장음표시 사용
261쪽
in iure stans, clare nimis ac sonore osci- quamvis, laverat, prope fuit, ut plecteretur: tanquaillud indicium vagi animi foret & hallucinantis,& fluxae atque apertae securitatis. Sed cum ille dejeres et, invitissimum sese ad repugnantem oscitatione Victum, renerique eo vitio, quod Oscedo appeti Quin Jecim virali sacerdotio praeditum. Eoque visus est respexisse Pau- t ilus, qui de pacto dotali disserens, ait con ' , Auracveniri non posse, nedσMoribus agatur: ne publica coercito privata pastione tollatur. l . illudi. L. 2e parit. dotal. ubi per Iudietum publicam coercitionem, haud dubie cena ae orib-tur,tum notae jam destinatae fuit exemtus, lorium judicium intelligit. Nam cum so--μφεμ ut Gellius memoriar prodidit lenne istud juramentum exigebatur,tunc Atticar eap ao. Et alibi sciibit, nimis pin- si ex animi sententia uxorem se non habe gui & corpulento Ccnsores quum adi- re; aut uxori jussisse, propter ejus mores mere solitos; scilicet minus idoneum ra- pravos, Ressivisibi habere, Censorib, retos este cum tanti corporis pondere , ad sponderet Maritus: videtur ad judicium: faciendum Equitis munus. P terea non . censorium etiam pertinuisse, de moribus Uxoris inquirere, cognoscere, & si res ita
postulare videretur,pronunciare, imo et iam UXOres Coercere. Sed nec de uxorum sttantum, verum etiam Maritorum morii omnino inculpatum, neq; indesidem videri posse cujus coi pus in tam immodi cum modum luxuriesiet exuberassetque lib. o. cap. 2: Ied N eos quoque a Ceus ribus fuisse notatos qui praesentibus ipsis bus olim apud Censores litigari consueintempestiviter lascivissent,idemGellius visie, dirbium notis. De inti tua certemo tradidit lib. o. c. p. aothis verbis: Censor a- rum accusatione, it Papinianus: Viro ingebat de Uxoribus solenne juliurandum. qui t) atque uXOre mores invicem accu-
Qui jurabar, cavillator quidam, & cani cul a , EM nimis ridicularius fuit. Is locum csse sibi joci dicendi ratus, clam ita, uti
mos erat, Censor dixisset: Et tu ex animi tui sententia uYorem flabes Θ Habeo equide inquit, ' xorem sed non hercle ex anι- ωι ruisentenua. Tum Censor eum quod
santibus, caussam repudii dcdisib utrumque pronunciatum est . viro De serat. matrim. Pronunciabant ergo&Censores censorio illo Morum audicio. At quo e Lfectu ρ Id vero Ulpianus optime explicat
infragam. titsexto Morum 16 nonnine. graviorum quidem seXtae retinentur; leviorum autem octavae. Gravi ores mores sunt adulteria : leviores omnes reliqui.
intepestive lascivisset, in Ararios retulit, Eoq; referri potest icis mulier. 7. f sis. caussamq: hanc joci securrilis apud sedi- matrim. 9leg miles. Π g. D. f. ad L. Iul. Di subso ipsit. Atq; hoc quidem Catoni de adult. Igitur si moribus uxo is divor- censori a L. Portio Nasica obtigisse Cice- tium factum esse a Censoribus pronun-ro lib. a.deorator diserte scribit. Solenne claretur; tunc Maritus sexta aut octavam autem juramentit Gellius appellat, quod dotis partem retinebat, tanquam discidii , annis singulis, a maritatis civibus Roma- poenam .st enim hancPaulus appellat, innis singulis , de Uxoribus, earumq;mO- l .non Πt f. in .f. de capti. Postlimrn.re ribus exigebatur Docet idTacitus,tib.DF vers. Sin contra Mariti mori b. accidisset, Annalium ,ita deThrasea scribens: Quin . ut a Marito diverteret ad amicos uxormiti illa inquit) objectabat, principio anni i hil causiae fuisse puto, quo minus pari ra- vitare Thraseam solenne jusiurandum, tione rerum propter nuptias donatarum nuncupationibus votorum non adesse, .certam aliquam partem & Uxor conse-
262쪽
queretur. Sic autem viro & uxore mores invicem accusantibus,utrumque caussam dedisse repudii, pronunciarent CensoreS: eo casti, neque ex mariti bonis uxor,. ne que ex bonis uxoris Maritus quicquam, capietiat: clan soleant paria delicta, mutua compensatione d Issolvi. IV. πιro. 3'. si mair dc non possit Maritus uxoris improbare mores, quoS Ipse aut ante corrupit, aut postea probavit L m tier. 7. aet Eaq; vera est. d. 7ρ. interpretatio, fa- Sesam Graia cta a Jacobo RaeVardo lib. . Variar. c. Iῖ eis Censorio Caeter um non Romani tantum,verum ei as . . etiam Graeci sua habile te Censoria judicia. Athenis enim celeberrimum hoc fuit in stitutum a Solone ut Herodotus ait)tra ductum exAEgyptiorum moribus, ut Otiu& inertia in judicium vocarentur ; singulisque annis omnes omnino cives adesse coram Magistratu tenerentur, responsuri. qua arte, quibus Opibus ipsi sui que vitam transigerent. Atque Areopagitarum haec
inp. imis cura ac solicitudo fuit ,.qui triorum atque disciplinae publicae custodes. tum merito ab Isocrate appellari potuerunt. Eos Cleanthem, Menedemum 3c
Asclepiadem novos Philosophos, & 'rii
in nullis erant facultatibus , evocasse atq; interrogasse mei noriae traditur; Qui fieri. sosset, cum toto die operam Phialophiae navarent, ac nihil penitu& possiderent, , eorum corpora nihilominus tam bene se, aberent λ Atqui Philosophos jusisse a b
duci molitorem quendam, & alium item horiti lanum , victus sui optimos testcsequi diceret,uti apud se singulis noctibus,
aquam nunc haurienda,nunc volutatione rota , atq; pistrini, pro opera duas drach. m s lucrifacerent. Itaque magnopere admiratos Areopagitas, non solum Cleam
them, Menedemum & Asclepiadem innoxios dimisisse ; sed & ducentarum drachmarum munere donavisse. Cleantheo accipere noluit, , Narratur & apud Corinthios hunc moi e suisse, ut si quem cernerent splendidius obsonari, hunc in 'terrogarem, Unde ille sumptus ei comperteret, quidve ageret λ Quod si huic vitae generi sumtus suppeterent,frui sinebant:
si utem sumptus facultates excederent, .
jubcbant in pollerum moderatius uti: ni parerent, mutetim imponebant, quod si, nihil cum haberet, attamen ita splendide,& -ipare viveret, necandum carnifici tradebant : qui aut hunc larem esse, aut novitibus spoliare , aut cum furibus participare,aut falsa testari,aut accusare nece se esset. Idque P.AErodius ita retulit D eretorum sive Rerum judicat bb. 2. Di. I,.
&ex Diogene Laertio Abr . Hactenus depersonarum consionibus.Sed & in Rerum quoque animadversionibus Censores, accuratae diligentiae fuisse perhibentur. Verbi caussa, liquis agrum passus fu is et sordescere, quem indiligenter cura-
Verat,ac neque ara verar, neque purgave
rat: sive arborem suam , vineamque habuerat derelictam: non is sine poena mitr: sed erat opus censorium , Censoresque Erarium faciebant. Item si quis Eques, Romanus equum habere gracilentum, , aut parsim nitidum visus erat; impolitiae, hoc est,ut Gellius lib. . . c. Ia. interpretatur, incuriae notabatur. Sed nihilo tamen minus e diverso nimiam quoq; lauticiam veteribus crimini fuisse,multa passim Ob- risiis, via docent exempla. Nam M. AEmilium MAE,
Porcinam a L. Cassio accusatum crimine Porcunimis sublime exstructae villae in Alliensi agro,gravi mulcta Populus Roman affecit. . Videlicet his antiqcae probitatis ac frugalitatis hominibus placebat, unumquemque non solum publice , sed etiam
privatim continentem, frugi, parcum; ac non modo civem bocium, sed & patrem familias optimu esse oponere. Ex priva
ta luxurie, ybundantia, atq; nimio len
263쪽
-clare testimari, quae publica esset, cujusq;.de caeterorum civium vita, bonis ac fometunis administratio , quia vita nimium splendida &copiosa, nunquam a bonis alienis abstineat: sed de perpetuo ty rarmi- cum aliquid prae se gerat. Etenim in ea civitate maxime, quae Populi suifragiis aut paucorum arbitrio regitur,alium alii civi, fortunis & opibus magis , quam virtute antecellere, nunqua suspicione caruisse. - μ' Ideoq; Valerio Publicolae domum in Pa- ' latio consti uetam, crimen affuctatae tyrannidis attulisse: & apud Graecos populos exilium id, quod intra simum appel- dabant, idcirco institutum.Deues re Reipubl. interesse, neminem re sua male uti: se,.- non ad supelbiam & prodigalitatem. Ita-ημραψ . que Rutilium Rufum, modum aedificiis attulisse: Lycurgum Lacedaemone, ut te- 'ta domus non alio instrumento, quam
seces ri; tabulata, quam dentato perfice rentur. Hinc&Leges Oppia sumtuarias, vestiari as, de minuendis dotibus, de sumtibus funerum, aliaque innumera hujusmodi, quae Lominum libido, potenti rum atque primariorum exemplum in m Republ. semper abrogavit, qua de re videri poteruntVal Maximus lib. I. ca8. I. Suetonius ιn Augusto, Plutarchus in 'lla. Plinius secundus ob. δ.cap. s. P Erodius
' ι Censo- At vero tametsi gravis esset nota Cen- in Φ sorum: judicii tamen vim nullam habebat : ani inadversionesque illas ceniarias praejudicia tantum fuisse constat, non judicia. Nam qui a Censoribus notati aut praeteriti fuerant: postea postulari ad subsellia poterant: ubi nisi damnarentur,pro nihilo erat Censoria animadversiorIgnominiosa nihilominus erat. Cicero libr. .
de u M. Censeris inquit judicium nihil fere damnato adfert praeter ruborem. Jtaque quod omnis ea judicatio versatur Iantummodo in nomine, animad-
versio illa Ignominia dicta est. Brechaeus
inccensere III. de Verbor .significat. Jgnominia autem certum est plurimum distare ab Infamia, quae non niti Magistratu uin
sententiis ac judiciis, & quidem iis infe
tur, quibus ex Lege irrogatur, Livom ms Mia1λῶ fae publjud. Nam si esset ignominia L GUγibisdem quod Infamia,frustra Praetor edictis num an perpetuis infamia notasset eoa,qui ablm- m G. peratore cum ignominia dimissi elicia, de his frui nor in m. De iis qui a cen- ribus notarentur, nihil edicto compre- hesum est. Non igitur infames sunt ignominiosi , ut infamium ac damnatorum poenis teneantur. Joh. Bodinus ub. o. de Republ. CV . Creati sunt primum Cen res ex patribus: sed postea indisterenter ex omni or M ε dine. Quod si eorum aloer moreretur,nefas erat in domortui locum sussicere aliv. Sed qui superstes erat, abdicare se magias ratu cogebatur,ut duo cera res ex in te gro crearentur.Hri us instituti causa fuit, quod quo anno Galli Romam ceperunt, altero ex Cen ribus mortuo, alter in
mortui locum fuerit substitutus. Itaque omninosum id fuit,& pro lege, ne id amplius fieret, observatum est. Solebant Cen res quinto quoque anno populum lustrare, hoc est, purgare. Idque ex Servii instituto, qui primus
instructum exercitum suovetauritabin tu Suoveta .
stravit, id est, ad lustrandum populum rilimsacr a Suem, ovem,Taurum immolavit. quod postea Censeres exsequuti sunt. Inde& Lustrum nominatur & ejus appellatione Quinquenti s actum significatum, quod, ut dixi , quinto quoque anno, Lustratio illa perageretur. Lustrare autem agrum ita oportere , M Cato de re rustica docet :Jmperans Solitaurilia sita ct Festiti legit: pro ea tamen di tione n suinepte forsan substituere possis Suo vitatι- raba 9 circumagi cum Divis volentibus,
264쪽
: si DE CIBI CAPIENDI MODO, Occ.
quodque bene eveniat, mando tibi Ma- men coercitio, inquit , ad Chri si normant,ut illaSolitaurilia,fundum, agrum, er- dirigitur,latenter primum& amice; dein-ramq; meam quota ex parte sive circum- de paulo acerbius,tum, nisii pareas, sequi- agi, sive circumferenda censeas,uti curtes tur interdi filio sacrorum gravis deessicax: lustrare; &c. Interdictionem animadversio Magistra- A is. Censores deniq; peracto Magistratu tuum. Ridiculum est enim, ut ait Seneca, suo in tabulis publicis acta Censoria de- ad legem bonum esse, ita fit, ut quae legi- scribebant, quae in aede Nympharum ser- bus nusquam vindicantur, illic sine vi acvabantur. Unde Cicero pro Milone , de tumultu coerceantur ab iis cens libris, Clodio loquens : Eu inimi, qui aedem. qui summam virtutis Opinionem de se Nympharum inccndit,ut memoriam pu ipsi excitarunt. Igitur nulla meretricia, , blicam incensis tabulis publicis impreu nullae ebrietates , nullae saltationes, nulli isam abolerer, &c. Sane Censorium hunc meridici, nulli ociosi in ea civitate reperi-Magistratu recte institutis Rebuspubli- untur, In methodo histor. c. .mthsfol. a I cis pei quam esse necessarii im,nenso pro- ω - '. Exercetur aute presbyteritim me-bae im cinis & judicii ibit inficias Id i oh. re Ecclesiastico&spitituali)udicio, ita ut Bodinus satis evidente do et Ab o arae nihil prorsus de civili potcstate ac juris ξὸL...pub. p. i.&in methodo historica ol. 2. I. dictione delibetur, ut rauditisitam Aeeta censuraemuniis talare gravae, tamquam ne- tradit, bresbyterium graphice describes cessarium in Repribi. fuisse ait,ut nullare Epist. Theotiiouar aosol ra b d l .&dissimagis floruisse Romani viaeantur, quod ciplinae Ecclesi striae formam, ac sana malintes lectum est, Liblata censura. Nam eo ejus Cima expressi orthodoxorum anto cita. ipso tempore Rei p. splendor ωMajestus signanus I n .Cam rem Ep. ΠΗ 7. ctis 2.
una cum virtute majorum interiit, ut mi- quam&nervum Ecclesiae vocat U 3 I.&rum sit, squa euMagistraturn hodie in , unicum ejus retinendae vinctiium, veniri cu ea quae ad avaritiam pecuniaruὸ L. Prus quam centenor aris in umias In-que aeruscatione peltinent ossicia,mirum telligit auctor Fanniam legem, a C.. Fan- Lex Ean in modum coaluetim, ubio; laqueos tem nio latam: qua quidem commentatiorum μ'
dentibus Satrapis,h dlucinantibusTlieo-- inLucat Ium lcriptores putaverunt,perpe-lbgis,adulantibusJψristonsultis, persua- tuos in ori me dierum genus centenos aeris dentibus die omnia Principibus licere,, sututos. Sed in hoc eos errasse Gellius summamque eorum cliberam esse pote- docet lib. 2 ca .a-. quandoquidem centui statem, quae gravis est Alciati querela in L aeris Fannius constitui festis quibusdam cesere, M .de et Yrbor signification CGtra die ty- , puta ludis Romanis, item ludis vero apud Gene vates,siquid unqt a gen- plebeiis,&Saturnalibus,&c. Aliorum au-tium Rempubisscit, si non opibus, Nim- tem dierum omni si in singulos dies sum-- perii magnitudine, certe. virtutibus ac tus inclusit intra arris esias tricenos, alias. pietato florentem Bodinus inprirnis lan denos, ut Gellius interpretatur. De haedabile cen setissam Pontificum per quo- Lege SamnonicusSerenus ita refert: Lex
Presbyter um intelligit) censuram; qua Fania sanctissimi Augusti ingenti omniu nihil innus, ac divinius cogitari possit ad ordinum consensu pervenit ad populum. coercendas hominum cupiditates, & ea Neque enim Praetores aut Tribuni, ut vitia, quae legibus humanis acjudiciis e plerasque alias, sed ex omnium bonorum mendari nullo modo possunt. Haec in consilio & sententia ipsi Consules pertu-
265쪽
lere: cum Respublica ex luxuria convivia ortam majora, quam credi potest , detrimenta pareretur. Si quidem chres redie-rat,iligis alliceti pleriquc ingenui puerilpudicitiam&libestatem venditarent: ple-rique ex plebe Romana vino madidi in comitium venire. it,&cbrii de Reipublicae saleste considerent. .
Fannii autem fucre plurimi Inter quos
N et lam emicuit. Qi Remmius Fannius Pa- 'lon ia,celcber Grammaticus: que Tranquillus in libello de illustrib. ammaticis scribit, ota inas promercallum chartarum vestiuitaque exercuisse. Itanamq; locum it nam legendum orbitraturMelchior
Guilandinus; non quemadmodum Vola
priucsio, Carnium vestiumque. Idem Tranquillus Vicentinii strasse, ait, mulieris quiderii vernam, sed manumissiim lG- culile Romae , ac principem locum inter Grammaticos tenuiste: quamquam inf mem omnibus vitiis,palamq;&Tiberio, S mox Claudio dicentibus , Neminimis ames nus institutionem puerorum vel juvenui
a. a. committendam. Arrogantia fuit tanta, ut.
M. Varronem porcum appellaret : secus natasct morituras hieraς jacitareta me suum in Bucolicis non temere positum;sei prasagiente Hrgilio ,ore quandos omniis Megarum ac Poematum Palamonem ju-. dicem. Gloriabatur etiam, latrones quondam sibi propter nominis celebritate parsiste. Luxuriae ita indulsit, ut Lepius in die
lavaretuet nec sussceret sumtibus, quaqua ex schola quadragena annua caperet, ac non multo minus ex re familiari, ,cujus
diligetissimus erat: Sed maxime fiagrabat libidinibus in mulieres,usque ad infamia
oris: dictouue non infaceto notatum fe-Iunt cujusdam, qui cum in turba osculum sibi ingerentem, quanquam refugiens; devitare non posset : Vis tu , inquit, Mes ster, quotiesfestinantem alique υι- desiabligurire ZExstat adhuc de multis ingenii sui imoniarnciis fragmentu quod dam ito perfecti carminis, de Ponderibus de Mensuris': quod aliquandiu sine titulo prost ii inter Prisciani scripta. Unde ejusdemPrisciani opus esse multi putarunt. G ut i and in . in tradi dePa ro membro IS. O. Godum emis X sopus Huius filium Ct vi
non solum perditae, sed etiam iuriois tu Ct, .
quem constat cantu commendabiles aviaculas, immanibus emtas preciis, in coena pro ficedulis ponere solitum tib. 9. cap. I. Patrem scilicet imitatum ; de quo itae Plinius lib. io. C. I t. Maxime insignis est, inquit in hac memoria , lodii PE sopi Tragici histrionis patina,sexcentis H. SaaXata: in qua posuit aves cantu aliquo,aut humano sermone vocales, millibus sex cita enim pro mimis Budaeus legendum esse probat lib. r. dr Asse ) singulas coemtas: . nulla alia inductus suavitate, nisi ut in his imitationem hominismanderet, ne quaestus quidem suos reveritus illos opimosti voce meritos. Dignus prorsus filio,a quo devoratas diximus margaritas; tanquam amaram aliquam sarcinam qua celerrime abiicere cupiente,ut exValci io huc Pliniilbcuin ita suppleamus. Hanc vero assis pipatinam longe etiam exsuper Vix V WV in .stu Vitellii: quod idem Plinius docet βρ- 3A LYM.c E. Ita mnos ait) cum unam Assopi Tragoediarum histi ionis in natura Aviudiceremus sestertiis DC.stetisse; non dubito indignatos legentes At herculesiwtellius in principatu suo decies sestertium condidit patinam: cui faciendae fornax in
campis exaedificata erat: quoniam eo per
venit luxuria, ut etiam fictilia pluris constent, quam Murrhina. Quo in loco primum pro C Sester ita ut perperam ibi erat positum, legendum esse DC. Scrursum pro C sestertusDecies seste= tisim,doctissimus Budaeus evidenter docetari scilicet
266쪽
Vitellii patina quadringeta sestertia, hoc
est , aureorum decem millia ad patinam Asopi addat. Bud. bbr. . de Asse. Sed&de Vitellii hujus patina,&luxuria, quam accusare aliquanto facilius esse, quam vituperare Valerius Maximus putabat , s lis etiam attestatur Suetonius; qui Vitellium ait luxuriae saevitiaeque deditum, epulas trifatiam semper, interdum etiam quadrifariam dispartitum fuisse : in Jei taculam Prandi ,& Coenas, Commess tionesqpe, facile omnibus sussicentem, vomitandi consuetudine. Indicebat autem inquit aliud alii eadem die mec cuiquam minus singuli apparatus quadringenis millibus numum constiterunt. Famosissima super caeteras fuit Coena ei da ta adventitia afratre: in qua duo millialectissimorum piscium, septem avium apposita traduntur.Hanc quoque exsupera- Ct ρε- vit ipse dedicatione patinae; quam ob im--er . mensam magnitudinem Ct eum A ue -ιὰ dictitabat. In hac Scarorum jecinora, phasianorum& pavonum cerebella, linguas phoenicopterum, Murenarum lactes a Carpathio us'. fretoque trispaniae, per Navarchos ac Iriremes petitaru commiscuit. Suet. in Vitellis, num. U. Equide hujus prodigentiam patinae cojicere possumus ex preciosis cibariis. Jam enim prodigaestia Varronis tempore, pavones quinquage- PMira Ri- nis denariis singuli venundari solebaut, hoc est, quinis aureis nostris Quoru cerebella Clypeus ille continebat: quae iv numera fuisse nemo ambigit, tanta amplitudine paludis. Porro Scaro, arvo il-Sea ι. lo principatus dabatur, teste Plinio; Hic enim ex alieno pene orbe in Italiae litora advectus, incola novus coepit esse Tiberii Claudii Principatu. Quamobrem tum ob raritatem, tum novitatem quae solent pretia rerum incendere: sumtus jecinorum providere possuimus. Adde, quod ex
--nustum sex millibus emit lauantem ane pari bissestertia lidris ait Juvenalis : Macrobius septem millibus ab Asinio Celere viro consulari me catum meminit;Plinius octo emtum millibus, quae aestimatione nostra ducentos faciunt aureos Scarus quoque censeri potest, qui primas in epulis tunc obtinuit: Adde itidem, quod Phasianos haud phasia ἀfrequentes in Italia fuiste satis constat, &navigandum fuisse ad Phasin, ubi haec ales frequens alitur, indeque nomen traxit. Quis enim in Italia tantum illarum proventum invenerit, ut pars grandissimae patinae earum cerebellis instrueretur Θ sed & Phoenicopterum 4 inguas quis
non mireturΘ Rarassima enim avi S erat,pterta.& primum Apicii portentissimae gulae
mensis cognita. Atque sola lingua, quam praecipui elle saporis , altissimus ille g neae gurges docuit. Praeterea mirari quoque possumus Murenarum lae es : Nam .Murana. etsi in piscinis & vivariis illis luculentissimis atque aiDplissimis Romae educarentur copiosissime Λ: in ipso Italico mari frequentes reperirentur: nil Ilominus ab exteris litoribus petitae gratiores videbantura Quae omnia ad illustrandum illum Suetonii locum hic apponere libuit,
tam aute luxuria isthac sua invidiam1 ibi
conciliavit Vitellius, tit eam non nisi mor te columeliosissiuria expiare potuerit. I viam enim sacrum, ut noxii solent, reducta coma a capite, ut visendam praeberet faciem, coeno oblitus, inter colaviti adistractus, apud Gemonias minutis ictibus dilaceratus & confectus, unco tractus est in Tiberim. Sueton. ibid. uum. 17. parum mi DA
felicior Heliogabalo, qui a scurris per cleacas tractus, similiter in Tiberim fuit demissila: quanquam ad preciosam etiam
mortem se comparaVerat. praevidenS eram
267쪽
nis se ImperatoremRomano populo invisum , intortos serico dc cocco pararat funes: quibus, si nec oste esset,vitam finiret; gladios aurcos, quibuu se occideret; & venena in simaragdis &hiacynthis; morte etiam suam preciosum esse opor tere dicens: ut est apud Lamprid. Di m. liogabalor. nde natum proverbitim: ab o vo ad mala Proverbii hujus meminit C ic. lib.
V. N. o. innuens, Ovum fuisse coenarum
initium : mala autem sivo poma, finem. Quo allusit Horatius lib. I. Satyr 3,-Si collibuisset ab odio Useque ad mala cibaὶ ei. quem locum cxillo Ciceronis ita intem pretatur Gualtherius & lib. a. Satyr. . in disquisitionem vocat,utra ovi forma,Oblongano, an rotunda praestet saporis gratia, luccique facultate ad mares exclude dos : assercle nimirum Aristotele,oblonga S gratioris saporis esse, ex femellas exocludere; Plinio contra δα Columella existimant; bus, res, ut rotundas neLia , tandem tame concludit Gualtherius, vim istam sive Marem, sive eminam excludendi, non a figura ovi, sed a conditi ou ne seminis dependere Id quod accuratius examinat Lud. Coelius Rhodigi n. lib. 27. . lection. antiq.cV II. ubi ova etiam expiationibus. apta docet, illo Juvenalis -nisse centum lustraverat ovu.
Nam & Ovidius, de Arte, ova hae lustra, tia indicat illis vel libus
Et veniat, qua lustret amu lectumque i
Proferator tremula sulphurctova mau. Ridiculu vero est, reperiri quosdam, qui gallime ova die parasceves edita, toto asservam anno, existimantes ea vim habere ad exstinguenda incendia, si in ignem projiciantur. Quam superstitionem e plodit Martin. Des- Rio tib 3.di , Magi--r. 8art.2. q. lcct. σθιρq,labiticorum, ,
qui comestis ovis, testas eorum non nisi ter cultro perfossas in catinum projecerunt, rati neglectum id veneficis nocendi occasionem praebere ;. Observatum vero nocendi potestatem praecludere. lib.. o. 8.2 secta. q. l.fol. I 6.δ. Laelucam sub Coenae sinem m Arca- Lactuea bant Quod i psos non citra rationem fa-- -ἀmό-ctitasse censet Lemnius, Cum enim Lactuca figidae humentisque sit n.tur. ἱ- ὸὰhia coena assiimia efficacius somnum conci euhisa liat, viniq; fetvorem reprimit, atq; ebrie tati obsistit inducta cerebro humidit te. Nostra vero aetas salubrius existimat se ab ejus e Coenam auspicari. Siquidem cum ex prolixiori prandio exigua rere e se soleat ad cibum aviditas , mos inolevit, ut in ipso statim accubitu fastidienti,
stomacho lactucis oleo acetoque conditis appetentia excitetur , quin & illum, usum Lactuca praebet, ut ante omnem cibum in venas delata sanguinis fervorem reprimat, atque epatis cordisque calidam intemperiem mitiget: adeo ut immodicus ejus usus Venerem coerceat, ac concumbendi desiderium exstinguat, qua de videatur Laevinus Lemnius de Mi
culis occultu Natura. libr.2. cay. a. Cui
omnino addenda sunt, quae hac de re ad partes arguedo docte ac eleganter prodiditScipioMercurius, philosophus, Medi- .ctucacus, & civis Romanus in egregio 1lla tra- ρ φρctatu, cui multi fecit uegli errore popular α'Italia lib. .c.ao 22ρ. ετ seq, Plin. certe Lactucam aestate gratia, stomachoq; fastidiu auferre, & cibi appetentiam facere scripsit tib. ist.&Lquae ex hoc cognoscituDnaeta nonae situ, ab ubertate superflui lactis,ut Gualtheciostedit in Notis ad Ior.
Sat. .lib. 2. Ferut, Romanos ante Anton.
Musam,ob religionem eas minime com- SubLactura manducasse:cujus caussa aliqui voluerint, quoniaVenusAdonin abApro interemtu disi.
sublactuca codiderit, ψ Mea idolus quo
268쪽
Promulsit. Mulsum. In deliciis
que ederat. Romani enim contumelia . Veruntamen accipientur mulso militer. Numinum insignes odeo Veneri dicatam Sic Livius eo exemplo & more signi- arbitrati sunt Haud dub1um est,Veneris cat Culleonem in Africani funere, renocini petatis lib1um bus refragari,praeci- vati memoria triumphi ejus plicatum de-pue iiS , quae per sotrinos contingunt. disse mulsum aut triumphi imitatum libea Quamobrem videant, qui uxores duxe- ralitatem & imaginem hoc fecisse , dum runt, ne usu frequentiori ac liberatiori ait, Eum ad portam Capem in mulsum graviter peccent,quippe segniores inVe- prosecutis funus dedisse, Ita enim locum nerem reddi eo cibo possunt. Nos igitur, istumTurnebus interpretatur lib.ld Ad Mulpuri ait Iohan.Bruyerinus,cucullatis desis,qui versir. V.u MartialisMulsuine Massico e vino ecastitati vitam suam dicarunt, largissime vino & melle Attico cum primis com-m Vorandas censemus. lib. I. de Re cibaria mendat illo disticho: i
. fol. II. i. bene rasuo miscentur cinna a nardo, lilΑc quoniamPanciroilus hocJoco,sin- Massic seseis quam beve vina favis. gulis convivis cum laetuca etiam ternas Et alibi Mulsum, hoc est, vinum melle icochleas paratas &appositas fuisse eXPli- temper tam tanti facit,utAmbrosias or- hnio refert ; meminerimus veteris illius nare dapes id posse censeat: quippe quod proverbii,quod habet: Excochlearum' - dignum sit,ut a GanymedeJovis pocili vetestudinum ciarne vel multum edendu tore in coelo propinetur. liescivel nihil Id hanc habet ratione: quo- Attica Necitareum turbatis mellafalernuniam modica in cibis intestinorum dolo- Miscera decet hoc a nymede merum. Et qui hres facit,copiosa purgat & sanat. Philipp. Praestantissimum vero Mulsum e vae ere ramomtu ' Immald.aa Luc. uiuum lib. Milesiar. . vino austero & bon omelle confectum fol. Ioo. Dioscorides putat tib s.cap I6.Cujus rei u. ρ.Mus vasa Ea Ulpianus Promulsi- causam explicat Macrobius tib.7. statur- .hic l
DPt.a promulside sic dicta: quod cibi go diversis atatibus habentΨr optima Z mel l lnus fuisse putat Turnebus tib ΣΙ.Adver- quod recentissimum , vinum quod vetu-sar.cap.rs quod initio vel prandii vel coe- stissimumὰ Unde est & illud proverbium, nae sumebatur loco Mulsi: quod caput & quo ututur Gulones :Mulfum,quod8ro- l , principium olim Coenae erat,ut ex Hora- h. teperes miscendum esse novoLlymettio, tio intelligimus lib. r. Satyr. . ct Falerno vetulo, proptet ea, inquit ille, Ausi Morti miscebat mella Falerno. quia inter se ingenio diversa sunt Uini e- Idendose quoniam vacuis committere nim natura humida est; mellis arida. Nam i senis quae udanda sunt corporis, vino foven- l i sinis lene, decet: lem praecordia mulso trir: quaesiccanda sunt,melle deici guntur . t Prolueris meliuι, 9c. Igitur longinquitate temporis de utro. Habebant veteres Romani mulsum que aliquid exsorbente , vinum meracius in deliciis, & in triumpho milites ab Im- fit,mel aridius. Et ita mei sucoo privatur,
peratore eo donabantur. Plautus in Ba - ut vinum aqua liberatur. ferunt quoque chidibm: Meua, e tridae: multos longam senectutem mulsi tantum Mulsum Sed Spectatores vos nunc ne miremini nutricatu tolerasse, neque ullo alio cibo; senectare Quod non triMmpho. pervolgatum e t, i celebri Pollionis Romani exemplo , que proς nihil moror. .centesiunum annum eZcedentem,cuIDD.-Auguin
269쪽
ὶD I'. LI. a in Augustus hospes interrogasset, quanam
ratione maxime vigorem illu animi comporisque custodissetZ ille respondit: inimmulso oris oleo Quod Beroald. ad sucub. 91o' Milesiar. Missi laudes diligen-
. ter praedicando retulit. o. Vno ex melle confecto Vinum illud ex melle confectum interpretor. Vinum ij n Zi hoc in , dulcissimum, S: melle temperatum: qtiate veteribus fuit Ocnomeli sive Mulsum illud, de quo modo di-
cet ibidem Oenomeli a Mulso videatur distinguere , illud quidem vini appellatione contineri asserens, hoc vero non ite:
contra Dioscoridem & Plinium, quibus Mulsum & Oenomcli sunt eadem de quo, videatur Alciatus tib. p. stare g. cap 2. II. Vno resve refrigerato Solebant Ve-' - teres cribella argentea habere foraminulenta, unde nivem colare possent, quam L aestatistempore diligenter scrvatam refrigerandis vinis, cum potaturi erant, imit terent. Plinius tib. Iρ. cap . Hi nives, illi glaciem potant,poenasq;montium in voluptatem gulae vertunt Servatur algorae--stibus, excogitaturque ut alienis mensii bus Nix algeat,&c. Id vasculum Colummuariu appellabatur: quod ad praeparar de au-tionem bibendi comparari solitum Pom- ' VT ponius doces in leginargento. deaur.
ctargent.leg. Inargento potorio inquit utrum id duntaxat sit, in quo bibi possit, an etiam id, quod ad praeparationem bibendi comparatum est, veluti columnia varium; &Urceoli; dubitari potest. Sed propius est, ut haec quoq; insint. Quo in locoAccursius Columnarium legit,&Anglesteriam,sive ut Alciatus legit, Engasteriam exponit, quae instar columnae colluhabeat. Male: cum hujusmodi potorium vas potius ad bibendum,auam ad praepa- i. rationem bibendi pertineret.' Magis igia itur est, ut Haloandri & antiquorum Coi dicum heditionom secuti Colum nivarium legamus, & cribella illa, de quibus diximus,ad vini refrigerandi praeparationemi idonea, cum Alciatointelligamus l/br. . parer . cap.. Pauperiores non argent ad hanc rem: sed lineo sacco utebantur Martialis de Coo Nivario. Setinasmoneo nostramve frange trientes:
auperiore mero tingere lina potes.
i quibus versibus non o oscure significat Poeta, cola, per uuae Nives vini refrigerandi & diluendi gratia colabantur, lautioribus servire lita,&majoris, quamli' neos sacco; nrecii fuisse a Unde idemάου - -m
Attenuare Nives norundis Antea ostra: Frigidior colo non salit undasuo. Sed &ipsa quoque vina sacco transmittebant Voleres, ut desecata meracius bib rentur. Idq; saccare clicebant. Martiali i bara
Condantur parco fusa fatrena cadobi ubi pro Dccentur,legendam esse Saccen-ι tur, recte observavit Turnebus bb. II. αδδ. 9 libr. u. capi 21. Hincpei similitudinem non inamoenam, in re tamen parum
honesta, factum est,ut cum vesica coli vinarii vel sacci speciem habeat , urinaliquoris transmissi,Lotium saccatum diceretur. Illud enim Samnonici, Quod facit ex asin os alus corporis hsior idem Turnebus lutum ex asinini lotio factum interpretatur lib. I3 c. I. . si quidem
vesica lotium transmittebat, Mon aliter atque saccus inari vinum. Etsi autem potionis exNiviI colatio- Potu s resti. ne caussata , refrigeratio non veteribus νημι
tantum In mu ruIt verum etiamnum
hodie amultis usurratur:Eam tamen ΠΟ-xiam inprisis esse, concors est Medicorum sententia: 'asserente praesertim principe horum Hippocrate, Frigidum inim cum esse ossibus,dentibus,nervis,cere'
270쪽
bro,spinali medullae, &c.Ex cujus alicubi se putabo. Apud Graecos sane more hunc disciplina,Frigida, qualis Nix& glacies, i viguisse,ut lida biberetur aqua,Plisto-
pectori inimica tusses movent, S sangui- nicus suae aetatis Medicus satis celebris, a- nem&destillationes: quas,&longe dete- pud Athenaeum lio. I. c. a. liquido Osteditriores affectus sequi consueverunt. Nam dum inter alia praecepta ad commodam de Phrenesim,& Anginam,&.Febres acu- stomachi dispositionem facientia suadet, , ras, &Phthisin, itemque Dysenteriam M ut Aqua bibatur, tanqua utilissima; Hye- Hydropis in, cum aliis morbis prope. ini me quidem, & vere calida; aestate autem, nitis ex frigidae potione scaturire,firmissi frigida. Et libr. . c*y. quaerit Heclides mis argumentis probat Antonius Persius, Tarentinus in Symposio; Nunquid post indocto & eleganti tractat ,quem sua, id, sicus calida, an frigida aqua sit bibenda pest, Italica lingua conscripsit , Delbever Atque eam quaestionem in utramque dis caldo docostumato dagh antschi Romani, . putans partem, haud obscure innuit, U- cap. D. lyde pessimo illo vini glacier triusque potionem in usu fuisse. Dc tu fit gerandi more, audi Senecam ep. 7ρ. o clarius etiam attestatur idem Athenaeuuinfelicem aegrum l. quare Zquia non vino eod. tib. cap. M. Ubi Vetercs calidam aqua nivem .iluit: quia iacia rigorem potioni& usurpasse probat ex Eupolide in Populi L.
suae,quam capaci scypho miscuit, renovat Aheni calefacere nobiε aliquem, 2 aquas: V f acta insuper glacie. . Atqiidem gra- Iube decoquere visieri bin ut a rex bemur σε
ἡ ω. viter in nivis. & glaciei delitias invehitur quo loci advertendum est, A quam uti ini
reatur.quaest, cap. ult. Causam autem aheno colitam ;. etiam actualiter cali
hujus desidcrii consert. insi acordia luxu dam, non vero etiamfiigefactam ut qui- corrupta: quibus nulluiri, quo interquies- dam locum illum cavillando interpretan cant, intervallum datur. Odidsentire possent,exclamat mortu auces ct occalla ta cibis ardentibus. Ardente&boletos raptim condimento mersatos demittunt pe
ne fumantey, quos deinde restinguunt
nivatis potionibus At Dii boni, quam facile est exstinguere sitim sanam ξHuic sectat illud Martialis apophor I.
No;a potaremive, sedaqua po&gre rigente De natae commenta eLFingeniosa sitis.
tur potatam fuisse: si quidem restigerata vel frigefacta ista aqua plus etiam damni, , quam utilitatis,uenti iculo&intestinis iu-isset allatura Lucianus quoque in Asimo ς, prope tomim ait mensam stetisse, atq; in poculum & aqua tam frigidam, . quam calidam fuisse collocatam.Atque in hunc quoque modu a docilis exauditur ille L. . Apuleji locus tib . a. notamorph.Et calices binijam infuso latice semipleni , sola ιCum aliis quid adnotavit Clariss Remum temperiem sustinentcs. Pro bona enim aETHemima orationem Ilv a . Calida: quod inepte ibi erat positum , Lipsius
potione contra longe utiliorem & commodiorem esse, evidentibus similiter ra- tionibus idcm Pierius demonstrat: cap. ΙφCalidam Fb ct i f. Et quidem ΠGapucl Romanos tantionem tam tum veteres, sed & Graecos quoque ipsos Pracis, qVa Calidum potum in usu, atque adeo etiam
' indeliciis fuisse, si probatissimorum scri- lib. de Lingi Latina, Calicis; quod per piorum auctoritatibus comprobavero, , petuum,"idianum bibendi instru-- non omnem me Ogeram frustra collocasL mentum est, Etymologiam assignans; Caa.
Colvius bini recte & emendate legunt: ut duo intelligantur calices : quorum uno calida p altero frigida aqua ministraretur,. Eandem vero & Romanorum fuisse consuetudinem, ut Calidum biberent, fide seciunt multi probi auctores. Varro certe