장음표시 사용
71쪽
Pergit nihilominus/decem Praecepta jam antea impressa denuo imprimit, quam vocant, Scripturae Summam i utraque singulis foliis, majori charactere fatis venuso, quae parietibus fossent a i. Pro his quas ei exhibuerunt molestiast inandiu abesse domo eum oportuit i tandiu Aulam Regis secutus est i a quo tandem Diploma ad cohibendam eorum intemperiem obtinuit , quo jubebatur illa Latinδ Gallice imprimere. Soties clamaυerunt pejorem illic doctrinam contineri , quam Lutherus unquam protuli t. M tamen res desiecta est , ut Irobarentur plus quindecim non postremis Collegii Magraris qui fallam Figulis suis comprobarunt , quae tota alii a improbaTerat. Tandem quum seniorum illorum fligi a con picerent , regiumque pri legium , deputatorum Dorum calculo approbari in .edibus Aidelli sui passi sunt. Eadem tameu illa , quae tantopere in Stephano damnabant, eorum jussu a (a Joanne Andrea s. homine imperito, qui ictis CF proditionum omnium minisser , , in struendis calumniis optimum bellum, S in exercenda sevitia carnifex acerrimus impressa sunt , sed cum Praeceptis Ecclesae,et foedata corruptaqcte ab Odoardo , qui ex duobus primis Praeceptis unum fecit, auferens e m, quae de Imaginibus singen
dis j colendis illic habetur expressa prohibitio ; postremum in duo diti-st
is bitant des Livres contre la Religion C ,, tholi e. It y avdit austi de son tempsta uia nomine-Iudet Libraire a Paris, , , qui falsoit to ut te contraire de cet An- , , dre , en avertissent les Heretiques des, , Assemblees & Confere iaces , des lieux,, & des heures que les Catholiques teri nolent enlr eux . ce qui fui cause queo ce Iudet fui brute en isso. Et Apolog.pour HEROD O T. par Henry EST IENNEIS 6. p. I . Un Libraire qui servolt si d espie a ces deux perseculeui S Iean Ru- , ne & Claude des ses Conseillers en Paris , lement, & a leui S compagnons, nom- , , me Iean Andre, en cheminant fui sur- , , pris d une fureur de rage , laquelle rac- , compagna ju qu a Thetare de son trepassi qui fui bien tot apres Et in mi LPAss AvANT. de qUa STEPHAN. p. E. Et vos nescitis. ego vidi illum si maledictum lisereticum Robertum Stepha- , , num , qui nobis est tam bene elapsius , , Per diem (sicut dicit vos bene, , dicebatis, cavete bene , ipse evadet vo- , , bis; dc Ioaranes Andreas, vii, , sperabat maritare filias suas de bonis ip-- sius , ut erat Zeloti stimus fidei Catholiari coe, bene etiam clamabat semper, quod si fugeret.
72쪽
sit , ut Bhmerum den artum suppliret. Interea , quia illis es et suspectus ne haerest , quoties domum illius scrutati sunt judices ipsorum impulsu , squi forte Libri suspeecti possent reperiri l Accessit ad haec circiter annum
is i .. Novi Testamenti Editio cum brevis is Annotationibus ad marginem ab illo simul excusis, quas a viris Lectissimis acceperat. Ac principio
quidem, laeto plausu ab illis exceptus est Liber ; paulo post pro suggesu clamant Annotationes hunc edidisse Calde periculosas , locos de Purgatorio Ceyconfisione aliter, quam solerent, interpretatum. . liquandiu Tice tertia latere coa tus est. Tandem quum tempestas illa paululum sedata foret, denuo easdem excudit mutatis pauculis multis a itis quorundam Sectae eorum conssio; Gagneio interim (a .Picario, Guiancurtio ob epe tibus. Magno postea labore, summis vigiliis , Ingulari attentione animi quae ex Francisco (b) Vatablo, homine in Hebraicis litteris peritissimo Professore Regio, exceperant auditores docti , collegit in unum se lumen ,
adjecta nova Libliorum tralatione e regione veteris. Opus hoc Inno Is s.
absolutum fuit. Id flatim do ctissimis quibusque Collegii communicat : remittunt , salva omnis esse aiunt , quod non flatim mali quid ex Vatabli
Stionibus publice suboriturum crederent. Multi tamen deinde commoti dictitant non oportere ultra d rabi Liblia isa cum Annotationibus : clam a
nonnusis minus improbis udmonetur , ut Fbi caveat CF o spiciat. Profectus itaque in Aulam Regis, pos oblatum ira Eusebii Volumen Graecum , circiter is 6. (quo tempore , Ualterium ab illo excussum admonuit Petrum (c) Castellanum, tunc Matisconensem Episcopum, futurum ut breOi Theologi persuadeant vel Curiae vel Orbis Praest Io , ut Ce ditio Libliorum cum Annotationibus ira interdiceretur. iluum hominem plus satis timidum Cideret, quid in hac re consili daret , dubitare , dixit se libenter impressurum a d calcem , quicquid a Theologis vitii deprehensim esset, ad ed id censura. Placuit conssium, etiam Negi, qui mox Castellano imperaCit, ut suo nomine scriberet Theologis , ut quod non placeret in Bibliis, seorsim annotarent, omnia posses truderent imprimenda.Castellantis. Tametsi hoc se faecturos recepi ni, nihil tamen est c-tum. Q in potius astute interea sollicitant Theologos Lovanienses , ut , Biblia io suum Catadlogum Librorum suspe lorum es haereticorum in farcirent. Rescripsit ad Theologos Castellanus. Vetuit Rex imprimi Lovaniensium
Catalogum. Hortante iterum atque iterum Castellano tandem coacti ,
quindecim locos st se animadversos miserunt. Sos Castellantis cum Ga-gneio collatos remisit cum Disola de castigandi ratione j utilitate Annotationum di(a Epistolae P ss AvANT. Author vo- pretendisse. Lege Histor. STEPHAN. p. cat hunc P ICAR DUM, picam garrulam. 6. T. &HUET. de Clar. Interpretibus De hoc PICARoo lege Apolog. pour PIE- 166I. p. IIS. II 6. Rodo T. p. s 6. (c De CAsTELLANO lege Vol I.(b) Multi putant Robertum STEPHA- Annal. Tvogr. pag. 2yr. Histor. STE- Nuri Annotationibus suis VATAELI nomen PH AN. p. ID. usque ad I Sy.
73쪽
tionum, quae non parum eos ureb t. Rex , misso 26. Octob. Diplomate, additis minis praecepit, ut in absolutione censurarum per ni , eique dent imprimendas. Iamen neglexerunt. Obiit interea (a Rex FRANCis-CUs: cui H E N RI C U S Flius succedens ann. I I 6. Aug. primo sui
regni anno jussit misso Diplomate Theologos absolvere Censuras. Respondent se daturos. Regem frusrantur: pro articulis asserunt libellum supplicem, quo interdici Stephano venditione Bibliorum poclulabant , propterea qu)d esset Sacramentarius , scrip setque in illis animas esse mortales. Theologi denique ex Collegio decem Novemcin mense ad Praetorium Fontistellaquae asvenientes aegerrime protulerunt g6. (b) Articulos. Illis Stephanoque
auditis, interdictum est sal , , ne Theologis jus illud, quod Episcoporum erat, censorium sbi in materia silet usurparent. Episcopi in articulis numali invenerunt, praeterquam fortasse in quinque aut sex, qui calumniae obnoxii essent. Urget ut reliqui mittantur. Id Rex iterum atque iterum praecipit. Tergiversantur, quoad possunt 3 θ' fostulant, ut reliquos articulos absolutos Rex traderet examinandos ( c udicibus iis, qui tunc causas haereticorum cognoscebant. Cum annuisset (d quidam , Stephantis desinatur Rege inscio Cictima. Ob gnantur litterae, quibus causa ad illos D- dices Letoisitur. In hac de causo per o reo me es integros aulam sequitur: qui sub Regis discessum apud Segusii mos, cum II Marii 1Iam froscisceretur, a Rege accipit Litteras, quibus priores Litterae sunt irritae: jubenturque Theologi (e) reliquos mittere articulos. Demum per manus Cataponis Russi mittunt Lugdunum scum Stephanum non reperissFent , negarunt se habere , retulerunt ad suos. Sollicitant Guiancuietium Regis Confessorem, ne cogerentur dare reliquum articulorum , sed ut Rob. Stephantis condemnaretur tanquam haereticus. Guiancurtius a Rege, quum Tatii ino reetersus in colliculo S. Andreae fere solus requiesceret , Litteras extorsit quibus distrae Ito Eibliorum a Stephano impresserum inhiberetur , ed tamen conditione , ut articulos daturi essent. Hanc rerum mutationem Lugduni a Cardinale Guysiano rescisit Stephanus, Castellanum adiit olli es patriae valedicturus. gi indicat Castellanus , Stephano natali solo migrandum. Rege tamen , ut in ornan id sua Dpographia pergeret jubente , Stephanus a Roberto SENA L u Abrincensi Episcopo (quem subornaverat Guiancurtius) ut cum Theologis rediret in gratiam , monitus assentitur; m Guiancurtio fingit se
Theologis scrip Ee Litteras , ut praeterita esstuant ; nihil se pos-
hac sinp ipsorum consilio facturum. Eo tempore Ociunt, ut ollae (nam
rumor a) FRANCascae Regis Elogium , (c Inter quos LYsE T us, resor. STETHUANO &BAv3Io Scriptoribus, lege PHAN. p. 38. Lege Jocosam & Satyricam in Histor. STEPHAN. p. 32. S3. S .s s. ad ipsum PASsAVANTII Epistolam.
74쪽
rumor erat mille quingenos aureos iri numeratum pecuniae darentur Stephano ad sarcienda damna. Rex tamen pollicetur majori in re se fore muniscum. Stephanus post trimesrem molestiam Diploma , quo Regis erga se animum adversariis testaretur, quinquies emendatum , obtinuit den,que, ut ob ignaretur : quo Diplomate Ibi mox cavit , ne conjiceretur in carcerem ; quod intra triduum futurum audiverat, rogatis in se plus octoginta testibus. Dum hae, regio Diplomate prolato conticescunt turbae , fregit in excudendo meto Te tamento Graeco majore forma. Opus sann.isso. absolutum ad Castellanum inaeo, quod Theologis non ostendiget examinandum, acriter objurgatus, se defendit ; in ea Lingud nihil aut parum seniores horum noli e s haereseos suspectum esse illum Librum non posse s se quibusdam ex illis, ut textum I. Corinth. I s. s I. muraret consulentibus consentire noluisse. Castellanus illico Oelut fu ia agitatus se emprendi galeri ille Ius, Gallandio dat mandatum Theologis renuntiet, is nocte Stephanum tueri; proinis, quid agendum de hac Noeti Tmamenti Graeci Editione, Ciderent. De hoc Stephantus o Gallandio , qui ipsomnino inimicus non erat, proemonitus , Theologis (quos legitimp suo more congregatos ante mensem adire non potuit impressum a se illud Notum Testamentum ossert in conclavi apud Mathurinos, (b Goveano F Rusta praesidentibus. Postulantibus asserri vetus Exemplar , respondet feri non posse; nec unum esse, sc) sed quindecim in Regiam Bibliothecam relata , quae ipsi praecario dura fuerant. Concedunt , ut relegendi operis negotium duobus ex iras Graece doctis detur. Toto mense satagit Stephantis , ut referant, quibus demandatu fuerat cura. Referunt ad Congregationem in Saeello Sorbonii Collegii congregatam. A Decano pronuntiatur, TZeologis non et eri, ut No um Nes mentum propter Annotationes marginales (sic varias lectiones vocabunt i, Telidatur. Stephanus orat frustra sbi dent scriptam , quum ostendat Regi , Facultatis sententiam 'Po ridie offert Aegi Notum Testamentum. Ibi Castellanus mitior factus narrat , quid acuitas decreet et. Stephanus ex uulsi reddisus Novum Testamentum
venale(a Idem antea minore forma bis excu
sc) Hic attende Lector. Robertus STE-nu Nurum disertis verbis asserit Exemplaria quindechn ex reeia Libliotheca ipsi precario
data, e umeandem relata. Idem in Proe-fat Nov. Testam. Isso. Exemplaria, tertium , quΠrtum, quintum , sextum , septimum, o fila Uum, decimum, edi quintum decimum (nec plura 3 ex Bibliotheca regia se has isse asserit. Haec Octo R. P. LE LONG. in Biblioth. Sacr. (Tom. I. p. 3 I. 38 . o Sys. 3 O. numerat , quibus Rob. STEPHANUs usus est viZ. Novum Testamentum Graecum , ehcepta Apocalypsit: designatum litterat. Bibl. Reg. Cod. 3 et s. Nov. Testam . Graec. except. Apocal. o
Evangelia Graece P. 286T. Evangel. Gr. 2.866. Evangel. Gr. n. 286 I.
Acta & Epistolae Apocalypsis is. 286'.
Acta & Epistolae Graece. s. 28 S. Novum
75쪽
venale exponit. At se eorum manibus ereptum videns , ne contemptu eos
exa speraret , qui quid postea impressurus esset, se illis communicaturum recepit. Ipse vero qb illis nihilo securior , ut qui sciret implacabili odio ardentes avide (a ipsus sanguini inhiare , in (b locum tutiorem se
Novum Testamentum Graecum excepta Apocalypsi, e melioribus a Roberto STE- Pu No (qui illo usus est habitum. Iste Codex non amplius extat in Bibl. Regia. Hoc Exemplar hittera ( a STE PRANO designari nullus dubito. Ex his octo ipse(dum abhinc biennium Parisiis agebam
vidi sex , scit. 12 2. 286I. 2866. 286T. 286y. 28 o. At vero Codex (quem vidi et E E. Evangelia tantum quatuor continebat. Alterum autem (notatum EE T.) Vidi . in quo Evangelium L u C A ; & Epistolae , J A C o B I una, PETRI duae, JOANNIs tres, JUDAE Una , PAULI quatUO decim: item Ecclesiastes, Sapientia, Cant eum , & Proverbia. Inter hos Codices , tres (viZ. 22 T. 286y. 28 O. habent Epistolas Catholicas : ubi Textus S. Jo AN-Nis de tribus Testibus sic legitur cori et sic
bertus S T EP H AN u s (uti testatur Clariss.LE LONG. p. 3sq.) usus est Codice(186y eumque litteris is designavit. At vero in sua Novi Testamenti Graeci ann. Isso. Editione , nullam Codicis , mentionem facit , ubi priorem textus de Tribus Testibus partem obelo tranS- figit. Praeterea in STE PRANI Epistola legi.mus illud Testamentum cum vetus simis sedecim scriptis Exemplaribus collatum. Paulo post tamen, cum illa sedecim enumerat Exemplaria , in iis includit Complutensem Editionem. - Iis (addit placuit ,
primo , secundo, ad sextumdecimum usque nomina imponere et ut primo Complutensem Editionem intelligas, quae olim ad antiqui si
ma Exemplaria fuit excusa. --, -- Secundo ,
Exemplar tetustissimum in Italia ab amicis collatum. Tertio, quarto , quinto , sexto , septimo , octavo , decimo et quinto secimo , ea qua ex Bibliotheca Regia habuimus. (Istamen in Respons ad Censur. asserit . se quindecim ex Regia Bibliotheca habuisse Caetera sunt ea, quae undique corrogare licuit. Ex his S T E p H A N I verbis liquet, in sede- reci-cim Exemplaribus includi Editionem Complutensem; nisi doctiss. MARTINus squialiter laniit, Desertat. Critiq. IT i . p. III. proferat locum , ubi STEPHANUs citet Exemplar decimum septimum Nam STEPHANus assirmat se designasse Complutense numero primo , nec plura ,
quam sedecim , (uti supra dictum est enumerat. Porro clariss . MARTINus ibidem adjicit BEZAM omnia STEPHANIExemplaria contulisse , B E E A que ipsius verba profert (ex ejus Praefat. in Nov. Testam. ai confer e , dit-it, ces Libres die mTestament avec Ies II. diters Exemplaires Grecs d E s T I E N N E. Haec B E E A verba
in nulla (quam hactenus videre mihi contigit 3 Novi Testamenti Praefatione legi. BEE A autem in Novi Testamenti (fol.
Is 6. Oliva Rob. STEPHANI) Praefatione habet haec . - Ad haec omnia accesssu Exemplar ex STEPHANI nostri Bibliotheca cum viginti quinque plus minus Manuscriptis Godicibus tar omnibus pene hvressis diligentissime collatum. Satis hactenus de Roberti STEPHANI Exemplaribus: de hac re multa adhuc supersunt nondum ab eruditis
enucleata. Lubet demum animadvertere, Robertum
suum Testamentum Graecum (Edit. Is 6.is s. Isso.) divisisse in duas partes, quarum prior & Arita, posterior Epistolas & Apocalypsin continet. At in manu scriptis quos vidi , & quos R. Iacobus L E LONG recenset, Codicibus A ta cum Disolis iv Apocalypsi plerumque conjun
Observavi in aliquibus, quos consului , Manuscriptis Paulinas Epistolas reliquis postponi , contra atque in editis vulgo fieri solet.(a Nonnulli putant Roberti STEPH Ni (postquam aufugisset) effgiem manu
76쪽
recipere (a anno I ss2. ineunte , coactus es. Totam acerrimae illius & longae inter Theologos de S Tn pnANori Contentionis Historiam ipsius verbis eXposui. De ea variae
cruditorum, prout (b) Papae aut (c CA LVI No favent, sententiae. In eo tamen sil plerique mentis sanioris & a studio partium
magis alienae consentiunt , altercationem utrinque acrioribus animis suisse consertam : STEPHANV M hinc ad PROTEs TANTIUM
partes squibus multi in Romana Ecclesia clam favebant) proniorem Theologorum odio ( non absque causa ) obnoXium 1 Theologorum inde animos fervidiore odio iraque efferatos s hos ex illius Bibliis Causas iniquius captasse, quam bona fide ec ratione illum accusasses illi etiam suum fel aliquanto se amarulentius non defuisse. Sed
quo acerbius inter hos illumque tam diu indesinenter concertatum fuit, eo plus miror illius in rebus typographicis labores nihilo magis interruptos inter ista litigia durasse , & diligentiae aestum nunquam deserbuisse virumque tot molestiis Vexatum per minas per damna ab ipso adversariorum odio opes animumque duxisse. Illum quamvis magna in litterariam Rempublicam merita longo tempore ita tuerentur; ut neque Regis patrocinium nec eruditorum gratia exciderit , oportuit denique inveteratae dc inexpiabili malitiae cedere. Donec Parisiis morari tuto licuit, negotium typographicum aliquando habuit cum suis assinibus Ad is CH AE L E VASCosANo, JOHANNE ROIGNY & g CONRADO BADIo fratreque ch) CAn otio commune: ex quibus (si eXcipias Co Nn A DU M , qui solum natale cum Religione etiam vertito nullum novi, Cui eadem
Migrante ad Deum optimo non solum Principe , sed litterarum fautore ac parente exi-ν - , indigna bene merito de patria citii tote itis Hebraicis, Graecis , coe Latinis Libris patia repensa es a Theologorum no rorum collegio , qui hominem reip. indigilantem quasvis aequas condiciones accipere se paratum emonstrantem, non deserunt lacessere, donec ille vexationum infusarum pericus , ex necessitate conscium cepit , O relicta patria Genevam ad extremum se contulit et ubi
tanta prudentia publicam simuZ edi privatam rem cui adit, ut, quambis tot adversitatibus consistatus , incommoditatibus , quae solum vertentibus necessario perferendae sunt: tamen in opere assiduus ad ultimum vitae spiritum laudabile rei litteraria adjuvanda propositum
(e Id necesse est agnoscat, quicunque ejus ad Censuram Theologorum Responsionem legerit. En specimen , quod (p.
ponsione (p. r. 8. id enim aliud essa issa, quam Diabolica incantatio , quae fa
nos quoque dementet 3 Imo tantundem apud
filio, Dei Cist Mi se celebratio , ac siquis Mepseram ac duas sorores diceret Iethale suum virus sparsisse. En virum alias doctum sanumque, insano Calviniani Enthusiasmi oestro correptum l(fl Vide Catalog. ann. Is 2.(g Ibid. ann. Is 8.
77쪽
dem cum illo fuerit in rebus ad Religionem pertinentibus opinio saut, si fuerit, non saltem tam aperta ejusdem professio. Vix ulli familiarior ec promptior, quam ROBERTO STEPHA-No, fuit cum Latine tum Graece scribendi facultas s nulli stylus castigatior, magisque ab obscura orationis affectator diligentia & incuriosa contra dictionis incorrectae negligentia alienus. Paucissimi sunt, quibus aurea illa contigit sermonis mediocritas , quibus verba nullo labore exprimi, sed natura magis quam arte depromi venaque ubere juxta ac facili fluere videntur. Is demum adest delectus, casimplicitas, ut nil tumeat, nil serpat , placeant seque ac intelligentur omnia; ec quicunque legerit, cogitet se ea, qua ' legit, non aliter scribere aut potuisse aut voluisse. Eam R o u E R T o contigisse scribendi rationem comprobant multae, quas assixit (a Libris, Praefationes , speciminis loco erit Lectori, quod de FRANCISCO Re
ge (b Latine P (c) Graece scripsit, Elogium.
Si vere dixit olim gravissimus Auctor PLATO , tunc denique cum genere humano actum iri praeclarδ, cum aut Philosophi regnarent , aut Reges philosopharentur ,
nihil est pro se Ib cause , cur non
beatissimam hoc Rege FRANCis-C o priso Galliam praedicare Teris- ime liceat. Aes enim natura, ut desdo SOCRATE apud eundem Auctorem S o C RAT ES testatur, Philosophia in hujus viri mente quindum.
Cujus rei di a ia deessent, quae q)idem
sunt vel plurima , tesimonio esse possunt perpetui illi de litteris atque omni doctrinae genere sermones ; quos fere quotidie, quoties quidem certe c- siquid Cacui temporis nactus est, cum hominibus habet eruditissimis; magna omnium, qui astant, si iratione , dum Regem advertunt, j eum quidem
ratum et oportet enim legere ISOCRATE.
De hoc consule PLATONI s Phariun d Dialogi finem.
78쪽
dem Regem, qui maximis semper rebus necessario occupatissimus fuerit , ea memoriter j prompte, ut quinque res ad disputandum fort/ oblata es ,
pronuntiare, quae homines summo otio omne aetatis tempus in litteris Tersati vix possent. Et certe, quod Tem
rissime ph losophantis sit , hunc de
mum is regni suifructum ducere am
plissimum videtur, qui est illa animi magnitudinerem estate dignissimus,
ut quamplurimorum mortalium rebus cc commodis recte consulat. Id quod cum und omnium facillimo atque expeditissime ratione Oci posse intelligeret ,sapientia ac rerum notitia plurimarum animis suorum in ructis , quae quidem ita esset homini propria, ut hac sene sola constare humanitas videretur ; ad hanc igitur rem quod usui esse Iudicaret , nihil unquum ,
ex quo regnum feretenit, praetermisit. Nam primb Magi ros optimarum Artium ac litterarum homines docti mos, magnis propositis praemiis, in hoc ampli mo Orbis terrarum GJmnasio, quo omnes undique sudiorum cauld conveniunt , constituit. Deinde omnes semper ad bene, naetiter agendum excitaTit : cum quos mullum profeci e in litteris cognosceret , iis munera atque honor smandaret; reliquisque ita praescribe
ret , quid sperare a se m expectara
deberent , cum ad aliquam Scientiae ac litterarum commendationem perdemnissent. od ratione perfectum est, ut omnis fere Galliae Nobilitas , quae antea doctri ne opinionem sbi indecoram salsu persuasione ducebat , eununc cum armorum O' bellicae rei exercitatione etiam sudia conjunxerit.
79쪽
P Tremb amplissimam omnis generis Librorum Libliothecam , Hebra corum , Graecorum ac Latinorum , maximis sumptibus instruxit, ac quotidie in ruit s ut in P T O L E M IEI etiam atque EUMENIS Re
gum sudia longe superet. Illi enim
Pana gusiam opum ostentatione, quos uno i nium loco, Pergami aut Alexandriae , conclusos'quas captivos haberent, Libros undique conquirebant , cum olter etiam alteri inetideret , eoque PTOLEMAEUS , ne numero scilicet vin eretur , churi S, quas sola tunc AEgyptus suppeditabat , supprimeret. Ipse autem tun- tum abest, ut, quae ex Italia j Grae
cia maximis es plane regiis sumpti
bus comparavit veterum Scriptorum monuments , eg cuiquam invideat , ut ultro etiam illa omnibus impertire atque osserre in animo habeat. oo consilio omnium earum Linguarum ,
quas supra demonstradimus , nodas, accurati me imitatas litterarum formas per Artisces praefanti mos exculpi ussit , ut hac intra hosce
centum annos natu stque inventu
scribendi ratione optimus quisque Liber in quamplurima Exempla transfusus ad omnium manus perTeniret.
Restat jam, ut quod antea me facturum receperam , praestem , specialemque-Editionum notitiam a GES NERO praetermissam praebeam. Ne autem actum agere videar , quoniam in STEPHANORUM Hisoria Librorum Indices confeci , te his deinceps Annalibus illos Libros suo ordine locoque singulos adnumerabo; nonnulla hic praefari necesse est. Celebribus illorum temporum Typographis satis frequens fuit consuetudo (cujus in suis ad CH RisTIANUM AVECHELUM , SEu ASTIANUM GRYPHIUM, &c. Epistolis meminit G E s N E-
' Haec scribebat Roberius S TE PRANus anno Is re
80쪽
nos) Librorum in suis Bibliopoliis excusorum 8c venalium Catalonos publicare, emptotibusque singulorum (a pretium assignare. Hoc
tamen pacto suae magis quam futurae aetati consuluerunt. Annus enim, quo Libri editi fuerant, Catalogis hujusmodi non addebatur ;aliqUando nec annus quidem , quo Catalogus prodierat. Nonnunquam plurium Typographorum Bibliopolia idem complectebatur Catalogus ; distincta vero eorum nomina non exhibebat. Illorum intererat tantum ossicinam pretium indicare ; nostri , hanc an-DUmque Cognoscere: neque pretii nos nunc multum juvat notitia , nisi curiosis placeat nosse, quanto minoris, quam nunc, optimi tUnc prostarent Libri. Nunc eo avaritiae processit Bibliopolarum quorundam vulgus, eamque adeo foverunt quidam ex opulentioribus emptores, ut facilius provinciam aliquando, quam Librum, emeris; &injuria de antiquorum Manuscriptorum pretio conquestos fuisse veteres credamus, si illud ad impressorum (praesertim qui intra quadringenorum primorum classem steterint pretium nostris temporibus plerumque postulatum conferatUr. Hujusmodi Catalogi rarissimi quidem nunc occurrunt , nec nisi ingenti pretio redimuntur. Quatuor igitur istius generis ossicinales(ut ita hos vocem) Catalogos curioso Lectori aut in usum aut in specimen futuros subjicere non pigebit. Inde poterit observari, quali ordine Libios suos illi disponebant Typographi, quamque singulari cura disertisque verbis eorum titulos describebant. In Illis quatuor Catalogis, pretium Libris singulis apponitur; annus nunquam; nec semper impressionis (quam dicunt in fol'. '. S.'&c. forma. Aliquando additur , forma majore , minori aut mediocri , minima; enchiridii forma , volumine ma o , par dos characteribus et sintlasimis, minutis &C. Catalogus primus continet Libros; tum in ossicina Ro u En TISTEPHANI abi pso excusos ; tum ab aliis, apud ipsum venales. Quo anno hic Catalogus impressus sit , ex titulo scire non licet ; ex Libris ipsis in eo enumeratis annum circiter (b) Is I. aut (C) Is et . Conjicerem. Servatur in hoc Catalogo Librorum ordo alphabeticus; in reliquis distincta seri cs materiarUm. Catalogus secundus anno Is 6. g. Id. Maii notatus exhibet Libros in ossicina RonLu Ti STEPHANI Typographi Regii ex
Tertius proponit Libros urenales in Bibliopolio Rounn Ti STLPHA Ni Typographi Regii, tum ab HENRICO STEPHANO patre, (a) Christiani NE c u E Li Indici (quem ( b De figuris Liber Ru TILii &e. antea inserui nec pretium Librorum, nec (c DEsPAUTE R. Syntax. annus , neque (nisi raro forma adjicitur.