[Physiologia. Ygieine. Pathologia.] Prout has medicinæ partes in inclytis Academiis Rostochiensi et Haffniensi, publice enarrauit

381쪽

; connivere

i iii muse, cur acuti soni magis audiantur ingraues est, quod ad immutandum χνά m,& specie suam diffundendam sint iis xς3. Eadem etiam causa est, cur alii'; ς alij melius longiusq; cernantur,

CAprT CXXIII. itieista odoratus sunt odores. Odori in vapor quidam est, a calore a sit 'bstantiam a terrestri resoluente, su-do Cuius rei indicium est, quod Qtii. gdi, confricatione, vel alia calefa-t ' flusa, excitari soleant. Apparet au-hi undem rerum quoque substantiam l . ' frigidis locis asseruantur,ithhi 'idus, minus etiam substantiae amittit, 'dium per quod odores diffundun- pi Libus quidem est aqua, nobis vero mi eisin sparsus odor ijsq; ad-3ti 'ςspirando, partim per racheam ψῆm in pulmones, partim per naros d

382쪽

n GV STATUR Ddorandi organa, quae infra cranIum si Fςrtrahitur. Animalia quae non respirant, ut δεῖ ε alia insecta, acutius odorantur, si Psorum organum nullo operculo sit v/itum, quodq; ipsis odore, respirandQ: Ritr-hantur, sed statim ipsorum sensum

Vstatus obiecta sunt sapores tactiles qualitates.

Vt gustatus sat oportet sapores δ' '

cominisceri, atqtata in linguam, organum, diffundi, a quo deincep=ptae species, in primarium ac sensus' munem deferuntur. 4 ita dura acta fuerit saporum materia, ut diffundφ' ii, tu ri nequeat, a tu lingua ita arida. σφ' saliuae expers ac scabra, Ut fusi sit 'μ' ei non admittat, ullatus nullus exiit loliua aliquo sapore prius imbuta fuci ct externi sapores diiudiear po ' Ad 4stum vero opiis est, ut 'l'

383쪽

medio aliquo externo, sed ipsus Mysti vel tangedi corporis contrectatione.

e 'deruus tegitur, medium coniunctum 'test, melioris sensationis causa adlibi ', Nam si gustatiles vel tactiles qua- , ' '3, in neruum carne nudatum incide ἡ ' ρkonsum quidem actiorem, sed eundo

Pr uatum mouerent

Tangendi faculiatem in neruo non 'pyi consistere, sed a cerebro contine 'stuere, arguunt neruorum intercepti sy' di obstructioneq, quae inferioribus noui y xj0ribus partibus sensum adimunt N ' quod Hippocrates scribit Aphoris a. Mentem aegrotare, qui pare ' qua corporis dolentes, dolorem nQnkqninuit. 'ruit itaq; nihil aliud est, quam ta- , . 'nstrumentum, quo susceptae species, ' l*liis sensorij; ad cerebrum deserui i ' 'd' sine materia, quemadmodum ce- gilli forma imprimitur, manent intς

sigillo. V. istatus organum est lingua, cuiuῖ

384쪽

compositionem stipra exposuimus. De propitiina instrumentum dicatum nos iniicunq; enim toto corpore sparsinstrui, sensu aliquo praediti sunt. ζῆ - .cXistimandum est, nam aliquam PDr.ionem sensui, aliam motu prας ised utraq; facultas in omnes neruii 3 fusa est.

beadu sies.

APUT XXV. DI imus initio, cum de Veritate, Iptorum ageremus, sensibilium ς' fanon aliud esse κρο συον, qu mPsum Sc φαινομοια omnia, id est, ςμ' .app/rentia, tam esse vera, quam os ne mentis notitias. Caeterum in seiM 'integrum sit, incorruptum judicium; Τε

omnino sunt necessaria.

Primo, ut sensus de proprijs ηψ' communibus obiecti judicet. FaciJς 'ertabit oculus, si corporum delestiuis 'Ugnitudines dimetiri, eas j inter se coμ' voleti magnitudines enim propri- obiecta non sunt. Ssu

litatibui

'te teni inditu

standis cit,

385쪽

S EN S a M. fr. Secundis oportet, ut de proprio suoi 'so eparatim sensus judicet, alijs quas gyibus exclusis. Sic enim in judicanda typ δni corporis caliditate, humiditas vel *φῖρ spectanda non est, sed solus calor. 'siqni enim caliditas,ut Galenus docet tr. ζ qmperamentis, aliam de se speciem ηψς cum humiditate, aliam cum siccita.

coniunctam.

si , Tςxtio necesse est, proprium illud senti sensu esse proportionatum, hoc est, ii ' paruum neq; magnum nimis. Ma- ζ 'enim seu intensiora, quam sensus fe- sensus corrumpunt seu obtundunt, η solis, visum, immoderatus sonus, inim. Parua nimis sensum subterfu-yx, Qtiare oportet etiam sensibilia ju- interuallo abesse, ne nimis longa distan-

ipecies nimium extenuentur. aarto requiritur, ut organum sit be-

dispositum, &alijs speciebus non prius ι iteratum. Lingua amarore aliquo R de reliquis saporibus non benἡ judi- Et oculus uno aliquo colore diu spe-''do, alios non ita bene discernit. iniinto oportet medium quoque aptes' positum esse Vitrum rubrum medium, Vidit translucentium rerum species sim,

386쪽

SO Cim MVN S li colore esse videantur. Hae omni observentur, de externi rebus judici 'selisibus bene committitur.

INTERIORI

CV utem impossibile sit, et extς :

sensus de propi ijs suis actionibus j; φ Cent, it unus sensus aliquis alterivisus sensibilia percipiat, ea , inter se qI P dret ac discernat: Recte Physie va; 'linternum communem sensum statuunt nulli externo sensu peculiariter est o ctus, sed omnium ex aequo species in i s Lipit, eas sit se habent qualitates, si ribtis subiectis, velini tribuit. 'ristoteles eleganter sensum comis ' nem circuli centro consert, ad quod σμ' ex circumferentia ductae linei protrah iur. Est enim hie sensu communis lan quidam, a quo spiritu omnes&

cultates, ad exteriorum sensuum ig*'piogrediuntur, cad quem rijrsum σης omnium sensuum species deferuntur PLAEtςrquam ver, tutissensus ex ς'

ientegrium ser laturi

t nere

in so

387쪽

ctero

s et s. inmunem mouent, isque oblatas ac prΤ'i' 'οῦς rerum specie cognoscit, & singulo-isensuum apprehensiones discernit, ap- ζ' ς ε alia, quasdem esse sentientis ani i unctione; Abstia tae enim species, ζ''ψῖis separati obiectis, adhuc conser it' 'r, existi: i rei cognitae odium aut de-ι 'xium quoddam. Haec deinceps O- si 'dii cultatem irritant, ut sequamur VeI, 'ymus ea, quae jucunda vel iniucunda

.entur.

4ccidit etiam interdum rerΗm species: misceri ac confundi', ut ea imaginemur, i ' inunquam sub sensum venerunt, chγ- ias, asinos volantes, si Hae functiones cum diuersae sint, di- etiam facultates Physici statuunt, ijsse multa ac diuersa nomina imponunt, o-

here recte continentur.

i Z in facultatem, quae in abstractis diti- immoratur, ali imaginationem, alij ῖ'tationem, ah meditationem Vocant,

i qtenus vero intentiones Vt Vocant, ποῦ 'liciuntur, kmotiua facultas ad fugiens yς sequendum excitatur, in belliis, quae instincti a runtur,aemimatiuam appel solet in hominibus, qui collatione vel Mursu tuntur,cogitatiuam. E M

388쪽

eam vero facultatem, quae Aues species monstrose, aliterquam in ses' 'cadunt, connectit,phantasiam seu fctii

vocant.

Postrema sentientis animae faculsit quae praedictas omnes species ac iuncti amplectitur de continet, abeunte ac οβ G. omni rerum cogitatione, MEMORI .citur, cuius potissima causa est dilis μ' frequens meditatio. Unde etiam appay 'Iedibus ac organis ab illa non distingui Omnes enim sentientis animae tacui res per totum cerebri corpus fusae sunt alio organo in memorando, quam ' gm4ndoi cogitando timui. Quos psum Galenus quoq; confirmat, tib hmotu musculorum, dum unum cean 'Partem cogitareri meminisse scribi se laesa memoria, remedia non occipiti Ny tum, sed toti cerebro rectSelium adhibς'

tuta

later memoriam creminiscents hoc interest. Meminisse dicimur,cum sq: intermissam cogitationem, res prius ψs'

taSItenim reuocamus, praeterit a

fro isentia sint, recolimus, cum temporum locorti, aliarumq; circumstantiaruistione. Reminiscimur vero eum ainio μ'

389쪽

'Π instauramus, hoc est, eum res, usu si 'QVMy00ζm venerant, ex temporis, υilicem Mil. yiniquiu rei circumstantiari obse ii 'δες, connexione seu ratiocinatione qua-

ictios; hii, hominis proprium est m deliust tia 'Phyxy0ςt' ad 'lientis actiones. Memo 9 44, i ς'ΠςΠus animae facultas est,tamendens lilii 'H.im proprie non pertinet,quod bnaieti 'Vli4m propriam habeant praeteriti VI temporis discretionem, sine qua hi ' Π non subsistit Bona aut mala,

ut, ni si sis 'pyV isti istrunt agnoscunt , sed itainina ' phi praesentia, sine obseruatione tem io .lsi: pyaeteriti. uiri pes formicae , . di id ' hinyemem sibi seponunt, nulla, deis iiii qmporis prouidentia, sed solius cm iii ' ' considerato instinctu mae cum, uti nulla est causa, cur memoriam bru- όb ii '' inalibus attribuamus.

i Alpenoua potentia, Mad locum motiatissam V a nullam nouam animae speciem

390쪽

constitillant, sed ad sentientis anini si p

tates referuntur. δε

Appetittis, triplex sere enu ex x , Iet , Naturalis, qui fit nullo sensu s. gnitione praecedente, qualeria nil p ti, se diximus,4 singulis corporis p- familiare ac sibi conueniens alimentuΠ' miliarii naturali quodam desiderio trahentibus. Hic appetitus ad Vpῖς uam animam pertinet Alter est animalis appetitus si nunc agimus, quo videlicet animalia' sentiendi vi extimulantur,ad fruendum declitiandum id, quod sensibus ali γ'

da comprehenderunt. . . s.

Tertium genu est apphtitu xx Alis, qui videlicet cum ratione desidesinentis consilio obtemperat. Quax ad alteram rationalis Animae parten res enet, differt ab animali appetitu,qWψab i s rebus fere incitari solet, quae' 'dentur, etiamsi nequaquam bottae Π btionalis veris appetitus ea sola seq/ μ ui, mensi ratio vere bona esse judiςψ iii liacunque sensuum judicio essetur Quare hic etiam hominis prius, ut animalia reliquorum ny

'terti