장음표시 사용
61쪽
ET EPHEME RIDUM, LIB. I. apANNOTATIONES.
i. YT WMorbom Hippocr. depinxit lib. a. de Morbis, O o- ut ais uiam pulmonum Aphthoicam. a. Huc itali tinim Dentcs inquii ignibus indomiti,
de Ga 'pocr. in acre tone danis Pharmacum f. ti Iuum iubet. Celsus cap. f. tib. docet mouendam esse brem Dartanam ex eo Ise,in quo detinetur. Et quod immiconrrai quod in hac con titutione a nobis fuit obseruatum septin vi excessu ab o febris quartana es ut Sic ab 'in cruento contra Eobroges praetio febre quartana liberaim est, ct fibralia ore per belliωm ardorem est absolutus, referente limo cap. o. ib. narrat Celso quosdam medicos , maxim Pero
Petronem, hac ratione temeraria quidem sequi quos ratio m res ituit, temeritas adiuuat aegros expediu se ac explorosse.
m-πω αν reperiatur in ventre se toto corpora habitu, qui a timore anguine eg: item σαρκάα bonitarique colori adsit cum tamen visera ipsa, id eis, hepar es heiputria appareant Si enim tertia como non corrigat secundam , qassii vi halitus emterior laudabitis i colore charactere semiae videatur imo a uadipe carnes per Idantur, cum tamen interna sitos cerum .es , qua viscera sunt of in se penu, sanguinis se carerorum humorum I in hominibus se, deprehendimus, in sibin s
calculis resertum. Quae quidem μὰ tio 1 lio cor'
'm μ' proferre sentemium, saluo meliore alio m Micio.
62쪽
I, habita ecti. O,sua natura regens se moderans. Et partes externae habent quandam vim actionis suae, quam non mendicant ab hepate, ut caeterae partes motum es sensum a cerebra
es cum mul ipse sat elaboratio, res quidam his extrahitur, quasi arte 'mica qui carnes se adipem generat. Accedit quod ha partes externo Di exponantur qui repurgat elicita fuligine eas partes quae faciunt F., corporis se Mai , id est, molem Tertio labor, quem hae partes suscipiunt, se exercitatio moti vegetans calorem or excitans, si is ut fiat quaedam sporatio, repurgatio licet sanguis origine nonnihil iiij o labu contraxeris, mutatione loci, labore, elaboratione multiplici secretione facta feculention cra foris materiae re,uior, purior 6 nceriorque fieri potest. Itaque ut habitu ipse pecolia
rem quanaam naturam habet, suaque peculiam se vernaculis mires cita videtur habere quoque suos morbos non repetita oragine a partibus internis. Partes enim extimae, corporis dicuntur a Galen natura imbecilia , utpote in qua partes internae, ut
primaria es principes, in qμ inqμamo vi epositarias suum iiiiis amandentis ablegent Nuin se habere suarum monommim non ab hipate, aut aliun e mendicatam Galenus author est. Sic suam quandam natoram habent, sum ministerium, suas vires o genium,suam sanitatem , uos mθrbos. Vnde Theophrastu Paracelsus, monarum hominis es portentum , ridet Medicos qui sempe recurrunt ad paries internas, quas miris se crebris uis
euutioniblis se eccoproticis exagitant, or exbauriunt, cum ipsi ha biiuisit prouidendumst termissis viscerib M. Foria non deseηρUB MonPro sua patrocinia. Sunt enim habitus sti morbi. Tamen, non est omnino iurandum iu verba Galeni, summisit emiri: Ita in Paracet M uratvi Medicae Artis hostis, nec omnino audiendus,nec explodendus Videndum enim non quis dicat, sed θοώ da atur, v ad normam rationis omnia dirigantur.
63쪽
J qualis fuisset,si unquam alias morborum inaequalium maxime ebrium quartanarum maxima fuit seges, quod mirum, statimi pri- mo insultu sebres crant quartanae Obserti runt primates Medici vicesimo ante anno talem constitutioncm temporis viguisse, in qua innumeri pene a quartans perierunt; quibus mortui sien plane saccidus tabuerat necnon cxhausta erat bilis in cysti, millius loco concreuerat lapis. Qiu duplices quartanas habuerunt aut obr , complicatam , aut qui via arte febrem depellere voluerunt, omnes fere interierunt. Incunt Ianuario Quartanai peciem mutauit, in aliis duplices tertianas,in aliis con
tinuas iniucs cffecit; Dcinde pruritus, pustula ardentes ru-
nibus febribus, an quod siccitas hepatis,4 habitus corporis causa fuerit x
TATIM initio mensis Novembris Hyems incepit algidissima, quae ad mensem Martium saeuiit, post hominum memoriam utiquam obseruata fuit tam diuturna. Aquilonia qui' dem erat Constitutio, sedi fruior de diu' turnior, sic morborum ferax necessario fuit, ' nibus intolerabiles dolores capitis fuerunt: απιν,α, '''Qn non conuenit Hyemi; nam cum seni, tum aegri u Rix-x somni, occursu variorum somniorum do -
64쪽
amendo querebantur, cum Hycme longi&profundi somni esse debeant,d nullae , aut paucae poplexia . Cur non Cum Aquilo cerebro noceat, unde nota mirum si de capite conquererentur , imo Medici talia hypnotica praescripserunt, qualia 'stiuis cruoribus Grassabantur faucium in- Ilammatione exquisitae, duricultates deglutiendi non tamen ' lingua ariditas summa crat. acbres ei ta continuae, cum Olli, dorsalium musculorum dolore su perfici tenuS, Cc non im conuulsitio tremore si diu de cumberent sine maius esto auxilio Languebant vires, cratio multis prae rigore cluti PQαλ crudorem Garavcrtit de qualor quidam, Virgil in Georg. adustionem
vocat, penetra Deirem adsint Pleuritides multa grassata sunt, multos micremere o Grauissimi dentium dolores, phthalmia alias siccae, alias humida . , ve tigines, Otalgiae, tinnitus aurium, a suppressis Xcrementis dolores ad Hypochondria, tussies implacabiles. Exacta Hycmeracias Martio omnes pene Pleuritides funcstae nullis cedebant remedias, Epidem te erant, αν- tin sine ullo violento motu prehendebant molor erat uoax, cum aegri bene habere putarentur 'immunes a dolo id littatam interibant Erapi a sero acri indomito, cuni pulos id im ilio paraptu, erysipelatodes, non phlagines nodes Non crat magna difficultas spirandi, sed dolorian tum mediocris, Δ hinc decepti Medici, ingens erat siti, Ielpothymia erant, aeter rationem vires vacillabant nil commemorabitu expectorabant Vagabantur innumeri
herpetes ophtha puema pauci ab aphthis immunes fuerunt pustula in extrema stagna sero plenae Mulieres istas
aphthas contempserunt tanquam leue malum, inauditum in in cancros abiere 'testamur innumeros ab istis cancris sublatos. Cum talis viget constitutio, frequentibus puroa.tionibus styὶl: inius morbos an euertere oportet. O ciruparus picur stilo generi comm orati vir nobiliqeuus oriculas aegLuzri s X to dic sudauit, nil septimo .itatur excreuit Naturam irritaveramus nostris resti edit, ud crisim accclcmndam 'eucia fere in ista cris intellit risi; in 'ri ny ite ' lilii mors obuenisset Galen in tari tribuid Mirum quomodό euaserit, cum
65쪽
dies sextus Tyrannus sit malenus in hist de virgines no se 1 is a negat omnino ea tum diem malum eo, praesertim
si inflammatio non adsit aut aut si dicbus se quentibus absoluatur crisis, ut morbus sit potius a quadam pletho iaci sed hic erat inflammatio, at illam sedaueramustentatis saepe phlcbotomiis. Nobilis iuuenis initio febricitans , nec sum vini cliquit, nec a Sole, valida exercitatione abstinuit puta batio suo robore morbum sine cinciliis , laccubitu vid suum, tandem fractus morbo sexto decubuit, secta V na, catharticum datum, alleuatur : Decimo pacantur Cmnia, Undecimo xacerbantur, iactatur tacitra , furit, ἐμάν 1 lingua arida, partes cxtimae satis temperatae, ii
teriora ardent oculi sagrantes, φίθω G, tremore membrorum : Mors. Sic morbi initio moderati de curabiles ex eventu func sti fiunt per incuriam Jc errores commissis sin victus ratione. Quo pertinet admodum notanda histolia de co, qui leuiter febricitans quod intempcstiue cce'
natus cssct intcriit. Mens Iunio omnes morbi ingentem corruptionem in corporibu subcsse significabant nam vomitiones assiduae cum inquictu linei omnibus fero aegris vermium CXCrCtio per Osi aluum idque non modo in iuuenibus, sed in cnibus sanguis quicunque detrahebatur erat plane seros usi putris , ichores crant ierosi humores, qui pbre-Hiude faciunt , dcliri, conuulsiones, non quatenus illi sangVincam retinent naturam, sed cum corruptione totius
substantiae aut maligna qualitate infesti sunt bilios Me,-- ἡ
trabitari Multis pruritus intolerabiles , fcbre leui de . f. sc uia orientes, multa ad Lipyriarum naturam accedebant,ue t tens intus incendium cxtima ii oderata, horrores ex Π t. ruallis, ac si propter humores in ριτ νοῦ , ad naturam febriun horrificarum accederent, arida lingua libra. his, do lore ad aluum aliis deiectiones biliosae nihil iuuantes, aliis*l tu impense arida, d vomitioncs rerum ingestarum, Π Q -'jζnarum omnes propter indolentiam horum s inpxψ νδ aegio toxico infectos credebant, intus concςpx inminVςndiu ma&ime erat Chirurgo Guenino bilis in institium miro .cia Micato die alii: tu extimarum rciriger tio. H
66쪽
aliis idem alio tempore contingebat. Ita arescebant, squalebant morbum unc stum patientes aegroti. Toto mens Iunio Iulio Augusto, febres vagabantur mali moris medici decipiebantur , tanquam quotidiana Sintermittentes putantes, quod singulis noctibus repeici et febris Verum assiduae crant,& tamen hoc fugicbat Medicos; nam interdiu bene omnino habere videbantur. Initio quidem crat febris acuitas, sed post unum atque alterum paroxysmum assidua craticbris Noctes omnibus implacidissimae, interdiu mens erat integra , doloris quaedam Vacuitas, sed erat summa linguae ariditas, amaro , auci satio ciborum , sitis, iactationes, vespcri inopinato sine sensu caloris de frigoris aut inaequalitatis sensim cacccndebatur febris,summas inferens molestias, dolores capitis atrocissimos, alienationes mentis, sitim ingentem, vacuitatem somni:
Febris tamen non adeo manifesta. Cum sic noctem cae egissent quasi spiritibus infecti , tanta matutino cmpore cratimbecillitas ut animam agere id Crentur , imo, multi cxcluti frigidis sudoribus scatentes. ος α aut exilitas inae
qualitas in pulsi, calor admodum aridus Adeo tempus matutinum terrificis erat symptomatis plenum ctiam primo quaternario, ut multi sacro oleo peruncti fuerint. Qui natiora post primae restituti sanitati videbantur. Et tale morborum ingenium nunquam se obseruasse Medici diccbant:
sic obseruato hoc more morbi nullis aegiis datum cst me dicamentum mane, sed circum undecimam aut post meridiem, lante mcdicamentum ingerebatur cibus Nullis item secta vcna, nisi iam die affecto. Causam tantorum symptomatum in matutinum tempus incurrentium esse cre-dcbamus, quod maligno vapore morbi infecti de nocte spiritus adeo imbecilli essent, ut appetente die, quo Empore humores qui intro confluXcrant a centro ad habitum cor
poris reuocantur , vi illustrare possent corpus Quod si sudor mane aliquis una crupisci, praerepta occasio fuisset tantis symptomatis , at nullas erupit nisi syna notioticus frigidi enim crant ob summam imbecillitatem coide occi .pato. Imo in plerisque, ut diΣ , obseruata quaedam ut sus esilitast veluti carentia, in aliis formican pulsus, &bCc praesertim diebus criticis contingebant , ac si natura
67쪽
frustra aggrederetur crisin Qui crisini subiere nono aut undecimo die cum magno vitae discrimine fuerunt,allislabris protractavi sine crisibus fere soluta, quasi inti acta de domita successu tempori ferocia morbi. Mustis parotides apparuerunt, aliis funestali aliis non Morbillis illo tempore prehendebantur pueri. Nos autem Obseruauimus febres omnes cas
tuae iam gr diore natu prehendunt, morbillis vulgo pucros exercentibus, Omnes inquam cas mali csse motis nestas, ac si aliquid resipiscerent de febre ea quae morbillis comes est. Et quoniam ob cutis mollitiem Xanthemata pueris crumpunt, ideo funestam vim morborum istorum depcllunt, alioqui deperirciat. Satis autern manifestum crat ac bres quae in grandiores inciderent, eiusdem csse moris cum i bribus pueros exanthematis obsitos exercentibus, quod cum summa inquietudinis c doloris en sione ut aegri ne minimum quidem contrcctari possent, vidimus multis obortas sic macula rubentes, mox liuesccntes cum summa membrorum confractione, cas Graeci ἔκθυμοι LVOCant, Cclitis papulas vertit, quod in Epidemiis
multis contigisse vidimus magno aegrorum periculo, d Ga lenus idco ait cas papulas malas ut signum dc ut causam V Cq I.
causam quia de phlogosin significabant partium internarum dc humorum Um ειαν Vt signum , quia sunt iudicatoria non iudicantes, nec enim tanto morbo soluendo satis sunt de pares Quod si quando alias in ea temporis constitutione innumeris contigit, ut mirum non sit, si translatione facta adiscrebrum multis parotides obortae fuerint , quae duabus de causis sunt pcrniciosae, tum quod morbo impa pari id, res sint, tum quod omnis translatio ab infiniis partibus ad cur pernι- supera sit perniciosa,ac quod mirum fuit, pulsus non erat 'se
incendio interno analoguS. a. Si quis qua rat cuiusmodi illa febres viderentur, qua η'rum essentiae in phlogosi viscerum Contineri Videbantur, ita . .
cum scri biliosi de choris putredine non cordis descerebri
p rtium in corpore momentanearum. Harum causa litanaor m usus.
V; ςbatur esse duplex aut unus confusus bile, pituita mix-ψ' ρη x. ,qui malignus cffectus non poterat his dirasymptomata non inuehere Febres ad hemitritaeos de est VP acce-
68쪽
dcbant, quae inflammationis sunt soboles, cacoethiam sc-
Vidimus multos, quibus fluxerat aluus AcrementiSans M- biliosis, ut ait Hippocrates cum borbor; sinis. Sed isti fluo
res parum proderant. Tamen praestabilius crat aluum quo, ii morbi modocumque fuere quam subsistere, nam materia morbi - Vcrniatur 'amen si quae ex cemerentur substitu sent, deterius actum esset cum aegris, adeo quae inlisiicban tu alimenta in corpus, statim corrumpebantur. Aliis fluentectum aluo cardiogna remanebant. Aliis su-xit aluus cum mentis laesione & comatos dispositione atq; euaserunt, adeo natura iuvabatur ista eXcretione, licet symptomatica foret Nam in pestilentibusi male moratis morbis qualescumque excretiones iuuant : Vrinae nullis crant flammear, sed saltem boni crant coloris. Quod boni signi at nem habet, de saltem ad longitudinem apparet, ut in Epidemiis Galenus obseruauit. Nonnullis tametsi febres cssciat continuae per unum diem aut duos vacuitas febris adesto visa est , quod nouum non
est Nam in Epidemiis quidam febre continua laborabat,d octauo die a febre immunem fuisse ait Hippocrates di
codem loco praegnans mulier assidua febre occupabatur, per tres dies febre vacavisse scribit Hippocrates, undecimo die febris repetiit, iudicata est Quod notandum cst nccos euasisse cxistimes, quod febre vacare videantur.
Eξα,3 in Epidemia fuisse in pueris diximus: num
notauimus,insolentia symptomata eorum cruptionem prae inis. senis cedcbant. Nam puella Domini Mommorari intolerabilis erat
l x ς tri brachij, adhibita nuria remedia, rara fue-
runt Xanthemata, si plura, si cito paruissent, non ita dc hi, luisset Per tres menses iste dolor brachii mansit, nullis
dissimis remediis cessit. Beas idae filio annosi
decim nato dolor implacabilis ad spinam dorsi pur alio nes, Et, phlebotomiae : Quarto dic erumpunt si billiade copiosi, ut nihil copiosius: Diu latebant antequani erumperent. Duabus filiabus Domini Amorae febres leti tae, dolorcs implacabiles capitis, purgationes clys nuta,&tamen rumpunt binade Xanthemata. An commode
69쪽
pr cribi possim medicamenta antequam morbilli cla prodant' An illa impediunt motum naturae 3 m inopinato
Venam secuimus o medicamentum purgans dedimus, quibus die sc luenti aut postridie apparerent variolae εἴ melius multo habuerunt, quam quibus non ausi fuerimus idem cxlubcro: sic parum probabile quod dicitur minus affatimorumpere papula si corpus ante purgaueris. Dominus ab insula de summa dissicultare de lutiendi qua crat tantum morbillorum latentium soboles, nos autem nil tale suspicabamur conquorcbatur, insignis febris: Eluimus aluum clysmate, venam nactu synanches secuimus: idquenti die Xanthcinata apparent, ii cui tamen convaluit.
Eodem anno cum clies per aliquot satis rigida hyems vi-gdisici circa aequinoctium hycmale innumere fluxiones vago latur, in oculos, pulmones, iubiectas partes picris quo collum riguit ac si tetanus csset stupore brachiorum, lan-
Cinationes cum stupore quodam, multi apoplectici intericre,n ulti repente interierunt Xudantes, Xoluti, ac si Anglici sudoris species aliqua forci Fcbi cs Cum sudoribus
mananiabus toto Empore mense Deccmbri diccbant 1inem nouum iam cursum institueres, Lunam, Solem ita
allici ut eclipsis contingcretri Incredibiles , ingentes, &via audita in aegris mutationes apparuerunt Corpora sana Pene angvcbant iamiam cpente ine causa manifesta, et
q. si quodam agente daemonio agere videbantur animam, ---ρ - nos qui nihil tale in Coelo fieri auguraremur,tantae tamq; subita mutationis causam mirabamur. Nunquam credidis intra Ii zm tantas turbasi mutationes excitari in istis Solis&Luna , de coli affectionibus. Conuulsiones repente inci dentes, deliriain praeter rationens nouel subito inciden in morbis mutationes et nocte satis fidem fecerunt: nde non ab re Hippocrates magnas aeris mutationes valde obseruanda si tauit. Nobili mulieri cachectica post horariorum fructum ' primis es immodicum vomitiones biliosae, eruginose, dolor dis i. - 'm' hi regionemri autum erat a Medico ne vomitu re tamen proter consilium repressus est: Vix lcnt in i Πῆ x tax ininum dolore u cum tumor QCccret
70쪽
tum si aliquid fetitii h Viri sunt liberi,quo