Ex Ctesia, Agatharchide, Memnone excerptae historiae

11쪽

sit cito sat bene,prod re illos ex bino. Vale

Ctesia historico antiquissimo disquisitio. in I melius,qui certius de rebus Persicis scribere potuerit quam cic: Ias, arbitror fuisse ncminem. Quirit quo magis mihispersuadeo semperq; persuasi, eo certe magis vi homo Pellica historiae studio1is simus aliqua in eius scriptortum patiem in quopiam bibliothecae angulo reperire posse desidero ac lem per desideraui. Nam istare eius scriptis eκλογα tantum abest vi desiderio meo satisfaciant,ut illud ,non aliter quam ex longo contractam sitim pauculae aquae guttae, multo Vehementius accendat. Ut autem Ctesiae tantum tribuam cum alia multa faciut, tum

vero quod illum a Xenoph5 te laudatissimo authore laudari videam .Eum enim cuius unius ex Omnibus ab illo citetur testimonium,ut locupletissimum,laudari certe,, magnificet istini quidem, interpretor. Vnde fit etia, ut Plutarcho,modestissimo alioqui prudentissimo sicliptori. succensea qui ita huius historici mores exagitat, ut omnibus modis suspecta nobis eius reddere velle vidcatur fidem . Sed quum duo in historico requirantur,& posse telle de rebus vere scribere primum,an id praestare potuerit,

12쪽

videamus deinde de eo, an voluisse verisimile sit, disputabimus. At illud vel ipse Plutarchus nobis testabitur:& testatus erat ante eum laudat illimus, uti dixi, scriptor Xenophon. Respondeat igitur pro me ambo Xenophon quidem in libro Κυρελάνα Τάσεως primo,his verbis,ubi narrat vulneratum a Cyro Artaxerxem regem,eius fratrem , E m riρνον s

que Ctesiam habere potuisse, praesertim quum medicorum apud reges multo maior tu teporis quam nunc authoritas esset Ed ut de compertis atque exploratis vere scribere potuisse intelligamus: nunc an ea ut φιλαληBita est veritatis amatore id etia voluisse probabile sit,consideremus. Nimirum lae hoc οἱ πχῆς γ λο ς.Nam si mentiri volebat Ctesias, nempe assentationis studiu in causa fulis dicam iis necesse est.Si assentator erat, certe mentiendo, eius altribu Sa quo plurimum comodi expectabat, aliqti id dare,

eiusq; ambitioni subseruire sibi propositu habebat.

quo aut plura quam a rege suo aut a regiS matre sperare euna par eratiSuperest igitur ut Ctesiam,dum

Artaxerxi 'clarysalidi statuit adulari salsam illis laudem in historia sua plemque affinxisse existime-

13쪽

mus. Atqui tantum abest ut iis,ac Parysalidi praesestim,falsam laudem affinxerit, ut veram potius detraxisse, ex iis passim quae de ea commemorat, Omnibus videri possit. Et de his quidem ita loquor,quasi ante illorum obitum historiam suam edidi se Ctesia constet. Nam si post eoru obitum in luce ab eo prolatam fui 1se credamus,quo modo eum huius culpae, imo vel huius suspicionis dicere affine fuisse audebimus Quod aute ad res Indicas attinet, profectis

mendacii illimultis in locis nemo non facile suspectu habuerit sed quotusquisque est qui conuincere queat& coargueret Nescio respondebit quispia)quis

eo tepore potuerit:atnsic possunt mercatores nostri

qui illuc & ipsi nauigant. Ain tu'at unde illis,Vt,qua sint αναλφα fi mi, ideoque iudicio eo quod literis

doctrina quaeritur,omnino careant:obseruare Mobseruata aliis postea comemorare eadem quae viri docti,possint Ne longe abeamus, unde homini omniuliterarum rudi,ut ligni in ρη is dicti naturam ita animaduertisse,&animaduersam ita queat describere ut hoc in libello a Ctesia descripta habemus ut omittam illud quod pro artis suae quimedicus esset solertia, ut obseruauit, ita Mobseruasse debuit: nimirum illud lignum d. πῖς ιλιακοῖς βοή,μα. Vellasse quid quale alio quodam loco narratur nepe aut miram cuiusdam radicis ad corrigendum nimium lactis sum virtutem: aut, quod de asinor si sylvestriucornu refert qui e poculis ex eoru cornu cofectis biberint neq; spasmo eos, neq; comitiali morbo cor ripi: sed neque,du modo aut vinu aut aquam aut po culetu aliquid aliud ex huiusmodi poculis bibant, illos hausto aut ante aut post minime interire Veneno 'Nequaqua profecto ab imperitis istis mercatoribus expetiada haec narratio fuerit quid igitur illi

14쪽

narrabunt'nimirum se vidisse sylvestres silao cornu in fronte gestantes, quod cuius coloris esset disicernere non potuerint, sed nec satis eius magnitudinem coliderauerint. Hac autem vim huic cornu esse insitam, tam sunt nescii,quam ii qui nunquam Indorum quidem nomen audiuersit. Haec autem a me

idcirco hic dicuntur, lector, ut quoties in quosdam nomines incides, qui plus fidei de illis rebus, mercatoribus etiam iterarum imperitis,quam vel docti mimis antiquis scriptoribus adhibendu esse credunt, in proptu tibi quod illis nugato libus resp6deas, esse possit. Quod si quis me roget, an nec Ctesiae,nec aliis vetustis authoribus rerum huiusmodi historia describetibus deroga dam arbitrer cite fidem, ille a me hoc e sponsum feret:me domi in patria mea tot

tantaque rerum videre passim nairacula, ut quia illos qui de peregrinarum regionum miraculis scripsertit lego: tum demum velim, Scepticam surpans πο- ,dicere Mον,id Εὐμάλλον mς εύω, ου moυω si tantum illa excipias quae ita a ratione abhorrent, Vt ne ipse hi idem se iistis conantianis ea quenqui patiatur admittere. md si vero, quo magis tales sunt res aliquae eo et ii magis in te miracula, sed nota inter ilicredibilia tameia refere laesitati Nam vel istud quale sit considera. Fuerunt nonnulli prisc. culo homilies, qui quod de tiadam Indica aue nariabatur, eam videlicet in India, Indicum,illinc in Giaecili transportatana, Graecum sermonem di secre, de hominum more articulatas distinctasque voces anciem proferre: hoc ut planc absurdum ineptum Ommentum exsibilandum explodentiumque cile di- Terint. Quinam nempe non alii quam qitibus huiusmodi avem ex Indicis oris aduectam videte nun-

qua contigisset. Nam Ouidius citatius, fortassedc

15쪽

ipsi,hominem id commemorantem,Vt aperte mendacem, aliquando risu exceperant:at postqua ipsam illis datu fuit avem cernere laudire,qua ea de re famae talioru sermoni adhibere fidem noluerat, cam is ipsorum Oculis adhibere coacti fuerunt. Et,vitulos taceamus, hodieque vulgaris est adeo illa auis,ut

extare aliquem qui dicat an credibile esse quod de illa narratur, ad demum nobis plane sit credibile. Quemcnim, psittacum quem βι ρα ν Ctesias hic appellat praeter illum Veronensem Claudiani senem, ut aliquem alli similem, nunquam vidisse putabimus Finge tamen reperiri senem aliquem &rcperiuntur forsitan aliquot ex illis etiam qui in urbibus degunt qui nunqua eam volucre viderit,aut,

si viderit,loquentem certe nunquam audierit: an euqui hac illi aut indita esse naturam affirmabit,fidem apud huiusmodi hominem impetratur ureris Hoc certe si credis, longe falleris. His igitur tandem huc sermonem claudamus verbis. Quemadmodum si psittacus tauquam ex India aduectus ad nos fuisset,

auem apud Indos esse humanas Voces sonantem nemo crederet nunc Vero, quoniam vulgaris est illa,

vix quisquare hoc Draculi loco habet: itidem etiam ulla de aliis Indicis animalibus cferri,&de plantis atque alboribus, nominatim etiade quibusdam radicibiis, Item creaqtiis, demetallis, de aliis denique multis illi regioni peculiaribus rebus commemorari, quae multorum fidem superant: at si tam facilis illarum rerum quam psittaci, asportatio esset, tana facile rara ab omnibus persuasione reciperentur, quam ea quae de psittaco scripta sunt, recipitin-tur. Ergo quod Plutarchus Ctesiae Persicis tribuit - θῶδες apud eum corrupte legitur λήδει ego id in eum, ne in Indicis quidem, nedum in Persicis,

16쪽

cadere existimo. At erat φιλολακών. Fuerit vero φιλαθυια ος, fuerit φιλο-2qος. quid tum t Hoc certe ut aliquo in loco Lacedaemoniorum auribus aut Α-theniensium aut Thebanorum potius quana erit ii seruiret, facere potuisse dixerim: at ex ira historiae particula totam illam mendacii arguere, hoc ego iniquissimi iudicis esth censii erim. Sed Plutarchu, aliquo praeiudico fortasse praeoccupatum, quicquid libuerit,impune scribere sinamus,&Q' Ctesiae Persicis, penes ipsos Persas de Indicis, penes Indos esto fides Hic certe libellus, qualis qualis est, si aliud

quo commendaretur, non haberet, Vel hoc unum

abii de ad eius comendationem Valere posset, quod aliquot cum ab aliis, tum vero a Plinio citati in eo reperiant tir loci. Sunt verb& maxime memorabiles in eo δ minime tamen viilgares historiae . quarum unam, lector, Latino termone interpretatam, pro feram γδ γ μα certe huiusmodi quod rhetori cuipiam κροας pulcherrimae argumentum, poetae, ioco se quidem, facetorum epigrammatum se uero autem,grauissimae tragoediae amplissimam suppeditare possit materiam. Mortuo,inquit, MegabyZO,Vxor eius Amytis,libidinosa matre filia libidinosior,

summe virorum erat appetens, suam undique einplebat libidinem Forte accidit ut aegrotaret, O graui morbo illa quidem:sed qui tamen medici desideraret opem. Eam igitur inuisens Apollonides medicus Cous, quum iampridem eius esset amore correptus, conualituram illam , t pote quae hysterica esset si cum viro congrederetur, affirmauit. Hac arte fit voti compos Apollonides,&amata potitur Amytide Verum tabescentem eam paulatim qua cerneret,a congressu abstinere coepit. Illa aute tandem quum matri suae rem totam aperuisset, eam,ne

17쪽

hanc quam ab Apollonide acceperat, inultam impunitamque dimitteret iniuriam, rogauit. Mater, qu xaudiuerat,ad Artaxerxen defert narratque ut c5gressu eius usus cisci, nec, nisi ea indignis prius abusus modis, illo adstinuisi t. Rex matri de his agendi ut vellet, potestatem permittit Illa igitur comprehensum ei in vincula coniectum Apollonidem duos meses in tormentis & cruciatibus habuit tandem vero vi inimitia in desedit. Hic iam mihi lector quod in legendis historicorum scriptis longe iucundissimum est utilissimum est historiam cum historia c6fer, Persicam nimirum cum Romana Amytin cum Messalina, Regis Persatum filiam cum imperatoris Romani cola iuge mihi compara: muliebre virobique, quasi in speculo quoda, conte piare in gelatia.

-- Claudius audi Quuae tulerit .dormire virum quum. senserat uxor, Ausa Palatino,&c. satis enim tibin tos esse puto versus Aptissime autem, meo quidem iudicio,hoc par mulier vim copulaverimus ut quas

personas longa tena portam intercapedo longii locorum interuallum linguae magna discrepantia dissociauersit,generis nobilitas licet in altera maior)S morum foeditas ac turpitudo minime nobili vinculo nobis consocient atque coniungant. Et de Mes salinae quidem ut audias libidine, tibi id ge abeunduno fuerit. Amytin autem praeterquam Ctesiae, etiam Dinonis grauissimi aut horis hoc infamatam reperie logio,Amῖς,-MAI1 c τη, Παγ- γ ν κ ανωλα μνα .id est, Ana Ttis ornnium Asiae sex minarum ut

pulcherrima, ita libidinosissima Historiam cum historia contulisti, lector nunc autem poeta quomodo cum historicis conferri debeant, vi cum illora sententiis horum pulchre testimonia consenent, cosidera . Nimirum quod a poeta Latinorum omnia

18쪽

ingeniosissimo pronuntiatuna est, litem magnani pudicitiae eum forma esse, non minus vere quam elegate reste dictu, iam antea tibi, Ut Opinor, peislaseras: sed ita verutaui en hoc esse, non in omnes hac cadere suspicionen eristimare de beremus Atan sic hae te docet historiae, no obsctiras tantu, n,priuatas tantum affines alii culpae esse personas,Verietia imperatrices eorum etia qui reges regum vocat antur Scmerito quid vocabat in illias Sed cur ego ta me morabile undique hac tibi reddere conor narratio Dem 'nimi tum qiiod illa vel certistinas Clenae φιλα- λου rata dat tua sit testimonium Q lem enim mi1lum me facere velle simulauera, mi quasi ex insidiis re petere libet sermonem. Ecquis unicuique erga suam

artem Merga eiusdem artis societate iunctos quod ciusdem velut sacri in cultores naturaliter quosdaamoris eae citari nescit igniculo, Nisi igitur Ctesiae amica quidem ars sua, amicus verba pollonides,sed amica magis historiae veritas fuisset haeccine cum lato vita usque n.arra sic dedecoret At ego dicet sortasse Plutarchus istud factsi log aliter interpretor.

hinc illa diffamatio. Itane tanae haec eius diffamaris di studio commemoret, quem aliquot In locis non multo ante pote laudaueriti Quo teli velles Plutarchet Video video quo euadere velis .Passirn ab Herodoto dissetit. Patre fabularu mihi narras. lade te tuo

co disti gladio. Nimii si verax Ctesias edaci Herodoto repugnat. Mirid tu aute ad haec ,lectoryn5ne iam tibi renera Plutarchus videtur Hoc si tibi persuasit,Ctesiae τι φιλαληθε admirare mecu poti qtiam

cullutarcho si φιλοφυδε reprehe de Atit,si tibi porta in utraque parte rationum videtur esse mometa,

salte te neutriam serua, uti dixi,de Ctesiae Persicis, penes Persas,de Indicis,penes Indos fides esto. Vale.