De vi ancorae in electromagnetes et chalybomagnetes ...

21쪽

haereat, iArde tantum evaneScere, Sequitur, ut, quumvis flumen jam contraria directione per silum sit ductum, tamen 1lumen aliquod prioris directionis supersit. Quod cum flumini postea nato Ohnitatur, Siquidem ad hoc gignendum item tempore Opus est, punctum aliquod temporis esse poterit, quo 1lumina haec contraria inter se sint paria et Suam invicem vim tollant. Hoc autem temporis puncto ancora decidet. Hinc Sequitur, ancoram nunquam eodem tempore decidere, quo flumen per instrumentum illud, quod ab invertendo flumine Domen habet, in contrariam durectionem pellatur; Observatioque ipSa docet, ancoram semper post flumen inversum decidere. In electromagnete, quod Iongo silo instructum erat, 4 secund. post inversum sumen praeteribant, dum ancora decideret. In Omnibus electromagnetibus, in quibus satis mullum tempus ab numine inverso, dum decidat ancora, praeterit, ea adhaeret, si vetus directio numinis initio inversa satis celeriter restituitur.

V. ΙΝΤENSIΤΛΤEM MAGΝΕΤICAM PER AΝCORAM APPLICATAM AUGERI AD EAMQUE REM TEMPORE OPUS ESSE.Quod magnetismus electromagnetis a pila Sejuncti

SenSim, Si ancora applicata est, subito contra, si ea desit, evaneScit, hac re minus mirum videtur, quod, etiam si electi Omagnetis conjunctio cum pila SerVntur, tamen magneliSmu8, Si ancor a applicatur, augetur, idque item sit senSim.

22쪽

ditinii uita, Cum ancoram electromagneti applicarem, dum 1lumeii per conductorem 1400 pedum transibat, illa initio adeo exigua cum vi adhaerebat, ut facile eam possem dirimere; postquam vero per 2 circiter Secund. adhaeSit, avellere non amplius poteram et majore pondere quam centenario Opus erat, ut id POS-set 1ieri. Simili modo ancora initio postquam applicata est, facile in polis electi Omagnetis moveri poterat, SenSim Butem magis adhaerens post aliquot Secum da, quamVis omnibus viribus contenderem, In OVeri non pot

Hinc patet, portandi electro magnetum Vim Sen Sim tantum crescere. Praecipue tamen hoc sit in electi Omagnetibus admodum longo illo circumdatis; cumlita breviora eidem ferro adhibentur, statim fere Ancora cum omni sua vi adhaeret. Per id tempus, quod, dum electi OmagneS MAXimam Suam portandi vim obtineat, praeterit, etiam magnetismum ejus re vera sensim augeri, ex hac ObSem vatione Apparet.

Electro magnos enim silo l400 pedum circumdatus, de quo jam dixi, cum in singulis Suis polis tantum admodum exiguas massas serri, unum Vel duo pondo, portare posset, Si ancora extruebatur, circiter

) Postea etiam J. Henry et Ten. Eycli in Sillim anni Ephemer. XIX. 12 jam similem quandam observationem secisse vidi, sed insignem hanc rem accuratius non persecuti Sunt.

23쪽

per ancoram suam 10 pondo portabat, in polo suo majores ferri massas serre poterat quam validus ille

Idem fit in omnibus electromagnetibus, quOS qui dem adhibere contigit, nimirum ut cum chalybomagnetibus comparali admodum exigua pondera in singulis suis polis portare possint, unde magnam eorum Vim Sustinendi pondera per applicatam demum ancoram naSCiopparet. Quod quidem opinionem mihi fecit, electro- magnetum ancora instructorum vim prae ceteris hinc pendere, Ut ferrum massam in se clausam cssiciat. Itaque ut hoc examinarem, duo bacilla rotunda, ex serro molli confecta, T digit. longa et 0,S digit. per diametriam, quorum extremitates accurate laevigatae erant, adhibui, et intervallo 2l digitorum alligata silis spiralibus quinquagenos pedes longis circumdedi. Haec fila ita conjuncta erant, ut per ambo flumen salvanicum transiret et poli non cognomines duorum bacillorum ed eandem partem Versi essent. Jam si duos polos inseriores per ancoram connectebam, haec, qllae 3 pondo graVis erat, Vix sola portabatur; si simul etiam duos polos SuperioreS per ancoram ConjungebBm, Ancora inferior tam si miter adhaesit, ut usque ad 40 pondo portaret.

Pro his bacillis si duo alia, item 7 digitos longa sed Ι,ii digitorum per diametrum, eaque aut silo I 400

pedum aut cra Ssiore, 3 linearum per diametrum, et stantum pedes longo, circumdata adhibebam, haec item ne admodum quidem valido numine vix solam anco-

24쪽

ram portare poterant. 'Sin POIOS Superiores per sei rum planum et accurate iiS adaptatum conjungebam, ancora tanta cum vi adhaerebat ut circiter I 40 pondo Praeterea portare pOSSet Experimentum hoc docet, electromagnetis Vim pondera portandi eo augeri, quod ejus serrum massam in se clausam emaciat, idque Optime fieri comperi, cum serrum conjungenS quam maxime bacillis conjungendis Se applicaret Etenim cum duos superiores polos bacillorum electi Omagneticorum Sic per ferrum conjungebam, ut una tantum linea illos tangeret, eam ob rem duos inferiores polos, quibus ancora applicata erat, plus ponderis posse portare Vix Sentiebam; cum vero idem illud ferrum ita bacillis electromagneticis imposuiSSem,

ut tota eorum planities tangeretur, Vis admodum augebatur.

Sed non modo, Si rectum serrum polos duorum bacillorum conjungebat, sed etiam si curvum ideoque longius, poli contrarii plus ponderis portare poterant

Ut enim comperirem, num etiam, Si ferrum admodum longum conjungeret, ViS pondera portandi augeretur, ferrum 6 pedes longum, quod eandem Sectionem eandemque Omnino naturam ac bacilla electromagnetica

illa tenuiora habebat, ita flexi in Drmam soleae

equinae, ut ejus crura ternorum pedum eSSent, eoque cuin polos superiores bacillorum conjunxissem, etiam tum satis valde contrariorum polorum vim onera Sustinendi augeri inveni.

25쪽

Quod quidem conjici possit eo tantum seri, quod

ferrum massam in se clausam efficiat. Sed etiamsi insuperioribus polis bacillorum massas ferri, quae SeSenon tangerent, imponebam, tamen vis illa augebatur, modo satis magnae essent massae illae ferri. Nam sine massis illis bacilla solam ancoram 3 pondo gravem serebant, impositis autem iis duodecim pondo '). Quodsi massas serri ita applicabam, ut sese tangerent vel per aliud ferrum conjungerentur, Vis onera SuStinendi, quamViS admodum creSceret, nunquam tamen aeque augebatur, ac Si Superiores bacillorum poli per ferrum plane impOSitum conjungebantur. Chalybomagnetes tales certe, qui jam diutius in usu suerant, hac in re aliter valere Videbantur. Etenim cum duo bacilla, ordine parallelo, directa ad perpendiculum linea posuissem, ancora in duobus inferioribus polis non cognominibus eadem Semper cum vi haerebat, Sive poli Superiores per serrum conjuncti erant sive non erant. Non magis Vis pondera pomtandi augebatur, Si magnae massae ferri superioribus polis applicabantur. Quamvis Vero per ferrum uni polo chalybomagnetis applicatum, alterius poli Vim onera portandi augeri

non Animadverterem, tamen etiam in chalybomagnetibus magnetiSmuS per ancoram Applicatam augetur, quod tantum non satis sortiter uSque ad polum contrarium va-ηὶ Magnetismum terrae nihil Omnino hanc in rem valere inde apparuit, qu0d ferri massae, quacunque directione, eandem

Semper vim exercebant.

26쪽

lere videtur, ut aeque atque in electromagnetibus vim onera portandi augere pOSSit. Nolum est, Si magnos silo cupreo in Se clauso appropinquetur, flumen electricum in silo nasci, porro si idem magnetis polus asilo removeatur, sumen contraria directione gigni, denique, Si magnes a filo nec removeatur nec ei appropinquetur, in hoc nullam Vim, quae quidem animadverti possit, exerceri. Jam Si in silum Spirale, cujus

exiremitates per multiplicatorem inter Se connexae Sunt,

bacillum magneticum inditur, acus multiplicatoris de clinat, dein, Si magnes manet in Spira, in locum prin- cipem redit. Tum si alteri polo bacilli magnetici serrum appropinquatur, acus denuo declinat, idque iacit eadem directione, qua per inditum magnetem declina-

Hinc apparet, serrum appropinquatum idem Omnino et sicere, quod magnes novus fecisset si in spiram im missus esset, hoc est, per id magnetiSinum ejus magnetis, qui jam adest, augeri Aucta enim magnetis vis procul dubio denuo inducendo in ferrum valet,

eaque re hoc rursus in magnetem retro valet, unde amborum viS augetur.

Si magneli, qui in tali silo Spirali inest, pro massa serri') Hanc rem jam animadvertit P. Erman. Vide commen-mentationes academiae scientiarum Berotinensis, I 822, p. IT. Eadem declinatio acus potest effici, Si magnes eX Spirali eximitur, modo is contrarios polos ac qui inest in spiria magnes, habeat. Ipsa autem haec eXeIntio Semper magnetismum magnetis, qui jam inest in spira, augeret.

27쪽

ferri alius bacilli magnetici polus contrarius appropin- quatur, acus multiplicatoris item hac directione declinat, ac si magnes ejusdem directioniS cum eo, qui inest in spira, tu eam inderetur. Itaque etiam magneteS, quorum poli non cognomines inter se appropinquantur, inVicem Suum magnetiSmum Bugent.

Revera is est auctus intensitalis magneticae, quem magnes Per applicatum, Vel appropinquatum modo, serrum experitur. Res illa nota, magneti majus pondus adhaerere, si id ex solo ferro constet, quam Si in ancora ferrea etiam alius materiae pondera SuSpendantur, nititur quidem hoc auctu intensitatis magneticae; ausa tamen Vera auctae intensitatis salis explicari nequibat. Nam sieri poterat ut vis pondera portandi

hoc Solo augeretur, quod ferrum Suspensum per in ductionem magneticum fieret, eoque magiS, quo maSSaserri major et praesertim longior, per inductionem invalidiorem magnetem mularetur. Quare Si magnes solo seri O Oneratur, ipse vehementius attrahitur quam si in ejus ancora pondera alius materiae suspenduntur. Sed intonsitatem magnelismi chalybomagnetis ipsius per massam ferri prope silam augeri ex hoc ex perimento cognosci non poterat. Neque hoc, quam vis id ad natui am intensitatis magneticae PenilUS Oxplorandam graVissimum Sit, nunquam antea, qUantum equidem noverim, est pronuntiatum.

Auctus intensitatis magneticae, qui et in chalybo- magnetibus et in electromagnetibus serro appropinqualoessicitur, nonnullas saltem Observationes, de quibus

28쪽

antea dixi, explicat ). Intensitas enim electioni ignetulia, qui ex ferro molli facti sunt, quod magnetis inuin per inductionem facilius recipere potest quam serrum induratum, magiS augetur, quam chal3b Omagnetum:

quare in iisdem illis vis inducens serri adhibiti inulto

magis in ipSorum massam penetrat, unde sit, ut serrum uni extremitati bacilli electromagnetici adhibitum etiam in alteram extremitatem valeat, id quod non item evenit in chalybomagnetibus. Quodsi poli non cognomines duorum electromu

gnetum inter se parallelorum ad eandem regionem di riguntur, serrum duobus superioribus polis impositum, quoniam duorum polorum vi assicitur, in multo sortio rem magnetem mutabitur, quam si ab uno tantum polo tangatur; itaque et ipsum multo fortius inducendo in bacilla electi Omagnetica valebit, eoque vim pondera sustinendi eorum bacillorum, quorum extremitateS per serrum inter se connexae sint, admodum augebit. Ex hoc ipso apparet, cur intensitas minus augeatur, Si ter rum conjungens longius sit vel minus plane tangit.

Eadem res demonstrat cur in electi Omagnetibus soleae equinae similibus vis onera portandi per anco ram applicatam admodum crescat. Item ex illa aper-

Hac re, quod intonsitas inagnetica per serrum adhibitum augetur, sine dubio etiam illud nititur, quod magnetes ancora instructi sensim majorem vim pondera portandi adsciscunt, Sin carent per longius tempus ancora, intensitas eorum magnetica deminuitur.

29쪽

tum eSt, cur tempore opus Sit ad magnetismum horum electromagnetum augendum. Magnetismus enim ferri, dum augetur, in sto circumdanti sumen, quod contraria est directione ac quod jam adest, gignit, cujusvis hac re partim tollitur. Hoc autem re vera Sic fieri, hoc experimento com probatur. Si electi Omagnes cum filo longo, pro conductore in pila adhibetur, acus multiplicatoris inditi, si ancora non est applicata, cum numen satis est Va- Iidum, si ' declinat; ut ancora applicatur, tantopere declinare illa desinit et post plures demum vacillationes ad locum, quo prius declinarat, redit. Itaque numen a pila genitum, etsi in breve lem-puS per ancoram Applicatam partim tollitur, mox de Duo Ortum, dum magnetismum auget, ipSum rursus impeditur, deinde renOVatum, iterum auget magnetismum, dum hic ad summam Suam vim perVeniat. Hinc, quoniam vis inducens ferri tu filum longius est vehementior ideoque flumen in eo Ortum Vehementius impedit, apparet, in electromagnetibus, si longiora fila adhibeantur, longiore tempore ad summam illam vim gignendam Opus e8Se quam Si brevioribus silis utare. In his enim vis inducens serri pro flumine a pila genito exigua erit; ideoque . quoniam hoc parum impeditur, electi Omagnes cum silo breviori Summam suam vim Onera portandi, si ancora applicetur, statim fere adipiscetur. Difficilius orit ad explicandum, cur in electronan-

30쪽

gnete ancora instructo, post sumen interruptum, tempore aliquo Opud sit ut magnetismus deminuatur. Nam post eam interruptionem per magnetismum eV3nescentem nullum flumen in sto poterit gigni, quia hoc non est in Se ClauSum.