장음표시 사용
151쪽
quae crassiorum si partium ce). Apostema in ipsis initiis igne admoto fere dissi pari co Malum mortuum habet, quod est absque sensu g, Eos castigat, qui vinculum fracturae injectum diutius quam justum sit, non removent O . Adparet librum non esse indignum, qui sit ALBUCASIS opus. 43. LXXIIL VARII. Seeuli XIII. inventum esse lanceolam FRE INDIUS. AEu AMRAM MusA EEN MAIMuN AL ΚORTOBI AL IEHUDI , vulgo MAIMONIDES, obiit anno hegirae fos Hispanus Cordubensis magnus Iudae
rum Doctor. Habet inter morbos, etiam chirurgicos , Oculorum mala, cancros, abscessus, tumores, vulnera, fracturas, quam brevissime. IssA BEN ALI al CAERALI , oeularius . incerti aevi auctor est, non comtinuo filius ΗALY ABEAssinae dicendus. Citat Jo HANNITI Uri filium SER PIONIS. Saepe a GUIDONE citatur. Titulum secerat. ΤADΗΚ ERAT ALEAΗΗALIN. S. de oculis continet eorum organorum mala atque curationes. Nihil reperi proprium. In fistula lacrumali ut reliqui arabes urit. Plurimus tamen est in medicamentis, & integram recenset materiam medi eam Mea editio et V net. I 499. l. ' MAITT. citat Iscio. sol. cum ALBucAsI, &ISos. ibi. Bu R.
cum GuIDONE. In editis vocant JEsu filium HALI. Codex Μ. S. est in B. Regia HERBELOT p. 649. & in B. R. P. n. I 3I. latinus. An idem IsA ALA FDDIN, cujus experimenta ad oculorum vitia M. S. sunt inter libros NARCIssI Dublin n. I 836. SAAD EBA HEBAT ALLA A scripsit sec. XIII. de circumcisione, quae eo aevo a medicis administrabatur. CANA MUSALI de BALDAcu una eum Esv. s. ALI prodiit a I 99. s. Isos LPlurimum ait se laborem potuisse in transtigando de libris Ciuilaeeorum & Hebr.i or ummessicorum, R CARAssI de India, eorumque flores se collegisse, inque hunc contulisse librum. Antiquiorem suisse putes, certe se coram admiratio halifae Bag-dadi thetisse dicit . quorum halliarum imperium vergente seculo XIII. eversum
est. Citat ALMANsOREM. IOHANNEM DANAscENUM. Ipse artem exercuit.& in utroque oculo cataractam depol irit. Subnatas convulsiones cultoreo compescuit. Multus est in medicamentis, habet tamen & chirurgicas administrati nes. Saepe citatur a GUIDONE.
152쪽
s. LXXIV. IN EDITI VARII POSTERIORIs IETATIS Vel INCERTIE. Tractastis filii Ame remis Afri ad Minamim Porpbrogeneram de oecie quadam piri simili ad framtras est alios morbos utili. Graece in B. BODLEYANA n. I Procul dubio de nuamia Persica agit. ROMANORUri nullus nomen gessit Po phyrogenetae. Sermo videtur esse de Romano filio CONsTANTINI PORPHYROGENET E , Ieculi decimi imperatore. GALAF, quem etiam AZARAM GuIDO vocat. insidota tan scripsit, in quo
medicamenta reperias chirurgica.
ALCOATIM, saepe a GUIDONE citatus, videtur ocularius fuisse. Quinqua. ginta oculorum morbos deseripsit ' . ABDARRAHMAN NAssER BEN ABDALLAH, qui obiit a. heg. 774- Εjus eodex ΗΑΗ FI AsRAR AL NEκΑΗ ngit etiam de rebus ad juvandum & impediendum partum idoneis. B. R. P. I. n. IOPI.
HILLEL fit. SAm UEL tr. ad chirurgiam pertinentes, ad GALENI , AVI CENNAE & aliorum veterum ductum. Codex M. S. in B. R. Ρ. L n. 3I9. LXXV. AN ONYMI. Liber chirurgicus cum instrumentorum figuris, Hebra ce B. BODLEY. n. 37ψ . An sorte ALBucAsis
Anonymi tr. de chirurgia & delineatici instrumentorum, quae ad eam exe tendam necessalia sunt. B. R. P. I. n. 43 Anonymi chirurgicum opus . in quo omnia instrumenta chirurgica delineantur. CASIRI n. 8T . Anonymi tradi. de oculorum morbis, eum collyriorum formis & medicamentis, quae res chirurgica solet adhibere. Aliqua etiam chirurgica instrumenta ruditer delineantur. Cum priorLAnonymi chirurgia Hebraea. B. Vindob. Anonymi Hebraei praxis medico chirurgica ib. REIMMANN p. 7 8. Anonymi tr. de variis unctionibus & emplastris hebraice B. R. P. I. n. 429. Schem Sis codex de veterum instrumentis chirurgicis, in GAFFLRELLI lubris 0 Tres Arabum ad morem rudiores figurae fistularum: alia icon expriis mens filum tortum , ultima fiebat lignis duobus ad comprimendum vulnus
chirurgia, apud Mahometanos, ut neque caeterie artes, vix ulla cepit inis S a crementa.
153쪽
crementa. Ad amputatos artus crudelem adhibent curationem , totam nempe artus truncati sectionem bullienti pici inmergunt. Pallim tamen aliqui reperiuntur, qui manu curant. In Coromandelia Maho metanus medicus hoc sedulo eataractas deponebat Q. Vita Turca secabat ad calculum extrahendum apparatu parvo, & vulnus consuebat b . In Persia ex embant candente acu argentea inter palpebras trajecta o; multo vero immaniores nuperi totum oculum
exscindunt; Sarcocelen exstirpari vidit Q THEvENOT o. In Κgypto curari herniam inciso abdomine, intestino elapso reposito, vulnere consuto D. Sic Arnautae g . Paracentesin etiam thoracis moliuntur M. Cataractam Graecus medicus Constantinopoli deposuit si . Rustici circa Athenas, quos dicunt Albanios, chirurgiae peritos esse lego, ut sit, qui novacula calculum secet, & inter trecentos aegros amiserit unicum O , n que tamen absque judicis auctoritate calculum excidi. Solis manubus fracturas ossium curant g .
In Alschin amputatos artus comprimunt vesica arcte circumligata, ita sanguinem coercent m. De chirurgia malabarorum 00 aliqua. Mireris etiam alias multo rudiores gentes dissicilibus nonnunquam chirurgicis administrationibus feliciter deiungi. Genu in articulo a medicis in Ameriaca septentrionali feliciter amputatum Q suilla, ossa confracta eosdem reponere & expedite ad sanationem perducere p . ig. LXXVII. CHINENSEs.chitur pa Selmne tu index est medicamentorum ad vulnera sananda. B. R. P. I. n. 69. Diximus eos qui ad acupuncturam pertinent. .
154쪽
In Occidente & Europa Christiana medio aevo, s totis novem seculis a septimo ad decimum quintum, bonae artes languerunt, medicina etiam potissimum. Non deerant medici, quos Galli mire vocabant, qui & internis morbis medebantur, & manu curabant. Praecipui tamen medici Iudaei erant, sch Iaeque aut Arabicae, quo Toletanam scholam referas. aut a Saracenis edoctae, quo Monspeliensis pertinet & Salernit a. Primus undecimo Ieculo CONsTANT Nus ex Oriente, sedeque Imperii Abbaisdarum Bagdado, medicinam aliquanto comtiorem in Italiam retulit, Salemumque; idem quem a patria AFRICANUri di- .cunt, & quem in Coenobio Cassini montis a. Io87. obiisse lego. tius opera ex Graccis & Arabibus manifesto collecta sent, quos inter JANUN citat DAMA-sCENUM, vetustiorem illum. Rus opera Basileae Is 36. sol. edita sunt, quae video ab eruditis viris tota tribui I Aco dicto BEIMIRAM f. SALOMONIs, cujussit viaticum. Sed esse verius HALY ABEAssIDR olim & SYMPHORIANUS CHAMPIER sensit, & JACOBus BERENGARIus Cispmsis b , etsi a SYMPHORIANO aliquantum dissensit. In ea collectione continentur primum de morb&rtim mineuitione V curatione libri UΙΙ, in quibus ex PAuLI & Arabum more morbi r censentur a capite ad calcem, interque eos etiam extemi & chirurgici morbi, in oculis, auribus, dentibus, uola, mammis, recto intestino, renibus, V sca. Hermae , morbi culmei, tumores , scrophulae. Uulnera. etiam renum, uteri, testium; & alibi partus dissicilis. Deinde ebiringiae proprium librum diacavit , quo curationes tradit, quae manu fiunt. Inter eas etiam crudeles PAULI incisiones ad oculorum mala repetuntur. Proprii nihil reperio, etsi cael rum paulo minus incomtus scriptor est. Codex chirurgiae reperitur in Coen bio Caisnensi MONTEAucoN I. p. a , ct alius p. a , alius in B. L. BAT. P. MI. 34. Non separabo GARIOPONTUM, & ipstim Salemitanum, & CONsTANTINO coaevum. In Mus ad totius corporis aegritudines remediorum πηαξεων L U. Basil.
155쪽
Is r. 4. perinde ut in CONsTANTINI opere, morbos a capite ad calcem reri censos reperias, interque eos aliquos argumenti chirurgici, vulnera ventriculi, intestini, renis, vesicae, hydrophoniam, ut Vocat; calculum , morbos cut neos , tumores, ulcera, gangraenas. Inutilis compilator.
Sed neque EROTEM de passionibus mulierum removeo, qui & ipse libellus sit Salernitani medici, non certe JULI E liberti, qui COPHONEM e citet, &Mag. THEODORIcuri 60. Dc uteri prolapsu: negat sursum evagari. I e partu dimcili , mera medicamenta. De ruptura vulvae; nonnullis oculorum malis , caliaculo. Ibi reperias, nonnemini polh longam somentationem calculum sugendo fuisse extractum , per foramen sectum circa peritonaeum: sed puto perinaeum legi debere. De nasi cancro ; filmila, quam juxta nasiim lacrumalem negat curari polle. Dari seminas, quibus stulta carnis in matrice pendeant o, de polypis locutus. Prodiit cum Θmmis BasiL Is66. 4. & seorsim
f. LXXIX. CHIRURGI ITALI. seculo Xm. aliqui in Italia semibarbari Chirurgi vixerunt, quorum scripta supersunt. Multum vero bonae arti nocuit, quod omnis eruditio, & linguarum potissimum, quae supercrat cognitio, apud Blos clericos esset, quos ipsos lex seculi XII. & concilii Turnesiensis anno II 63. sanguinis quacunque Misione prohibebat ; donec tota chirurgia eos jussit abstinere imperitus & serox ponti sex Bo Nipacius VIII. Sed homines ejus aevi in praeliis quidem ferro saevire non de sierunt, in chirurgia utique sanguinem profundare detractarunt, & ad unguenta, emplathra, & carmina delapsi sunt, quae acerba LANFRANcI a querela est Qui vero de laicorum ordine instrumentis porro utebantur, ii fere illiterati erane
homines, omnisque antiquitatis ignari. . .
Primus nuperiorum chirurgorum ROGERIus est, quem Salernitanum fuit elego, Cancellarius Univ. Mons peliensis: si in M. S. Britannicis de eodem viro sermo est. Ejus stirurgia prodiit Venet. I 499. sol. & prius Bergami I 98 fol. MAITT. I s s. sol. . In medicamentis sere versatur; habet aliqua tamen propria, ut in teli de facie extractioile , ubi recte jubet ita deligare, ut sundus
vulneris primus claudatur. Spongiam marinam adversiis strumas commendat, bonum certe medicamentum. Propriam passim ad experientiam provocat, nominem citat praeter HIPPOCRATEM, multum tamen Arabibus usus. Ab eo vid tur derivari ΡΑRACELsICA vulnerum curatio, quae fit vino herbisque. Addititianes ROLANDI Parmensis exiguae sunt.
156쪽
Passim etiam codices reperiuntur M. S. ut in libris ROB. BURsCOUGΗ n. 688. M. S. Bris. in Bo DLEYANA n. 37 ; ASΗae OLEANA n. 78Co 7762. MERTONENSI n. 686. B. Collii novi. II 3 . B. CAIO GON VILL. n. 97 I. Quatuor magistrorum SALERNI stiper eam chirurgiam commentarii M. S. iunt in B. CAI. GONV. n. 97I. BODL. n. 3 ω.Εjusdem suetit ROGERIANA major cis mitior, s practica medicinae. IDEM fuerit ROGERIUS cuius i. de omnium senariun phlebotomia prodiit Basil. Is 4 I. sel. Alium vides fuisse RoGER Iuride BARON Parisinus, cujus ineditum codicem de vulneribus capitis in B. R. P. dicit reperiri PORTAL, nuperior auctor cujus multa sint ex CAULIACO.JAMERII opus, quem GUIDO proximo loco recenset, brutamque chiruriariam uit scripsisse . non lego editum esse, & ne inter codices quidem M. S.
GENTILIs de FULGINEO non quidem chirurgus fuit, caeterum ejus exispositiones cum textu A VICENNAE prodierunt Venet. I 84. sol. I 86 e I 92. L & Consilia Venet. Iso3. L cumque iis in de hermis, cujus est codex M. S. in B. Berri. An differt GENTILIs de Florentia. cujus super AvI ENNAE tr. de disruatiora est fracturis commeumrii prodierunt Fertar. 48S. fol. Venet. I 36. LM. ROLANDUs Parmensis praeter additiones. quas diximus, reliquit chiarurgiae libros IV. ad verbum ex ROGERIO exlcriptos, ut ipse quidem sub finem sitetur. Editi sunt Venet. I 499. sol. ' Is 9. f. Is s. sol. . Easit. IS I. sol. GuNZ. Bergami I*98. sol. MAITT. Codices M. S. sunt in B. MEDIcEA Pluti 73. n. 3α in B. R. P. n. 7I34. Eadem fuerit metalla chirurgia in B. BODLEY. n. 2 3s. Ipse chirurgiam exercuit, ' D THEODORICO ejus discipulo teste pulm
nis vulnus sanavit. Carmen tamen ad itrumas praetcriptit. Hic ipse videtur ROLANDUs CAPELLUTius, cujus chirurgiam Veneti ciliis tam a. I m. I I9. & IS 6. sol. LINDENIUS recenset, neque enim ejusmodi CAPELLUTI Uri usquam reperio. PORTALIUS, CAPELLUTIUM male a me ante GUIDONEM poni monuit; verum ego de ROLANDO dixeram, non de CAPELLUTIO. Huc ponas quatuor magistros, sere empiricos, BRUNO antiquiores, qui aliqua
scripserunt, & omnia ulcera emollientibus medicamentis o curabant 6M. Nasum incidebant, ut polypum curarent θλ
157쪽
Eius Imregia maena libri duo prodierunt in collectione Veneta I 499. L Is 46. ωι ' Isis. B. B. Bergami I 498. sol. MAITT. C ex M. S. est in B. CAIo GONvIta Coll. Cantakrigia n. 9 I. in B. R. P. n. II 28; in MEDICEA Pluti 73. R. I. In Bibl. NM. Oιν. chirurgia ejusmaona & paris. Sic in B ODLEYANA n. 3 SOO. Chirurgia parva brevissima, una prodiit cum majori. . In medicamentis, iisque siccantibus sibi placuiti Manum tamen etiam operi admovit. & emollientia vulgarium chirurgorum rejicit, atque olea. Uenas parvus in oculo ligare, & incidere jussit. Hitulas ani integre cultro vult aperiri, cum aliter neis minem viderit sanari O . Ambulationem corrosionis nos cogere ut membrum incid mus si . Multos se vidisse sanatos, quibus dura cerebri membrana laesa fuerit, aliquos, quibus pia Angulos cutis in cranii fracturis non debere amputari si, Styptica uilliter durae membranae admota u). Herniam reducebat. urebat ad os usque c=Q ; Filtulam totam aperiendam esse non a'iter lanabilem co .
Amabibus potissimum usus est, & ALBUCASIN p citat, ut certum sit,
eum scriptorem ante medium seculum XIIL vixisse. Citat etiam CONsTANTINUM. THEODORI Cus, ex ordine praedicatorum H, & poenitentiarius Pontificis, denique episcopus Cerviensis, discipulus HUGONIS a LUA . coaevus, sed junior aliquanto ROLANDO, quem cum magistro suo curantem viditi Ejus chirurgia L. IV. prodierunt Bergomi I 498. BL ' Venet. I 499. sol. Is I9. fol. g. B. IS s. sol. 'Codex M. S. in As ΗMOLERNA n. 78 2. BRUNO multum usus est, & perinde siccantibus & vino, denique medie mentis indulsit . ut GUIDONIs reprehentionem γ sit passus, quod manus opera totus ab itinere volueriti Mihi, etsi acerbum est GuIDONIs & FREI Nnii iudi.
158쪽
Is tuas se profiteantur curare c0. Ingenuus homo, fatetur se improbante ingentem septem librarum naitam feliciter exsectam fuisse v . Arteriae vulnera impositis pulvillis & apta, diuque non renovata, pressione fanat H. De excitione in fractura cranii suse: de foraminibus terebra repetito icrebrandis , deinde conjungendis, ut os excidatur cI . Olea perinde reprobat cio ut BRUNus, vinumque vult vulneratis dari, & alimenta boni succi co HusONEM cn omnia vulnera vino, stupa & apta deligatione sanasse. Ipse multa arteriarum vulnera absque anevrysmate curavit o Cellulam cerebri evacuatam Hiise, quae esset memoriae.& vulneratum tamen conval se , , neque jacturam secisse ejus facultatis: sanatos etiam, quibus rupta utraque mei unx. & pars non exigua medullae deleta ofuisset. Fiitulas ad usque os coccygis adscendentes sanari non posse. Pulverem IIUGONIs , quem describit, mire laudat ad cranii fracturas, e que se esse ingenti in malo percuratum, cum tria ossicula secessissent f . Νarc ticorum usum rejicit O. De vulnerum curatione; tu rundas improbat, ROGERIUM & RoLLNDUM CD eorrigit arteriarum vulnus solo vinculo sanari si . Η - GON Bri thoracis vulnus, cum pars pulmonis amissia esset, sanasse, praesente Ro-LANDO, male sibi hane curationem tribuente O. Os incisum sanavit l . Diuturnum & saniosum vulnus thoracis Salerni se ad sanationem perduxisse Oi . In vulneratum intestinum molle quid de sambuco introducit O , tum consuit, tum ventrem ipsum consuit. sinitque coalescere, omni rejecta cannula. Vulnus etiam cum fractura complicatum jubet consul, & pariter deligat co. Callum male natum, juniorem quidem emollientibus medicamentis resolvit, duriorem serro p . Abscessui, quem vult aperiri, hirudines admovet. in apertum tu rundam O subit, sed altera in deligatione removet, neque quidquam Porro p regrini in ulcere admittit cor . Cum imperiti strophulas exciderent, multos se via
b. nisi GALERus est . qui loquitur.
159쪽
di se . qui perierint. & describit ut eas tutius serro impugnes vel arsenico n. Fia.
stulam ani non sanari, nisi tota ferro aperiatur. De malo mortuo suse: adversus eam aegritudinem se . Carminum vim ad extrahenda tela. ad sanandas fistulaseitat, neque fidem adhibet 00. Nervos contra AvICENNAri vetat consul cx . . Adparet neque experientiam defuisse viro, neque curam adnotandorum, quae rariora videret; subtiliores utique & artificiolas administrationes non est adgressias, ut ex fistula lacrumali adparet, cujus curatio nihil habet proprii. Mulierum morbos omisit. ALMA GESTI citat medicamentum γ . ANfELMus de JANu A frequenter citatur a GuILIELMO de CΗAULIAc. s mel a LANFRANco , ut ostendat trepano debere abstineri. Medicamentum d
Placentinus, Clericus, Prosessor Veronensis, obiit circa annum Ia77..pri ribus omnino doctior, & administrationum chirurgicarum peritus, valens homo, ipso non blando judice GUIDONE. iis Chirurgia Lepe prodiit. quinque libris Venet. I 47O. Is 2. sol. LIND. Is 46. sol. . Gallice versa Lion Iisa. 8. RAST. Paris Is . UER DIE R. Codex est in B. CAssINENSI. MONTFLUC. I. p. a II. in SLOANEA B. B. n. 8736. in BODLEYANA n. 3 Non desunt apud GUILIEL Muri adnotationes utiles. Ita hydrocephalum externum O cum sponte sanatum vidisset, ipse curavit repetito cauteriorum usu. In ungue a ferro sibi metuit, & aqvps stillatitias valde compositas adhibet & cauteria, eoque modo aegrum ait se sanasse O : esse tamen fatetur, qui ferro feliciter uterentur. Postilentis carbunculi bona curatio. De fistulae penetrantis curatione desiperat se, Sarcocelen & ejus exstirpationem bene descripsisse FREINDrus. Velieantia medicamenta in ophthalmia laudat; tumores strophulosos colli ex uiarit, & uvulam, sic PORTAL. Apostema gulae jubet emolliri d & incidi.
160쪽
49 Apostema In humero medi eis non intellectum ineidit co & sanavIt, tum In se- more aliud. Juniores herniosos siepe se sola deligatione & emplastro sanasse D.
Fistulam tu runda ex radice raphani illito pulvere veratri mundavit & sanavit n. Cui cerebrum ense incisum erat, cum paralysis supervenisset, eum tamen vidit D mortem effugisse. Sic alium evasisse , cui a cerebri Vulnere excrementa praeter voluntatem decedebant cis . Carbunculos peltilentes fere omnes se sanas Ieresecto malo & usto U. Sagittam de cerebro eximi non debere. faepe enim naturam se ea liberasse clo. Asperae arteriae vulnus sanavit os . Demum sutura curavit hominem νι , qui eodem vulnere & asperam arteriam sibi praeciderat, R in phagum: demum cum sagitta per collum penetrasset, non laesa tamen gula. Intestinum cultro laetum sutura, quam vocant pellionum, consilit, re posuit, tune abdomen consuit, felici eventu O . Nervos sensibiles & motivos j bet consuere p . Detectum nervum sensum amittere H , experimento procul dubio a tendinibus ad alios nervos translato. Sigillatim describit abscessus, vulnera, stacturas, luxationes singularum partium. In quinto l. de caetruemiis agit cum iconibus. Non tamen injuste GuIDo monuit, nimis usum esse emplastris, unguentis, & molli medicina, pleraque etiam ut omnes' coaevi. ex Arabibus sum sit. Lateorum consortium jubet vitare. Morbos muliebres omittit, ut clericum decet.
Ejus summa conservationis prodiit Uenet. I Oa. sol. HUG. ita m. f. LXXXI. LANFRANCUS. Mediolanensis, Clericus, excitati ingenii homo; cujus opus etiam ob hist riam chirurgiae sui aevi ames legere, quam intime sibi perspectam dedit. Huiuviro chirurgia Gallorum debetur, nihil enim, quantum reperio, ante eum ita eo regno scriptum suerat. Julsu MATTHEI Uicecomitis ex patria pulsus, Ludiduni primum, inde Parisios venit a. I 29 . annoque I 296. hoc opus ad rogationem JOHANNIs de PAssAVANTIO medicorum de cani scripsit cM; mirasque laudes & PHILIPPI regis canit, & urbis Pariliorum. Uulgares chirurgos soleu