tenet Italiam : Iamen ultra pergere tendit

Aelum, inquit, nihil est, nisi Poeno milite portas frangimus Wiraedia vexillum pono Suburra. quali facies, inuali digna tabella, Cum Gaetula ducem portaret bellua luscum Exitus ergo quis est o gloria vincitur idem Nempe, di in exiliuin praeceps fugit, atque ibi magnus, Mirandulque cli eiu sedet ad praetoria regis, Donee Bithyno libeat vigilare tyranno.

Fine in animae, quae res uin anas miscuit olim,

Non gladii, non saxa dabunt, nec tela, sed ille Cannarum vindex, ranti sanguinis ultor Annulus i demens, saevas Curre per Alpes, Ut pueris placeas, declamatio fias. Unus Pella juveni non susticit orbis e fistuat infelix angusto limite naundi,

Ut Gyar. clausus scopulis , parvaque Seripho. Cum tanten a figulis munitan intraverit urbem, Sarcophago contentus erit mors sola tetur,

Quantilla sint homini corpuscula . creditur olim Velificatus Athos, quidquid Graecia mendax Audet in historia: coiistratam classibus iisdem Suppositumque rotis solidum nare credimus altoa Deiecisse amnes, epotaque flumina Medo Prandente, madidis cantat quae ostiatus alis. ille tamen, qualis rediit, Salamine relicta In Corum, atque Eurum solitus saevire flagelli Bubarus, hono nun)qtram hoc in arcere patas, I plum Olnpedibus qui vinxerat in nos grum 'Mitius 4 Liane, quod non stigmate digniri in

Credidit huic quil quam vellet servire Iri orum λSed qualis redi iti nempe una nave cruentis

luetibus, ac tarda per densa cadavera prora. Has toties optata exegit gloria poenas in spatium it .e, Hiltos a Jupiter annos:

Hoc redio vultu foδum hoc pallidus optas. Sed quam continuis, quantis longa senectus

Plena malis deformem is tetria in alat omnia vultum. Dissimi lenique sui, deformem pro clite pellent, Pendentes clue genas, in tales iis pice irgas Quales uni bii feros ubi pandit T. hraca saltus, In vetula calpit jam mater simia bucca.

Plurima tulit iuvenum disci inina, pulchrior ille

363쪽

IUVENAL 1s

Hoc, atque ille alio multum hic robustior illo.

Una senum facies, cum voce trementia membra ,

Et iam laeve caput, madidique infantia nasi. Frangendus misero gingiva panis inermi . Usque adeo gravis uxori, natisque, sibique, Ut captatori moveat fastidia Cosso. Non eadem vini, atque cibi torpente palato Gaudia: nam coitus jam longa oblivio vel si

Coneris, jacet exiguus cum ramice nervus,

Et, quamvis tota palpetur Odte jacebit.

Anne aliquid sperare potest haec inguinis aegri Canities quid, quod merito suspecta libido est,

Quae Uenerem affectat sine viribus adspice partis

Nunc damnum alterius . nam quae amante voluptas,

Sit licet eximius citharoedus, si tu Seleucus, Et quibus aurata mos est sulgere lacerna Quid refert, magni sedeat qua parte theatri, Qui vix cornicines exaudiet, atque tubarum Concentus es amore opus est, ut sentiat auris, Quem dicat venisse puer, quot uaciet Oras Praeterea minimus gelido iam corpore sanguis , Febre calet sola circumsilit agmine facto Morborum omne genus, quorum i nomina quaeras, Promtius expediam, quot amaverit Hippia moechos, Quot Themison aegros autumno occiderit uno

Quot Basilus socios, quot circumscripserit Hirrus Pupillos quot longa viros ex sol beat uno Maura die, quot discipulos inclinet Hai uillus.

Percurram citius, quot villas posmdeat nunc,

Quo tondente gravis juveni mihi barba sonabat. Ille humero, hic lumbis, hic coxa debilis ambos Perdidit ille oculos, luscis invidet hujus Pallida labra cibum capiunt digitis alienis.

Ipse ad conspectum cenae diducere rictum Suetus hiat tantum, ceu pullus hirundinis , ad quem ore volat pleno mater jejuna . sed omni

Membrorum damno major dementi quae nec Nomina servoru in nec vultum agnoscit amici, Cum quo praeterita coenavit nocte, ne illus, Quos genuit, quos eduxit naem codice saevo Haeredes vetat esse suo&, bona tota feruntur

Ad Phialene tantum artincis valet halitus oris, Quod steterat inultis in carcere Ornicis annis. Ut vigeant sensus animi , ducenda tamen sunt

Funera gnatorum rogus adspiciendus amatae

Coni iugis, fratris, plenaeque sororibu urnae Haec data cena diu viventi Ous, ut renovata Seira per clade domus inultis in lustibus, inque Perpetuo maerore, nigra veste senescant Rex Pylius, magno si quidquam credis Homero, Exemplum vitae fuit a cornice secundae Felix nimirum , qui tot per secula na Ortem Distulit, atque suos jam dextra compiliat annos, Quique novum toties mustum bibit. Oro, parumper Attendas, quantum de legibus ipse queratur Fatorum, Mnimi de stamine, cum videt acris Antilochi barbana ardentem : nam quaerit ab Omni Quisquis adest socio, cur haec in tempora duret, Quod facinus dignum tam longo admiserit aevo λHaec eadem Peleus raptum cum Liget Achillem, Atque aliuς, cui fas Ithacum Ligere natantem Incolumi Troja Priamus venisset ad umbras. Assaraci magnis solennibus, Hectore funus Portante, ac reliquis fratrum cervicibus, inter Iliadum lacrimas, ut primos edere planctu SCassandra inciperet, scissaque Polyxena palla τ

si foret extinctus diverso tempore, quo iam

Coeperat audaces Paris aedificare carinas

Longa dies igitur quid contulit omnia vidit

Eversa, flammis Asiam erroque cadentem. Tunc miles tremulus posita tulit arma tiara, Et ruit ante aram summi Iovis, ut vetulus bos,

Qui domini cultris tenue, miserabile collum

Praebet, ab ingrato iam fastiditus aratro Exitus ille utcumque hominis sed torva canino Latravit rictu, quae post hunc vixerat uxoria Festino ad nostros,is regem transeo Ponti Et Croesum , quem vox justi secunda Solonis Respicere ad longae iugit spatia ultima vitae. Exilium,in carcer Minturnarumque paludes, Et mendicatus victa Carthagine panis, Hinc caussas habuere quies illo cive tulisset Natur in terris, quid Roma beatius umquam, Si circumducto captivorum agmine,, omni Bellorum pompa, animam exhalasset Opimam, Cum de Teutonico vellet descendere currui

Provida Pompeio dederat Campania se bres Optandas sed multae urbe ,- publica vota Vicerunt igitur ortuna ipsius, urbis

Se ivatum victo caput abstulit hoc cruciatu Lentulus, hac poena caruit, ceciditque Cethegus Integer, acuit Catilina cadavere toto. Forinam Optat modico pueris, majore puellis Murmure, cum Veneris fanum videt anxia mater Usque ad delicias votorum cur tamen, inquit,

Corripias pulcra gaudet Latona Diana Sed vetat optari faciem Lucretia, qualem ipsa habuit cuperet Rutilae Virginia gibbum Accipere, atque suam Rutilae dare filius autem Corporis egregii miseros et repidosque patentes

Semper habet rara est adeo concordia formae, Atque pudicitiae sanctos licet horrida mores Tradiderit domus, ac veteres imitata Sabinas e Praeterea castu in ingenium, vultumque modesto Sanguine serventem tribuat natura benigna

Larga manu quid enim puero conferre potest plus

Custodem cura natura potentior omni GNon licet esse viros nam prodiga corruptoris

Improbitas ipsos audet tentare parentes. Tanta in muneribus fiducia nullus ephebum Deformem saeva castravit in arce tyrannum: Nec praetextatum rapuit Nero dori pedem, vel Struniosum, atque utero pariter gibboque tumentem si nunc,' juvenis specie laetare tui, quem Majora expectant discrimina . fiet adulter Publicus, o poena metuet quascumque marit Exigit iratus nec erit licior Astro Martis, ut in laqueo numqtram incidat exigit autem Interdum ille dolor plus, quam lex ulla dolori Concessito necat hic ferro, secat ille cruentis Uerberibus, quosdam inced hos mugilis intrat. Sed tuus Endymion dile istae fiet ad uter

Matronae mox cum dederit Servilia nummos, Fiet Millius quam non amat exuet omnem Corporis ornatum quid enim ulla negaverit udis

Inguinibus, sive est haec Hippia, sive Catulla

Deterior totos habet illic semina mores.

Sed casto quid forma nocet quid profuit immo Hippolyto grave propositum quid Bellerophonti pErubuit nempe haec, seu fastidita repulsa: Nec Sthenobae ininus quam Cressa excanduit,in se

364쪽

Cum simillo odio pudor admovet elige quidnam Suadendum esse putes, cui nubere Callari uxor Destitiat optimus hic, formosissimus idem Gentis patriciae rapitur ier ex linguendus Messalicae oculis dudum edet ilia parato Flameolo Tyriusque palam genialis in hortis Sternitur,m ritu decies centena dabuntur Antiquo: veniet cum signatoribus auspex. H.ec tu secreta paucis omniassa putabas λNon nisi legitime vult nubere quid placeat, dic: Ni parere velis, pereundum si ante lucernas. Si lcelus admittas, dabitur mora parvula, dum res Nota urbi, populo, contingat Principis aures. Dedecus ille domus ciet ultimus interea tu

Obsequere imperio, si tanti est vita dieru .ra Paucorum quidquid levius, meliusque putaris, Prabenda est gladio pulchra haec candida cervix. Nil ergo optabunt homines t si consili uri vis, Permittes ipsis expendere numinibus, quid Conveniat nobis rebusque fit utile noliris. Nam pro jucundis aptillima quaeque dabunt Di. Carior est illis homo, quam sibi nos ani in Oium Impulsu, caeca, ni aguaque cupidine ducti Conjugium petimus, partumque uxoris at illis Notum , qui pueri, qualisque sutura sit uxor. Ut tamen, pol cas aliquid voveasque sacellis Exta, candiduli divina tomacula porci;

orandum est, ut sit mens sana in corpore sano. Fortem posce animum,in mortis terrore carentem Qui spatium vitae extremum inter munera ponat Naturae, qui ferre queat quotcumque labores, Nesciat irasci, cupiat nihil, potiores Herculis aerumnas credat . laevoique labores ,

Et Venere, is cenis, plumis Sardanapali. Monstro quod ipse tibi possis dare . en ita certe

Tranquillae per virtutem patet unica Vita . NULLUM Numen habes, si sit prudentia sed te Nos facimus, fortuna, deam , caeloque locamus

ATTlCUS eximie si cenat, lautus habetur: Si Rutilus, demens quid enim maiore cachinno Excipitur vulgi, quani pauper Apitius omnis

Convictus, thermae, stationes , Omne theatrum De Rutilo nam dum valida, ac juvenilia membra Sulliciunt ali ae dumque ardens languine, sertur

Non cogente cui dena sed nec prohibente Tribuno Scripturus leges, regia verba lanistat. Mi illos porro vides, quos saepe elusus ad ipsum Creditor introitum solet expectare macelli Et quibus in solo vivendi caula palato est

Egregius coena , meli utque milerrimus horum , Et cito casurus iam perlucente ruina. Interea gustus elementa per Omnia quaerunt,

NulIi quam animo pretiis obstantibus: interius Attendas, ni agis illa uva iit, quae pluris enuitatur Ergo haud dii licile est perituram arcessere summam, Lancibus oppositis, matris imagine racta Et quadringentis nummis condire gulosum Fictile sc veniunt ad iii cel lanea ludi. Refert ergo quis haec eadem paret in Rutilo 1m Luxuria est, in Ventidio laudabile nomen

Despiciam, qui scit, quanto sublimior Atlas

Oinnibus in Libya sit motui bus hic tamen idemigii Oret, quantuin terrata distet ab arca bacculuS caeli racicundit, γνωθι σεχυτον Figendum, mentoti iractandum pectore, sive Oniugium quaera , vel lacri in patre Senatus Esse velis nec enim lorica in Olcit Achillis Ther Hr , in qua te traducebat Ulγsses Ancipia em leu tu ua agit dii crimitae causam Protegere nectas te Oillule, dic tibi quis sistolator vehentens, an Curtius, an Matho buccae Nolcenda et mentura tuae, spectandaque rebus in tu inmis, minimiique etia ira cum piscis emetur. Nec mulium cupias, cum sit tibi gobio tantum

in loculis quis en illi te, deficiente crii mena, Et reicente gula nanet exitus aere paterno, Ac rebus inertis in eiurem , cenoris atque

Argenti gravis,' pecorun agrorumque capacem Lalibus a dominis poli cuncta novissimus exit Annulus, . digito tendicat Pollio nudo.

Non praematuri cineres, nec funus acerbum Luxuriae, te morte in agi metuenda senectus.

Hi plerumque gradus, conducta pecunia Romae, Et coram do ininis conlumitur . inde ubi paulum Nelcio quid luperest, & .illet foeno iis auctor, aut vertere solum, Baias, ad Ostia currunt. Cedere namque soro jam non tibi deterius , quani Et quilias a ter venti migrare Suburra. 1 de dolor lolus patria in fugientibus, illa Moestitia est, caruisse anno Circentibus uno. Sangui ius in facie non haeret gutta morantur Pauci ridiculurn, fugientem ex urbe pudorem. Expetiere hodie numquid pulcherrima dictu Perlice, non praestem ita, nec moribus, Wre; Sed laude in siliqv. 1 occultu ganeo, pultes Coram aliis didiem puero, te in aure placentas. Nam cum sis conviva mihi pio missus, habebis Evandrunt, venies TirynthiuS, aut minor illo Holpes, ple tamen contingens languine caelum Alter aquis, alter flammis ad sidera missus. Ferculi nunc audi nullis ornata macellis Des Tiburtino veniet pinguissimus agro HoeduluS, . toto grege mollior, inicius herbae, Necduin aulus virgas humili, mordere salieri

Qui plus laetis inauet qua in languinis montani Alparagi, polito quos legit villica sui ,

Grandia praeterea, tortoque calentia foeno Ova adlunt iplis cum matribus,m ervatae Parte anni, quales fuerant in vitibus, uvae: Signinum Gytaui atque pyrum, de corbibus il dein hinula Pice iris, Odoris mala recentis, Nec ille tuenda tibi, liccatum frigore postquam Autumnum, crudi potuere periculi succi . Halc Olim nostri .im luxu Ola enatus Cinna tui . CuriuS, parvo quae legerat horto, Ipse focis brevibus ponebat Olulcula quae nunc

Squalidus in inagna altidit coni pede tosior, Qui meminit, calida sapiat quid vulva popinae.

Sicci ei galuis rara tendentia crate Moris erat quondam eliis servare diebus Et nata litium cognatis ponere lardilm, Accedente nova, si qua in dabat Ollia, carne . Cognator utra aliquis titulo ter Contuli, , atque Calliorum imperiis, est Dictato iis honore I unelus, ad has puta lolii ii saturius ibat,

Cura

365쪽

IUVENALIS

Cum tremerent autem Fabios, durumque Catonem, Et Scauros, Fabrici Os , postremo severos Censo iis mores etiam collega timeret: Nemo inter curas, seria duxit habendum, Quali in Oceani fluctu testudo nataret, Cla uiri Troiligenis sectura ac nobile fulcrum: Sed nudo larere,, parvis frons aerea lectis Vile coronati caput ostendebat aselli, Ad quod is civi lud bant ruris luna ni Tales ero cibi, aalis domus , atque supellex.

Tunc rudis, mi aias nairari nescius aries, Urbibias eversa, , praedarum in parte reperta, Magnorum artificum frangebat pocilla miles, Ut phileri gauderet equus caelii aque cassiis Romuleae simulacra sera mansuescere ius se

Imperii lato is geminos sub rupe Quiri os, Ac ni id am metiem clypeo fulgentis, hasta, Pendentisque Dei perituro ostenderet holii Argenti quod ar solis fulgebat in armis. Ponebant igitur Tusco farrata catino Onmia tunc quibus invideas , si lividulus sis.

Templorum quo nue majestas praesentior, vox Nicte fere media, medianaque audita per urbem,

Litore ab Oceani Gallis venientibus MDiis

Oificium vatis peragentibus, his monuit nos Hanc rebus Latiis curam piae stare solebat Fictilis is nullo violatus Iupiter auro. Illa domi natas, nostraque ex arbore mensas Tempora viderunt hos lignum stabat in usus, Annosam si sorte nucer deiecerat Eurus. At nunc divitibu coenandi nulla Voluptas, Nil rhombus, nil dam sapitri putere identur Unguenta, atque rosae. laros nisi sustinet orbes

Grande ebur, magno sublimis pardus hiatu, Dentibus ex illis, quos mittit porta Syenes, Et Mauri celeres, Mauro obicurior Indus, Et quos deposuit Nabathaeo bellua saltu,

Iam nimios , capitique graves . hinc surgit orexis, Hinc stomacho biliς. nam pes argenteus illis Annulus in digito quod serreus. ergo superbum Convivam caveo, qui me sibi comparat , res Despicit exigua adeo nulla uncia nobis

Est eboris , nec tessellae, nec calculus ex hac Materia quin ipsa manubria cultellorum ossea non tamen his ulla umquam obsonia fiunt

Rancidulari haud ideo se sor gallina secatur. Sed nec structor erit, cui cedere debeat Omnis Pergula, discipulus Trypheri doctoris , apud quem Sumine cum magno lepus, atque aper, pygargus , Et Scythice volucres, Phoenicopter u ingens, Et Gaetulus oryx , hebeti lautissima ferro

Caeditur, Qtota sonat ulmea coena Suburra. Nec rusium capreae subducere, nec latus Afrae Novit avis noster tirunculus, ac rudis omni

Tempore is exiguae rusti in butus ofellae. Plebeios calices, pauci assibus emtos Porriget incultus puer, atque a frigore tutus; Non Phryx, aut Lucius, non a mangone peritus Qui R iam erit is magno cum posces, Osce Latine. Idem habitus cunctis , tonsi , reetique capilli Ataue hodie an rum propter convivia pexi.

Pastori duri est hie filius, ille bubulci:

Suspirat lona non visam tempore marrem Et Asilam, oro tristis desiderat haedos: In aenii vultu, puer , ingenuique pudoris,

Quales esse decet, quos ardens purpura vestit.

Nee pugillares desert in balnea raucus Testiculos, nec vellendas jam praebuit alas: Crassa nec opposito pavidus regit inguina gutto.

Hi tibi inc dabit diffusa in montibus illis ,

quibus ipse venit, quorum sub vertice lusit:

Nanique una atque eadem vini patria, atque ministri. Forsitan exspectes, ut Gaditana canoro Incipiat prurire choro , plausuque probatae Ad terram tremulo descendant clune puellae tritamentum eneris auguentis, lacres Divitis urticae major tamen ista voluptas Alterius sexus magis ille extenditur,m mox

Aulibus, atque oculis concepta urina movetur

Non capit has nugas humilis domus audiat ille Testarum crepitus cum verbis, nudum olido stans Fornice mancipium quibus abstinet ille fruatur Vocibus obscoenis, omnique libidinis arte, Qui Lacedaemonium pytismate lubricat orbem Namque ibi fortuna veniam damus alea turpis, Turpem adulterium mediocribus haec eadem illi Omnia cum faciant, hilares nitidique vocantur. Nostra dabunt alios hodie convivia ludos. Conditor Iliados cantabitur, atque Maronis Altisoni dubiam facientia carmina palmam Quid refert tales versus qua voce legantur Sed nunc dilatis averte negotia curis, Et gratam requiem dona tibi, quando licebit Per totam cessare diem : non scenoris ulla Mentio, nec primi si luce egressa deverti Nocte solet, tacito bilem tibi contrahit uxor, Humida suspeetis reserens multitia rugi S,

Vexatasque comas, Qvultum auremque calentem. Protinus ante meum, quidquid dolet, exue limen

Pone domum, servos quidquid frangitur illis,

Aut perit ingratos ante Omnia pone sodales Interea Megalesiacae spectacula mappae

Idaeum Olenne colunt, similisque triumpho Praedo caballorum praetor sedet: ac mihi pace Immensae nimiaeque licet si dicere plebis, Totam hodie Romam circus capit; fragor aurem

Percutit, eventum Viridis quo colligo panni. Nam si deficeret, moestam attonitamque videres Hanc urbem, veluti Cannarum in pulvere victis Consulibus spectent juvenes, quos clamor, Maudax Sponsio, quos cultae decet assedisse puellae. Spectent hoc nuptae juxta recubante marito, Quod pudeat narrasse aliquem pr.esentibus ipsis. Nostra bibat vernum contracta cuticula solem,

Effugiatque togam . iam nunc in balnea salva Fronte licet vadas, quamquam solida hora superstAd lex tam . facere hoc non possis quinque diebus

Contanais, quia sunt talis quoque taedia vitae Magna voluptates commendat rarior usus.

NI A tali, Corvine, die mihi dulcior hae lux Qua sellus promissa dei animalia cespes

Expeetat niveam Regina caedimus agnam .

Par vellus dabitur pugnanti Gorgone Maura. Sed procul extensum petulans quari hostia funem, Tarpeio servata Iovi, frontemque coruscat. Quippe ferox vitulus templis maturus d ara ,

Sp rgendusque mero, quem a pudet ubera matris

Ducere a

366쪽

Ducere, qui vexat nascenti robora cornu. Si res ampli domi, similiiqire ast ei: ibi is esset, Pinguior Hispulla tralae retur taurus, Wipla Mole piger, nec finitima nutritus in herba; Laeta ted ostendens Clitumni pascua sanguis Iret, o grandi cervix ferienda mini liro, C reditum trepidantis adhuc, horrendaque passi Nil per incolumem l esse mirantis amici. Nam praeter pelagi casus, fulguris ictum Evasi densa caelum abscondere tenebrae Nube una, subitusque antemnas impulit ignis, Cum se quisque illo percussum crederet, mox Attonitu nullum conserri posse putaret Naufragium velis ardentibus. onmi fiunt Talia tam graviter, siquando poetica hirgit Tempestas genus ecce aliud discriminis; audi, Et miserere iterum, quam qua ira sint cetera sortis

Ejusdem pars dira quidem, sed cognita multis,

Et quam votiva testantur fana tabella

Plurima piis ores quis nescit ab Iside pasci Accidit, nostro similis fortuna Catullo, Cum plenus fluctu medius foret alveus, ain

Alternum puppis latus evertentibus undis Arboris incertar, nullam prudentia cani Reetoris conferret ρemri decidere iactu Coepit cum ventis, imitatus Castora, qui se Eunuchum ipse iacit, cupiens evadere damno Testiculorum adeo medicatum intelligit inguen. Fundite quae mea Iunt dicebat, cuneia, Catullus, Praecipitare volens etiam pulcherrima, vestem Purpuream, teneris quoqtie Maecenatibus aptam ;Atque alias, quarum generosi graminis plum Infecit natura pecus, sed, egregius sens tribus occultis, Baeticus ad Juvat aer. Ille nec argentum dubitabat mittere, lances

Parthenio iactas, urne cratera capacem,

Et dignum sitiente Pholo, vel Onauge Fusci. Ad dein bascaudas, mille escaria, multum Caelati, biberat quo callidus emptor Olynthi.

Sed qui nunc alius, qua mundi parte, quis audet Ar lent praeferre caput, rebulque salute in Non propter vitam faciunt patrimonia quidam, Sed vitio caeci propter patrimonia vivunt. adlatur rerum utilium pars maxima, edorec Damia levant tunc adversis urgenti Ous, illuc Recidit, ut in alum ferro uia iiiitteret, ac te

Explicat angustum, discrini in is ultima quando

Pr.isidia flerimus, navem factura in Inotum.

I iunco ventis animam committe dolato Confisus ligno, digitis a morte remotu SQuatuor, ac septem, si sit latis Isima teda. Mox clim reticulis, pane ventre lagenae, Aspice sumendas in tempestate secures. Sed postquam acuit planum mare, tempora postquam Prospera vectoris, satu inque valentius Euro Et pelago, postquam Parcae meliora benigna Penta manu ducunt hilares, staminis albi Laniticae modica non multo sortior aura Ventus adest inopi miserabilis arte cucurrit Vestibus extensis , quod superaverat unum, Vel prora suo : jam deficientibus Austiis, Spes vitae cum Sole redit. tum gratus Iulo, Atque novercali sedes pr:t lata Lavino, Conspicitur sublimis apex , cui candida nomen

Scrofa dedit, artis Phrygibus mirabile sumen, Et numquam visis triginta clara iam illis.

Tandem intrat positas inclusa per aequora moles,

Tyrrhenim que Pharon ; porrectaque brachi rursu iri, Quae pelago occurrunt inedio, longeque relinquunti taliam non sic igitur mi tabere portu S,

Quos natura dedit o sed trunca puppe magister Interiora petit Baianae pervia cymbae Tuti tagna sinus gaudent ibi vertice raso

Garrula securi narrare pericula nautae.

ite igitur, pueri, linguis animisque faventes, Sertaque delubris, farra imponite cultris

Ac molle ornate secos, glebamque virentem.

Jam equar: sacro, quod praestat , rite peracto Inde domum repetam, graciles ubi parva coronas Accipiunt fragili simulacra nitentia cera. Hic nostium placabo Jovem, Laribusque paternis Thura dabo, atque omnes violae aesti bo colores. Cuncta nitentri longos erexit anua ramos Et matutinis operitur festa lucernis.

Nec suspeela tibi sint haec, Corvine Catullus,

Pro cu; us reditu tot pono altaria, parvos Tres habet haeredes libet expetiare, quis aegram Et claudentem Oculos gallinam impendat amico Tam sterili verum hec nimia est impensae coturnix Nulla umquam pro parte cadet sentire calorem

Si coepit locuples Gallita, Pacciu orbi,

Legitime fixis vestitur tota tabellis Porticus . ex illunt qui promittant hecatomben. Quatenus hic non lunt nec venales elephanti, Nec Latio, aut usquam nostro sub sidere talis Bellua concipitur: sed furva gente petita, Arbor tuus Rutillis, Turni palcitur agro

C tiaris armentum nulli ervire paratum Privato. ii quiden Tyrio parere solebant

Annibali, Mino tris Ducibus Regique Molossor

Horum naajores, Ors serre cohortes, Partem aliquam belli, euntem in praelia turrim. Nulli igitur Ora per Novium mora nulla percist ruta Pacuvium, quin illud ebur ducatur ad aras, Et cadat ante Lares Gallitae victima sacra, Tantis digia deis is captatoribus horum Alter enim, si concedas madiare , vovebit De grege servorum naagna pulcherrima quaeque Corpora , vel pueris, frontibus ancillarum

ilia ponet vitta si qua est nubili illi Iphigelii donat. dabit hinc altaribus, etsi Non sperat Tragicae furtiva piacula cervae

Laudo me una civem, nec compiro testamento Mille rates iam si Libitinam evaserit aeger; L elebit tabulas, inclusus carcere Assi',

Post meritum sane intrandum P atque omnia soli Forsan Pacuvio breviter dabit ille superbus

incedet violis rivalibus ergo vides, tiam irande opere pretium faciat iugulata Mucenis Vivat Pacuvius quaeso, vel metu a totum Possideat qua tuum rapuit Nero montibus aurum Exaequet nec amet quemquam, nec amet ut ab ullo.

EXemplo quodcumque malo committitur, ipsDil plicet uictori prima est haec ultio, quod se Judice, nemo nocens absolvitur, improba quamvis

Gratia sat hac Praetoris vicerit urna.

Quid sentire putas tunes, Calvine, recenti

367쪽

IUVENALIS

De scelere, 'dei violatae crimine sed nec

Tam tenuis centus tibi contigit, ut aediocris

Iacturae te aergat o laus nec rara videmus

Quae pateris casus inultis hic cognitus, ac iam Tritus, e medio Ortuna ductus acervo. Ponamus nimios gemitus flagrantior aequo Non debet dolor esse viri, nec vulnere maior. Tu quamvis levium nainimam exiguamque malorum Particulam vix ferre potes spumantibus ardens

Visceribus, sacrum tibi quod non reddat amicus Depositum stupet haec, qui jam post terga reliquit Sexaginta annos Fonteio Consule natus λAn nihil in melius tot rerum proficis ulu λMὶgna quidem sacris quae dat praecepta libellis uictrix Fortunae sapientia. DICIMUS autem Hos quoque elices, qui serre incommoda vitae, Nec actare iugum vita didicere magistra. Quae tam festa dies, ut cellat prodere larem, Perndiam, audes, atque omni ex crimine lucrum Quaesitum, partos gladio vel pyxide nummos RER quippe boni; numero vix sunt totidem, quot Thebarum portae, vel divitis ostia Nili. Noua aetas agitur, pejoraque secula ferri Tenaporibus; quorum sceleri non invenit ipsa Nomen, is nullo posuit natura metallo. Nos hon. inum Divumque fidem clamore ciemus, Quanto Femidium laudat vocalis agentem

Sportula die senior ulla dignissime, nescis

Quas habeat Veneres aliena pecunia nescis Quem tua simplicitas risum vulgo robeat, cum Exigis a quoquam ne peieret, putet ullis Est aliquod unae templis, araeque rubentissu uondam hoc Indigenae vivebant more prius quam Strineret agrestem posito diademate falcem Saturnus fugiens tunc cum virguncula uno , Et privatus adhuc Idaeis upiter antris Nulla super nubes convivia Caelicolarum, Nec puer Iliacus, somnosa nec Herculis uxor Ad cyathos iam siccato nectare tergens Brachia Vulcanus Liparara nigra taberna. Ρrandebat ibi quisque Deus, nec rurba Deorum Talis, ut est hodieri contentaque sidera pauciῶNuminibus miserum urgebant Atlanta minori Pondere nondum aliquis sortitus triste profundi

Imperium , aut Sicula torvus cum conjuge Pluton. Nec rota, nec Furiae , nec saxum, aut vulturis atri

Poena sed in sernis hilares sine Regibus Umbrae Improbitas illo fuit admirabilis aevo.

Credebant hoc grande nefas, morte piandum, Si juvenis vetulo non assurrexerat; si Barbato cuicumque puer licet ipse videret Plura domi fraga, majores glandis acervos.

Tam venerabile erat praecedere quatuor annis,

Primaque par adeo sacrae lanugo senectae. Nun s depositum non inficietur amicuS, Si reddat veterem cum tota aerugine bilem,

Prodigiosa fides, Tuscis digna libellis,

Quaeque coronata lustrari debeat agna. Egregium sandi unique virum si cerno , bimembri Hoc monstrum puero, vel nairandis sub aratro Piscibus inventis, cetae compar mulae Sollicitus tamquam lapides studerit imber, Examenuue apium longa consederit uva Culmine delubri, tamqua in in mare fluxerit amnis Gurgitibus miris, S lactis vortice torrens .

Intercepta decem quereris sestertia fraude

sacrilega quid si bis centum perdidit alter

Hoc arcana modo D majorem tertius illa Summam , quam patulae vix ceperat angulus arcΕΤ Tam facile & pronum est Superos contemnere teste S,

Si mortalis idem nemo sciat aspice quantae Voce neget quae sit Eli constantia vultus. Per Soli radios Tarpesaque fulmina jurat, Et Martis rameam, Cirrhaei spicula atis

Per calamos Venatri eis, pharetramque Puellae, Perque tuum, pater iugaei Neptune, tridentem. Addit Herculeos arcus , aliamque Minervae, Quidquid habent telorum armamentaria caeli.

Si vero, pater est , comedam, inquit, flebile nati

Sinciput elixi, Pharioque madentis aceto Sunt qui in Fortunae an casibus milia ponant, Et nullo credant mundum rectore moveri, Natura volvente vicesin lucis is anni Atque ideo intrepidi quaecumque aliaria tangunt. Est alius metuens ne crimen cena sequatur. Hic putat esse Deos, pejerat , atque ita secum Decernat quodcumque volet de corpore nostro

lsis, Mirato seria mea lumina sistro,

Dummodo vel caecus teneam, quo, abnego, nummOS.

Et phthisis, Qvomicae putres, dimidium crus Sunt tanti pauper locupletem optare podagram Ne dubitet Ladas , si non eget Anticyra, nec Archigene . quid enim velocis gloria plantae Praestat,m esuriens Pisaeae ramus olivae

Ut sit magna, tamen certe lenta ira Deorum est. Si curant igitur cuneto punire nocentes,

Quando ad me venient sedis exorabile uineia Fortasse experiar solet his ignoscere. Iulii Committunt eadem diverso crimina fato. ille crucem pretium sceleris tulit, hic diadema Sic animuin dirae trepidum sormidine culpae

Confirmant tunc te lacra ad delubra vocantem Praecedit, trahere immo ultro ac vexare paratu K. Nam cum magna malae superest audacia cauila,

Creditur a multis fiducia mimum agit ille, Urbani qualem fugitivus scurra Catulli.

Tu miser exesamas , ut Stentora vincere possis Vel potius quantum Gradivus Homericus audis Iupiter haec, nec labra move S, cum mittere voce .i: Debueras vel marmoreus, et aheneus aut ut In carbone tuo charta pia thura soluta

Ponimus sectum vituli jecur, albaque porci omenta ut video, nullum discrimen habendum est Elfigies inter vestras, statuamque Bathylli. Accipe quae contra valeat solatia ferre, Et qui nec Cynicos, nec Stoica dogmata legit Cynicis tunica distantia, nec Epicurum Suspicit exigui laetum plantaribus horti. Curentur dubii medicis majoribus aegri: Tu venam vel discipulo committe Philippi. Si nullum in terris tam detestabile factum

Ostendis, taceo, ne pugnis caedere pectus Te veto, nec plana faciem contundere palma :

uandoquidem accepto audenda est anua damno,

Et majore domus gemitu, majore tumultu Plangui itur nummi, quam funera nemo dolores

Firigi in hoc cit u vestem diduces summam

Conte latus, vexare Oc Ulos humo te coacto.

Ploratur lacrimis mill a pecunia veris.

Sed si cuncta vides sint ili ora plena querela; Si decies lectis diversa parte tabellis

Vana supervacui dicunt chirographa ligni,

368쪽

IUVENALIS

Arguit ipsorum quos littera, en maque princeps

Sald cin Iches, Oculi qua culli dilui ebuinta. Te nunc delicia extra con .mun in centes

Pone indvn. quia tu gallinae filius albae, Nos viles pulli .iti intelicibus ovis. Rem pateri medicam, S .edic cri bile serendam,

Si flictas oculos maloia ad Im .ina nter Condi: esum latronem , incendia tuli hule capra , Atque dolo, lini Os una anua colligit igitus:

Conseris hos vereris qui tollunt grandia templi Pocilla adorandae rubiginis, populorum Dolis, vel antiquo positas a Rege coronas. Haec ibi si non uni , minor extat lacii legus, qui Radat inaurati femur Herculis , di faciem plain Neptuni qui bracteolam de Castore ducat. An dubitet, lolitus totum conflare donantem

Conser, artifices, mercatoremque veneni,

Et deducendum corio bovis in mare, cuni quo Clauditur adversis innoxia simia fatis Haec quota pars celerum , quae custos Gallicus urbis Usque a Lucifero, donec lux occidat, ausit Humani generis mores tibi nosse voletui Suthcit una di mus paucos contum dies; Dicere te mileium, postquam illuc veneris, aude. Qui tu naidum guttur ni iram in Alpibus in aut quis In Meroe crasso maiorem infante mamillam. Caerula quis stupuit Germani lumina flavam Caesarient, madido tot quentem cornua cirro Nempe qui id haec illis natura est Omnibus una Ad subitas Thracum volucres, nubemque sonoram Pugmaeus parvis currit bellator in armis: Mox impar hosti, raptusque per aera curvis Unguibus acia va fertur grue . si videas hoc Centibus in nostris, ritu quatiere: ed illic, Qua ni quam eadem assidue spectentur praelia, ridet Nemo, ubi tota cohors pede non est altior uno. Nussa ne periuri capitis. frauditque ei andae Foena erit abreptum crede hunc grλVIOre catena Protitius,in nostro quid plus velit ira λ necari Arbitrio. manet illa tamen iactura, nec umquan Depositum tibi sospes erit . sed corpore truncuInvidiosa dabit minimus solatia languis. At in die a bonum vita jucundius ipsa.

Nempe hoc ita doc li, quorum praecordia nullinInterdum aut levibiis videas flagrantia cautis. Quantulacumque adeo est occatio, ut licit Irae. Chrusippus non dicet idem , nec mile lina letis ingenitana, dulcique senex vicinus Hymetto, Qui aitem acceptae laeva inter vincla cicutae Accirsatori nollet dare . plurima elix

Palilatim vitia, atque errores exuit mi IesPtima docens rectu in sapientia quippe minuti Semper Minfirmi est animi exiguique voluptas, Ultio continuo sic collige, quod vindicta Num magi, gaudet, quam femina cur tamen hos tu Evasisse putes, quos diri conscia facti latens h bet attonitos, in turdo vel bere caedit,

Occultuna quatiente animo tortore flagellum Poena auteria vehemens, ac multo laevior ill:s,

Quasis Caeditius gravis invenit aut Rhadana aut bus, Nocte dieque Iuun. gestare in pectore Iustem Spariata cuidam respondit Pythia Vates . Haud impunitum quondam fore, quod dubitaret

Depositum reiii iere, des fraudem aure tueri Juli ido mira rebat ei im quae Numini et let

lans ia an hoc illi iaciniis dere Apollo.

Reddidit ergo metu, non moribus & tamen In nem ocem adyti dignam templo, veramque probavit,

Exit ictus tota pariter cum prole domoque, Et qua nivis longa de diu dii, ei te topinqui . . Has patitur cenas peccandi sola voluntas. Nam chlus in ira se tacitum qui cogitat unum , Facti ci inre habet cedo , si conata peregit Perpetua anxietas, nec mensae tempore cessat; Faucibus ut motb siccis, interque molares

Disticili crescente cibo te vina ni isellus Exspuit. Albani veteris pietiola senectus nil plicet ostendas melius, densissima ruga Cogitur in rontem, velut acri dueta Falerno. Nocte brevem si sorte indulsit cura soporem, Et tot versata toro jam membra quiescunt, Continuo templum,in iolati Numinis aras,

Ei lio praecipuis mentem sudoribus urget Te videt in somnis tua sacra major imago

Huci lana turbat paviduin, cogitque fateri.

Hi sunt qui trepidant, δι ad omnia sulgura pallent,

Cum tonat, exanimes primo quoque inurmure caelii Non quasi fortuitu, nec ventorum rabie, sed iratus cadat in terras, vindicet ignis. Illa nihil nocuit, cura graviore timetur Proxima tempestas velut hoc dilata sereno

Praeterea lateris vigili cum febre dolorem Si coepere pati, missum ad sua corpora morbum Infesto credunt a Numine saxa Deorum Haec, ω tela putant pecudem spondere sacello Balantem , in Laribus cristam promittere galli Non audent quid enim sperare nocentibus aegris Concessum vel quae non dignior hostia vita Mobilis varia est serme natura maior m. Cum scelus ad inittunt, superest constantia: quid M. Atque nefas, tandem incipiunt sentire, peractis

Criminibus tamen ad mores natura recurrit Damnato, fixa mutariis eicia nam quis

Peccandi nena posuit sibi λ quando recepit Ejedium semel attrita de fronte ruborem λQuil nam hominum est, que in tu contentum videris uno

Flagitio dabit in laqueum vestigia noster

Petridus, nigri patietur carceris uiaeum, Aut maris figaei rupem, scopulosque frequentes Exulibus magnis poena gaudebis amara Nominis invisi . tandemque fatebere laetus Nec surdum, nec Tiresiam quemquam esse Deorum.

P Lurima sunt, Fuscine, & fama digna sinistra .

Et nitidis maculam ac rugam figentii rebus. Quae monstrant ipsi pueris et raduntque parentes.

Si damnota senem juvat alea, ludit, heres

Bullatus, parvoque eadem movet aritia ritillo. Nec de se melius cuiquam sperare propinquo Concedet iuvenis , qui adera tubera terrae, Bi letum condire Qeodem iure natantes Mei gere ficedulas illicit , nebulone parente,

Et cana monstrante gula cuin leptimus annus Transierit suero noli tuli nni dei te re isto,

Bia batos licet admoveas mille inde masti strOS, Hinc totidem, cupiet aut coenare iratu Semper, is magna non depunerare culina Mite in antinum, α auore. δὲ .ci, erroribus aequos

369쪽

IUVENALI s

Ρrmpit, utque animos servorurn, corpora nostra Materia constare putat, paribusque elementis:

An saevire docet Rutilus, qui gaudet corbo Plagarum strepitu, nullam Sirena flagellis Comparat, Antiphates trepidi laris, ac Polyphemus'

Tum felix quoties aliquis tortore vocato Uritur ardenti duo propter lintea erro. Quid suadet iuveni laetus stridore catenae, Queni ni ire afficiunt inscripta ergastula, carcer Rusticus exspectas ut non sit adultera Largae Filia, quae numquam maternos dicere moechos

Tam cito, nec tanto poterit contexere cursu,

Ut non te decies respiret conscia matri Virgo fuit ceras nune hac dictante pusillas Implet, ad moechum dat eisdem serre uincedis.

Sic natura jubet velocius, citius nos Corrumpunt vitiorum exempla domestica, magnis Cum subeunt animos auctoribus unus, Walter

Forsitan haec spernant juvenes, quibus arte benigna, Et meliore luto finxit praecordia Titan . Sed reliquos fugienda patrum vestigia ducunt; Et monstrata diu veteris trahit orbita culpae . Abstineas igitur damnandis hujus enim vel Una potens ratio est, ne crimina nostra sequantur Ex nobis geniti: quoniam dociles imitandis Turpibus ac pravis omnes sumus; Catilinam Quocumque in populo videas, quocumque sub axe: Sed nec Brutus erit, Bruti nec avunculus usquam. Nil dictu foedum, visuque hec limina tang.it, Intra quae puer est . procul hinc, procul inde puellae

Lenonum in cantus pernoctantis parasiti Maxima debetur puero reverentia si quid Turpe paras, nec tu pueri contempleris annos:

Sed peccaturo obsistat tibi filius infans. Nam si quid dignum Censoris fecerit ira,

Quandoquidem similem tibi se non corpore tantum , Nec vultu dederit, morum quoque filius, .cuua Omnia deterius tua per vel Vigia peccet, Corripies nimirunt,is castigabis acerbo Clamore, ac post haec tabulas mutare parabis. Unde tibi frontem libertatemque parentis,

Cum facias peiora senex, vacuumque cerebro Jampridem caput hoc ventosa cucurbita quaeratqHospite venturo cessabi nem tuorum Verre pavimentum nitidas ostende columnas; Arida cum rota descendat aranea tela Hic lavet argentum : vasa aspera tergeat alter: Vox domini remit instantis, virgamque tenentis. Ergo iter trepidas, ne stercore foeda canino Atria displiceant oculis venientis alici, hie pertus a luto sit porticus; tamen uno Semodio cobis haec emendat servulas unus.

Illud non agitas, ut sanctam filius omni Aspiciat sine labe domum, vitioque carentem λGratum est, quod patriae civem populoque dedisti, Si facis, ut patriae sit idoneus, utilis agris, Utilis bellorum is pacis rebus agendi S. Plurimunt enim intererit quibus artibus,in quibus hunc tu Moribus instituas. serpente cicoma pullos Nutrit, Winventa per devia rura lacerta: Illi eadem sumptis quaerunt animalia pennis. vultur iumento. canibus, crucibusque relictis, Ad istus properat, partemque cadaveris astieri.

Hinc est ergo cibus magni quoque vulturis,m se

Pascenti, propria cum iam facit arbore nidos.

Sod leporem, aut capream, famuli Jovis ci generosa

In saltu venantur aves hinc praeda cubili

Ponitur inde autena, cum se matura levabit Progenies stimulante fame, festinat ad illam , Quam primum rupto praedani gustaverit ovo. dificator erat Centronius, modo curvo Litore Caietae, summa nunc Tiburis arce, Nunc Praenestinis in montibus, alta parabat Culmina villarum, Graecis longeque petitis Marmoribus, vincens Fortunae atque Herculis denta;

Ut spado vincebat Capitolia nostra Posides. Dum sic ergo habitat Centronius, imminuit rem,

Fregit opes, nec parva tamen mensura relicta: Partis erat totam hanc turbavit filius amens. Dum meliore novas attollit marmore villas.

Quidam sortiti metuentem abbata patren , Nil praeter nubes. caeli Numen adorant: Nec distare putant humana carne suillam, Qua pater abstinuit moxin praeputia ponunt: Romanas autem soliti contemnere leges, Judaicum ediscunt, servant ac metuunt iuς, Tradidit arcano quodcumque volumine Moses Non monstrare vias, eadem nisi sacra colenti; Quaesitum ad sontem solos deducere verpos. Sed pater in causa, cui septima quaeque fuit lux ignava, partem vitae non attigit ullam.

Sponte tamen iuvenes imitantur cetera solam Inviti quoque avaritiam exercere jubentur.

FALLIT enim vitium specie virtutis, umbra. Cum ut trista habitu, vultuque Queste severum.

Nec dubie tamquam frugi laudatur avarus, Tamquam parcus homo is rerum tutela suarum Certa magis, quam si ortunas servet easdem Hesperidum serpens, aut Ponticu . adde quod hunc , de Quo loquor, egregium populus putat atque verendum Artificem : quippe his crescunt patrimonia fabris. Sed crescant quocumque modo, majoraqua fiunt incude asssidua, semperque ardente camino. Et pater ergo animi felices credit avaros, Qui miratur opes, qui nulla exempla beati Pauperis esse putat juvenes hortatur , ut illam Ire viam pergant,& eidem incumbere see e. Sunt quaedam vitiorum elementa his protinus illos Imbuit, cogit minimas ediscere sordes. Mox acquirendi docet insatiabile votum Servorum ventres modi castigat iniquo, ipse quoque esuriens meque enim omnia sustinet umquam Mucida caerulei panis consumere frusta, Hesternum solitus medici servare minutal Septem orici nec non ditierre in tempore cenae Alterius, concham aestivi cum parte lacerti Signatam , vel dimidio putrique siluro, Filaque sectivi numerata includere porri. Invitatus ad haec aliquis de ponte negabit. Sed quo divitias haec per tormenta coactas' Cum iuror haud dubius, cum sit manifesta phrenesis, Ut locuples moriaris egenti vivere fato λ interea pleno cum turget sacculus ore, CRESCIT amor nummi, quantum ipsa pecunia crescit; Et minus hanc optat, qui non habet ergo paratur Altera villa tibi, cum rus non susticit unum, Et proserre libet fines ; majorque videtur, Et inelior vicina seges . mercarisin hanc, Arbusta, densa montem qui canet oliva. Quorum si pretio dominus non vincitur ullo,

Nocte boves macri, lassoque famelica collo Armenta ad virides hujus mittuntur aristas ;

370쪽

Nec prius inde domum , quam tota novalia saevos In ventres abeant, ut creda falcibu actu in Dicere vix possis, quam multi talia plorent, Et quot venales injuri fecerit agros

Sed qui sermones quae foeda buccina faniae λQuid nocet hoc inquit tunicam mihi malo lupini, Quam si me toto laudet vicinia pago Exigui ruris paucissima farra secantem Scilicet, morbis' debilitate carebis Et luestum, curam effugies, tempora vitae Longa tibi post rc sat meliore ibuntur; Si tantum culti solu possederis agri,

Quantum sub Tatio Dpulus Romanus arabat Mox etiam fractis aetate . ac Punica passis Praelia, vel 'yrihum immane in gladiosque Molossos, Tandem pro in aliis vix iugera in diiban urVulneribus merces ea sanguinis atque laboris Nullis visa umquam meritis minor, aut ingrata: Curta fides Atriae faturabat glebula talis Matrem ipsum, turbamque case, qua laeta jacebat Ucor, infinies ludebant quatuor, unus Vernula, tres dominici sed magnis statribus horum A scrobe vel sulco redeuntibus , altera cinna Amplior, grandes sum abant pultibus Ol . Nunc modus hic agri nostro non sufficit horto.

Inde sere scelerum causse, nec plura venena

Miscuit, aut erro grassatur sepius ulluna Humanae mentis vitiam, quasi sceva cupido Indomiti census nam dives qui fieri vult, Et cito vult fieri . sed quae reverentia legum λQui metus, aut pudor est umquam prope tantis Vari Vivite contenti casulis, collibus illis, pueri, Marsu dicebatis Hernicus olim,

Vestinusque senex : panem quaeramu aratro ,

Qui satis est mensis laudant hoc numina ruris, Quorum ope, auxilio, gratiae post munus artilae, Contingunt homini teteris fastidia quercus. Nil vetitum secisse volet , item non pudet alto Per glaciem perone tegi ; qui summovet Euros Pellibus inversis peregrina ignotaque nobis Ad scelus atque ne sis, qui ideum qiae es , purpura ducit.

Idaeae illi veteres pr.ecepta minoribuS. at nunc

Post finem Autumni media de morte supinam

Clamosus juvenem pater excitat accipe ceras,

Scribe puer, vigila, caussas agi , perlege rubras Majorum leges, aut vitem Olce libello Sed caput in t actum buxo, naresque pilosas Annotero grandes miretur xliu al. is Dirue Maurorum attegias, casieli. Brig.m tum , Ut locupletem Aquilam tibi sexagesilinus annus Afruat aut tango c.istrorum serie labores

Si piget, trepido solvunt tibi cornu ventrem Cum lituis audita , pares quod vendere pulsis Pluris inlidio, nec te fastidia aercis Ullius subeant ablegandae Tiberi in ultra: Ne credas ponendum aliqisi discriminis inter Ungitenta, coitum lucri bonus est odor ex re Qualibet Lia tio sententia se iti per in re Versetur, Dis atque ipso Jove di gna, M'oetae: Unde habeas, qu .erit nemo, sed oportet habere. Hoz monstrant eiulae pueris poscentibus assem Hoc discunt omne ante Alpha, et a puel .

Talibus instante in monis is luemcusaque parentem

sic possem auari e dic. O .hnis si in , qui te Festinare iubet meliorem p r.est a magistro

Discipuluin securus abie vinceris, ut Alm

Praeteriit Telamonem, ut Pelea vicit Aehille .

Parcendum est teneri nondum implevere medullas Nativae mala nequitiae cum pectere barbam Coeperit,is longi mucronem admittere cultri, Falsus erit testis, vendet periuria summa Exigua, Cereris tangen aramque pede:rique. Eixtam iam crede nurum, si limina vestra Morti sera cum dote subit quibus illa premetur Per somnum digitis nam que terraque marique Acquirenda putes, brevior via conseret illi. Nullus enim magni l celeris labor hex ego numquaim Mandavi, dices olim, ne talia suasi: Mentis caulla malae tamen est, Morigo penes te. Nam quisqui magi i census praecepit amorern,

Et levo non ita pueros pro l. icit avaros

Et ri .er fraudes patrimo iii a conduplicare Di libertatem, totas etlundit habenas Curriculo quem si revoces, subsistere nescit. Et te contempto rapitur, metitque relictis. Nemri satis credit tantum delinquere , quantum

Per inittas oleo indulgent sibi latius ipsi. Cum diei juveni stultum qui donet amico Qui paupertatem evet attollatque propinqui: Et spoliare doces circumscribere, omni

Climine divitias acquirere, rarum amor in te est Quantus erat patriae Deciorum in pectore, quantum Dilexit Thebas, si Graecia vera, Menoeceus; In quarum sulcis egiones dentibus anguis Ciam clypeis naicuntur,m horrida bella capessunt Continuo, tamquam tubicen surrexerit una.

Ergo ignem , cujus hintillas ipse dedisti

Flagrantem te, rapientem cuncta videbis . Nec tibi parcetur milero, trepidumque magistrum in cave magno rei Ritu leo tollet alumnus. N.;ta Mathematicis genetis tua led grave tardas Expectas colos morieris stanti ne nondum Abluoto iam nunc obstas, Qvota moraris

Lim loque juvenem longa' cervina senectus. Ocyus Archigenen qu Ere, atque eme quod Mithridates Cotta posuit, ii vis alia in decerpere ficum,

Atque ali is tradix re rotas medicamen Abenduin est, Sornere ante ciba in 'io 1 debeat aut iter aut Rex M., nitro voluptAtem egregiam cui nulla theatra,

Nulla aequare queas Hrxtoris pulpita lauti Si spectas quanto χλiti discrimine consi intincrementa domus aetata inultus in arca

Filcus, vigilen ponendi Castora nummi Ex quo Mars Vltor a Lam quoque Hrdidit, . res

Non potuit clervare tua,. ergo omnia Florae,

Et Cereri licet, di Cybeles aut ea relinquas:

lant m. iores hia nan. negotia ludi An magi L eLint antinum aestata petauro

Corpora, qui lae sole iit rectura descendere funem, Quam tu, Coryci semper qui puppe moraris Atque hibitas , oro temper tollendus Austro Perditus, a vilis sicci mercitor ol Oatis Qui gaudes pingue anti line de litore Cretaestas suin, inunicipe Jovis advexisse lagenas λHic talia ei anci iti igens effigia planta

Victum illa mercede parat, ruina miliae, si memquelli reste cavet tu propter mille talenta, Et centarna villa te inerarius aspice pol Ius Et plenui tirapnis labibus mare . plius hominum est iam In pelago velat et ruta ili, locumque vocarit, pes lucri nec CarpAthi , .rtulaque tantum

aequora tranuli et sed longe Calpe relidia

Audiat

SEARCH

MENU NAVIGATION