Catullus, et in eum commentarius M. Antonij Mureti. Ab eodem correcti, & scholiis illustrati, Tibullus, et Propertius 1

51쪽

sic igitur dicit sacrum libellum, ut Virgilius Iucra

auri famem, es , - sacras depellere tedas. Saturnalibus, optimo dierum .d nullum nim alium diem ueterest tanta hilaritate celebrabant: is dies erat x I v Kal. Ian. uide Macrobium.

Non, non hoc tibi.J iocoue se Caluo par propari redditurum uici m quasistruem quandam pes orum poetarum ipsi missurum minatur .

Non non. J eleganter g inata negatio. Sic Tropertius, Non, non humani sunt partus talia dona. Interdum etiam aliquid interponebant. Cicero lib. N. ad -ticum, 'nsunt ab obsiequio nostro,non: habent suas radices. ita enim erudite hunc locum emendat Manutius, qui etiam im eo explicando

multa si ilia exempla colligit. Salse,J derisior. Sic ,J impune. Nam si luxerit id est, ubi primum dies apparere coeperit. Particula, Si, hoc loco non con nem ,sed tempus indicat. Sic Virgilius, Heu quantum inter se bellum, si tu ina uitae

Attigerint,quantas acies , stragesq. ciebunt.Idem, Praetereasi nona diem mortalibus almum Aurora extulerit, radijsq. retexerit orbem , Trima citae Teucris ponam certamina classis. lucere autem ualet, diem esse. Cicero ad Att . C tilina, si iudicatum erit meridie noni lucere, certus competitor. Idem pro Sex. R. scio, occisus est a cena rediens. nondum lucebat, cum Ameriae stilum

52쪽

est. Pro Cluentio, ante noctem mortuus , O po- Iridie, antequam luceret, combustus est. Plautus Milite , Triusquam lucet, assunt: rogitant, noctu an somnuceperim. 'n nunquam etiam dicebat lucet boc,aut lucescit hoc, cum uidelicet citium, aut inane illud statium intelligerent. Plautus Amphitruone, Eamus Amphitruo. lucescit hoc iam. Idem Curculiones uuid tu, Veneris' peruigilare te uouissiPhaedrome ἐNa hoc quidem aepol haud multo post luce lucebit .

Idem Milite, Vigila, expergiscere , inquam: lucet hoc, inquam. Terentius Heauton timorumeno, Lucescit hoc iam: cesso pultare ostium Vicini, Oc. Hunc autem postremum locum ita interpungendum 6se,primus me, ante hoc biennium, admonuit uir omni elegantis do Irinae genere politissimus, Adrianus Turnebus, regius Lutectae Graecarum literarum professor. Caesios, Aquinos, Suffenum.J de Caesio nihil memini legere . Aquinum quidem M. Tullius in Tusculanis nominat, ut poeta insigniter mesum. de Sulfeno inferius agetur.

COMMENDo tibi me, ac meos amores Aureli. ueniam peto pudentem;

Ut,si quidquam animo tuo cupisti,

53쪽

quod castim expeteres , ct integellum, Construes puerum mihi pudicer Hon dico , a populo: nihil ueremur Inos, qui in platea modo buc, modo illuc . In re praetereunt sua occupati:

Verum a te metuo, tuoq. paene, Infesto pueris bonis, malisque: . iuuem tu, qua lubet, ut lavet, moueto uantum uis, ubi erit foris paratum. Hunc unum excipio, ut puto, pudenter . Mod si te mala mens, furorq. vecors In tantam impuleritsceleste culpam ,

Vt nostrum insidiis caput lacessas;

ah tum te miseerum, maliq.fati,. uem, attranctis pedibus, patente porta, Percurrent rhaphanique, mugilesque. Commendo J hunc puerum postea Aurelius corrupere conatus est; undegraues inter eum,ct Catulisi inimicitiae extiterunt.Occupati. Jotiosiorum enim

hominum hic morbus est. Bonis , malisq. J O formosis, et deformibus. Attractis pedibus

diduItis , divaricatis. Patente porta,Jκτω. Portam autem dicit, ut indicet pathicum fuisse. Aurelium, est, ut Aristophanes loquitur, παεατον. In Priapei s, Iam primum stator hic libidinosius, alternis O eundo , O exeundo, Torta te faciet patentiorem. Percurrent irhaphaniq., mugilesq.J alludit ad

54쪽

ad supplicium,quo olim henienses afficiebant paus peres in adulterio deprehensos. eis enim depilabant

nates cinere calido , deinde etiam rhaphanos prae-vandes in podicem immittebant. hanc poenam uocabant , κνὰ αφανίδωσιν . Mugiles at tern etiam interdum ad hanc adbiberi solitos, indicat Iuvenalise quosdam moechos ct mugilis intrat. atque ita hunc locum recte ex interprete Aristophanis interpretatus es Parthenius.

Aureli pathice, O cinaede Furi; ne ex uersiculis meis putastis, Quod sint molliculi, parum pudicum. 23 am castum esse decet pium poetam Ipsum; versiculos nihil necesse en: . . Gui tum denique habent alem , ac leporem , Si sint molliculi, ac parum pudici; Et , quod pruriat , incitare possint, n dico pueris , sedi s pilosis , Mui duro , nequeunt mouere lumbos. Vos , qui millia multa basiori Legistis , male me marem putastis.

Si cui forte mearum ineptiarum, Lectores eritis , manusq. uestras Von horrebitis admouere nobis, Taedicabo ego uos , O irrumabo.

Paedicabo.J Furius o Aurelius de Catullo, tan- ' quam

55쪽

quam esseminaro, O impudico, ob mollitiem caraminum ,senserant. id nunc eis irasicitur, negatq. poetarum mores e scriptisθeItari oportere. eadem excusatione utitur Ouidius , Crede mihi, distant mores a carmine nonri. Vita uerecunda est, musa iocosa mibi. et Mal italis ,

Lasciva est nobis pagina, uita proba est . inotum est illud in Voconium, Lasciuus ueris, mente pudicus eras. Male marem. J mollem eminatua. manres enim uocabant fortes. Horatius, Et maribus Curiis, O decantata Camillis.

Ο COL o N I A, quem cupis ponte ludere longo. En salire paratum babes; sed uereris inepta Crura ponticuli ,sub his totus irrediuiuus supinus eat, cavaq. in palude recumbat . Sic tibi bonus ex tua pons libidine fiat, In quo uel Salisubsuli sacra fusicipiuntor . f. Munus hoc inibi maximi da Colonia risius os uendam municipem meum de tuo uolo ponte Ire praecipitem in lutum, per caputque, pedesque ;Verum totius ut lacus putidaeque paludis Liuidissima, maximeq. est profunda vorago.

Insulsissimus est homo, nec sapit pueri instar

Bimuli, tremula putris dormientis in ulna ; .

Cui cum sit uiridissimo nupta flore puella, . Vt

56쪽

o puella, tenellulo delicatior haedo , eruanda nigerrimis diligentius uuis; Ludere hanc sinit, ut lubet, nec pili facit uni, Nec se subleuat ex suaparte, sed uelut alnus In fossa ψ Ligeris iacet separata securi, Tantundem omnia sentiens,quim si nulla sit ossia. Talis iste meus stupor nil uidet, nihil audit, Ipse quis sit, utrum sit, an non sit, id quoque nescit.

Hunc ego uolo de tuo ponte mittere pronum , Si pote stolidum repente excitare ueternum, Etsivinum animum ingraui derelinquere coeno , Ferream ut soleam tenaci in uoragine mula.

O Colonia.J degenere ipso carminis ad finem disputatimus: ualde enim inepta sunt, quae hoc loco a ceteris asseruntur . nunc quidem argumentum epigrammatis , quantum in nobis erit, coniectura comprehendere studeamus.Coloniam fortasse oppidum haud procul Verona, quod hodieq. nomen illud retinet alloquitur: θ,ut mihi uidetur,de duobus agit:

quorum alterum ipsi Coloniae subodiosium fuisse mgnificat,cum ait, Quem cupis &c. neque tamen ita infensum, ut eum uellent ciues insigniter laed re: Hq. ex eo intelligitur, quod uereri eos ait, ne illa, quisquis erat, irrediuiuus in palude recumbe- .ret . atque eum quidem uidetur praesentem sistere, quasiq. obiicere, ut de ponte praeceps agatur; cum

ait, En salire paratum habes. Agi autem postea, non de eodem, sed de alio quopiam, vel id satis argumento est, quod, quasi nouam quandam

narrationem

57쪽

narrationem exorsus, ait, Quendam municipem meum &c. absurda enim plane fuerint haec, si ad eum referantur , de quo paullo a te, O quasi ipsi Coloniae noto, dixerat, Quem cupis; O quasii praesente, En salire paratum habes. agit igitur de alio quodam, eoq. Veronensi: quem, cuperesse ait, de ponte deturbari: idque, magni muneris loco , sibi a Colonia concedi petit. quod certe non faceret de eo ageret, quem ipsa suaptestonte Colonia, ut initio dictum est, deuicere cupiebat . LudereJest in quibusda libris: egoq. ita malo, quam , ut in ali3s, Ledere. ludibris enim potius,

quam atrocis contumelia caussa, comparatum hoc

fuisse, indicant illa, salire; O ,sed uereris inepta ;O, Munus hoc mihi maximi da Colonia risus. CruraJ Sublicas dicit, siue columellas ligneas, quibus pons fulciebatur. Ponticui id quo modo ponticulum uocat , quem antea pontem longum dixerat ean, quὸd parum latus esset , an quod infirmus ἐΤotus irrediuiuus J ita ut extrahi postea non queat. Sic tibi. J eiusmodi obsecrationibus uti solemus, ubi aliquid petituri sumus. Ex tua libidine, J arbitratu tuo. In quo uel Salisubsuli.J ita latus, firmusque, ut etiam possit Martis sacra peragentes salios sustinere. Salisubsulum uocat Mar

tem Pacuuius,

Fro imperio sic Sali ubsulus vostro excubet . Municipem meum, J Veronentiem. Vid Psa parte. Vt puellad delicatior tenello haedor

quantum

58쪽

quantum tanta teneritas potest in puellam conuennis . Significat enim ita delicatam esse, ut tamen set in ea roboris ad rem geVendam, quantum in puella Usatis. Nec se subleuat ex sua parte,J assentior ijs, qui hoc ad Venereos lusius reserendum putant. In fossa Ligeris. J si Sam uocare uidetur ipsum alueum Immis. Ligeris autem, fluvius Gallia. Alij legunt, Infossa Liguri, aut Liguris . amplius igitur quaerendum est. Separata,J Excisa . molitianus legebat, expernata, aut, quod magis suspicor,suppernata: ut esset metaphora duIIa ab iis, quibus, in morem pernarum suillarum, femina e cisa sunt. Marullus autem, qui, quasi dedita opera, omnes Politiani emendationes irridebat, hanc exagitauit hoc epigrammate, Qid separatam, insane,supemas, rogo. . num Catulli nobilem ἰ . ebi otiose scilicet risum pararis, Oblitus, ut soles, pedis . non putauit igitur Marullus, in hoc uersu, quarto lacolyondaeum recipi posse: in quo falsus est, ut insta docebimus. usitatam tamen lectionem sequenda puto. Si pote stolidum. J recte emendauit Victorius hunc locum, cum antea legeretur, Sipotenolidum: magnumq. putarent fecisse se, qui caussas

exquirebant, cur Catullus olidum uetereum vom

nasset Supinum animum, d stuporem Hlim,

torporemq. animi.

Nunc, uti recepimus, degenere ipso carminis differemus.

59쪽

feremus. Est igitum genus quoddam hexametri, ex heroico effictum:sed molle, enervatumque, descri' bendisq. rebus tantum ludicris, non etiam serjs in grauibus aptum. Priapeium Censorinus uocat:ponitq. hoc exemplum, Hunc lucum tibi dedico, consscroq. Priape. addit, tertium pedem pro da bio creticum esse debere: alioqui enim hexametrum heroicum fore. sood tamen non perpetuo uerum est. Diomedis uocat Angelicum, a Terpsictoro repertum, additque exemplum, Incidi patulum inspecum, procumbente Priapo. Terentianus autem Maurus, qui asperitatem grammatiearum praeceptionum inusitata quadam num rorum suauitate condiuit, ita de hoc genere uersius

disputat.

Hexametrum pedibus cernes constare receptis, ut tamen heroum factis indignus habetur. Planque tome media en uersu non aptasseuero rFitq. soluta magis, quoties spondaeus inest pes

Tertius o quartus. non hunc incolumem ergo, Sed de commatibus tradunt constare duobus.

Ipse enim sonus indicat esse hoc lusibus aptum .nferme modus hie datur a plerisique Priapo,

Inter quos cecinit quoque carmen tale Catullus. Hunc lucum tibi dedico, , consecroq. Priape ,

Qua domus tua Lampsaci est, 8 quaq. Priape. Nam te praecipue in suis urbibus colit ora H essestontia, ceteris ostriosior oris.

60쪽

Et similes plures sic conscripsisse Catullum

Scimus.

haec uerba optimi ac festiuissimi grammatici apposuimus, ut ex eis intelligeretur, quanta esset huius uersus cum heroico nitas: tanta ea quidem, ut Virgilius quoque in hoc genus interdum incidat , nά in Bucolicis modo,

suod nunquam ueritissumus, ut possessor agelli;

aut Georgicis , cui non dictus Hylas puer, O Latonia Delos δsed in ea etiam , quae una Graecia fastum retundit Aeneide, Troas, relliquias Danaum, atque immitis Achilli. Vt tamen uersus hic insigni aliqua nota ab heroico distingueretur; receptum est, ut , primo qMartoq. ioco, pro 'ondaeo choreus, iambus ues tertio, creticus pro das is poneretur. moniam autem Terentianus admonet , hortorum deo cecinisse Catu lum huius generis uersus: extantq. inter Virgilia nos lusus non nulli , quos eruditi homines Catullo tribuunt, nos quoque nunquam aliter credidimus , adscribemus eos , tum ut, quasi postliminio, ad auIIorem redeant suum; tum ut cursim a nobis non nulla in eis , quae ceteros fugere , annotentur.