Prolusiones praemiis annuis dignatae et in auditorio recitatae Scholae Harroviensis v. non. quintiles MDCCCXXXIX

11쪽

Mortis, in adversum stipabant agmina Martem, Atque necem pulchra pro libertate petebant. Aspice i se Vates cithara spectanduS eburna Erigit, elato vultu Similisque canenti Incedit; tacitusque sacris tremit ardor ocellis, Nec mortale nitens; ceu quando culmina Pindi Aut Claron aut laetam, Latonia litora, Delon Expetit, et notos instaurat Phoebus honores, Hunc circum Dryades, patriaeque ex ordine Nymphae Saltibus adglomerant choreas, roseoque refulgent Agmine, et instructis cumulant altaria donis, Suaviter ipse Deus ridet, cui candida vestis Aureaque implicita subnectitur infula lauro. Haud aliter, populo laetus comitante Petrarcha Ingreditur; quatit astra fragor; caVa perStrepit arces Buccina Tarpeias, iterantque Palatia plauSum.

Ο Amor, o Italae proles dignissima Musael

AE ternum, Petrarcha i decus, non hanc tua quondam Carmina, non talem finxerunt Somnia Romam, Νoctivagae quando per sacra silentia Lunae

Saepe quidem gelidis perhibent aluisse sub antris

Spem vacuam, et famulas te deduXisse Camenas, Sed fore, quae totum pariter pietate vel armis Acciperet victriX mundum, rebuSque SuperbiSDoctrinaque omnem sub foedera mitteret orbem; Quae vetera incesta jamdudum mersa ruina

Robora, et aeterno revocaret nomen ab Orco.

Hic generis prisci SedeS, regumque duCumque Effigies, vivo spirantia marmore Signa Prospicis, et picto laqueata palatia fastu,

Antiquasque domoS, monumentaque Pri S a Virorum. Grandis enim, priSco quamviS ObSCurior BeVORoma nitet; non omnis adhuc eXtineta VenuStaS.

12쪽

Ardua turritam tranquilla mole coronam Erigit, appoSitasque jugiS Supereminet arCeS.

O pudor i o pietast cui jam decora ardua Romae

Cura manent λ Νullos ne ciet primaeva dolores Gloria, nec Superum proles de sanguine Divum λTune adeo tacitae lustrans confinia silvae Egrederis solus, Vates ξ ibi fama perennem Accendit memorata ignem, perque herbida saltus Limina, muScoSum qua teXit frondibus antrum

Labrusca, aut raro SparSit Decunda raCemo, Infaustos cithara tecum SolatUS amoreS,EXusto refluam lenibas pectore flammam. Interea magno CireumStans murmure Vatem

Turba frequens properare Viam, jam tramite Saero, Tendere Vulgus amat, nitido videt ordine pompam Undique, et insuetis clivum splendescere SigniS. Ac velut aprica coluber dilapsus ab herba,

Cum rapit innumeros adverso Sole coloreS; Aurataeque tremunt maculae; Sic vi Sa per urbem

Perque forum insoliti rutilavit forma triumphi, Vestivitque hilari Tiberinas lumine ripaS. Jam facili adscensu Capitolia summa tenebant,

Romuleasque arceS atque altae Culmina Romae,

Culmina, quae, rapti S totieS Ornata tropaeiS, Viderunt domitos eXterno litore Reges. Ecce i inter medios pueri, innuptaeque puellae Vota ferunt, niveisque ostentant frondea palmis Brachia, et incerto pandunt VeXilla Volatu. Principio delubra petunt, SacriSque paratiSApparent alba succincti veste ministri, HOS Sequitur raucumque ciet per tecta fragorem Densa cohors juVenum, Veteri de Stirpe parentum Delecti, festis velati frondibus OmneS.

13쪽

ΦBis seni rutila vatem CinXere CaterVRGaudentem; roseis decorantur tempora Sertis,

Tinctaque Sarrano demittunt pallia fuco,

Eminet ante alios, solioque inniXus eburno Sceptra tenens, turbae compescit Voce tumultus.

Scilicet huic Latii proceres, hodierna propago

2Eneadum, et Veteris parent insignia Romae Munera. Jam, festa conteXtam fronde corollam,

Praemia digna lyrae, quid enim pretiosior auri Splendor, gemmatae prosunt quid dona tiarae λ)Ferre jubet; non haec regali murice neXus Impedit, aut furva distinctus iaspide flagrat; Flexilis in gyrum tereti sed vimine laurus Stringitur, et gracili foliorum prominet umbra. Ille quidem, dum deXtra gerit Solemnia dona,

Acciri, flexoque genu Procumbere, Vatem Imperat, et magna praeconis ' Voee Salutat. It fragor ad coelum; strepitumque per ampla Volutat Atria circumfusa cohors; hic fronte merenti Accipit impositum, Sit VeStria munera, Sertum. Laetior optato velari sentit honore Tempora, pacatae cedit cui gloria Musae. Si non Barbaricis hodie rutilantia gazis Vincula, nec lassum stellata monilia collum

14쪽

Impediant, captisve onerent diademata Crines; Si non incensas urbes, et parta laborum Praemia, miles ibi portat; curruve minacis Consulis ignivomae nutant de vertice cristae; Hos tamen ipsa sacrat flores, hos alma triumphos Praesens Musa beat. Nulli Suspiria greSSu, Non lachrymae, gemitus Ve inStant; Sectantur OVantem, Gaudia, festivosque refert levis aura cachinnOS. Jamque vale, Ausoniis ingens, Petrarcha, tropaeis Gloria, Pieria crines accincte Corolla,

O Musis dilecte, vale i sed vivis, et ultro Te charites, Stipantque Sacra, tua turba, chorea Aonides, raucis ubi jam semota periclis Dulcis Atlantiacos inter viret insula fluctus. Hic citharae strepitus inter, comitesque triumphi Maeoniden, Dantemque senem, libata Camenis Accipis integra rorantia pocula lympha. At mihi, cum placidos accenderit HesperuS igneS, Cynthiaque aestivo lucet tremefacta fluento, Dum reticent venti campos, Italique per oras Et heris, et placido mulcetur lumine tellus, Suave procellosi foret eXultantia mundi Jurgia, concretamque animo dimittere labem, Pax ubi jam, residisque tacent oblivia curae.

SuaVe, Sub Euganeo Venerari umbracula saltu Petrarchae M tumulum propter, gelido Sque receSSUS, AEternamque viri lacryma decorare favillam.

15쪽

Universi quidem, Athenien Ses, memoria teneti S, quantulum interfuerit temporiS, ex quo VOS VeStrOS ad ConSRnguineos, qui patriae cauSa mortem forti SSime oppetiissent, deflendos laudandosque adfueritis ; meminiStiS etiam, quam accommodatam ad mortuOS Venerandos honoribusque justis eXcolendos, quam idoneam ad gloriam civitatis hujus eXtollendam, quam gravem ad vos in imitationem defunctorum concitandos orationem Pericles habuerit. Hodierno autem die huc convenistis, non comitum Cognatorumque, qui mortem obierant honestissimam, laudes, non patrum fortes atque praeclaras actiones audituri; sed, quo Periclem ipSum, CujuS VOX etiam nunc aureS personat mentibusque vestris inhaereScit, luctu pio animoque gratiSSimo prosequamini. Adest in hac vestra frequentia fere nemo, quin acerrimum sane dolorem ex hoc luctuosissimo morbo atque urbiS VRStitate SUSceperit; quem Vero vestrum ita beneficiorum oblitum, quem vestrum ita parum in admirationem ingenium, doctrina atque eloquentia convertit, qui viventem etiamsi Periclem inimicitia acerbissima in- Sectaretur, eodem tamen mortuo, quantum filii, parentis,uXoris morS SuScitare poSSit, non tantum capiat aegritudinis ac molestiae λ Quo in loco quodam quasi fulmine

eloquentiae SaepiSSime intonabat, quaque in concione aure S

16쪽

nunc dicendi suavitate mulcebat, nunc animorum aciem fulgurando praestringebat, eodem in loco et concione vix illius divinam plane eloquendi facultatem in memoriam VeStram reVOCem neceSSe eSt. Parum igitur mihi videor operae pretium facturUS, Si, quam VeStrOS, ad quemcunque

causa postularit motum, animoS VOCarit, CommemoraVero,

quoties vos hebetes languentesque incitarit in decus gloriamque, quoties Vos nimio flagrantes studio et in licentiam irruentes fraenarit: non eSt quod VOS admoneam, quanto dicendi artificio Pericles usus, vos in se injuste erumpentes conciliarit in beneVolentiam, quanta probitate usus nunc in improbos inaflammarit, nunc bonis infensos mitigarit. Non tamen in dicendo omnis illius vis posita est; fuerunt aliae, quibus ad Ilempublicam capeSSendam aggressus est instructus, permultae fructuoSaeque copiae. Philosophiae, quae omnium bonarum artium Procreatri X Parensque ab hominibus doctissimis est judicata, paene infinitam vim molemque Cognitione comprehendit; in qua, quum praecepta, AnaXagora magiStro, adoleScens hausisset,

tam perfecte ingenii acumine diligentiaque adhibitis elaboravit, ut ancepS habeam, utrum dicatur illius eloquentia ad philosophiam, an philosophia ad eloquentiam plus adjumenti attulisse. Si Periclem Sive pubescentem sive virum jam factum Contemplemur, Semper omni studio videbimus operam dedisse, ut nihil ab eo, nisi perfecte,

nihil, nisi cum Summa VenuState elaboratum et Omni numero absolutum proficisceretur. I Si igitur consecutum, ut omni de re, qui ecunque Sit pOSita, ab eo ornate copioseque dictum fuerit; ut res, quibus in Singulis elaborare permagnum Sit, ille fuerit universaS cognitione compleXus ; ut Omnia, quodcunque in hominum disceptationem cadere pOSSent, illi impromptu paterent.

17쪽

Quid autem exstet, cur de Periclis ingenio doctrinaque controversiam ultra moveamus λ Ipse non dicendo, sed etiam agendo, qualibus quantisque fuerit ornatus copiis, vos omnemque Graeciam rei ipsius fecit certiores. Quae enim orbis terrarum regio tam longe ab humana societate commercioque abhorret, quo Periclis fama in hominum auribus mentibusque non pervaserit λ Vere mihi hoc

videor esse dieturuS, ex omni memoria temporum, aetatum, civitatum exstitisse ViX unum et alterum, qui tot annos

tantaque populari benevolentia, quanta Pericles, Rempublicam administraverit; ex omnibus iis sapientissimis hac in civitate viris adhuc reperiri, qui rempublicam tam perite

atque feliciter reXerit, potuisse neminem. Expendatur omnis antiquitaS eXemplorumque ViS, e qua unum ThemiStoclem, quantum ego judicare POSSim, cum hoc Viro comparandum Putem, qui, quamvis naturae dotibus divi nitus instructuS, non tamen adolescens squod Pericles fecit) diligentia fuerat eniXus, ut ea, quibuS R nuturn Or-nntUS eSSet, Reuerentur, et quantum rei iSpsius natura pateretur, longiSSime promoverentur. Nec Themistocles eam poteStatem adeptuS eSt, ut popularium mentes ad suum arbitrium movere posset; quamvis etiam in Themistocle tantus captus hominis fuerit, ut vestros in

mare oculos converteret, nonne fuit pari vir disciplina, qui aedificium, cujus fundamenta jecerit Themistocles, illud stabilirit, ac mira pulchritudine et dignitate expoliverit λVestri quidem, Athenienses, patreS Summo in honore sunt habendi, qui constantissime idem solum easdemque leges colentes virtute ac Sapientia vestram potestatem paraVerint, ac Vobis in manus libertatem atque libera servanda tradiderint instituta ; vestri, Athenienses, Summa pietate Sunt Venerandi, qui Marathone qui Salamine Vitas, ut et vobis essent emolumento et huic Rei-

18쪽

publicae saluti sponte Suu effudere. Quis autem e Vobis

reperietur, quin velit is, qui praesidiis hanc potestatem confirmarit certis, qui in apicem hanc civitatem adduX- erit gloriae viriumque iisdem, quibus patres, praemiiScumuletur, eaSdem, quaS PatreS, mereatur lauros λ O felices Athenas, o urbem ingenio atque Virtute uberrimam, quae tot tantoSque viros crearit, aluerit, quae tot millia sibi arrogare poSSit hominum, qui, quaecunque patria juSSerit,

omnia fuerint, etiamsi moriendum esset, agendo eXSecutit Quorum Studium, amorem, Venerationem eX Atheniensium memoria, quae aetas tam longa ut obliteret, quae fortunatam inimica ut abstergat λ illi nobis Rempublicam tam admirabilem, tam aequali ratione temperatam tradiderunt, in qua nemini impedimento egestaS Sit, quominuS ad ea, quae sint in civitate amplissima, liceat pervenire; in qua nemo tam humili nascatur loco, nemo tam implicite in angustiarum laqueis irretitus, quin in summos honores

summamque dignitatem enitatur ConSequendam.

QuorSum vero haec spectet oratio, haud dissicile est intellectu; Pericles enim neque Archontis Eponymi nec Regis nec Polemarchi ossicio functus, tantum ingenii in dustriaeque vi potuit, ut ipse per Se vel auctoritate apud

vos vel voluntate plus omni magistratu valeret. Qui, quamvis nobilissimo apud AthenienSeS genere, tamen VeStra CauSa gratiaque paene omnem, quantam hereditario possedisset jure, rem prodegit familiarem. Quae cum ita sint, quis neget nihil aliud fuisse causae, cur Sit tantum auctoritatis apud vos adeptus, nisi incredibilem sapientiam, ingenium, atque virtutem y Cujusmodi instrumentis ad eminendum usus, artibus Solum praesidiiSque fretus iis, quibus a natura doctrinaque dotatus fuerat, VOS

hominum eruditissimos, Vos, Athenienses, Omnium maX-

imo literis liberalibusque studiis expolitos potuit Suo

19쪽

arbitrio gubernare. Quis ausus est se Periclis aemulum profiteri, quis illi impedimento fuit, quis illi obnixus

insidias molitus, quin victum se tandem fateretur λ An vobis in mentes adducam Cimonem, PerSarum profligatorem. hostium terra marique debellatorem, Vobis propter munificentiam et comitatem acceptiSSimum, qui tamen, quum ab eo cum Pericle, uter plus valeret, decertandum esset, e contentione cessit inferior λ Vir ille divinus, mente, anima vitaeque omni ratione ab aliquo Deo videtur esse emotus, ut in vos Vestramque ei Vitatem ministerio Summo fungeretur. Quibus Vos maxime aliis hominibus praestatis, in iis, fatentibus et praedicantibus vobis, ille vobis

etiam ipsis antecelluit; animi enim acumen, literarum artiumque fragrantissimum studium apud vos excellentius prae se ferebat; cujus mentis acies Semper se ad divi nandum, quid facere oporteret, aptiSSimum, et quae facienda essent, ad ea agenda parati SSimum praebuit. Semper in prosperis ad majora conSequenda nitebatur, nunquam in adversis dissicultatibus rerumque angustiis succumbebat; ille corpuS, mentem, omniaque non quaSi

sua, sed Reipublicae propria habebat; nullum tempus

labore Vacabat, quantum enim vel fraus inimicorum vel respublica tribuit otii, ad studia humanarum artium recolenda potissimum conferebat, denique ut brevi comprehendam, vixit inter Athenienses maxime Atheniensis. Quid memorem oris tam insignem habitum geStumque,

qui indolem et quasi mentis emgiem in lucem proferebat λquid incessum paene regium corporisque et totius formae dignitatem, unde aliis hominibus quantum ingenio tantum specie antecelluerit. Cur tamen ultra, quo progreSSUS Sim, in latiorem campum eXcurrat oratio λ Sunt enim firmissimo, qualis quantusque fuerit, argumento actiones, quamobrem quae

20쪽

ls pro civili parte, quae pro militari fecerit, illius hujusque

civitatis gloriae tollendae causa, quam brevissime rei magnitudo atque hominis dignitas patitur, verbis eXpli

cabo.

In primis vos, Athenienses, ut animos in id convertatis, imploro, quod Pericles primum effecerit, ut poteStaS VeStra, quae adhuc incerta ac fortuitu Societate constricta nullisset jam firmo colligata stabilis ad diuturnitatem permaneret. Vobis res in liquido erit, me de aerario communi universae Graeciae a Delo Athenas translato jam loqui; quod licet vobis, Athenienses, cogentibus injuste factum fuerit, tamen sociis haud invitis atque etiam, ut fiat, postulantibus squemadmodum res se habuit) justitiae et probitati consentaneum est arbitrandum. Quid de coloniis, quas in Chersoneson et alia loca deduxit, referam λ Quod reipublicae duplici emolumento fuerit; facillime enim est cognitu colonias, clim ad plurimos Vita Sustentandos Valerent, tum certis hujus civitatis poSsessiones praesidiis confirmasse. Cui duplici consilio obsequens, colonias, ubi se cunque maxime Athenes Saluti praebuerint, posuit, vel ad ea, quibus Vos jamdudum potiti eSSeti S, Servanda vel ad ea, quae adhuc fuerint appetenda, in imperium

VeStrum comparanda. Ratio in hos colonos diligentissime usu habebatur, quae eoS conjunctissima cum patria Societate Constringens, cum laetiuS a populo accepta eSt, tum paupertati sublevandae serviebat. In eos enim Omnes Se tales praestiterunt, quales in cives Athenienses, qui in eXterna regione agrorum essent potiti; quorum etiam optio fuerit, utrum ultro eXulare an domi Commorari mallent, iisdem jus civile, in quamcunque Se mens inclinaret partem, Cederetur. Quid autem amplius rerum actionumque ordinem Persequerer λ In omnibus sive quae civili Sive quae pro mi-