Epidemiorum et ephemeridum libri duo / [G. de Baillou] ; studio et opera M. Jacobi Thevart ... digesti, scholiis aliquot illustrati, et in lucem primum editi

발행: 1640년

분량: 320페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

81쪽

ET EPHEMERIDUM, LIB. I. 43

dantiam sum ad caput delatorem quos natura in aurium tim alas deponit, propter allata causis periculos exirint. 2. Huc fori pertiriet Aphorism Coacarum, Febres te tianam refcrente erroncar, in pares dies transsapsa dissiciles. At ero Comm ad pari. s. sect. 2. I Gis

tur, se fere sunt perniciosse. λ3. In morb/ malignu qualiscumque sit excretio tamen norusemper damnanda est. Nam ct bubo pestilens Eatim erumpens saepe a bonum apparet. Vnde Ga lib. de atra bile narra, gras excretiones profuisse impedivisse,quominus carbunculi ap

parerent. μ

. Hic q/Mino moueri potest quae maximam utilitarem strues algatura, qua una re Mediam natur. minister impendio m gu desectari deblt. An non scilicet bonumsit sanguinem demere ante, eruptionem variolarum cum a re totis taber GD lephantico non dissimilis , febrisita es fine ocuram ossam obseratamque i habu , totum corpura δε- - Me denique carnes corrum unturi edis,

en talom mahmi pestileηtis, ut o rat, corrumpato corpuι liquesciat orat quidem quia calor pestilens in carnibus om fibram quasi sensum carbonu rentis infert, ct calorem natura lem depascituro extis it corrumpit, in cit, o nescio quam vim humontiu imprimit, ut Ec26mata, Carbones Vt isti appareant, ex humore miti emeram ct malignum reddat, I Issactat. Id experientia didicimu bis temporibus, in cluibis Dulit in vulgu febris parparata. Nam qui eua erunt, fiere omnes aluerunt quefacto toto corpore, o pro οὐ lup - ζρ, quasi minime sentieηtibus aegra Denique quemcumque huemorem attigerat ab isse malignus o silens, is o nis

82쪽

so EPIDEM IORVM

sam prius, quod ea putredo fuit alia , id e t non vulgaro solitis, sed insolent se symptomatum insolentium procreatrix.

I serius, quod multi tabidi interiere, Galeniti ad destillarionem a capite refert. Ego vero ad costiquationem corporis partim ob ca lorem pestilentem, partim ob cisiectionem praui humoris in puLmone, cutis in cateris partibus Vnde in febribu psilentibus ob humorum I sionem,scultatum iasionem humori pra. nam qualitatem, item ob caloris naturalis assectionem est, po--, ct cum a taliud corporis, lentitudo, avitis, eo modo quo in carbunculo puris obseruam 4: Nam quae pars esseon es carbun- opessilenti, eas tersensti caloris qV ρων adurentis, grauis

est o lambea id quod notandum eis; sic in pestilenilibre in morbi is , ct caeteris id genus morbis qui se Ust nitate quadam

attingunt, est dolor o οκοπος, es sens quasi ponderi se grauitatis, ut neutram in partem secti positi corpus. Vultu autem Medicorum corporis grauitatem sam ad humorum abundantiam refert, cum id potius ad maligiaitatem sit referendum. Hae cum ita snt,videndum qua ratione robiberi possit, ne se calor pectilens incressat, ita corrumpat, rat, tabefaciat liquando,

lique labefaciendo deniq;e multarum o grauiorum s m.

pumatum fetura tandem ad internecionem ducat agrum. Id fersubtrahendo materiem tanquam pabulum, o Parim febrem ipsam iugulando. Si phlebotomia primo quoque empore facta id opera pretium ad erre poteH. Prohibendin enim est iste calor omni arte: nam breui tempore multum propagatur se inaugestit. Sic si puellis detrahatur sanguis initio in suθicione morbistbrum mariolarum, impedietur augmentum febr , cuius calor mal vi, sub cur. Ei fusis liquati ne camibu no ita intumesset corpus, ne ueri scabie maculabituris inquinabitur Immo, umeruperunt, potest etiam detrahi anguis, quod nos beato quodam siccessu fecimu se consecuti sumuου Sic enim una sanguinis dὸiractione lis educimu sayguinis , quam natura ras possit propellere. Interea successu te stris es febris agetur, cor pio quasi in putre serum resoluit*r Accedit quod in morbidi, o ariolis, immo in peste νη excretiones sanguinis α μιά . Excutiones per os pc Trino , per acrimoniam o malignam qualitatem in sanguine vi materia sΠdatam, qua a paruo in Apiens in iotam maius m prsi erat o propagata ect. Sic subducen-

83쪽

ET EPHEMERIDUM, LIB. I. r

do materiam ut pabulum, minuem morbum, o faciemus quρdmoibu ipse facit, O natura ipsa sed coacta. Nam profusiox sorinarum imme α proueniunt, o alui pro uia . utraque pr gredientia, donec situm fere corpus tabescat, relinquaturque, ut anne dictum ea sola corporis superficies es descriptio: Nec in itnatura eas excretiones moliri, licet sepe sumptomaticas sed ola praso, ab essecto comme Gntor) procurare ac promouere, quandi aliquis humor restiterit. Remanent partes solidae,in quarum mi natura ipsa reside ad reliquias naumgij, et tanquam lumae naustagi tabuia. Ergo habit semper virium ratione in morbillis variolis immo in peste possemus tui detrahere san-goinem. diuod nos docuit longa experientia in popularibu morbis, in quibus exanthemata apparuerunt , sepius iterata vena sectio, o profusio alui, immo olida proluvies, tum arte , tum natura, iam si morbi procurata, multos ore eripuit. Haec paucis, qVallenum commentarium requirerent. s. Hoc diligenter attendendum. nam in colicis doloribus stu 'cris seu nothis grauiter peccatur a Medicis, dum occurrere o sint symplomath, nempe omittit. Vtuntur enim gypticis foris

admotis. Intereaque si es contumax, aut materia, aut ob ummo , unde simulus isti ad momendum , ea rerum talium se

augetur Et sic colici doloris causa a rebellas magis. Id quod huic viro fori contigit. Et in hoc grauiter peccatur. 6. Et tam celeris excretionis ab assumpto medicamento ca a non est ad ea referenda de stibus hoc in loco dicimus, sedg i fletique aut primam regionem biliosum habent, aut cum

'ordinato victu tantur cruditates habeant, perturbatur facile ii KAM . Maxime ver) si mκροχλο mota M. Bilis enim commota aluum ducit.

7. Hippocr. enim lib. de palmestri partu , septime es dimidia anni parte nasci ait, id est, centesimo octuagesimo secuη- ρ die Nesipiem menses compleniuraecipiendo die ac Ira

mense.

84쪽

EPIDEM IORVM

CONSTITUTIO

AUTUMNALIS

s et , austrina , α autumnu ean

excepisset eodem tui peramento , infinitos prehenderunt critium dolores , coryZzeci phtha miae, tusses, pulmonum assecti nes, destillationes in partes subiectas Immo, nonnullis apo-plexiae. crebrum ita oppletum crat , Vt Vc minima occasiones innes istas calamitate excitauerit. Fugace dolores .mo platarum, pectoris idolores pleuritin cinentientcs. Iuuit non valde medicamentis corpus agitares coquere , miti sicare seruiij, quodi copia de qualitate molestum erat. Quaestio non contemnenda . Cum ischias arthritidis spς iussit, qui fit ut cum aliqua specie alia arthritidis quis laborat,vt onagra, aut chiragra,de asia parte conqueratur IT ' Galeno, tum arthritis dicitur, cum multos articu-ώb. hb. O ior sccupat: Cum autem ischiade tenetur, aliae partes conlin late non assiciuntur Quanquam in quibusdam aliter a nobis obseruatum est Sedit plurimum ita sit. 'b λῆψδxR arthriticos valde est e libidinosos M TR. congyςUVmδppςῖζxe valde: quanquam podagra cum suiso ho germam sororibus libidinosorum poena vulgo statuitur:

Dis Arthri pucii ante sum rerum venerearum podagra non laborant.

p. . , Illius rei causa duas naturales constituunt. Vna est exercia, Baὶ atatio in ludo palaestraque venerea, quo fit ut vasis dilatatista: p restibusque semine turgentibus vi capiat obliuio tam tu cunda rei etiam in clamosis doloribus. Secunda, tui at thritici coguntur cubare supini,&incalfacta spinali medulla turgescunt facile testes acrita est, quod cum videant ar-

85쪽

ET EPHEMERIDUM', LIB. I. si

thritici crapulam in ruinam egregie hausto,tanquam legutimo remedio,inrubriis tolli, ictos a scorpiis ab iisdem solitos remedium petere, quae venus arthritin attulit, eadem Videtur posse tollere. Quarto illud Hippocr. Ad frigido incccsccntcs morbos usi, id est, veneris usus. Quinto prae dolor pedum aut coxendicis cst magna humorum biρο η. Sexto abundant arthritici scro multo acri Si inflammatio articulorum in arthritide non nisi intradiciis quadragesimum sedatur, quod neruorum, chordarum, tendinum ea sit, tura, ut aegre admittant humorem admissum dimittant, qui fit ut pleuritis morbus acutus, si cum sit inflammatio partis nemota, membranosis, frididae a N permatica λ Nam Gai Conam ad Aphor. o. lib. s. dum loquitur de mammarum a denibus ait partes spei m ticas crudio remin frigidiorem sanguinem facere. Immota Galenus docet, cur perii neumonia quouis humore fiat, non tam facile picuritis, quod membrana non facile humorem admittat, ut pulmo. Pitula ex rhe , mana pitula sine quibus, castoreo

Nobilis mulier pudicitiam suam prostituerat, uteroquCconceperat. Conceptus fere trimestris aut bimestris, cum

de ea re nulli suboleret Forte cum ioco multa faceret patercturque,in vicinum lectum coniicitur. In eius ventrem incidit iuuenis, qui impetu lapsus, .sua ipse mole opprimens, tantam utcro vim intulit, ut elisias fuerit scelus. ingens copia sanguinis fuit. Qui aderant nil tale de con-ς'ptu cogitabant aduocatus Medicus, de amissa pudi illa ne cogitare ausus, totum id ad pressi in istum referebat. Ideo rogatus ut omni ratione sanguinem cohiberct, supprimentia, sectionem venae recens enixae adhibui Sequenti die habarbarum praescribit. Nihil unde alienum Onsecutum. An urgente necessitate recens enixas adsolennia remedia adigere audebis Curn curabis aegrotantes qui lim nephriticis doloribu Z φλὰ - φPRQ i tuerint, aut iam etiam oppressos obsesso solae renes

hJbeant, Caue decipiaris in iudicaridi, finis Saepe nini' 'hic fallaces sunt. Medico dccipiunt.

86쪽

Dum aruit hyems dolores pectoris de lateris saepissimes. μον grassantur. Immo, tertio aphorismorum inter hyemales morbo numerantur lateris dolores tu saepe a statu

crudo frigido in pulmonem thoracemque ducto oriun- . , jιὰ Iur , monis X st in quicquid est Ad id festinanter Mea, dici phlebotomiam praescribuni:, id temere. Potius va- fatu n)ce ciet usus lituum, ther smaton Hic grauissime aberratur ρ--k sum experientia parum probanda. Mirum illud est , hyemales febres , quoad sensum externum pertinet, mites esse, mansuetas sed si sitis, linguaeque ariditas spectetur, aliud multo nobis apparet. An

non retruditur intro calor, copia ille augetur qualitate Interna partes aestuant. Non tantae iactationes , quanta aestate, sed quibus viscera sunt praecalida, in iis multus aestus intus multus squalor Et quod vulgo dicitur , verum non videtur, ut hyeme validissima medicamenta praescribantur.

Nam si multum calida sint, adaugebunt intestinum illud incendium, immolacientericum quid ericient, non sine aegrorum damno. Sic expectanda ibi, si quando alias, concoctio est Si habeatur humorum quidem ratio , validis utique medicamentis locus esse debet. At quia superficies s T . intestinorum aestuat ob reuocatum intro calorciri, verendum

panda ali ne adaugeatur incendium calore medicamenti. Et si quando i H valet illud , - νανα μακίω , illud ad hyemales morbos referendum. Dum enim rationem reddit Galenus , cura Arbor morbi hyemales sint longi , ad contumaciam humorum id refert quia nil in corpore foras protruditur , sed abstrusum reconditumque intus est An igitur calidissima medicamenta hyeme surpanda ρ Nequaquam.

87쪽

ET EPHEMERIDUM, LIB. I.

CONSTITUTIOH E MALIS, Anni Domini IZ .

VM Hyems anni is 4 cuius pars

media incurrit in annum 1 73. instrina uisicia εἴδεος , CC obιως όθω fuissent , morbillorum , variolarum, puncticularum , Xanthematon rubiolarum magna ilias fuit. Vulgo obseruantur maculae rubrae, puncticulae ut vocant cum tanquam pulicum morsus apparent, Cethymata , quae putamus eas esse liuescentes maculas, quas purpurea vulgus vocat variola &rubiolar Maculas a pein morbis vidimus, in quibus ingens erat aestus partium intcriorum , Ac illa aliquando disparent cito , aliquando ad

tempus aliquod , sed breues consistunt. Fere ad rubiolaSaccedunt. Sed rubiola diutius manent sua habent

tempora pathognomica. Et ex his quaedam sunt superficiarior, alia non ita humile. Item aliquando praecurrunt febrem manifestam , aliquando febris sunt comites, id est, quarto aut quinto, aut sexto, aut alio die apparent. Et hae sunt deteriores,i pessimar, nisi febris conquiescat.

Consuli Segulerio cum dolorem presentiret, quendam extraneum calorem, cum e Senatu rediisset , statim totum corpus erubuit, rubiolis est contaminatum AEt hoc non ita formidandum Uxori Bodini, Lysiari febris pra cessit: illa septim est rc partum excussit vi na orbi, eodem modo maculatum, quo Mater Ham nono die morbi, qui dic soptimus erat ab exacerbatione , nonus ab invasim is in febris videbatur intermittere , cum multa sanguini βψψpin falsum ut vocant gerinc exclusit, vi in ψyh h. ΠῖxHyae, Cum tamen maculte ardorem amisissem. Haec sunt rubiQj xum argumenta, febris mod6 ad manum miti , modo

88쪽

s EPIDEM IORVM

acerrima, iactatio, inquies corporis, membrorum confractio, ἰλυσμὰ, modo αν res modo e nuru, tum assc-cto ore Ventriculi, tum ob malignam qualitatem. Oculi lachi ymabundi, propensio in somnum,sitamcn dormiendi impotenti Et idcirco maxime vix in somnum in pendent, quod is facile interrumpatur ob tussim Intern ιγνα ιυνιγω enim tussis, oculorum ardori flagrantia ut sic dicam Drauccdo cum iactationes, numerantur. Alia assidentia& communia. Appctit enim maxime partes supcriores malum, pulmone arteri que aspera facile patiuntur. Vndc uulae innaminatio multis .cleolutiendi difficultas, angina quedam sicca Voca Hippocr. percrusii clato delaphlogosia, suffocatio indes in illis paro tides comites sunt, praecedunt, sequuntur. Quae non sunt ita metuendar, si non oriantur per translationem a partibus inferis, sed tantum per exonerationem ipsius crebri. Vnde viai ex istis mulierculis nuper numeratis, cum aestus esset maximi , Oculorum erant lachrymae perpetuae dolores in oculo profundi, immo, coryza, aurium

dolor Sed haec a capite erant. Inic caetera siccitas itilingua maxima cst,&implacabilis sitis cum ανορεῖα Lys Ilai uxori qua impraegnationem falsam habebat, praeter mor

rubiolarum in ventre dc thorace, cinguinibus maculari

ardentes notae paruerunt, nullae fcre in facies unde me tus erat ne in utero inflammatio conciperetur. Muod se

cile potuit contingere, quia concursu fuerat multus fanoui nis inanis in uterum. Et miror cur id non contigerit. De lectiones albebant, iuppressam bilem indicabant. Qui buscumque grauidis rubiolae oboriuntur, abortionis metus cst. Id experientia docuit. Illud medendi magistri obseruauerunt, in falsa imprae gnatione cum aperto ter exclusio sit, consequitur quin lupi maior Xcr io sang inis, damon ero partu aut vera foetus abaci neci sed abortiva Vnde hoe VJa sunt mulieres molam X creuisse, quarto post niense verum exclusisse immina vi quaedam vorum habuis Epartum, deinde longo post cmpore clut molam exere uisse V contigit Danai sella de Bryac , quae cum fefὰ egisset a partu diea o molam qu4 dam exclusit. Idem

vide

89쪽

ET EPHEMERIDUM, LIB. I. 37

vide pene apud Hippocr. s. Epid. Cum falsum germen excussum est, ne quicscas, donec pro operto habeas num aliud restet, nam tria aliquando excluduntur. In hoc metu obste. trices ne astringentibus tantur, sed aquam calidam supponant ex decoctione foeni Burgundiani, ut notum sit num aliquid reses siti supersit. In rubiolis, tametsi sitis urgeat, cauendum ne potus sit frigidus. Quia cum corpus impurgatum cst obstructum est, usu frigida augetur obstructio , de sic motus venenatae materiae impeditur.

Rubiolae accedunt ad erysipelatis naturam, morbilli seu

variolae ad herpetem miliarem. talpr Qui fit ut plerique diu decuti bant aegrotantes, quibus θ' i' μ' omnes partes internae fere putrent i pyo, patiuntur, '' ali quibus sana sunt partes oborto morbo facile intereant.

Declaravit Dominus cle Hodeuille, & uxor Domini Metalari, cui utrique partes mearum parcnchyma computrue runt. Idem uxor Put iii Notari contigerat, de nesciebant quomodo tum valetudinaria foret, cum speciosa fatis

csset Totum internum Corpus putruerat i a vere sepulchrum crat calbatum iam in illis nutritio fit spiritualis,

ut sic loquar per quandam alam, i halitum, vitandi maneant, quandiu spiritus recreantur. Quanquam si morbus validus edet, statim interirent. Sed non alii agrotant quam languent. Vt eoium morbus non arat. ratio, sed languor appelletur, corruptis nimirunt δἰ resolutis partibus, issicium suum deserentibus. Et diu resistunt, pote morbo fatum non accclerantes, sed sensim mole Corporis, pallium compage dissoluta. Superstiti

hus, spiritibus minime illustribus , qui cuchymi alimenti

supersunt&recreantur. Declarat facilis eorum Nam si vel tantilliam mouentur, animo linquuntur, αεκλύο 4 Vere autem syncopen non patiuntur,alioqui statim interii en Abbatissae duae visa sunt cancro in mammis laborantes, quibus sanguis cancrosam naturam acquisiverat, cum V pςxςbat terum, menstruus oriebatur fluxus, qui non Dcile consistebat. Et mammae detumebant, Quidebatur ancormix nyς Suppressis mensibus mamma intumςscebant. y 'st mulier cancrum in mamma habeno: huic, cum

90쪽

annosa foret , menses desierant. Tamcn quadam periodo hiabat cancer manam & tantus crat sanguinis etfluxus, te tota perfundcretur. Corpora ma uidam semen tuis venereae nondum erat extinctum.

a. ,: λςxRςx til/ne. abis magna suspicio. Quaesitum an νὸ Phidis ii dia tam S decoctum adigeretur. Non est visum Vtile. itu in Q Curio blandus Jussitus est institutus. Conualuit Nam anima morbi non alio remedio crat tollenda. Alioqui tu hidroticorum in mortis periculum conicuius fuisset. Duos hos versus mandare memoria oportet, quibus explicatur temporum varietas, dierum , quibus Natura in concepto coniectoque in terum semine vim tuam prudentiamque exercet , atque explicat,

Sex in lacte dies, tres sunt in anguine terni Bis seni carnem, ter seni membra figurant.

Id est, sexto a conceptu aliique die id quod in veterum coniectum est, totum lacteum apparet Addecimum quintum vero diem , si forte emuxio fit, iam affuso sanguine semen perfusum est, ita tamen ut carnis species non refcratur. Sed satis apertum est ipsius carnis argumentum die Vicesimo septimo, sanguinis ipsius affusione mora a coa. Iitu. Quadragesimo autem ductis iam lineis partium om. nium, membrorum coaptatio conformatioque apparet: - Ac tunc ad animam coelitus infusam idoneum relinquitur

receptaculum.

Sectus quidam nobilis est a lithotomes cxtracti sunt lapides tres mirum est quod illi contigerat. Nam ante annos triginta aut quadraginta ita pigra aluo erat , Ut ea non solueretur, nisi clysmate, aut alia arte. Huius rei cath. secvari machinabantur. Sed cadaueris apertio rem allicrhabere demonstrauit. Nam intestinum ieiunum ita aliou

eb. s. 6 stum cartilaginosum dςprehensum est . ut vi se ii iid uisis chylus deflueret. Itaque diu morabatur in eo, tum propter zzz angustiam, tum pyOpῖς impcditum motum peristallicum.

Da hirictis Quod notandum est.

--i Quarritur ita : Si corpu purum estri apertum facile

SEARCH

MENU NAVIGATION