장음표시 사용
101쪽
quibus parum essent cogniti,eosdem iam in t ta
temperanter esse ambitiosos ut rerum, quae sint omnium pulchrae,&preclara nosse causas profiteantur. Horum duas primum de dis extitisse sententias sub/inde multas & uarias manasse opinionesinon a multitudine ldisceptantium delirametis repudiandas sed inter omnes quaenam se maiore digna odio nondum satis constare.Nam alii nullos esse deos poenitus cogare.orbem rerum concursu quodam fortuito minu/tissimorum,quo sunt omnia referta corporum esse factum:casu non deorum opere aut manu construetu. Alii deos esse cum ipsi non credant, nam si crederent aliter uiuerent credi tamen uulgo uclint sua praeserti3 causa id quidem ut uenerentur ut arma, castra impesrisca sua deorum moetu muniant, ait ad stabilitate,srmitatec corroborent. cui sententiae illud addunt: ut siquidem esse deorum interpretes cum nymphis,cum locorum numinibus magnis p cum dis gratia dici habere rerum agendarum commertia excogitatis uanitatum figmentis assimulent. Cum his adeo sibi fuisse certamen uarium, atq; laboriosum.hic ut deos esse ostenderet illic ut non esse deos tales probaret quos sceleros mortales suorum facinorum authores:sociosic habeant. Sed ita congressum in certamen ut cum eloquentem ipsa causa seceret, tum se dicente ueritas ipsa, at pratio facile tutaretur: atis defenderet. At pro deorum quidem re satis comodam sibi, atq; accommodatam fuisse cotra philosophos orationem.pro salute autem
sui ,ος pro capitis sui periculo parum se sibi utilem pa,
102쪽
tronum extitisse.quoi him deorum rationibus inseruierit studio & contentione qua dcbuit, eo sibi pessime consuluisse grauem subiisse inuidiam acerba odia adsuersum se excitasse ambitiosorum, modcstissimorum hominum:qui quidem eiusmocli sunt:ut omnia possint facilius perpeti tui eri cuius p prudentiae, Meon silio acquievisse Accessisse tertium quodda genus hominum sane doctrina, 5 praeclaris artibus excultissismum:sed minus cupidum laudis &gloriar;qui quiderio sortiter factis aut recto rerum agendarum cons/lio fructum posteritatis mereri:kd umbratili quadam confabulandi arte suum commendare nomen immortalitati asscistent. Hos percontiones uagari solitos nihil sibi assumentes certi:atq; constantis quid affirment praesertim apud eos,qui usu:& exercitatione rerum sapere quicquideantur scd nouis in dies assentationum artibus auditorum aures aucupari ac popularium de se admirationem captarem tam multitudinis sensu3,ati cogitationes flectendo, deducendo,q ad mulo
titudinis nutum sua omnia instituta uertendo in dies, de in mutando:&in ea re uerum ne:an falsum:rectu3ne:a prauum Hsviqil dicendo tueantur: minimicos pendere illud omnibus neruis eniti; ut id praeeaeteris recte sensisse in suscepta altercatione uideantur. Hostum se amplitudine: impetu orationis interdum rapi: obrui solitum: ut quid respondendum esset nojuccurreret possc illos copia uerborum: posse erudistione posse usu: ut nihil litis modo uelint: quod uel dicendi facultate: uel adepta iam tam auctoritate no
103쪽
oueant Moi ex genire hominum quendam: cum decis disputaretur his uerbis orsum suisse dicere Nonas sum, uiri optimn qui nullos esse deos: Minane uo/lui coelum ausim anti mare: inueterata praesertim in animis hominum opinione dedis:quos tamen uestrunemo: ni fallor est: qui ullos esse certa sprestantii ratione audeat affirmare. Sed illud interdum occursrit ut possim dubitasse quid sit illud cur patres: de piissimos deos superos nuncupcmus et quaeso adeste
animis;& pro uestra humanitate tuae dicturi sumus: attendite:Nouas inauditasti de rebus optimis dis uotationes ex me audisse: ni falloris minime pigebit. Filigite adesse hic primos illos parentes nostros:quos dis proximos arbitramur: Meos hae nostra hominum: qua constituti sumus: miseria perspecta ab Iove hoominum patre: deorum rege.pro nondum obsolcta parentis gratia ita rogare.Vtrum ne illud o pater Iu/piter statuemus officium fuisse piissimum: ut quoad in te fuerit omnia nobis esse pete erepta uolueris: quae quidcm homines optanda duceret ' uis illud a quovis irato patre ctiam in perditos liberos animo unctserat aequo:& moderatc:ut quos haberi suo uclineoldem inseriore sortet bruta: plaerat animantia agere
uitam patiatur sino uires uelocitalcm: sensus acuita/lcm:quibus longe homines a bestiis superamuricero Dis,e:at cornicibus ta multos uitae a nos dedistis ut degerent: homines uero quorum intererat id uel maoxime superum causa per quos templa acrisicia xlv dorum magnificentia, a quibus omne sacrorum speci
104쪽
men religionisi honos olim tum primum inter niscendum consenescere, at s deficere . de antequa se in uita constitiatos sentiat in ipsol aliquid incoandi coonatu ruere in mortem uoluistis Atiit mors deorum sententia quidam exitus ab erumnis siti pinde mors bonorum optimum:qcra malis adimat. Mortem ego facilius credercidi esse non malam: si eam sibi deos arii,
puisse perspicerem, donum pio delaudarem: si ab iis esset deditum,qui malorum tantorum causa non fusissent. Ve' quid hoc Caeteras prope res omneS; quae quidem ulla ex parte positat placere super occuparui. mortem longe ab se exclusere quid est bonarum cRomnium:qΞ sibi non uindicarint superi, ait scripse
rint Nostros di Ganimedes nostras di nauiculas, no seras di coronas lyras, lampades, turibuloSocrateras, nobis quicquid belli uenusti lautis inuenere sustulerunt, atq asportauerunt in coelum. coelum lepuscu/los in coelum caniculas in coelii equos aquilaS uul, tures UrsaS delphinos caete: quod auic nostris delectentur:quod monstra hic rapta in delitiis habeat:n5 doleo:sed ne probo quidem.illud doleo: bcatos illos superos nostris no moueri incommodis de cum patres sint: tam de nobis mereri pessine eos quis animo scorat non aegro:d perturbatos Nos deorum filios deteriori esse in sorte costitutos:q pecudum filios quis possit serres ne uero nos si filii sumus:si patres ipsi sunt jamaximi eorum regni participes acere non oportuit At illi filiosa patriis sedibus pepulcre: bellula caelum repleuere; h omines exclusos uoluere et monstris coelum refert r
105쪽
resertum reddidere. Et quanti ne pistabimus nos hyodras atq; hippoeetauros potius factos non esse:q homines.At hominum gratia tum multa in medium ei fudisse deos predicant quae quidem cum ad usum. tu aduoluptatem at ornamentum faciant, fruges, fructus,aurum,gemmas,& huiusmodi.Haec igitur iuuet inter nos considerasse ita ne sint uti serunt hc siquis deos ea fecisse asserat ut iis nobis illudant nostras spes, expectationes frustrentur fortassis non mentiatur. uotus enim quis 3 est,qui istiusmodi non appetat uolente deo quotus est, qui adipiscatur deo non repugnantes quotus est qui adeptis fruatur, aut gaudeat ' Scdea demum cedo.secerint hominum causa quaero bonorum ne an malorum:si bonis prouidisse dicent quaeram quid igitur ea bonis non erogentur improobis non auferantur cur eadem optimis adimat &st lestissimis condonent. Eccam pietatem probis dedere, ut quae ad necessitatem faciant, omnia per industriametu ilias labores quaeritent, impiis uero, audacibus, deorum icontemptoribus,etiam adiecere,quae nimia penitus sint. Sed quid ego ullos ab deorum iniuria excipiam ' cum uideam eos in uniuersum mortalium geonus tam multa intulisse quae interdum siquid furere desinant sibi non licuisse optent. odis inuisum genus mortalium quadoquidem praeter eas grauissimas res: quas recesuimus dolorem quosp sebremi, atq; morbos 5 acres pectoris curas & turbidos praecordioru3 impetus M saeuissimos animi cruciatus importarunt.
106쪽
o nos extrema in miseria grauissimi latissmisi erunis obrutos mortale quos ita uexant, ita induees assio ciunt malis super ut cum nunq uacare calamitatibus liceat tum assiduis acerbissimisi casibus semper noua dolendi ratio insurgat, atq imineat, quoad perpetuo in luctu huiusmodi uiuendum hi &ita uiuendum, ut omni uita hora nulla succedat horae similis Vel quis Destrum est uiti optimi qui sibi commodarum rerum omnium quippiam relictum sentia praeter ea tantia res,quibus ademptis omnino futuri simus nulli quocem undas fruges vi huiusmodi no est ut nostra potius:lcaeterorum animantium causa fore producta assentiamurdoquendi usum Multae modum quo esset alter alteri adiunctior coacti necessitatibus ipsi adinusnimus, eaetera omnia nobis erepta brutis suisse cons donata uestrum quis ignorat onos igitur iterum male accepto , quid admisimus militi mortales, ut resbus omnibus quae gratae, comodaec sint ereptis:nos erumnis,& dissicultatibus obruti uitam miseram lcgamus.sed sint illi quidem di coelo digni optima omnia
mereantur mos mortales ad miseriam nati obrui cumulis malorum non recusemus, tametsi de omni deorum genere quid possit quispiam interprctari quis est uestrum qucm id fugiat quid tamen sentiam ipse non
est ut reseram .uos id adeo statuetis quid tota in re absentire oporteat quandoquidem ex nostro mortalium numero dicuntur aliqui ad deorum numerum augendum conscendia . At uolet ne ille quidem ex medio
107쪽
h mum grege abreptus,s inter beatissimos retum
dominos adscitus uolcine:inq:ille uenerari, coli ac metui tantarum sese rerum gradu, sede, maiestas te dignum deputans Cui sorte iterato si uia sit, hac si plane cognita id explorata qua conscenderit, ad suo peros redeundum quid uis facilius possit: lcaelicoolam fieri. Multa praestitit occasio: multa tulit necessistas:sed plura adiecit hominum improbitas:at stultiueia quibus rebus summorum forte deorum aliqui uel inuiti in id amplitudinis rapti sunt ita adeo, ut semirentur unde tantum sicli&χcfmmodius cum iblis ageretur: si se nossent pro dignitate deos gerere. uod si nostrum quispiam homunculorum alcm se exhibeat in rebus administrandis qualem puri magnorum deorum se habent merito plecteretur, Sed tu deos ne esse hoc putes, qui res mortalium tasupine desidioseis negligant,aut hos qui monstra:ut uidcre licet in primis colant, ulla rerum piissimarum procuratione dignos putabis scicio quid hic respono deas dices. quid mirum si nimia inlicentia constituti insaniunt si dum omnia posse, quae uelint, sentiunt. hi quidem uelint omnia, quae possint, que demum Delint licere omnia arbitrentur. Atqui id ita liceat dis spreta hominum causa cum Ganimede inter epulas uolutari, nectare Mambrosa immergi Nobis ne notilitabit tantis miseriis mouerirnon licebit opinari superos deos, aut nullam gerere mortalium curam, aut
si gerant odisse Et quid iuuat tantis supplicationibus:
108쪽
obsecrationibusq; pacem deum alias res agentium, ut mala reddentium exposcere Desinamus inepti eos sollicitare irritis cerimoniis, qui uoluptatibus occupati solertes,agenteis oderint.caueamus inutili nostra superstitione de his uelle bene moereri, qui quidem aut nulli sunt aut si sunt irritati infesti empad miseros mortales malis consciendos inuigilant. Huiusmodi fuisse ambitiosi illius orationem Momus retulit vi hac sese oratione adiurauit ita commotum dictorum petulantia, flagitii indignatione ut prae ira uix manum co/tinuerit nec dubitare quin si Iupiter ipse optimus ma/ximus omnium mitissimus dii piissimi & modestis simi affuissent impudentissimumc illud oratoris os, intollerabilem gestus uerborumi iactantiam ait magnificentiam fuissent intuiti illico in illam omnem scelestissimam familiam literatorum omnem uim suis
minis effundendam iudicassent quo philosophos omnes totis cum gymnasiis di libris & bibliothecis abs
sumerent. Verum se pro suorum temporum conditione de necessitate temperasse iracundiae Pro suscepti tamen negocii ratione non potuisse non facere quin in
id eruaureret uerborum, ut inter admonendum eos,
qui de dis ita obloquerentur hortaretur iterum a iterum prospicerent me quid de his in qJibus tantis, tant suinis prosequuti si cnt beneficiis aut perpera' peruerset opinaren tur, aut male mereri aggrederetur cauerenP ne dum deos negent demum sentiant praesente esse eos, it piissimorum Mimpiissimorum,
109쪽
probbrum, improborum habere discrimen postremo illis optaui, ut ea mens erga superos sit, quae suo si sine detrimeto & malo.Hic igitur ambitiosos illos: qui omnia possent moderantius perpeti,ci uideri cuius prudentiae consilio acquiescere, consensione fas ct insurrexisse, st Momi praesertim admonitiones dedignarentur a quo iam pridem multis uicti disputationibus capitali odio dissiderent, iccirco surore concistos irruisse,atc uim illam ab se persaepius alibi enarratam tulisse, sed petere se ab Ioue optimo vi maximis dis ne huic mortalium inspientiae succenseant, sed potius quae se digna sunt suam per indulgentiam, ait benescentiam cogitarent 4 prodesse mortalibus pera seuerent omi incommodis, at liniuriis posthabitis. Haec omus submissa de inflexa uoce,tris fron/te re erens animo erat alacri cum caeteras ob res, tumst deos ait in primis Iouem dictorum culcis como/ueri no obscure perpendebat perspiciebat enim obmutuisse Iouem, digito hospitalem mensam subincos sisse.ergo intra se gaudio exultabat 'quam rem intues Hercules subridens. inquit ego item, o noster Mome testor nequid ipse succenseas si qua ex parte mortalium causam non esse apud Iouem omnino desero tam cupio,vi ad Iouem uersus, Indulgendum sane o Iupiter est:inquit: mortalibus errore praesertim consi/lii aduersus ignotum apud se Momum desipientibus: quandoquidem apud superos Momus ita se gerit ut
non facile noscita alius uideri possit plane, q sit; Sed
110쪽
eauendum iteri est, nequis in altonim incomodumἰatis detrimentum plus sapiat plusve teneat artium fallendi, lingenia bona δε simplicia deceat . Quid illi
mortales possint eloquentia, ex omo perspicue licet intelligere qui tam exquisita excogitatat suadendi ratione instructus de mortalium gymnasiis ad superos
rediit. Sed de Momi dictis Icci tota cauti quid a Iosue optimo et maximo sentiri deceat in prcmptu est. quid uero statuisse debeat, alii uiderint. At tu Alcme illud uelim tecum deputes an hic aut locus: aut temopus idoneus accommodatusue sit, ut in conuiuio deriis rebus inlocundissimis disputes . ut capitis causam agites quid tibi uoluisti Momes Vtrum philosophos: atl eruditos ad inuidiam trahere an deos lacessere dictis idcironia sed nos o superi tam grand1, accurata pMomi oratione commoti quid faciemus illud ne praeteribimus:quod meminisse oportet:ildiu fuerint mor/tales, tandiu fuissed opinionum errores: de studion uarietates disputationum ineptias. Sed tu deorum grauissime agedum ome negabis ne:cum istis stus diorum familiis:in quas tu tam atrocissime inueheba/rc:aeternum suisse quandam perennem inquisitionemruet stati bonita negabis ne philosophorum ope essesctum ut genus mortalium selisuam; sortem non ignoret Non enim erit ab re: nel ab ossicio Mometsi abs te prouocatus congrediar. Etenim quis unquaapud mortales:tam proteruus inucntus est:qui se maIximorum deorum amplitudine id maiestate dignum