Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

231쪽

DE SERVI S. 1 79 paleam sprutantur, Gustatoria a choro cantante rapiuntur , ad symphoniam tripudiantes superiorem partem remotorii auferunt, Scissor demum, a J-phoniamgesticulatus, obfinium lacerat, quod & ' Iuvenalis cum stomacho animadvertit. Immo & Pacuvius, nescio quis apud ρ Senecam ad symphoniam in cubiculum referebatur acoena quotidie. O Duillios patinarios i At haec ministeria ideo comparata fiunt, ut ne silerent: ceteris indictum eo usque silentium est, ut ne mutire quidem liceret. si Seneca , at infelicibus sumis movere labra,

ne in hoc quidem, ut loquantur, bcet. virga mur' ur omne compescitur, o ne fortuita quidem verberibus excepta

sunt ; tussis, sternutamenta, singuiatus metuo malo ulla voce interpellatum silentium luitur ; noste tota jejuni mutique perstant. Imitatus cst Senecam Macrobius , qui &hos animos dominorum tyrannicos H 6 lucu-

232쪽

a8o LAVR. PIGNO RIVS luculenta oratione proscidit. Idem ' Seneca; qui flagella media coenapetis, quod ferrat loquuntur, quod nou e dem loco turba concionis est, ct silentium fisitudinis ' in hoc habes aures, ut non nisi modulata tantum, ct mollia, ct ex dulci tracta,compositaque accipiant 'Et hoc idem apud Persas graves illos , & tetricos notavith AmmianuS. At haec aurium oblectatio ferri poterat. Illa oculorum digna utique fuit censeriti nota , ut nudis puellis

ministrantibus coenaretur; more so

san a Tuscis petito, quibus id impingit Timaeus in I. Historiarum. Parimprobitas excogitavit puellarum Gaditanarum saltationem , dc cantum. - Juvenalis ;Forsitav expectes, ut Gaditana cam

Incipiat prurire choro , plausuq ς

da lib. a. de ira. cap. 33. I, Lib. 23. c Athenaro Lib. q. a Sar. II. - . I 62.

233쪽

Ubi vetus interpres Dristrias , SCPantomimas interpretatur. Nec alio respexit ' Quintilianus; omne convivium ob Poenis canticis strepit , ρο-

deuia ditit, specitantur. Et hujus sane

luxus vestigium extat apud Icriptorem si Madaurensem, qui in convivio Byrrhenae, puellas scitule miniustrantes recensuit. Haec omnia calentis in triclinio nequitiae irritamenta, sustulit optimus Imperator Theodosius, ut Christianum decebat. V Pa

lus Diaconus testatur : 'illa tameu,

quibus Trajanus a persus est, vinolentiam si cilicet, ct cupidinem triumphandi , usque adeo detestabatur, ut bella non moverit, fled iuvenerit, probi-bueritque lege ministeria lasciva, maia triasque comessationibus adhiberi. Extat lex hodieque, & tangit Macrobius ; dic enim, Hore, qui antiquit U tem

234쪽

, a LAvR. PIGNORI Ustem nobis objicis, ante cujus triclinium modo saltatricem , vel saltatorem te vidisse meministi ' Excisa tamen utcumque luxuria, per vices pullulare non desiit. Petrus Chrysologus, qui Marciano Imperatore claruit, convivia sui temporis obiurgans haec

habet: luxus absistat, fugetur esse ρ,

saltatricumpestis, lenocinia cantorum, voluptatum fomenta , ventris onera, naufragia mentium, cum Herodiadis conviviis abscindantur. Has autem foedas atque inquinatas voluptateSquantopere amplecterentur apud

antiquos nonnulli , nemo est qui nesciat. Illi ipsi, qui cohibere debuissent, invitabant palam magisteriis & praeceptionibus. Gravis alioqui & nobilis rei medicae auctor, ut aetatis vergentis inclinationi occurreret, admonuit, puellarum speciosarum, Vel puerorum similiter, servitium procurandum esse , utendum praterea lectionibus animum ad delicias pertra-

235쪽

DE SERVI S. 183bentibus, ut sunt Amphipolita Thili

pi ct Herodiani, aut certe Syra Lam blici, vel ceterorum suaviter amatorias

fabulas defcribentium. O luem morum i COMOEDI sane & histrioneS, archimimi, & pantomimi familiares in convivium inducti frequenter sunt; Sc hoc jam inde ab Asiatica illa praeda, quae Romanam frugalitatem affixit , seu Verius perdidit. Livius noster ; Luxuriae enim peregrinae origo ab exercitu Asiatico invetita in urbem est. ii primum utitos aratos, vestem stragulam precisam, plagulas, ct alia textilia , ct quae tum

magnifica supelletitilis habebantur,

monopodia, γ' abacos Romam advexe

runt . tunc psaltriae, sim cistriaeque, ct convivalia ludionum obteritamenta addita epulis. D. h Augustinus in eandem sententiam: tunc enim striamum tedis arati, preciosastragula visa perhibentur. tunc inducite in convivia psaltria, ct alia licentissa nequitia. Notat

236쪽

ad coenam invitato, exornatas fuisse aedes per aulaa, s signa, si suasque, ad ostentationem histrionum fabricatas. Marius apud h eundem : fordidum me, ct incultis moribus, sunt, quia

histrionem ullum, neque pluris precii coquum, quam villicum habeo. . Plinius junior frequenter Comoedis coena

diis condiantur. Pantomimorum ar tem delineabit nobis vetus mi Poeta es Nam cum grata chorus diffundit cantica , dulcis Susa resonat cantor motibus i epro

bato

Pugnat, ludit, amat, bacchatur, Temtitur, adflat, Inlustrat verum, undita decore replet, Tot linguae, quot membra Viro. mIrabilis ars est, uae facit articulos oresilente loqui.

238쪽

186 LAVR. PIGNOR Ius Est autem apud ALOYS. CORRADI-NvM sigillum aereum vetustissimum, quod personatum quendam ex hoc grege reserat; cujus hic nos typum

dabimus, & his usui futurum, quae diximus, & carminibus ' Iuvenalis, l- ipsa dierum Festorum, herboso colitur si quando

Majestas, tandemque redit adpulis i ta notum Exodium , cum persona pallantis

di gremio matris

Verum ulterius etiam progrediente luxu , quam ut his finibus conclude-

retur, MORIONES etiam, ut ut

deformes & monstrosi , in convivium animi gratia recepti sunt. ι Martialis; imianum morionibus nectar Chrystallinisque mμrrhinisque propia

formidat rusticus