장음표시 사용
61쪽
ticis instructo optimos quosque etiam Authores suppeditavit Saex-
Ex his nullos variis formis & characteribus , textu aut solo aut commentariis explicato, saepius ad praelum revocavit, quam (a TR-ngNTIUM, (b VIRGILIUM & (c CICERONEM : idque haud immerito, cum penes hujus triumviratus arbitratum omne sit Latine scribendi loquendique jus & norma.
Hic non duxi praetereunctum, quod eodem anno Isas. duce TERENT II Editiones CX ROBERTI STEPHANi Osficina prodierint saltera cum DONATI &CALPHURNII Scholiis, sexto Nonas Iuliis Cum textu solo altera, ' Cui quoniam mensis dies non adjiciatur, assirmare non liquet, quae duarum exierit prior. Haec sane perquam rarissima est Cujus duo tantum Exemplaria videre contigit, aliud audivi in Bibliotheca illa, quae pridem Cantabrigiens publicae ex dono accessit , reperiri. In hac Editione ea (de quibus dixi antea o servantur (d intervalla, quibus Commodius dictionum explanatio posset inseri. Abesse mihi non videtur conjectandi locus,
DONAT i in TERENTIUM interpretationem seorsim excusam fuisse, nempe quam (e anno Is ZZ. promiserat. In duabus illis TERENT Ii emissionibus, uti & subsequentis anni Plautina, typis Romanis, quos hactenus adhibuerat, usus est; at novorum specimen in cum SERVII Commentariis anno is 32. dedit. Ronnu TO STEPHANo nil puto felicius evenisse, quam quod in ea inciderit tempora , quum ad rei inter Gallos litterariae incrementum maxime conferret Regium patrocinium. L U D o v i C I XI. in litteras studium (f antea memoravi. Easdem apUd LUDovICUM XII. gratia non excidisse testatur ingens litteratorum ab ipso
ad primas dignitates evectorum s g) numerus. Ab eo ampla (h Typographis de Bibliopolis irrogata privilegia, Litteris publicis anno
IsI3. O. April. Consignata. ReX ille LUDovi Ci XI. Bibliothecam Libris compluribus juridicis Mediolano convectis locupletatam Lupata Aloesiam, quod ipsi erat solum natale , transtulit. LUDO
& cum Commenr. Is 36. cum Comment. (d) Eadem linearum intervalla obse In . Is Z. cum Comment. In 8. Is 33. vavit STEPHANU sin SANNAE. de Is 3 . Is 36. IS 38. Is s. I Ss I. In I 2. Para. Virgin. ISI T. Is 3 . Is r. Editiones Is s. & Iss I. (e) Lege Praefationem , quam anu. Italico, reliquae Romano Charactere. 1sa. . praefixit Scholiis in PERstu M.
62쪽
vico XII. succedens ann. Is I s. F R A NCIs C Us primus (ab anno ro. Octob. concessa prius Librariis privilegia confirmavit. Auxit ann. Isa T. Bibliothecam Fontis Aellaquei consiliis maxime JA- Ni LAsCARIs, (b quem Roma Lutetiam , ut ipsi a Bibliotheca esset, accersiverat. Ei post Bibliothecae praefectus est G. ULIEL Mus (c BuDAE Us: cujus hortatu (d omnium Scientiarum Ludos in suo Regno aperuit, se Magistrosque optimarum Artium , magnis propolitis praemiis , (f) constituit. Bibliothecam ingenti Hebraicorum , Graecorum , Latinorum Codicum copia maximis sumptibus instruxit. (g Rex ille FRANCIs C Us a quibusdam
traditur GoLIELMUM POSTELLUM summa pCCUniae, non exigua in Orientales plagas, raros Libros ac Manu scriptos conquisitum, legasses unde Pos TELLUS reversus, brevi tempore interjecto, anno is 38. Alphabetum duodecim Linguarum publicavit. (h) FRAN-cis Cus peculiari amore ROBERTUM STEPHANUM Complectebatur sesque annum aetatis 36 . agenti, ann. (i IJ J D. Iun. Zg. Regii in Hebraicis de Latinis Typographi munus injunXit 3 quaecunque typographica postularet, subsidia concedere nunquam non paratus. (k Inter haec praesidia praecipuum erant usumptus , qui in conqui sitionem. cum aliorum Librorum spotissimum Grecorum tum etero Hisbricorum s resoriae enim praesertim Romanae hic Rex amator erat ; Gy qui insculpturam tam pulchrorum si characterum seu Uporum, quibus Li hi illi excuderentur, faciendi erant. Rou ER TUs, licet nullas adhuc viderim Editiones , in quibus se Regium in Graecis Typographum scripserit , mihi tamen videtur ex ipsius sm) Epistola EusEB. Eccles resor. ann. Is g. praedifixa b aliquam Graeci etiam Typographei curam habuisse. Symboli istius fuit inventor, quod solebat Libris plerisque ex Regia Bibliotheca depromptis assigere , quoque plurimi celebres Typogra
63쪽
phi cum (a Regii tum etiam (b alii suos Libros ornabant. Sym
bolum id erat lancea cum Olivae palmite & serpente circumflexis , subjecto (c Ho Mnni Hemistichio βοιδ ιAsi et M ab is, si1 Nulla est fere pars in universo omnium Scientiarum Artiumque liberalium orbe, quam ROBERT Us typis non illustraverit : quod quidem fatetur GusNER Us in Episstola, qua huic quintum suarum Pandectarum librum de Arithmetica nuncupavit. RO BERTO STEPHANO Regio vographo Lutetiae Parisiorum
CONRADUS GES NERUS S. D. P., , Non equidem ignoro, doctissime Noberio ec quam egregiat
,, Volumina per te publicum acceperint lumen , eaque plura, qUam,, ut hic recenseri;& elegantius diligentiusque CXC Ula, quam Ut pro, , merito a me Commendari possint l, nec in uno solum sed omni pro-,, pemodum Disciplinarum genere, ut nulla fere hujus operis pars
sit , quae non jure tibi nuncuparetur : volui tamen hoc in loco,, participem te lucubrationum nostrarum facere, non quod non ali-,, bi dignius hoc fecissem , sed ne omnino te praeterirem. Partesse enim alias nostrae gentis Typographis destinavi : peregrinis veros quorum tu veluti Sol quidam inter minora Sidera occurristi) ea ,, tantum dedicaremonstitui, in quibus nullus nostrorum, quod qui- se dem scirem, aut in praesentia meminissem , excelluisse videretur. Excellere autem dico Typographum aliquem in hoc vel illo ge- se nere Librorum, in quo vel plurimos , Vel optimos , Vel utrum , , que, vel paucos sed bonos, vel unum sed optimum alicujus Scien-- tiae Authorem excuderit. Cum igitur inter Arithmeticae Scripsi torcs Tonsalio, cujus tu Librum olim evulgasti, primam laudem ,, hactenus omnes fere attribuerint ( ut qui rem omnem logisticam,ri quae Praxis, Ut Vocant, Arithmeticae est , Latini si me , copiosedc perspicue tradiderit) tibi hunc de Arithmetica Libellum nos-,, trum nominatim dedicare visum est . QVlamvis enim excellentiosi ra plurima publicaVeris, quorum comparatione non aequius, A- , , rithmetica tibi quam feles Minervae consecranda videatur ; malui se tamen aliqua in parte Bibliothecae nostrae quavis occasione nomen si tuum celebrare, quam prorsus anonymum relinquere: idque gra-,, titudinis ergo magis , quam omnes studiosi tibi debent, quam didi quod
64쪽
,, quod laudis aliquid operibus tuis per se nobilissimis nostra cele-
si bratione accessurum sperarem. Ergo hoc unum abs te ex pecco , si humanissime mi Roberte, munusculum tantillum boni ut consulas,
, , & non eX magnitudine aut dignitate ipsius , sed animo Authoris,, aestimationem de eo facias Libenter equidem hic beneficia tua ,, in studiosos, hoc est, ossicinae tuae opera, commemorarem , quae vel te Authore & laboribus tuis elucubrata aeternam procul dubio,, gloriam tibi paritura; vel ab aliis, priscis, novis, Graecis, La-,, tinisque Authoribus conscripta, ex aedibus tuis prodiverunt ; nisis, tantUS eorum numerus esset, ipsaque adeo praeclara, & vere basi-,, lica, a Typographo nomine & reipsa regio profecta, ut nisi lau-,, datum dimittere nullum possem; atqui si laudandis, ut merentur, ,, singulis immorarer, prolixior Epistola Libelli hujus modum exce-,, deret. Thesaurum certe tuum, ejusque Epitomen Latino-Gallisi cam, Testamentum Utrumque Latinum cum Scholiis , dc Grae-,, cum seorsim, & Eusebium Graecum , quae nUnc prae caeteris abs
se te edita memini, indicta relinquere non possum. Perge igitur , si Vir optime; perge feliciter, & auspice CH R i s To , sacra & hu-,, mana studia pulcherrimis typis tuis juvare : sic boni piique & stu- , , diosi omnes tibi faveant , & Domino Deo precibus suis te com-,, mendent: sic Deus ipse, qui honestos conatus nunquam deserit , si propitius tibi ec ec benignus te tuaque omnia fortunet. Tiguri , si decimo Calendas anno Salutis Is 8. Hic miror Hetebraeorum Bibliorum in .xo & IE.' Rou. STEPHANI typis CXcusorum nullam a GES NE R o factam mentionem. Quoniam autem GES NERUs specialem Librorum a Ron. STEPHANo impressorum Catalogum (quod fecit in plerisque aliis celebrioribus Typographis a se salutatis) Epistolae non adjecit; defectum hunc , cum quae de illo insigni Typographo in hoc Volumine dicenda mihi proposui, exacta fuerint, supplebo.Ron ERTI STE PHANI Ossicinae laudes Jo A N NEs AURA- mos Poeta Regius celebravit eleganti Carmine, quod, quamvis in S T E P H A N o R U M Historid jam diu excusium, non tamen pigebit hic rescripsime. ter tot, ossc aetate belle qui Upis Cudunt minutulis Libros , Primas, Roberte Stephane, tu partes teύ ,
65쪽
Seu quis requirat Dierae elegantiam , C ess in aes e formulis In plumbeas abire iussam tesseras , Vulcania juetante Cir Seu linearum nobilem smmetriam, oculos quod acres plurimum uvet legentum , haud indecenter omnibus
Versus spatiosis rite disinguentibus, Parvis perinde ut areisinas hinc j inde susque sque continent , Cohibentque certi margines et Seu quis (quod ad rem pertinet vel maxime, inam quaerimus) solertiani, Ac diligentiam sagacem possulet,
NECA Librorum , nequa labes sordium Doctorum operibus insidenso aculo sit imperitioribus, Doctisque bilem concisi. Inusitatam O hominis erga literas(Humaniores quas Tocant Propensionem mentis i O animum Ciri Nullo silendum tempore:
Seu sit superses, seu Diae Dii etelint :
Solerte qui cum libros Excudit , expolitque tanta ; nec sest Circet sideri erroribus ,
Aut occupari crassa quos inscitia Et obsoleta spurcitas Linguae ofudit ante - laras seculis , Tum chm Mitor sub pedibus Sermonis apparatus es et (proh nefast
Simul omnis eruditio, Expulsa terris quae per hominum inertiam Humana corda fugerat, Gentes ut execrata encndam ferreas , Post aurea atque urgentes
Perae Ia fecta , dicitur novi maLiquiae praepeti pede Asbraea terras , quam Pudor j Integritas Recti bonique pro destant
66쪽
Sunt insecutae , non reversum , nis iminibus indicita fuga Sic essetarat, quicquid in serris erat
Tunc literaturae bonae saetas parentum rustica atque inelegans ,
Veterum occupavit, ex litas schedulas, Unde nis ab ignorantia Profecta 3 caeterum lues haec denisue Vires eundo sc malas Collegit ut suers nulla, pagina Ad nos dein perTenerit. nectis dolendum quod foret nunc pocleris , aeueis haud in ense datur Nec sne labore plurimo ire ser libros Etas reliquit quos purior Mutilos , adesos , O cios , interlitos , Et ulcerosos undique Mendisque totidem pene quot Cocabulis Turpem scatentes in modum ros non parum vel doctioribus Nunc exhibent negotii ;Illas quotidie acriter pugnantibus
p tuarum possit odo in farte quis
Laudum inetenire terminum pCui tanta se monimenta debent , atque tot bprisca gens mortalium Licet edidisset nunc forent ut in ira, Ni per laborem plurimum Redintegroses tu resuscitcns es, Prose dixerim, intermortu , Roberie, literariae rei salus , Non ut columnis pluribus Inniterentur tecta, fraetereuntium Yod vertat in se lumina: Non ut renidens tibi lacunar in domo Fulgore verberet solum Imaginosum. Non enim tu arti tuae Statuis aetareψsordide Pretium: leves quodsacculos exhauriat Scholasticorum P Uerum, nam
67쪽
Tuam frequentant qui tabernam plurimi
Emptos ut illinc quam licti par libros, auibus opus ipsis, auferant: Libros, heri qui diligentiam sui In corrigendis lapsibus Vel ore ab ipso , ceu parentes liberi , Te sentur, ac subindicent. ood dum csequaris , sumptibus non interim Parcis profusoribus, Plus publicae rei quam domesticae gerem Curae atque sollicitudinis. Nec me latet, quis si flatus domi tuae , Si Junius Rabirius
De te loquendo verba non mihi dedit. Huod cur faceret, aut quomodo pCum vir st (ut scis hospes ejus 'bonus Et elegantis ingens: In quoque nigri nulla mica sit salis , Multum sed albi j candidi. Is ipse Cerbis talibus (s sum memor usus, ad me dum redit: Dato Libello sub tuum praelum suo
Grato tenellis mentibus: inibus solidior conetenit nondum cibus. AUrate mi, medullitustem diligo, quem plus ocellis his amo , hi lucis cum dant mihi: Non tu potes videre conjectarequestuo nunc ab orbe sum redux pCum compiceris me renidenti ore AMagnum fateri gaudium. Nae tu parum vides opinor , sordium
hora plena tibi sunt lumina.Sed quid moror nunc eloqui quid ita sem ito perfusus gaudio t
Certe, dicam. Pes refert me nunc meus
Isinc ubi lues ire furior mihi Videtur ac serenior. Lux literarum, dico, non diuturna lux ostra gentium usquum. Caeterum
68쪽
Hac gratia illac iveram, libellus ut Committeretur publico: Pueritiae quem scriptitavi in gratiam Volentis informarier So niabis Linguae Latinae initiis Et in titutis primulis. Ut ergo talis conscius etoti mihi
Et appetitus veni eo, Miratus urbem doctiores et viros, Mox me Roberii contuli, Eum alloquendi cupidus, ad domum; neque Facta es rogante me mora, in duceret me, mitteretque, initia statim pigra servorum munus Illuc: ubi illum reperi Voluminum Inter patentium greget, rotum imminentem literis, errat lieDelere , iste ungere
Non des nentem, sante retro Pallade( Tydidae ut inter praelia Monitrice, cujus cuncta desententia( Ducenda seu foret nota Transversa , seu lacuna libris indecens Infercienda replensique, Seu submoetendum quidpiam verso AD , Sive quid agendum denique Agebat ille. et smu etidit procul
Ad se ferentem me gradum, Salvere jussum me mors nulla rogat,
Euis p unde 3 quaque gratia tHic ipse, oborto obmutuissem cum metu, stantium quem fecerato pectus eruditione in ignium, moeniore scilicet, Valde virorum, qui ul consueverant ocios laboris sedul Praesare sese, cumque eo fervoliere
Mox imprimendos Codices: Blande manu me prendit, ac in angulum Seduxit, ut vacuum metu
Id quod volebam , non puderet me Di i. Ad me redivi tunc ego rntum
69쪽
Votumque in ejus auribus coepi meum Audacius deponere rood expetebam ille annuit deruid mord, mulumque gratiae addidit, Euod me volentem posuit j mox in suis:
Non ante sane creditum s Sperare nec enim venerat in animum mhi ,
Tantum: verendos soneret ut inter viros Authoritate laudeque.
In ignis hoc es plura liberalitas Tamen mihi dedit vibi: Nam censuit me , de suo qui viverem , Dignum , fusique in aedibus aeui commorarer. tale diversorium
O Iupiteri quam flendidum , aeuantumque amoenum i Sed potissimum , quibus Cordi bonae sunt literae. Sid aliud ictic inter uncta fercula, Spumas agentes j sophos pota 3 cum remotis pulsa jam mensis fames , Sedavit Gy potus stim pota ad caminum luculentumque foculum , Siquando Bems inhorruit pota inter opus ubi coliocatur maxima Illi e diei pars citi pota tandem (ut una cunctasummd colligam' Lares beatos fersonat Indesinenter , continenter, jugiter , Et usquequaque F undique Ataminata quam Latini puritas Sermonis, canus decor pNempe uxor, ancillae, clientes, liberi ,(Non segnis examen domus aeuo Plautus ore, quo Terentius, solent gotidiane colloqui. Haec inter animo quo fuisse me putas ino' nisi solet quo rusticus ingressus olim divitis fores domus Et laetidenda limina, Ut imminentia vertici stupet suo
70쪽
in insolenti quas opes caecat pede ,
Pictos tapetas mente perculsd videt , Persi ictus auri fulgure metis ferendis impares spectaculis oculos genseque debiles. Haec elocutus Junius Rabirius Sese recepit ad suos,
Mirationis me relinquens ebrium
Et laetidentem jam sibi. Datum Lemovicibus A. Non. Maj, Anno rs38. Sic eodem, quo HORATI Us Vitam Rusticam , Epodi genere
Aost Aius laudau it S T E P H A N I Ossicinam ; qui (a alto heroi- eoque animo ad suscipienda litteraria Opera sustinendaeque onera praeduis magnis es propemodum HERCULIS laboribus purTum suum exercebat corpusculam. Sed (ut pius erat j amore divino flagrabat in sacrorum Librorum Editionem multo ardentius quam in aliorum quorumlibet inmm-bebat ,'pecuniam in alios qui em profundebat, in illos vero si odigebat. o in iis elaborandis, quae ad Sacrae Scripturet iii rationem fertinebant, non solum pecuniam prodigere non dubitabat, sed usque adeo nullis laboribus parcebat , ut etiam in iis tolerandis (quod exitus ofendit et irae prodigus esset. Ron si si m o ex suis Bibliorum Editionibus multum invidiae conflatum est; odiumque, quod adversus eum Sorbonae Doctores anno Is ZZ. Conceperant, recruduit anno IJ 32, (b) quo Biblia masiori Volumine impressi, idque tum permissi tum consito seniorum Collegii ipsorum: cujus rei locuples tesimonium reddebat Titiium Regis , quod rei te nunquam impetra set , ius palam factum eset primariis Rabinis ita placere Illi tamen occasonem nacti ad capitale supplicium hunc postulabant clamitantes hunc Biblia corrupisse. Et He eo sectum ercti, nis quorum authoritate fastum fuisset in tempore monstra set. Compressis postea eorum furoribus , Cel saltem placata tam ingenti rabie , quod pollicitus eset se nihils ea , nis cum bona eorum gi sitia facturum e ras nnis decem , Is o
Biblia rursum excudit in quibus multu ex Tetuso Codice reposuit, Ceram ectionem Hebraeis Codicibus congruentem ad mΠrgones notans , nomine Codicis scripti adjecto. Hic rursus novae flammae . bacchantur Censores con- ira totum Librum, in quo ne minimum quidem erct quod carpere impossent , nis forte in Summariis, quae Tocant, quae reso Te haeresin dicebant Pervit
(a' Lege praefat. Exposit. Cathol. in F OGenes apud H. STEPH. IS62.