Insectorum sive minimorum animalium theatrum olim ab Edoardo Wottono, Conrado Gesnero, Thomaque Pennio inchoatum ; tandem Tho. Moufeti opera sumptibusque maximis concinnatum, auctum, perfectum

발행: 1634년

분량: 346페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

201쪽

Multis pedibin incedunt ut Er caiose ab Staphom atque Iulo

ut Oripa, lumbrici erra intestina. senis natam pedibus, M

202쪽

minimorum animalium Theatrum.

4m prima acie Erucas, Aegypti quondam depopulatrices,

collocare visum est tum quod specie divertissimae, tum quod dignitate et usu illarum nonnullae excellentissimae Hasaderodendo Erucae nomen habuisse, non ineptum est affir ωλ .. mare, etodunt enim folia, frondes, flores,is fructus oti am,quod in malo Persico animadvertimus. Has Ovidius

tes vocavit.

Quaeque solent canis frondeontexerestis, ursus Tinea,res observata colonis, Feraci mutant cui Papiliones uram. Graeci erucam appellant,ab undoso Larcuato gressu,quo se rependo curuat atque attollit. Flebratis, haeam, quia detondet fructus terrae, ut dicit X inihi Ioelis primo Italis Rugaserme de Brucho. Sic enim Marcellus Virgilius in Dioscoridem Nostra inquit aetas gens totum Erucarum genus Bruchi nominant. Hispanis Oruga Gallis Cheriste,chatrepetesse Angli communi nomine Catieuisiers vocant, sed Boreales pilosas erucas Outarii; Meridionales Palmermarmes nominant. Polonice dieitur Eruca, Ru hau- fenia, GerimamcὰEin Numidice Rupe; I ct Cedebros. Si omnes erucarum differentias attexere vellem, i rutu essem -- ω aliae enim ad tactum rigidae,aliae molles aliae cornutae: idque vel in capite, vel in caudi; aliae e xcornes. quibusdam plures pedes,quibuidam pauciores, ultra sedecim nullis. Vndoso motu&ceseri plurimae gauden aliae tamen line dente incedunt quaedam laberidem quotannis mutant, quaedam non mutant Quaedam in Chrysalidas supra terram fixas transformamir unde Papiliones diurni: quaedam subter terram, unde phalenae exeunt. Quarumdam item aurelia laeves sunt&aequabiles aliarum hispidae, rugos , acuminatae,asperae: quarundam nempe duriorum) nudae aliarum nempe ten riorum musco vel capillis sericis obductae Plurimae ex ovis Papilionum naiacuntur,&inaurelias abeunt quaedam in arborum folijs generantur ex semine proprio ibidem intela per autumnum derelicto, vel rore aereis illi incluso & putrescente, ut convolvuli. Praeterea quaedam sol ij vescuntur,quaedam floribus et sunt etiam quae fructus comedunt. Nosvero ut geminas illarum

differentias exprimamus, omnes Erucas vel dicimus sive assinesva Papilionibus4 Aurelijs satas vel a , - consanguinea ems a rant mi ita profecta facimus imo, , vicissim, sunt vel glabrae vel hirsutae utietuam ΤργνM. Imer Glabras,primas Eruca illiseriti fili textricidari πηις

203쪽

Edisord M. Tinc molucrift,ab hac tineas resumit nimis γε γ Moxθccιem. Qua ιιι vitalassuscipis auras, Bis tetricas Acheronιu aquas,amne severum icit Miatho meaeam iraei relinquit Posthumicam sobolem,cana qua tegmine mori Nere solet tinero bombrcina carbasa,clarum Idflamen,tenuemque agitu deducere lanam. Quam non 'sapbi,no sed σι maris, Olim sceptrageri tantum diademaIe dignum Vestin At haec diris ardens senatibus aetas

Prodiga,seros scfundit regia lunae

Prorsus Orontaea radie bomb cecoruscans.

Quod nostra aeterno pracorda concoquI Une.

Quibus verbis quamvis Seres nonnihil tangit depingisque divinus nosterct antiquis purior poeta,haud ebs ita taciendulcribit, ut Historia satisfactum

putemus. Sunt emm Seres Eriacae glabra , lacteae sere, ocellis piceis, or ut vides Dicipato praeditati Ex ovis Papilionis niveae orthun ducunt, quae sensim in vermiculos crescentia,Seres Papilioni concoloresproserunt:hoc crum

ne repetam; semel dici suificiat, eundem esse fere semper Papilionis cum eruca sua colorem. Papilio ille Aureliam deserens quotquot ova posuerit, vel semini si velis ovilbrmia tot fiunt deinceps Seres, quas si calare solas morique solus faturatas chare habueris, mercedem esca amore dignam, Sericum nempe vellus,res niurae sunt,Maio primum nascuntur quo mense, alijsque insequentibus duobus,magnum solii ruin vim devorant, atque inter cdendum veluti sugentes labiant. Quum jam alimenti copia adoleuei inr,habitiores facta telam exstingunt tenuissimam aranei amaulam Deinde fil-gorum impatientia, villis inhorrescere, & adversus hyemem tunicas sibi imstaurare densas, pedum asperitate radentes solorum lanuginem in vellera: hanc postea cogunt subiguntquc unguium caminatione, mox trahunt inter ramosa turmant ceu pectine Denique apprehensa hac. ela coipus sitam in volvunt nido volubili. Tunc ab homine tolluntur, fictilibusque vasis iur-fum esca nutriuntur atque is subnascuntur sui generis plumae, quubus vestiti ad alia pensa dimittuntur. Quae vcio carpta iunt lanificia, humore lentescunt mox in fila tenuantui unce Ris haec mulieres nonnullae torquendo in filum deducunt, deinde texunt. Prima texns in Coinsula Pamphila Latoi filia dicitur . Bombycas 4 Co insula nasti tradit

Plin. lib. II. Cap. 3 cupressiderestrum fraxini mitercus fiorem imbribus decussum terrae halitu animante. Hoc licetin V fuit mulierum inventum us,conputat nihilominus has vestes vi os levitate usurpare,proiter Onera aestiva: in tantum a Iorica gerenda discessere mores sint etiam

vestra. Quo solis, quibus vescuntur, tenuia magis. t dum S Olua filum Bombyces subtilius ducupi. Quare apud Seres Sinthiae populum, Vestimenta conficiuntur mollissima, quae sericasiuncupantur, ut testatur Marcellinus lib. Idist a 3. In India item atque Aethiopia magnus eorum numeri S usu vinde ad Hispanos &ntasos adsummum mortalium luxum clatae.Sane quoties myriadas aliquot Bombycum no tuque perpetim operantes veluti sudantes, vix ad tres uncias Sericae vestis corinciendas sufficere vide ram,toties mortalium talium profusionem et luxum damnaram, qui CDiuiliaco by Orale

205쪽

sectorum sive

ris ac penulam laciniatam aut laceram faciunt: Ac si puderet eos rei honoratae quam vilis esse observantiores, omnemque in profunonem animum colloca-νωα rcnt Graecis haec Eruca, , dicitur, ρ--ξ quod nomen ad Latinos usu manavit Italia garto Hisparugu. yam destas , Galli ver a se si Germanieisse de mor- Angli Sit e mormes appellant. Apud quo eo amore frotio Serica vestis, ut lanam suam Seres ipsos contra non vilm regnique amplissimas utilissimas merces despicatui habeant. Sed hanc illis malaciam aetas eripiet,ubi viderint suas in Italia pecunias ea tempestate coaceruari, cum ijs vel ad proprios vel ad publicos usus per-opus habuerint. Illud pulchrum observationc dignum caput Bombycis caudam Papilionis in metamorphos illa Aureliana constituere caudam vero caput, quod in reliquis item Erucis omnibus in Aureliam versis contingit.

CAp. II. De reliquis glubris Erucis. ει is omnes glabrae vel virescunt, vel flavescunt, vel rubescunt,vc infuscata vel variae apparent. Viridium nobilissima est ligustro inlidens Eruca,cui vultum ambiens circulus,pedesque omnes, i curvum in cauda cornu, cx rubro nigrescunt macula lateribus transve sim inducta dimidio pulpurascentes albicant rubescunt punctula caeterum vero corpus undique virens videtur.

Non multum ab ea dissere sambucina nisi quod undique viret, transversis illis maculis albissimis Cpuniituli Udbusdam lacteis cxceptis Sambucorosea in primis vescitur. Tertia ubiq; viridis in thecam sese

iustam appetente autumno vertit olera comedit molliora, luctiacas pr. sertim, unde lactucariam vocamus. Quarta Digitias by Orale

206쪽

Quarta Mespilatia minor est, undique virescens in thecam cineream maculis rigemmis conspersam ii se recipiens. Quinta omnium minima,in arboribus quercu praesertimo fila ducit, per ova descendit in itinerant,um capita vestesquevi galero illaqueat, notissimum

amate animalculum,is ubique obvium: rudi tela sese implicat autumno ingruente, rubro-viridi theca in clusa, moritur hyeme: decem duntaxat pedibus donatur,ut superae omneS. Flavescentes dicimus quae maximam partem favent stiti. id aIes hae figurae repraesentant; quibus servatur quic- uada nigro liberum. 1dspallidiori flavo infeceris, Icones

habes depictas. Vivunt mollioribus solijs, praesertim

tiliae.

Vinula sequitur: elegans mehercules Eruca,4 supra fidem speciosa: in s uce zm MVeium avide pascentem:labra atque ostii subflava, uti amb--ος ,uo surpure pedes extremumque corpus herbacei:cauda bifurcata eXyinaceo gricans Corpus universum veluti crassiore rubicundioreoue Vino intinctum quod a collo Derscapulas decussatimitansiens ad caudam usque linea albissima, rifice aclornat. Porcellus Eruca dictus,ex fusco nigricat,major praesen in 'tis;in minore quos vides ombiculos,albicant tri solij pD lustris solijs frequenter insident, eaque mira celeritate

devorant.

Variae tres potissimum conspiciuntur. Primae fa ibcies caerulea, uti nigerrimi corporis cuticula carsa, nigris flavi' punctulis multum conspersa in au- retiam convertitur spadicea alba membranula,cLtitam,brasscas amat: genus universum raporum. Secunda caput pedes cauda inque

nigerrima obtinuit, cancelli quadrati Ra Ravi Digitigo by Ooste

207쪽

Insectorum e

flavi sunt intus quae pinguntur tessellae, strijs nigris glaucisque alternatim in Iongum ductis 1stinguuntur. Feniculum amat, anisumque atque ciminum. Tertia ex albo viridis gibbosa in incessu graditur;

est enim utrinq; sepe duntaxa sicuti omnes; m. In aureliam echinatam mutatur, colore fumam: oleas absumit. Quarta,dracontium depascens, Viperam mac issam reserti incedis semper capite erecto, pecto-α potussimum se sistit, amat juncos, nivvnjurm scentes plantas pappiseras. ----- Quintae descendentes dostas si obsoleto minio insece.

2 ris, pauca in Icone habes quae desideres. tam In sexta quod album vides, hia impleas:gaudet utra--- que populo nigra, eaque sese ingurgitat.

Striae in septima ductae ex flavo albescere debent reliquum totum corpus fusci coloris in aureliam spadiceam se

vertit.

, octava cinerea videtur, ex nigricante uia

lata:thecam facit nigropuniceam, ε qua Pulverulenta Phalena Nona, varia quidem, & merito, censeri debet incisurarum orbes vireno cornu caudae reflexum,cyaneum sub quaminiata macula ad Ornatum facit. Media incisurarum Pars cinesem emesatur aurelia demum includitur xerampelina,hanc in via publica invenimus: gaudet ranunculo pratensi.

Decima plauconisin:quod enim hic assium est, id glauco superinducto bestiam ex Lmet. In thecam spiralem transmutatur cilinecaerulam,

208쪽

LIB. a. minimorum animalium Theatrum. 8s

spiris subrubentibus, quae ad buccini conchae sermam proxime accedit. Insolano Sylvestri quam Italidi Mnam vocant glabra eruca provenit, crocei viridisque coloris cornu insonte gerit digiti longitudini quam se saepius vidisse memorat Cardanus. φ

Dearac hirsuti atque pusi.

Ilolis omnium maxime maleficae, vel densiore sunt pilo, vel rari . . ore quarum has vobis species exhibeo. Inter densius pilosas, Ambulones, Cordacias, Pityocampen, Antefinatas, Neustrias, Pyripertas, Vnicarias, Brassicarias, Sepiarias, Popli ras, Cuii- perdas, Calendulares, Maelenochlorum,&c. Rarioris pili sunt hchini, Faeniaculariae,Rubicola Mesoleucae, de quibus ordine dicemus. Piso Nei d est,pincar piceaeve Erucar,digitum minimum citres digitos transversos longae. Undecim incisuris inter caput&caudam constant, sedecim I more reliquarum pedes habent nempe juxta caput utrinoue tres, medio corpore utrinque quatuor, ad caudam extremam utrinque unum. Priores vero sunt adunci exiles, quibus viam tentant reliqui latiores, multis crenaeis scrinii, ut soli stirmiter insistant Caput formicas rei: quum corpus Erucis vulgaribus simile. Hirtae sunt pilis,villisque rectis undique obseptae: p i in lateribus nati albicant in dorso fulgent, cuius Pars media maculis veluti oculeis ornatur. Villis abrasis, cutis subest nigricans pili valde exiles pungunt tamen quam unica acrius, maximumciucdolorem,ardorem,sebrem, prur tum, inquietudinem adducunt veneno ci.

Iicet subito sine sensu vulneris infuso,& ad partes visceribus proximas delato. Telas subtiles quales aranei Exunt, prioribus pedibus fila lucentes ac disponentes:has, voluti tentorium,nocte ingruente subeunt, tum ut frigoris, tuin ut procellarum vitent incommoda: tentorij hujus tam tenax Tubulis materia ἰst,ut nec ventos curet furentes,nec imbribus inundet. Amplitudo item tam 'ta,ut vel millia pluia erucarum facile serat. In ramulis Pini licear supremis nidificant,ubi non solitariis ut aliae, sedgregales vivunt. Quacunq; iter

fecerint,nentes fila ducunt telaria prima lue luce faveat modo Ierenitas catervatim minores majores comitantur, ac viduatis fronde arboribus omnes enim absumum strenue textrinam colunt. Solae pini piceaeque pestes, ad alias coniseras arbores non accedunt. In Atho monte nemoribus ridentinis, atque transalpinis convallibus ubi frondis nutritia copia admodum abundant, ut Matthiolus testatu . Virulentissimae profecto bestiae, sive extra premantur manibus, sive intus exhibeantur tam certissimi veneni olim habebantur, ut Vlpianus legem Corneliam interpletans de Sicariis, in seripi'χ- eorum numerum sarnam, Pityocampar propinatorem vocaret: h. Alium. ff.adleg. Corn.defc. Haustis Pityocampis dolor os&palatum graviter affli-Φ git, lingua,aluus, ventriculus ab erodente veneno valde inflammantur retia am ingens dolor excruciat, licet initio pruritum quendam jucundum passi ubdentur insequitur aestus, cibi fastidium,&perpetua, sed irrita vomendid jiciendio cupiditas. Tandem nisi occurratur, adurunt corpus, ventri .culo crustas inducunt,Arsenici sere modo. Diosc.Aet. Plin. Cesu. Gal. item II simpl.cap. s. ωAvic. s. Cap. 23. Hac de causa Aetius L egineta me fas sub pino sternere vel commorari, noxium dixerunt,ne sorte cibi nidore,

209쪽

escas decidant, vel semina saltem aeque lauhisem demdiant. Qui ab his hes tuerint ad Cantharidum antipharmac respiciant liberab tur enimi 1sdem remediis: proprie tamen melinum oleumquod e Cotoneis oleo temperatur ad vomitum usque bis terve hauriendum est, et Diosc. ex Aetii praetcripto. Generantur vel potius regenerantur convoluciorum more e semine Autumnali in tela certis vesiculis relicto, vel ex ipsis Volvocibus putrefactis, ut Scaligero sentire visum est. Nunc ad Ambulones venimus. Ambulones dicimus, quibus incerta domus & esca unde superstitiosule peregrinantium modo vagantur,is ut mures semper comedunt alienum cibum. Quate Angli etiam eos Palmermermes appellant, ab erratica nimirum vita nusquam enim consistunt: quamvis ratione hirsutiei, Ora momesta,cuntur. Certis foujs aut floribus non astringi se sinum,sed audacter percu runt delibantque omnes plantas ac arbores, iro arbitrio vescuntur. Primo,quas vides in latere maculas albas, tales revera esse debent: corpus universum nigrescis, pili imferiores onmes sub crocellare Oportet superiorcs vero omnes in

dorso ponto canesceri, trὶ ijs ordinibus exceptis, qui in Sollo juxta caput nascuntur:ij enim eumdem cum ventris pilis tenent colo rem Ex hujus aurelia exit, quem

dic vides, papilio cujus iconem

colorescineri naturam superiori libro delcripsim . Si secundi collem ventrem Me atque ibi nascentes pilos flavos cceris, non est quod plura expc cras Theca ejus fusca videtur ova pallida papiliorem inde nascentem superiori libro expressimus.

Tertius tot co

pore pilisque e fusco

flavus,nisi quod maculae lateratim in unaqua que incisura obliqlinae latescunt,caputque puniceum fur ea quadam nivea ornatur Quarto venter atque inferiores pili infuscantur, dorsum atque superiores ex fusco flavent Lineam facie bifurca seri colorem vel lac dilutum refert. Quinto, Corale

210쪽

L. a. a. immormn animalium Theatrum.

Quinto vultus spadiceus, ventris latera canescentii; corpus pusillis varium suttulis sublineis,atque haec

supra,piceis:pili quasi radioli ex uni flavi ar uti illi quidem, &-dio acuminatius reicentςs .multum vicinas herbas& segetem laedit. Sextus colore est leucopheo, nisi incisura nigris lacicisque hic illic maculis essent infectae. Seta infra supraq; natae, tanquam serratim positae, hispidae valde sunt, rigida , sed a colore

corporis non recedunt

Septimum cute nig a,pilis autem nonnihil lutescentibus donatum, Peniculum vocare soleo; quia utrinque ex fronte, atque etiam in uropygio peniculus erumpit mollis,colore coracino. Quas vero cunei mmes in dorso eminentias conspicis, radice lactea caeterum,nigellae videntur. octavus murinum colorem exprimit,

cujus in dorso cunei septimi illius respon

dent.

Nonus coloris peregrini &iatiuesingulae enim incisura varijs ab invicem colono , sed mixtis invicem omnibus pinguntur, quas clavus quamque argenteus pulcre

adornat.

Decimus iter natura luxuriantis lusus, non minus elegans quam rarus nigris, caeruleis, viridibus, atque luteis iris, inervis scabris striatus:quos guttulae qua dam aureae mire esserunt Pius admodum molliculos geri mirae gratissimaeque viriditatis,thecam habet pur-Purem,membranula munitam. Vndecimi incisuras albkantes, prasinas imaginares vellusque & pilos medio virentes facito. Diuitiaco by Orale

SEARCH

MENU NAVIGATION