장음표시 사용
171쪽
Galliee prodiit Lion 3s8o. 8. R cum titulo introductim de la chirurgis par JAdu Es de MARQUE. Italice I 96. 8. ΗΕIST. Neque hic finis est. Le Didon de la pratique de Curio se polin tes barbiers V chirurgiens, par GULde CHAULIAC Lion I 8 s. q. N LITT. Paris I II. IS. I VER D. Quid proprii sit, non recte novi. Anglice Londin. I S r. fol. Le guidon eunans is de Maure JEAN FALCON D. Μonp. Paris I 8 . MAITT. EI. JO-
Seorsim verterunt te prologue V le chapitre molire de GuIDON de CAULIAc.
Ie chirurgim methodique Lion I 97. I 2. Compendium esse GUIDONIs MANGET. FRAN cois RANCHIN Vile ous fur la chirurgis de Gui de CΗAuLIAc Rouen. I 628. 8. ASTR. MARTiNI AKAKIA amotationes in GVID. Chirurgiam. B. R. P. n. 7o a. LAuRENTII JOUBERT annotationes sar la chirurgis de GUI de CRAULI AC seor sim prodierunt. Lion I 6 9. 8. HOUST. Is Axcus Io UBERT LAURENTII L dictionarium vocum Gui DoNIs editioni latinar i s 8s. 4. adjecit. Commodum est etiam ad alios Arahistas aut Arabum translatores intelligendos. Chirurgia parva GUIDONIs cum magna prodiit, cuius est eompendium. f. LXXXVI. NICOLAus de FALCONIIs. Florentinus vixit exeunte seculo XIV. Voluminosissimum opus scripsit se monum VII, quorum se monim quisque totum vol. efficit, minime exiguum. Eorum septimus potissimum ad chirurgiam pertinet, cui titulus est, Sermo VII. de chirurgia & decoratione.
Editio mea est Veneta a. I 49 I. sol. Alia dicitur Is 37. sol. pariter Us
172쪽
I 6 Ineta. Continet vulnera ulcera & fracturas, luxationes & tumores. Compilatio est ex GALENO potissimum . deinde ex Arabibus, adeo fusa. adeo taediosia, ut nunquam potuerim librum absolvere. Operae essiet pretium, si quis medicus, qui otio abundaret, ex NICOLO aliisque arabillis eas paucas auri micas ext heret , quae in ea farragine continentur. Nam etiam apud NICO Luri ex Cl. virorum citationibus reperio, palsim bonam frugem & proprias adnotutiones reis periri. Sic mortem ex calamitate, in qua die 23 demum magna lymptomata apparuerunt. Partum Caesareum felicem, & uteri eversi vulnerisque pectoris &pericardii exempla. Saepe citat compendium & compendii auctorem.
Codex M. S. est in B. R. P. n. 8987 . scriptus a. I F. LXXXVII. FATA CHIRURGI R. Non licet lites omittere, quibus separatio Chirurgorum in literatos & illi teratos occasionem dedit. Nempe si omnino PITTARDI Chirurgos de robe longue admittas, ignoratum quidem accurato antiquitatum rimatori PACQUIER collegium. erant seculo XIV. Parisiis medici primo loco diu clerici, siepe ad episcopatus promoti , Universitati studiorum accensi , qui medicinam pauperibus gratis faciebant , a chirurgicis administrationibus abstinebant, veteres tamen auctores legebant, neque undique curam chirurgiae deposuerant. Nam LUDOvIco XI. imperante O , medici Regii impetraverunt. ut experimentum sectionis calculi, in oecidente sere amissae, in latrone fieret, quam GERMANus COLLOT , de chirurgorum inseriorum classe. seliciter administraverit. Ad eos etiam medicos clericos tonsores M se receperunt, quatuor integris annis se istudiis sub facultatis docto-
Praeposito IOHANNE sub FuRNo a. r 96 Universitati se adgregaturo e Chirurgi de robe Augue petita privilegia obtinuerunt ea conditione, ut lectiones O medic rum frequentarent, quam etiam conditionem medici acceptaverunt 0. Deinde, cum neglectis ut videtur his scholis, Universitas eos chirursos expellere vellet, denuo a. Is Io. & Is I s. hi literati chirurgi se medieorum discipulos professi f sunt, perque suos delegatos cum medicis transegerunt, eoque titulo, juribus e & privilegiis Universitatis ipsis frui licuiti Proprio etiam tributo veniam redemerunt audiendae in scholis medicis anatomes si . Aliis legibus jussi sunt lati- Tom. I. X nas
173쪽
nas discere literas se . Sed etiam iureiurando Universitati se oblIrarunt . &jussi sunt, mansros non absque praesentibus quatuor doetoribus facultatis rectispere 0. Quae ides repeto, ne credas homini causidico, medicos literatos &Academicos undique chirurgiam neglexisse. Iis caeterum cum conditionibus chiarurgi literati collegii gradum tenuerunt, & magistri honorem impertierunt. Altera classis medicorum . quorum plerique laici fuerunt, & qui se chim eos erant professi, cum medicis Physicis, cumque tonsoribus subinde lites quiadem agitavit, ut tamen ad seculum usque XVI. sere exeuns res hactenus inter eos componerentur, quo loco ad hanc ingratam civilis belli historiam redibimus. Τertius inclorum ordo fuit, qui ehirurgiam manu sua curabant, illiteratimeterum homines. Contra eos Chirurgi literati jam a. I 3 2 legum auxilium implorarunt, & edictum obtinuerunt regium, ut tonsoribus sola vulnera &ulcera atque tumores permitterentur. Sed iis titulis universa sere chirurgia continebatur. Apud LEONARDuri de BERTA PALIA, ejus ipsius seculi auctorem. videas ad apostemata omnes instam mationes, scirrhos. cancros & tumores esse revocatos. Ultra ejus aevi chirurgia non adspirabat. Paulatim tamen etiam hi tonsores sua ex ruditate emerserunt. A medicis,
ut sibi de arte praelegerent, petierunt & obtinuerunt. in scholis iisdem dissecus runt bi . dum doctor praelegebat, quem a sanguinis effusione ecclesiastici ordianis honor retinebat, ne ipse puras manus adhiberet. Literati chirurgi ab hac lubertate o tonsores repellebant, tuebantur medici p . & a. lscis. solenni scedere quatuor annorum studia promittentibus, praesenti facultate suos discipulos reiscepturis . annuum etiam tributum pendentibus tonsoribus, tamquam Medicorum
scholaribus in fidem salutaris ordinis receptis, nova dignitas accessiti Eos interfuit STEPHANus de la RIvIERE, qui praelegente CAROLO STEPHANo dis cabat. Ipse chirurgorum Parisinorum princeps AMBROs Ius PAR Eus , eonstanter se scriabit barbiem chirurgim q). Ipse etiam ΤΗΕODORI cus de HERY titulum sibi fecit Lim temini δι premier barbire δε Mi. In Italia, scientiarum matre, medici nunquam chirurgia se abdicarundi Et XIII seculo. & XIVto, in cujus historia nunc versamur, & demum XU. MXVI. seculo professores medici Academiae Bononiensis, Patavinae, aliarum in Italia illustrium scholarum, & manu curaverunt & consilio, & inter istos viros summi chirurgi exstiterunti
Praeter si I 44. Is I s6o3. Sc. cons hist. p. II .
q) primis editionibus des adminiν ration an omissura de is mansere de trauer ira pia ea.
174쪽
Praeter hos eruditos chirurgos eadem Italia etiam plebeios alios aluit. Nurissa , nescio quo privilegio, herniotomorum schola facta et t. In Calabriae o civitate Tropea homines acuti ingenii artificiales nasos adfigere, & deformitatem laciei a novo morbo ortam reparare receperunt. De iis hominibus testimonium exstat M. A. SEVERINI, qui FLAAE INIUM CRAss Uri Tro-piensem curtorum instauratorem nominat D , & de artificibus in Apulia & Calabria superstitibus FRAGOsI Alia testimonia dicemus ad saeculum XV. De BOIANII RENE AUL ME O . Ad seculum porro XIII. codices aliqui M. S. pertinent, ut remedia ad uolime tangere in B. B. f. LXXXVIII. BLLEsCON. BALEscON de Tharare vulgo UALEscus de Tarania, Lusitanus O . proprio testimonio M scripsit opus suum a. I 4r8. post 36. annorum curationes. Ejus philoniisu prodiit Venet. I 49o. L Lion Isar. sol. Is 3 . 8. mai. & alia editio perantiqua seculi XU. cujus ultima pagina deficit '. Plures editiones h
bet I. A. v. d. LINDEN.Εjus operis epitome de morbis citrodis a GUIDONE DEsi DERIO edita est Lugduni I so. 8. & alia editio curante J. ΗARΤΜ ΝΝΟ BAYER Franc . Is 99. 4. recusa I 68o. quam valde improbat AsTRuc Ius, quod & multa omissa,& PARACELs Icae nugae additae sint. Mea quidem editio non datur pro Compendio, titulumque prae se fert philomi pharmaceruici V chirurgici. Ita lego, S de BAYERI editione certum eli, longe differre a Platorus. Uerum mea editio a. I 3 . pariter prae se fert id opus Devi inlumine V em chiridio constringi, & tamen omnino integrum est opus, & cum illa antiquissima
editione convenit. Aliquas etiam ex Philonio decerptas adnotationes rariores reperias in DODO. NIEI raris exemplis observatiouuiu medicarum. Glon. I 88. Ita ASTRUC. Verum in his observationibus Col. a. Is 8o. 8. excusis laudantur rari es o servationes in Philonio, non ut sint a DODONAEO recusae.
Breve compendium s. tractatus chirurgia sequitur Philonium, in quo noster ostendit se & GALENuri & Arabes & Arabistas, denique poetas legisse, etsi nuhilo minus barbare scribit. Citat Gui LIEL Huri de S AGARRIGA, qui strophulas cum solliculo seliciter extraxerit se . Novas strumas neque anno vetustiores se X a resolis
175쪽
64 resolvisse addit 60. Cancrum arsenico o optime exstirpari, eoque cum succo solani intrito cancrum & antiqua tibiae ulcera se sanasse. In unguenta tamen non sine periculo arsenicum vel auripigmentum recipi f : una nocte exstinctum esse, cui adversus tineam ejusmodi corrodentia medicamenta illita essent. De malo mortuo g fuse, absque ulla citatione. Se paronychiam in proprio corpore si curasse, aqua cum aceto & album ine ovi illita. A cane 6 rabido de- morios in Bearnia continuo ad mare properare, in eo lavare & marinam bib re. Caeterum pars exigua chirurgiae hic tractatur. Ipsum Philonium multa habet hue facientia. Partium corporis humani anatomen primo, deinde morbos utriusque generis tradit. De oculorum morbis suse. Medicos honoris sui studiosos eataractae depositionem non adgredi cito, &junioribus circumforaneis relinquere. Eam tamen describit adminii rationem . non sine superstitione. In hernia multum cI tribuit jaceae nigrae, consolidae iasigillo mariae; varias tamen ad id malum curationes desicribit, interque eas filum aureum sua . Curationem narrat a suo sodali peractam , qui durum solliculum in hydrocele latentem per soraverit n , aquam flavescentem expresserit, &setaceo denique malum superaverit. Iudaeae semina: O , quae partum exspectabat, statum de utero exivisse. De molae, s fratris Lombardi enixu p . Codex, sed 4 tantum librorum est in B. BODLEYANA n. 27 4.
JAcollus DoNDus Patavinus, vulgo aggregator. In ejus tractatibus tertius est de agritualiubiu a capite ad calcem; s. de do. coratione , 7. de pertinentibus ad chirurgiam; 8. de venenis. Si e GEsNER in bibl. Sic in promtuamia medicina Venet. I 76. Al. . Enumerationem medicamentorum simplicium ad omnes adfectus chirurgicos exhibet. GEsNERUS in colis
176쪽
363 EI. l. super quartum AvICENNAE de aposematibus, morbis curaneis, gangrmis, carbuncula pessiense, cancror de vulnere duxi nervi, Apula , ventositate Dina in collec ionibus chirurgicis fere reperitur, cum GUIDONE & aliis Venet. I 99. lal. is I9. sol. B. B. I 46. fol. ' Seorsim ut quidem videtur, Uenet. I sI3. L BODL. Fere totus est in medicamentis; aliqua tamen habet de venarum delectu, inlisionis administratione. Ad ambusta a vulnere unguentum laudat, cujus effuraciam expertus sit se . Id cerussa & calx subeunti Ruptorio cauterio medicamento cancrum, ut videtur, mammae adgressius, eum quidem sanavit, fatetur tamen ingenue H, & rediisse malum, & linguam insecisse, S aegrotam interem illa. Alium cancrum incisione, & ruptorio. & debitis evacuationibus aia gressus tantum prosecit, ut incantanti mulieri laus curationis tribueretur. Verberatos pelle calida subinde renovata vidit convaluisse O . in fistula mavult ignem adhibere, quam erodens si medicamentum. Spiritum tamen nitri etiam describit & laudat is . Os nudatum interire & debere resecari γ . Marca sitae candentis in aceto exstinetie fumigatu crus paralyticum sanavit ca). Neminem se nosse sanatum, cui pulmo fuerit vulneratus Ox Miseras astrologicas superis stitiones seculo condonaveris, in viro, qui tam tamen auatomiamis O . Citat BETi Nuri de RAEIs de Parma honum chirurgum. Petrus de la CERLATA diversus a PETRO de ARELATE GuinoNIs quem etiam de ARGELATA & ARGELLATA vocant, clericus, qui suas res a laicorum rebus separat O , Bononiensis. EJUs aetatem ex ALEXANDRI U. incisione arguas, cujus cadaver ipse balsamo condidit O. anno adeo I l . Integram chirurgiam dedit, ut GUIDO, admistis nonnullis praeticis, ad morem veterum. Εjus opus chirurgicum emendatum NICOLAus MORETUs edidit Uenet. I 48 sol. BOEΗΜ. I 492. sol. B. B. I 497. sol. I 98. sol. MAITT. I s. I ao. l. 'IS 3 I. sol. Codex M. S. est in B. R. P. n. 7I37. scriptus a. I 488. R integer libris UL in B. Bern. a. scriptus I 4 a. Gu IDONEM equidem frequenter exscripsit. Non undique tamen compilator, sua solet medicamenta citare, suasque curationes. Ventosas cum Icarifica-
177쪽
tione ad bubones venerem adhibuit e , bono eventu. Cancrum in mamma curatum redire f in altera: in eo malo verbascum laudat g . Corrupta ossa, etiam humeri & tibiae exemit 63 . Nervos vetat consui si, Sagittam inter duo supercilia ad quatuor digitos subivisse, vulnusque iacile a se curatum clo suisse narrat. Cancrum non debere adtingi, & fune itum effectum se vidiise o admoti ruptoriL In penis frigidis apostematibus, etiam quando praeputium inversum erat cm , se vaporibus emollientibus feliciter usum esse. Suturam siepe se in capite administrasse ii a cutem late detractam reconciliasse o . Mors subita vix adparente vulnere, ex laesa p vena jugulari. Sagittam de gula felici eventu extraxit se . Motum, non sensum. ex vulnere periisse, cum musculus sublimis, ut videtur , incisus suisset o. Uulnera maxima manus, etiam dissectis omnibus tendinibus cf , consuit & sanavit, & in universum suturis constanter in vulneribus usus eae Sagittam co gulae infixam cum extraheret, ex sanguinis jactura aeger subito interiit. Et colli vesicae vulnus & uteri sanavit Oo Nervi parvum vulnus . non aeque mortem intulisse vi resert ingenuus. In universum magnam vulnerum varietatem vidit S curavit. Fistulam ani γ totam Icalpello aperiebat. Aliquoties monet, pessimos co se ruptorionum elisectus vidita. In herilia 99 suadet medicamentis musticis cutem aperire, deinde cultello ignito scrotum didymum amburere. Forcipe se, neque semel. uterum dilatalia, caput per soract O , fetum extraxisse. In spina ventosa saepe se os corruptum e traxisse, totumque brachii socile O .
178쪽
&c. Consilia secundum viam Avic ENNAE. Venet. I si sol. Rabies a cane absque morsu concepta. Uterus excisus. BARTHOLOMRI de MONTAGNANA, professorἰs Bononiensis, consilia V v rii tractatus inter Opera selectiora Venet. t 97. f GEs N. I I I . s. Lion I s. B. B. Consilia seorsim, I s s. Ad aegritudines totius corporis, etiam chirurgicas spe fiant. ΕJus operis codex est in B. CAIO GON v. n. 973. PETRUri vocat PORTALIUS, &PETRUM de MONTAGNA No laudat I. a ΚΕΤΗAN. Sed BARTHOLO AEAEI nomen consiliis praefixum est, quem virum summum fuisse chirurgiae operatorem GERAR-Dus BoLDERI Us in propria epistola testatur. Intercedunt utique bene multaehirurgica, de canero, de herniis variis, de calculo uteri, renum & vesicae sde prolapsu & ulcere uteri. morbis muliebribus , de gibbo, varice. Utique enormis farrago remediorum A consiliorum diaeteticorum. Sarcocelen se aliis auis xiliis Lepe frustra adgressum, nunc ad cauteria & candentia medicamenta descendere. Electuario cuidam adfirmat nullum calculum posse resistere . a quo tamen nihil speres. De cancro, quem locum J. BURGUER laudat ca : nihil utile reperio. Λd finem antidotarium etiam chirurgicum. ANTONII GUA INERII de agritudinibus capitis, ocia Tum, aurium, narium. gutturis e. Papiae I 97. sol. vixit tempore PHILIPPI MAR in ducis Medi lani, seculo ideo XU. ineunte; in libro II. egit de cucurbitulis in pleuritide adhubendis, quas post septimum diem commendat. De ulceribus & cancro, de uteri prolapsu. Partus difficilist mera superstitio. Fuia de calculo renis & vesicae; eum lamellis factum vidit. Moris animalium venenatorum. Anno demum decimo
octavo post morsum . hydrophobia. Vix quidquam habet, quod ad chiru
SANTES ARDOYNus , qui nondum D medio seculo XU. vixit, in libro is
179쪽
que animalium venenatorum. Plurimos scriptores legit , Graecos, PLINIUM etiam . deinde Arabes, & constanter Algaharavi citat, tamquam ALBUCAS ISOpus.
J. de ΤORNANIRA , Monspeliensis, Clariscatoriuin super ALMANEO RIs IX.Lion I o I. Φ. Uenet. I 2I. sol. Calculum membrana obductum vidit. RoLANDI CAPELLUTI . qui hoc seculo vixit. posthumum opus de curatione aposlamatini ι pesseronem tractatus Brunsiste. I 648. 8. Scripsit circa a. I 468. GESNE R. Mere practicus. Non intellexit me PORTALI Us. Non CAPELLUTIum antiquiorem seci GUIDONE . sed ROLANDUM illum centum annis GUIDONE pri rem, cujus opera LINDENIUS CAPELLUTIO tribuit, GEsNERuri secutus. HuGONIs BENE II consilia saluberrima ad omnes arrisudines. Uenet. I s I 8. sol. MARcEL s CUM AN Us hujus suit aevi exeuntis. Ej. observationes a WΕLsCHIO recusae sunt. Ex vulnere digiti convulsio. Gangraenam se curare unguento Egyptiaco; carbunculos & bubones levi alvi purgatione. In paronychia malum aqua sorti & cultro aperit, ut PETRUs de No RsA NURsINus, Hydrocelen castratione sanabat. Maxima ex vulnere digiti haemorrhagia, ut ignem necesse erit admovere. De clava D. BELLINI , qua ignita demorsos a cane rabido amburunt. Multus est in medicamentis: ad strumas dipsaeum laudat; ad em rocelen emplastrum, quod citri succus ingreditur. Iple ignotus homo in exercitu Veneto videtur vixisse, Turcas etiam vidisser aetatem adgnoscimus ex pustulis, quas viderit epidemice sub praeputio aut in vicinia erumpere. Dolores inde aria
tuum sequi lepram nempe venereae luis .
ANTONII CERMISONI consilia medica I 63. contra omnes fere Vritudines a capite ad pedes Venet. ISO3. sol. ISIq. sol. ' Lion Isa I. 4. B. B. Utique etiam chirurgica consilia intercedunt, ad calculum etiam numerosa. & inter ea ad c lebrem belli ducem GATTIMELATA , quorum alia aliis noster sub tituit. Ad ulcera, pannum. Amicus suit B. MONTAGNAN R.
codex M. S. est in B. BODLEY. n. 877. J. MICHAEL Is SAVANAROLA, CERMIsONI discipuli, de aegritudinibus a capite ad pedes. Papiae I 8 s. sol. Venet. i 98. L IF 9. fJou. BAuERH de B ΑυERII P de Dwla consiliret de re medica, s morborum rationibus libr. Bonon. I 89. sol. Papiae I 2I. sol. RIv. Varia habet chiruriagica, de uteri prolapsu, gibbo restituendo, ungue, cauterio ad articulos admovendo, fistula lacrumali, pectoris ulcere, varice, insigni scirrho, amplectente musculum rectum abdominis & transversum. Cii RisTOPHORI de BARZIZIIs introductorium, s. ianua ia omne opus practia M Aug. Vind. I I 8. - .LAu R. Rus II hippiatrice Paris Is 3 a. s.
GuILIEL NI BRIXIENSIS tr. ad unamquamque adnitudinem a capite ad calcem curaudam Venet. I iO8. sol.
180쪽
PAuLI BAGELARDI a flumine libellus de aegritudine infansum impr. per MATTHAEUM de WINDIsCH GRAETE I 87. 4. B. B. Parvus libellus de hernia, deisque ulceribus aliisque vitiis infantum agit, & medicamenta sere continet. BENvENUTI GRAPHEI de oculor adfectibus Uenet. 2497. sol. LIND. &B. CRAssus ib. MARcI GATENARII de cieris aegritudi-n pereti larium Lion Ilos. 4 Has. 8. Basil. Is 37. sel. Vixit circa annum I 48I, quem nominRt. empiricus, arabista & superstitiosus homo. Μorbos prosequitur a capite ad calcem ad Arabum morem. Ophthalmiae & oculorum morbi. Albuginem saccharo cando R. navit Q. Cataracta a calculus; prolapsus aes, uteri. Uidisse se seminam, cui uterus prolapsus resectus suerit, vita superstite se . Hernia. In partu subito nais tam fuisse herniam intestinalem o. Bracheria chalybea ad hernias laudat. Uarix. Corticem ovi ad isthuriam ait egregie valere, seque eam efficaciam expertum esse. Molam vitalem post I a. menses partu editam Q. Utique sela medicamenta habet, absque sere cura chirurgica. Jo HANNIs ARCULANI, Veronensis, practica medica, s opita in nouum RΗ EIs Papiae. I SIT. Hl. B. B. Uenet. I 93. sol. B. B. Is . literis Gothicisset. ' is s7. Hl. . eum figuris instrumentorum chirurgicorum Basil. Isw.DL B. B. Citat annum I* 7. e) quo in cole calculum viderit. Cum in isto libro
omnes sere morbi a capite ad Rilcem enumerentur, eos etiam noster recenset. qui manu curantur, & medicamenta , & ipsas etiam adgressiones docet, quae manu fiunt. Laudat cauterium ex capitella factum f . ad lacrymalem fit tutam. later morbos enarrat fluxum lapidum per anum & virgam g . Lapillos vidit in cole praeduros, & ex ano prodeuntes, & in pulmone, inque inguine; GENTILEM vidisse in poro biliario M. . ORTOLp ΗEYDENBERGER Dou BDerlaud ri resuta Nurnberg. IV . M. IOHANNIs de KETAM , Alamanni, fascicuis medi a Uenet. I 49 s. sol. PLATN. Is . f. I I 3. .l. . Idem procul dubio opus cum IOHANNis de
BETHAZ fasciculo medicinae Venet. I 49 I. sol. LINDENII. Primus est tractatus de phlebotomia. De varietate venarum, quae secentur. De planetis , R. ventibus aut repugnantibus. Alter tr. est de CFrugia. Uulnerum per universum corpus tabula. Medi- Tom. I. Y camenta