장음표시 사용
191쪽
nex; Iuuior, non satis juvenis, ves intra iuvenem , sicut pauperior, intra pauperem. Simile quiddam ex Varrone citat Censorinus de die natali cap. x . Usque ad exagesimum annum seniores vocitatos, quod tunc primumsenescere corpus incipiat; inde usque ad suem vitae unius cujusquo quintum gradum factum, in quo qui es di, frnrx appellaretur, quod ea aetate eo)pus senio laboret. Gellius lib. I P. ca P. 38. eadem fere vi letur sentire, quibus oppono Olla in-ctil. lib. q. cap. I. de Isocrate scribentem: Eo Iam seviore coctavum enim ae octogesmum implevit annum. D v id. i. Trist Sospitu sc test natus quoque
Iospes, olim Imperium regat hic cum seniore senex, id est filius senex, cum patre seni ine. Mart. lib. 6. in principio ; Culpater arernas post secuti
tradat habenasciui que regat orbem cum seniore senex. Vergil. lib. s. . hsueti fluis comites senioris eoiae: idem, Ogvi maturus . hestes: S 1. Enet 1.
oe Priamo ; Se, oro idem de Charonte lib. 6.yam senior, I ed cruda Deo, viridisque senectus, id est, magis quam senex, hoc est; aliquantum
sene senior. Plinius de a 'ibu S lib. O. ca . Io. Seniores intus operantur. Cicero de Senectute ;Tum etiam Cato loquutus, quo erat nemo fere sui temporibus illis, nemoprudentior. Facio te certiorem. non est facio te certum , sed Romanae urbanitatis causa , ne viderentur docere alios , dicebant Faciam id certiorem , s ilicet, quam tu es: Sic
majores nostri; sic plures horas, icii cet , quam unam. Plus eo, dixit Terentius.
Par-Εllipsin habet , quae Ellipsis , non vero Comparativa vocabuli torma, minuit significationem. Nam cum isto modo loquor. idem est, ac si dicerem integre , paulo tristior est .
quam solebat esse , vel , quam antea fuit. Gell. IV. v. quispia1n Grammatica rei doctior h. e. non ita pr Orsus M absolute doctus, sed tamen aliquantum doctior vulgo. Videia voss. de construct. cap. IS.
192쪽
Particula stuam non semper petit similem Suam,
casum praecedenti . ut imperiti docent : nec non regit enim dices : Utor Cicerone doctiore quam Sallu Mo casumsia babeo vestem Titii melioris quam Sempronii: sed milem' addes aliud verbum : ut; dedi pecunias Titio prἀce-Fdeliori, quam Sempronius est. Cicero ad Quint. ιν ii. Dixitque aperte se munit orem ad confodiendam vi
tam sciam fora , quam ricanus fuisset. Te-
ent. , , Adelph. act. q. sc. s. uuo vir multo melior F, H quam e fumJ Liv. lib. 26. Ut gloriaripo fit, nullo fortiorem, quam i s es, virum abs is occisum , V aler. Ma X. lib. 3. cap. 1. Ut gloriari poseis ali-lifando, virum fortiorem , quam ipse es, ruo jussu su interemptum. Cicero lib. 1 de Invent. Si vi--us tuus meliorem equum habet, quam tuus υἰοῦ i-lem ad Pompeium Ubi tibi multo mayori, quam Araricanus fuit , me non multo minorem quam elius , faciis N in Rep.,in amicitia ad unctum s*patiare. Plaut. Curc. Meliorem, quam ego lim ,suppono tibi: ,, fidem Calin. Lepidiorem uxo- , rem nemo , quam ego habeo hanc , habet. J icer. Nihil tibi conredo, quo studiosior ejus si , inam egosum. Itaque rectus rectum petit, cum, am , e X prel Io vel subintellecto verbo: ut, Gero doctior est,quamSallustius. Ahul rido riaculatu am, Praeceuente accudiativo petit accusativum. L. α Terent.
Addes alind verbumJ mod si quando omittitur intelli
endum. Neque vero unum modo verbum , sed saepe in grunn comma. Tac. An. III. s . corruptus animus haud vioribus remediis restinguendus e , uuam libidinibκs ardesit.
upple , quam sunt illae libidines , quibus libidinibus arescit, vel adhuc plenius, levioribus remediis prae ea re , d quam sunt istae libidines , quibus libid. &c. Sic sall.ug. 63. In potesatibus eo modo agitabat, ut ampliore , quam erebat, dignus haberetur. h. e. ampliore, quam erat pote citas ea, quam ger. . cap. 86. Ali reanta majore numero, uam decretum erat . in Afrieam profectus h. e. quam erat i ni metus, quo eum proficisci decretum erat. Diuit Corale
193쪽
Terent. Morallidiorem homwem,quam Parmenonem, vidi neminem , ubi aliud verbum , vidi, supplendum est; non enim ex vi & natura Particulae, quam , acciei mus similem casum praecedenti. ii verbum subintellectum illum non regat. ,, Similis ratio est: particulae , ' tque post , , Comparativum; ut eκ hoc Plauti loco di- , , scimus Cas. act. Q. t. nec fallaciam astutis, , rem ullus fecit podia, atque ut haec est fabre acta is
D nobis. JC A P. X I. Superlata neque casium regunt, neque magis comparant, qHamposessiva. FaUum
Frversa Grammaticorum opinio ita lat8 pervagata est, ut jam fere nullis machinis labefactari queat : jam enim Persuasum est omnibus , η tres esse gradus in com-
ane est receptis dudum appellationibus litem movere, quae in systemate linguarum , quarum norma usus loquendi est in potestate inconstantissimi vulgi , 8c proinde saepenumero varius & incertus, non possunt semper ita accurate de per omnia rebus ipsis respondere. Appellaverunt Grammatici tres illosa dus com arationis , quoniam inter se comparati. vel juxta se positi alius alium exsuperat, ut si dicam, Tiι ius es doctus , Mavius domor , scilis Titio , at Sempronius doctis ais sci I. eorum , quos modo Dominaui, & cum quibus eum sic quasi comparavi. Sic quod ad teri Auctor, Gratissimae mihi fuernnt litera tua , intelligEinter & ante omnes alias res. Nam revera etiam comparationem aliquando feri tertio gradu censet certe Vossius Anal. I l. 23. Et sane si , ut ipse Sanctius fatetur num. III. per Saperlativum fit comparatio . quando accedunt Pra: Positiones non modo Ante, & Prater, sed&Inter, quieratio est, quare non itein fiat conriparatio accedente Genitivo partitionis , in quo, ur ipse passim inculcat, intel-
194쪽
isItur Ex nnmera, cujus utique eadem est vis, quae estis Inter . Sed inferent hunc graduum ordinem , seu Ierinii gradus significationem aliquam Comparationis , vel PO ius superlationis supra omnes, delirui eo, quod interdum ecundus plus fgnificet ipso tertio. Vide in ira num. XI. Sc vos s. d. l. Ego vero prorsus nego id unquam fieri, ut Comparativus per se plus significet superlatavo. Nam n hujusmodi locutionibus, in quibus id videtur, saepe est liquid , quod accudit ad οζυμονειν , quo contraIta duo imul praeter exspectationem assirmantur , sicuti in illo
iacetii ep. I. Ea palam secreto narrantur inter pancos. Cui imile est, quando quem dico domorem . quam qui sit dotissimus. Ceteroquin in reliquis pene omnibus vere est legatio ejus , quod modo dictum fuerat. Etenim si inpitium doctissimum vocites , ego vero Maevium AOectioremsse reponam, eo neutiquam , significo . doctior esse amplius
uid , quam doctissimus, sed nego, Titium est doctissmum.
Di sic quum dicit Cicero , Ego miserior sum , quam in .uc es rariserrima , revera est negatio ejus, quod de Te entia allirmarat, vel immodica locutionis ὐ βολή , ua de se affirmat, quod proprie loquendo esse nequit,
cuti innumerae sunt tales in Oratoribus 8c Poetis. Mini- ne tamen ego negaverim , Superlativum saepe etiam, immo ero saepius, absolute sine ulla prorsus comparatione poni. quidem id usu revera obtinuit, maxime in en comi Orum Pithetis, verba autem usu valent. Qn in Immo , Ut ve-e loquar , proprie non significat comparationem cumltero, quae proprie sic inter duo solummodo . seu interrer aliquod, unde etiam comparare deducitur . sed excel-tntiam & excessu in super omnia alia, & aliquando simpli- iter aliquam modo exaggerationem & intensionem positivaegnificationis Ut quum ait Nepos Ages. 8. Ut eorum ornatus stra modo in his Recem neminem Idniscaret sed hominis non beat imi sospicionem r.eberet. Manifeste hic per beatissimnin non gnificatiar ultimus excessus beatitatis, qualis aliquo mo-o creditur esse in Regibus, sed modicus plane , & ali-uantulum vitigarem hominum fortunam excedens: atque deo eodem prorsus modo sumitur , aς in negationibus ami sol et τε Calde beatus , cui proinde etiam illud accu-ate aliquando respondere hinc patet. Porro etiam haec ausaesb, quare tertius gradus vocetur Superlativns h. c.
ut intensione na primi gradus significationi sit per infert, hodo ita ut suppe raddat, quantum potest; modo ut eam odice , sed tamen valide etiam intendat, ut fit in ab- luto suphrlativi usu , qui si rem recte perpendas, etiam age irequentior est. Secundus vexo κόιP com-
195쪽
Paratione, Doctus, Doctior, Doctura i , quod in
praesentia , si attentis animis elicipiamus , facili negocio dissolventus. Sola nomma com- Parativa comparant: nam in illis, Gratae mihi . . . fuerunt litterae tuae, Sc. Gratusiunae mihi fuerunt litte- Supertis rae tuae , nulla eli comparatio . sed quaedam
riu'- amplificatio qualitatis in superlativo , ut vincant : nam hoc nullum aliud pejus nomen otuit inveniri. Sed nos hoC nomi ue ute- κε mur . ut tantum intelligamur: siquidem ita- o pis' fert Barbarorum usus. Hispanε dicimus, non Α /ρημερ P r comparationem , sed per incrementum , Ei hombre doctu ν; ei mi0 herinoso; es hei mori ima. Nullam igitur in his nominibus esse comparationem argumentis convincam necessariis.
Grammatici ipsi fatentur , superlativum idem significare quod politivum , cum adverbio valde; ego dicerem cum adverbio maxims ut docti imui, id est valde doctuae, seu maxime doctus et ubi ego nullam comparationem video.
. At dices. in superlato absolute polito hoc facile potest concedi ; dubium est, sit genitivus. Pluralis accedat : tunc enim non videtur ullo modo excludi posse comparatio. II. Accedat igitur secunda ratio. Haec compa-Positi a ratio; quam tu existimas, fit etiam apte Percum ste positiva , etiam cum genitivo plurali ; Ut uitiust. Ibncte deorum ; Sanctisone deorum. Plinius lib. a a. plurδἰ . Inter omne, pseutissi,nus odori quo sensu diXit Li
. Vi- parativus , quoniam propria illi est proprie dicta compa-xaοιο . qua semper comparatur cum una aliqua re , seu , si quidem cum pluribus , iis tamen tunc simul iunctis . MP is una re habitis, & idcirco ei praeter Genitivum partitionis adjungitur etiam casus vel expressus vel intellectus, qui praepcisitione comparationis regitur. Atque ita diverso respectu possunt aliquo rn do tres illi gradus appellari , , sed tamen secundus maxime a MnmU PIO prie canua arma I.
196쪽
vius lib. 36. Inter caeteras pugna fuit insignis, juneitur Vergil. q. AEneid. Sequimur te sanctu deorum, nou μι- quifauis ei. Et serpi apud Homer. Δῖα θεαων, n ii, Id eit diva dearum. Unde Ennius: Dia diarum: q*Jm μυ- idem ; RUFondit ynno Saturniafancta dearum. Sic pertβt dicimus: Una sororum, Unus Gallorum, vel ex ut Galtis:Primu apientum; Medius digito n.octavus sapientum dixit Horatiis. Oxidius Metamorph.
Mite Deum numen Bacchus. Liv. Macedonum fere omnibus , ae quibusdam Hadrianorum , ut manerent permisit. Pl in .Lanarum nigra nullum colarem bibunt.
In omnibus iis deest , ex numero ut in ipsis superlativus. Vide Elliplina. Graeci tapisti inltatuntur genitivo plurali cum positivis, in quihus credo deesse H . . Apollonius lib. primo Rrgonaut. Nν: id est , prae aliis fertilis insulis. Nesiodus in Fr-
enim fulgidui OL Apollonius rursus superlativo
bus miseriampassusgravis nam. Frequentius addunt Graeci Aristoph. Equitib. φίλm n e
. Ante, TropterJ Sie quidem & in edit. Paravina. Sed otamen haud dubie voluit Sanctius Praeter , quod signifi
cat etiam pra vel sura , unde & comparationibus adhibetur. Sueton Galb. cap. 9. Cνticem multo prater ceteras altiorem. Nepos Hanu. Ia. Plaret Irateν consuetudinem armatos' apparere, Disitired by Corale
197쪽
Virgil. Petit ante ali pulcherrimes omnes Turmvs.,, s Nepos in vita Attici: Ei uniu ante aliosfuit, , carus G Sueton. V iteli. Faminissimasu per cae-1eras caena fuit ei data. Sed vis comparationis non elt in nomine, sed in praepositione. Vide plura in Ellipsi. IV. . Deinde ii superlativum compararet , nece GDrio haberet casum comparationis , ad quem feret comparatio : sed hoc non fit; nam g nitivus ille partitionis est, non comparatiOnis : & ita absolutδ ponuntur semper superlativa : siquidem nullus casus adjunctus ad eorum naturam spectat. Vide Ellipsin ex
V. Quid quod eadem haec vis partitionis fit per
Comparativa , & alia nomina. Superlata igitur, sicut 8c alia, ponuntur semper absolute :Cicer. Nemo est illarum omnium mihi te' cundior Plin. Belluarum Elephanto nuIuprudentior.& caete ra, quae diximus in comparativi S. VI i Si superlativa compararent , id etiam negando facerent, aut interrogando: sed id non fit: non enim dices : Romanorum nemo Cicerone , Vsi quam Cicero fuit doctiomui, sed doctior. Cicero pio Ligario: Nulla de virtutibus tuis plurimu , neque gratior, nec admirabilior misericordia est. idem contingit interrogando: ut, uvis Romauorum fuit Cicerone uberior, vel elegantior' . , VlI. Iam fortis uniti Graecorum; Forti imus ex Graeciae, Fortissisimus ex numero Graecorum , Forti imus intre Graecos, idem lignificare fatentur omnes. Cur igitur tibi concedam , in Primo esse compa-- rationem, in caeteris partitionem
VIII. Si in superlatis esset comparatio . vitiose S ambigue scripsisset Cicero ad Trebat. Sie absto, non tibi majori cusae esse, ut i te tum discessim
198쪽
De Superlativis 169Ductussisitatu tibist, quam mihi: non enim scire
possemus, quo referri deberet particula, quam, adfructilos imus ne, an ad , majori. At vero hic una est comparatio, non duae, & ordo est :fic habeto, non tibi majori ense curae, quam mihi, ut ise tuui discessus sit tibifructuo usimus ,' id est , ma-Σime fructuosus, ut superlatum semper absol
Si superlatum significaret ' ultimum eκcesilam, quod Grammatici afferunt, non haberet numerum pluralem , quaa unus semper in eodem genere tantum deberet excellere : sed Cicero dixit: Duos Scipionesforti imos , optimos viros ς & quas opulentissim, urbes, Carthaginem, S Numantiam. Carthago igitur est opulentior Numantia & Numantia est opulentior
Carthagine, quod ridiculum est. At si dicas,
. Ultimstm exesssumJ Facile concesserim Sanctio, superlatI-vo poprie non significari compara ιionem, licet aliquando ad eam faetendam adhibeatur sed non magis ac Positivus , nec aliis constructionibus , quam quae etiam cum Positivo sunt usitatae. Sed non etiam ultimum excessum notari , id neutiquam agnosco. Quando ipse Doctissimus mavnit exponere per maxime Doctus . quam cum Grammaticis per valde vectus , nullam video dissensus istius causam , nisi quod hoc modo non tam aperte vis ultimi excessus exprimi videtur . quam illo. Cum Cicero ait Famil. XIII. 3. Tam gratum id mihi erit . quam quod gratissimum, nonne eo significatur infinitus, seu quantus esse potest. excessus supra Posiuiuum Ratio autem, quain incontrarium hoc numero allegat, est ineptissima , quum saepe plures pariter sint & esse queant in eodem extremo rei gradu , vel si maXime non sint revera , aliis tamen videantur esse; homines autem loquantur, & usus linguae formarit phrases, secundum hominum opinionem verita ti saepe contratiam. Debet distingui accurata rerum veritas, & verborum de rebus usus, qui quoniam est penes vulgum , & homines affectibus , unde oriuntur immodicae exaggerationes, obnoxios , saepe veritati Parum re spondet.
199쪽
haec eadem ratio erit in comparatis nominibus, nihil ages : omnes enim mecum concedunt , in comparativis excessum esse, sed non ultimum excessum , quod de superlativis Grammatici a seruerunt. Eadem ratione supellata
non possent iungi nominibus distributivis: ut,
Doctissimus quisque, nex doctissimi; quod & Val
la negavit dicens. nomen, omnis, non posse
jungi superlativis. At Cicero dixit : ob mor
isfamiliarii jmis Caesaris omnibus ,' idem ; non omnia minutissima conjectabitur.' Si superlativa lignificarent ultimum e X- cessum , inter duo locum non haberent: sed locum inter duo habere contra Grammaticorum turbam ostendamus. Terent. Adelph. de duobus fratribus, inquit Demea; Id mea minims re
' Si Dparlativa cte. J Speciosior haec ratio . sed tamen
habemus Sc hic , quod respondeamus. Nec enim sequitur, superlatum habet etiam inter duo locum , ergo non significat aliquando etiam ultimum excessum. Nam in lingua certe vernacula adeo ultimum excessum notat, ut non possit usurpari nisi cum articulo demonstrativo , quasi unum aliquem in ultimo excessus gradu reliquos omnes sinerantem design1nte et & tarnen etiam in ea de duobus
usurpatur , sicuti & in Graesa fit lingua , quemadmodum ostendi publice in dissertatione de Augustea descriptione
apud Lucam memorata. Nihil ergo obstat , quo minus& in Latina lingua, licet aliquando adhibeatur ad notandum excessum manifestum unius supra alterum , tamen aliquando etiam ultimum excessum notet. Dico aliquando, quia mea certe sententia, non semper ultimi quasi plancti excessum significat, sicuti accipere haec verba videtur Saninmus. sed aliquando etiam modicum , modo manifestum& certum , id quod declaravi abunde ad initium hujus capitis. Confirmatur vero id etiam ex eo, quod a superlativis hisce aliquando alii etiam gradus porro tormentur , ve- Iiui proximier , postrem imm .χα--ro &c. Id quod certo indicio est, non semper ultimum prorsus excessum , cui nihil superaddi possit, eis notari. De sequentis Numeri ob servatioue egimus ad initium capitis.
200쪽
ieri, qui sum natu maximus. Pomponius Mela de duobus Euxini angulis , lib. I. cap.' 2 r. ngustiis inarum Ponti facit angulum. Cicero 1. de Iuvent. uuanquam praestat honestas incolumitati, xamen utri potisimum consulendumst,deliberetur ridem ad Marium : uuum dubitaret in Italia ne maneret, an ad bellem tenderet, sic intulit, quo tempore vidisti meprofecto ita conturbatum, ut non expli- carem quid esset optimumfactu et idem lib. ix. epis .a O. Sed neque Criari imperari potest, neque Caesar suo exercitui,quod utrumquepeffinum est. Livius lib. I. Numitori, qui erat stirpe maximus , regnum legat. XI. Praecipiunt Grammatici comparativum lipraecedat superlatum . plus significare : ut, Cato docti imus est, sed Cicero doctior. Ego assero in universum , comparatum semper comparare , Superlatum minimi , quocunque loco Ponatur ; ut, doctior es Cato, quam qui doctissimus. Plautus Trinummo et Verum meliora sunt, quam. quae deterrima. Cicero ad Terentiani: Ego sum NMrior, quam tu quae es miserrima. Denique ubi cunque sit comparatum, majorem vim habet, quam superlatum : imo omnis comparatio sena Per sit in comparativo aut per illas, quas dixi -' , , mus; praepositiones. Itaque cum apris obsole- , , to, formentur Prior, S Primus ; apud Cicero, , nem tamen Prior plus est quam Primus; sici e- , , , nim loquitur : Etsi utrique primaF, eriores tamenis deferunt Laelio. Apud Livium quique Pejus plus, , significat pessi o, lib 3. Urare, nepessimum
,, facinus p ore exemplo admitterent. XII. Non tamen dilii mulabo, esse aliquas phrases apud Latinos , quae videantur agere Partes Grammaticorum , qui praecipiunt , tres esse
gradus : ut, Doctus , Doctior, Doctu mus. quod ego semper negavi : nam ii superlativum po-