장음표시 사용
161쪽
Vocativus nunquam regitur. Defenditur Plinius a calumnia Laurenti Vocativus ' non est secundae personae, ut ajunt Grammatici , sed res aliqua,
cum qua sermonem communicamus: nam ut artifex persecto opere . vocat hom i nes spectatum : iic qui composuit Crptionem, auditorem vocat auditum : unde non potest
hic casus regi, quia tota composita oratio advocativum dirigitur. Si dicas , regi ab ad- Verbio vi , quia haec particula saepe conjungitur vocativo ; concedam tapE conjungi , at non semper: imo vero alicubi nec apponitur , nec apponi potest: ut in Hispanico idiomate apertὰ ostenditur: nam quum quis servos tuos inclamat: mosos,pares, criados, illi relpondent,
Senis; ibi non potest suppleri o. Quid quo l
. stipe invenias o ii ne votativo λ Virgil. O tibi campi, Sperchiusque , O qui ma gelidis in montibus es mi Esat. Sed particula o, nihil aliud est . quam signum laetitiae, vel doloris, vel exclamationis. Et vesci vocativum a veibo non regi aperte indicat vox passiva , quum hujus modi orationem vertis: Perre doce illum; Hu Perira doceatar a te. In licat quoque nomen adjectivum , quum post veibam imperandi additur ἔη Non es secunda personaJ Immo vero est. Hoe enim secundae personae in arte Grammatic dici debet , quod desigRat eum , cum quo Loquena sermonem communicatis seu quem alloquitur. Vide quae disputavi ad pag. F8. Vocavitus autem semper dirigitur ad eum, quem alloquimur.
Est itaque vocabulum secundn perlapae . seu secvsd in
162쪽
tur: ut, discipula esto bonis. Mart. Esto Naevolasticistis: idem apertius : E Io tu Caesar amicus.'Ovid. 1. Tristium: Vade sed inculturi Denique Lib. y. coadverbia , nisi pro nomine sumantur . casum causregere non possunt , ut docet Camar Sca- ling. Latii
ligera Nunc exoritur quaestio, sitne dicendum, v nipuer dicende doctus, an, dicende docte. Utriusque loquutionis accipe teli imonia: per vocati- , vum loquutus est Horatius; . Da dic latinum Baria Duo vocabite earmen, Lesbioprimum modulata eivi e Idem ; rivi. Invicte mortalis Dea nate puer Thetide. Ovid. Σ. Trist. O princeps parce viribus use tuis. Propert. υ- Bule deliciis facti beate meis. Martiat. l ib. q. Libu- Ie inversapueris arande charta. Ovid. 3. Amorum: Amnis arundinibus limUM obste ripas, Wiste parumper aquari Tibullus lib. . Iam nimium Mes
pingus viae. Virgil. AEneid. 1 o. O dolor atque δε-cus magnum reditura parenti. Persius: Stemmate
quod Tusco ramum milesime ducis , Censoremque ruum vel quod trabeate Ialut . quo in loco nugantur interpretes cum sua antiptosia: idem, udaei quicumque ex affate ratino.Tibul l us ad Bacchum: Huc venias hodierne i bi dum thuris honorem. Albino - Vanus in Maecenatis obitum: Impiger Alcias mul-xo defunctου labore, te memorant curas scposuisse tua . Ausonius : Distentas interne vias mirere domo rum. Exempla de vocativo, & recto; Statius . Nomina-Theb. Haud vetito nudus jaciture sepulcro. Pro- tium cum' pertius lib. 2. Tu criminis autor , Nutritus du- Vocativo. dro Romule Iacte Iupae r idem lib. 3. el. 3. Nudus ab inferna fluite vehere rate. Ovid. Epist. Surge age Belido de tot modo fratribus unus. Virgil. Nara meae vires , mea magna polantia solvi. Maris
tiat. lib. 6. Nile Iussus cedere Emmae Mitte tuas
163쪽
messes. 7Idem lib. Eecretusque tua mula Iasaris aqua. Virgil. Io. AEneid. Dardania stratus dextra' i miserande jaceres. Plinius autem lib. 7. te. O. salutans Ciceronem. utrumnue casum miscuit, his verbis: Salve primus omnium parens patria opinpellat 3 ; Primm in toga triumphum , Iinguaeque lau-L - 3ε rnan merite. quod impetitii m) carpit Lauren- tius Valla : nam et ii ' contra leges Grammaticorum videretur dictum , Graecε tamen defendi poterat: sic enim illi loquuntur , te. ste Budaro in commentariis : Synesius ad Au
alia in illo loco non platat Latine dici; Tace tu im ritus homo, sed imperite, quod non dixisset, si in haec, quae retulimus, testi inoniamcidisset. Dicimus itaque recte : Defendo mo amice mi; & defende me amicus meus ; sed diverso sensu , & Syntaxi.: nam in hoc posteriore sunt veluti duae orationes . S deeli ens, vel ut eae. Vide Eni in Ellipsi. Unde falluntur,
qui in sacris litteris putant nomen Deus , facere vocativum Deus , quum legunt , Ddux ν Dems contra Leges Grammatieorum J Immo vel maxime secundum Leges Grammaticorum , secundum quas in Nomina livia poni debebat illud Adjectivum , quod non ex proxiis mum Epitheton Substanti vi , sed quod in constructione jungitur Uelbo vel participio solummodo ad denotandum aliquρm rei modum. Malim dicere in prosa. Lectule deficiis 'meis facte beatns, quam uti Propertius , facte beate. Contra malim etiam dicere, Romule nutrite lacte Inpa, quam . ut Idem , nutritus. Sic a Plinio recte dimim , Salve cic roa pellate, quia hoc dependet proxime a substantivo. Aequod deinde in naturali eonstructionis ordine sequitur, id quia ae eedit ad modum significandum , quo appellatura
est . restius in huiusmodi directa oratione Ponitur in
164쪽
Deus meus respice in me quum rectus sit, dilegamus apud Prudentium, De in vocativo.
'i' CAP. VII. Sextus casius in siniversum a praepositione .
pendet. Ablativus absolutus reicitur. Se Consule orabat Cicero, Latinum. Sextus casus tertia in C. vel 1.
5ΕΣtus casus ' proprium nomen non ha
bet ; reque enim semper significat abim Ablatiationem , ut inde ablativus dicatur. Prε- I casus sciatius comparativum casum nominat : quia in malesio sola comparatione, ut ipse putat, a praeposi- inci/μr. . tione non regitur, sed ex comparativi natura. Re diu No extum casum appellemus, aut casum praeposi- πε - μη ionis; quia semper a praepositione regitur; ut tigillatim exponemus. p ps-Ιn Comparatione, ut doctior omnibus, deest Prae. ρ'ψε
In ills formis: Ditior opinione; Calceus major
. Proprium nomen non habet J At vide, quae notavi ad Lib. I. cap. o. Pag. 2ν. Fatias videtur deesse Pra , quam PraeJ Ego vero putem rectius intelligi in his quoque locutionibus pra. Nam altior pra opinione hominum significat supra opinionem . remque , ae si dicerem ditior es Mavius pra Sempronio. At si dicas . ditior pro opinione hominum , nisi addas quam , longe aliud dixeris, scilicet, eum de quo loqueris. diti rem ess. aliis quibusdam juxta opinionem hominum. Confirmatur hoc , aliquo modo ex Suet. Oth, cap. 7. Nec quιcquam pyins pro potestate subscripsit. Ubi pro licet proxime sequatur comparativum. neutiquam tamen est praepositio comparationis , sed aliud quid notat. Immo vero , si etiam M' quam addatur , tamen vel sic quoque tu eom-ο PA-Diuitiam by Corale
165쪽
nam solet addi saepε Pro, aut, suam pro ; ut sit Syntaxis, Major est calcem pro pede . vel quam
pro pede. Liv. lib. 2s. Major quam pro numero hominum editur putria. Ellipsis praeposition. De instrumenti , pretii , modi , & verbo rdm copiae, inopiae praepositionibus, vide EI-lipsim. blati- In ablativo , quem falso absolutum vocant, vus abso- valde sunt allucinati Grammatici : sed illis ratus. danda venia est; hoc enim altioris est considerationis , quam quo possit ingenium Grammaticorum ascendere. Ellipsis praepositi
Praecipiunt grammatici in hoc ablativo, quem. Vocant absolutum, cavendum esse, ne duce illae orationes sint ejusdem suppositi: negant enim dici Latini , Se Consule orabat Cicero. Sed ratio stat contra: nam ii subintelligitur semper praepositio, cur non dicam ; sub me praeceptore discam . ut dicitur: Paulo praeceptore discam S Ovidius de Narcissb: Lare Has quoque saepe notavi, Me Iacomaura tuas ; S lib. 2. Amorum: Me duee ad hune
voti sinem , me milite veni: idem Σ. Faltor. Biec
sat dura se jubet esse maritas. Lucan. lib. s. Et ia-roi fecit Id Gufalefastos: idem lib. 6. Seque armarenente, ac nondum prato Magnum vicisse negavit.
Claudianus: Illicit, Coη I poenasse Gon Iesiavet. Plaut. Ibacchidib. Nee equidem illam me vivo corrumpi suam: Didem Truc. Osendit Ide mihi in- δε-
paratione stra intestigi putem ex eo, quod Vetustissimi dixere frequenter corininctim praequam , ut videre est apud Plautum Mostel. v. 2.2s. UMinoris omnis facio pragma - qmbns nudis me ludiscatus es, q. d. integre , facio omnia rem minoris momenti , pre ea re , iuxta quam rem Iuni modi , qu.bmdce. Ita haec explicanda de supplenda colligo ex alio Oco, ubi Oςeurrit straqued. sticho II. 3. 38. Omises reι re-ιid at habeo, pr. quod tu telu, Pro, pra.eo suos, dicν Diuit Coral
166쪽
ela n 1 unquam se visa fora : J idem Aulularia:
In meis adins me absente neminem volo intromitti rIdem Milite: Si ego nis sciente paterer vicino meo eam feri injuriam: ibidem; Te vidente vides: idem Mosteli. Priusquam te me vivo unquam finam aut egere aut mendicare. Terent. Heaut. uuis vidente amicam patiatur suam. Sedigitus in censura comicorum 3 Eum me judice errorem dissolvam tibi Quin-Ehil. lib. 8. Hiberieas herbas se solo nequidquam inrelistente dicebat: idem declamatione A. Te volem re missit. Curtius lib. q. Quibus occultatis, Sidonadjectifunt. Suetonius Tiberio. 3 r. Iterum censen-xe ut Trebianis Iegatam pecuniam transferre concederetur , obtinere non potuit. Plinius lib. Io. cap. 9. Absumique etiam δε inspectante paritur : idem lib. 8. Prodente fa auctor est M. Varror idem lib. 7. cap. 2. Horum supra centum viginti millia
fuissa sis prodente Cresse scribit. Cicero in Bruto : Se audiente Iocuplex auctor scribit Thue ideae. Idem Philipp. Nobis vigilantibus , o multum inposterumprovidentibiu, populo Rom. consentiente, erimus profecto liberi brevi tempore: idem lib. t s. Famil. Non potes effugere hujus culpae poenam, re
Patrono: ibidem lib. t. Tenebam memoria nobis conis
fulibui, &e. Ibidem : Denique memineram nobis primatis , &c. Ibidem in Pilonem ς quae ornamenta enim in sexto Clodio te Consule esse volusi Seneca de vita beata; Populo spectante feri eredam quidquid me conscio faciam et Idem 3. epistolarum : . Acerbum tiri, quanto acerbius si id te faeiente patiaris. Laurentius Valla lib. 3. cap. 6 . illud Horatii in Arte tanquam novi dictum admiratur : raudator temporis actis luero. Tu si edi spunge & separa ; .Acti epuero, non lauda- orys luero. Ablativus tertiae declinationis in e , vel in i
167쪽
antiquitus desipetat, de quo se Consentim
Romanus: Sed consuetudo,Wautoritas variat Nintra Me pug t, ut reique in hac parte dubium diis xerint ablativum. Haec ille. Nos ad prob mus primum exemplis substantivorum adductis. deinde adjectivorum. Varro lib. I. P. 3. Rustic. Fene 'ra habere oportet ex ea parti, unde eommodi ime perfari posito S lib. 3. cap. Inseunda partia S infra et in tertia parti, Plaut. Menecli. Satur nunc Ioquitur Loe, E, de parti mea. - Lucret. lib. 6. Ille ex Umera parti venuamnis ab Austro: & lib. q. Et libella aliquasi ex parti elaudicat hilum. Cato cap. 37. Bx fueriveIIito ebulum. , , fCatuli. Suscitat a cano vulau- rium capitiJ Peritus : Nonne pudet capiti non posse pericula cano Pellare: idem: Vos, δpatri eius; anguis, quos vivere fas est Occipiti caeco: idem Satyr. Σ. acri bila fumet. Virgjliu4 in Sileno : Serta procul tantum capiti delo a acebant: idem 9. Λ neid. Discussaque ubae capiti: & lib. 7. Cum dentribus albis Indurus capiti: idem Eclog. I. O ingratae premererrer caseus urbi non unquam, &c. sic enim dispungendus locus. Cic. q. de Rep. citante Νο-nio: orbi terrarum comprehensos. Varro: Clauditur oceano, Libyco mare, flumine Nilo. Elegans jocus est Plauti in Milite, IV. 7. de mare Saanare : Namsi abstinuissum amare tanquam hoc utereri Auinnius de Occasione: Heus tu occipiti caseo es. F. t lib. fl Σ8. l. ult. de haered. instituendis: licet modus institutioni continerotur ; & ini. si. Ede haerecl. inst. Contenta esse dotio & l. i. g. praevaricatorem T ad Turpil. Muneri defungi
168쪽
Saepe in Digestis legimus hos ablativos, petitioni, ferruminationi, innitani, promissioni, conditionia .& l. 17. D. de Eviction. Noxiae, pro noxali.,, Plaut. Asin. Y nquam si claudus sim,cumfusti s
Mnbulandum' Tacit. Fusii eaput ejus a iit. Apulei. lib A. Paratus nonfusi tantum , sed machae rapercussiti Oecumbere. Lucret. lib. 1. Nam pain colli toΜdentes pabula laeta : idem lib. s. Terrari rum qui in orbi , &c. Gell. lib. x. α 3. Hae fisi ames: ibi d. qua fui: S lib. 7. ea'. 3. ea finis Cyto cap. II 3.. ausarum infirmarum fui. Iam denominibus neutris in e , al, ar, haec sunt Prisciani verba: Vetusti Misolebant hujuscemodi nominum ablativum etiam in E. profici re. Haec ille. Citat antiquos. Ego acido Ovid. in Ibin; Et summam sebico de mare carpat aquam: & s.
Trist. eleg. 1. Exiguum pleno de ma e demat aquae. Lucret. lib. r. E mare primum hominet. Catuli. Cum veniret a mare novi o. Quid dicam denominibus adjectivis Ovid in epist. Hument incultae fonte perfnne genae a & Fastor. 3. Amne perenne utens cmna perenna vocor; & 6. Fast. Extaque de porca cruda bimestre tenerri dem in epist.
Pariuis: Fore ut d caeles agitta Aaro idem I s. 'Metam. Decie caeleste resumpta et I idem A. , , Trist. Esse Chimaeram , .ci truce quae flammis -
,,parat angue Ieam. Catuli. Sed Troya absente , is Troja infelice sepultum. J Lucanus lib. 7. Erepta natale feret. Horatius; Caerite erea digni: idem x. Carm. Cum Taburte via. Varro 2. Rusi. c. 3. Golgo breve, gurgulione longiore. Suet Vesp. G--τivabat indus , ac saepitiι recta , ae da te, ut macellarios ad varet. Praeterea vigil, repugil, confesssione omnivirta faciunt in e , Vei I. at sunt
adjectiva; & si imber faeit , vel i, cur composita non facient similiter , Pue omnia iunt
169쪽
adjectiva: ut September, october, A e. Nomina, quoque in - gentilia olim teste Charisio , di Priscianvi erant in Atis, & are ; ut Arpinatu ,& .Arpinate. Sed in e , & x , mittunt ablativum : quamvis sint qui negent per e. quos refellit Cicero pro Cluent. Fratres gemini fuerunt ex municipio Alatrinare: idem s. Tuscul. Nis ab homine Arpinate didicisset. Livius lib. s. In G penate agro e idem lib. Io. Ex agro Sentinate. Ualer. Maxim. lib. 6. Ex isso Mario tam humili opinate, M art. Metamque Iactu Sarsinate de fia . Sunt & alia apud Plinium, & caeteros. Sosi- Pater Charisius ex Caesare, Plinio. & Varrone: Si de persona loquamur, in e fer ablativus: si vero de re alia , in i : ut, ab homine breve, o ab itinere brevi: quare ab aedile semper dicendum , quia semper de homine dieitur. Ι 1aec ille. Priscianus etiam ex eodem Charisio asserit: Si nomen si proprium ex ad ectivo, nunquam per i emer-ri ; ut, a Iuvenale, a Martiale, a Prudelite. a Clemente: s de negotio loquaris, per i tantum ςtit, in re clementi. Ego vera illos praecepisse puto, sed melius est, ut jam dicamus usu este factum, ut promiscuδ adjectiva omnia mittant in e , vel i , ablativum. Ex tam multis colligitur errasse Grammaticos , dum praecipiunt , nomina oppidorum , ubi aliquid fit, si sint tertiae declinationis , poni in dativo:Ut, natus Carthagini, Sstrioni habitat, & ruri vi ram agit. Ego assero melius dici . rure vivit, Carthagine natus; sed si illa reperiantur, dati vos non esse . sed ablativos. ,, s Horat. Quin- ,, que dies tibi pollicitus me rure futurum. Plaut.,, Casin. Uxorem ubi rus abduxero , rure incubabo usque inpraefectura mea: idem; Ego πιο hoc feri
in Graecia , ου Carthagini: J Iuem Nosteli.
170쪽
Veniunt ruri rustici. Terent. Phor. uae ruri ciundum. Iustinus lib. I. Ruri iter ingressur: Apturi nunc dicimus, Charisius magis probat is plure, his verbis: . Ab hoc vetore, majore, plura, Won veteri, majori, pluri. Quid quod ipse Valla hoc etiam aliqua ex parte Vidit lib. q. cap. Io. Reperiuntur, inquit, luci pro luce, V vesperi prove here , es ruri pro rure. Haec ille. Plaut. Cisse)l. Postea autem eum primo lues. Sic dicimus, xempori venito; & Cato dixit, Satisne tempori opera fient confecta; & , si tempori facias. Ciaarilius a rure vel ruri probat. Carthagini porro esseri Carthagine, patet ex hoc Virgilii: Tyria Cam,, rhagine qui nunc expictat. Et Corn. Nepos : Ut ,, Ronrae Consulas, sic Carthagine quotannis bini r
Hges creabantur. Cic. I 6. Atti c. epist. q. Sextum
Plura adjectivi uni siubstantivo eleganter jungi.DDimiui, inquit Valla, Hic ro&yius messor,
ista robusta mulier: neque dicimus, antiquus robustus messor , antiqua robusto mulier.
Haec ille. At vero ratio ipsa praescribit, unisubstantiae simul multa cohaerere posse accidentia : nam ut libenter fateor, Catonem non posse
simul esse ii igidum , Sc calidum , ita libenter concedam, simul frigidum, crasthm, ac album esse. Cicero pro lege Manilia : Mithridates
magnis adventitiis multarum nationum copiis ad
junabatur: ibidem ; stuum ita clausa erant nobis omnia mβria, μι ποque 'natam iram maritimam,
