Codex juris Bohemici

11쪽

INTRODUCTIO.

Terra Boemia una cum oravia usque ad exitum saeculi XΙΙmi nullas habuit civitates, civibus in nexu communitatis degentibus adornatas. Quae hisce temporibus commem0rantur civitates, castra erant more lavie condita loca universo populo provinciae Seu territorii ad castrum spectantis inservientia, naturam defendiculorum habentia. rimus et antiquissimus Boemiae chronista, Cosmas decanusii agensi. ' 1125)hujusmodi castra promiscue castra, urbes, civitates, oppida denominat Sermone lavic castrum sine discrimine gradμ nominabatur Uy8e-grad Veli grad, Boleslavl-gra ete)Castra per Boemiam et 0raviam repraesentabant p0pulum regionis, ii ut Singula e0rum n0men populi ejusdem

gererent: aeane. Mut0mirici, iidlebi, Netolici, solas0 vici. ἡ Quos vidit meliores et nobiliores ex omnibus civitatibus

ait dux apud Cosmum His urbe et p0pulum ad regendum committas μ. Castris more flavico adposita erant suburbia, ubi residebant hospites mercatores, caStr0rum reciales, diversi generis ministeriales, perarii mechanici, denique judaei ne. gotiat0res. In suburbio ragensi, apud ecclesiam S. etri in Ρonerie, 0lonia eutonicorum jam saec. XI. Sedem suam habebat. Ν0varum formationum primordia exeunte saeculo ΙΙ. animadvertuntur Formantur communitate civium, praesertim negotiat0rum, nomin Anturque burgi, civitates. Substruebantur eis aut castra antiqua, ut castr0rum suburbia, aut villae praesertim monasteriales, l0ca opificiis et commercio satis omni0da, in tractu stratarum publicarum sita. rimae

hujus generis civitates burgi erant Burgus Cadanensis 1186, burgus Veligradensis Veligra civitas, modo burgus 1202,

12쪽

II Introductio.

burgus Brunensis 1210, burgus Cladrubensis 1212, cives de Freudental ante 1223, Unigo Νova villa 1223, pavi civitas 1224, noym civitas 1226, Grade civitas 1225 Ol0muc 1228, Godoni 1228, uningber civitas 232, Iglava 1233, ovacivitas apud S. Gallum in suburbio ragensi.

Ρraecipuus fautor novarum civitatum per Boemiam et Moraviam, pluriumque conditor erat femys Otacarus ΙΙ.

Ppemys Otacarus ΙΙ. teste Benessio minorit anno 1272ἡ per totam quadragesimam tertiam in Castellum se recepit et de jure Magdeburgensium et aliarum terrarum et regionum meliora, quae sibi et suis fidelibus videbatur exigere et jusformare et confirmare in regn0 Suo , jura vilia et inutilia amputando, consuetudines mala in melius commutand0; quod suis displicuit baronibus. Cod. bibl. Guellarbytanae Saec XVI )Quaestio est, an monumenium juris b0emici Prager lectit' nuncupatum et a p0steri Ρfemysi II. adscriptum referre liceat ad illum consessum in Castello Κfiv0klat, Burgi ins)a. 1272 celebratum Itinerarium regi non repugnat interruptum enim est a die 14. Julii usque ad initium mensis Septembris, quod c0ngruit cum quadragesima tertia anni 1272 quatuortemp0ra entecostes ab 19. Junii usque ad 14 Septembris), quod nullo alio anno regiminis Ρpemystat locum habuit. Inscriptio ἡ Ρrager rectit' nullius est m0menti contextus m0- numenti minime habet jura civium seu civitatis i agensis; rex innes incolas terra B0emiae hisce legibus constrict0s esse voluit, qu0 apparet ex x0rdi codicis Vindobonensis: Diserectit at uni Ottuearus esec η uber alle in Bellemenlande et codicis Brunensis: Η hebi sic an des unigegottaeher rechi das ir erre scheppsin, liter und hern, knechte kausseute n baWleute . . . . occedit, qu0d inscriptio ἡ Ρrager rectit' colicis Brunensis in codice Vindobonensi penitus desideratur.

13쪽

introductio. IIIΡrimum et antiquissimum exemplar reperitur in c0dice Brunensi, anno circa 350 scripto, cujus contextum in

Alterum exemplar continetur codice manus eripi c. r. bibliothecae aulicae Vindobonensis sign. Suppl. 2051), cujus con textum in hoc volumine cum lectore communicamus, gratiaSagentes scriptori dictae bibli0thecae d. Ferd Meneth, qui eum ad usus nostros libentissime exscripsit. Contextus Brunensis antiquitate Vindob0nensem praecedit, ut apparet e comparati0ne trium articul0rum ice loci sub Sequentium:

Exemplar, quod exstat in codice Musei 0hemici sign. 23. D. 29), copia est exemplaris Vindob0nensis saecul XVIII. per civem gla viensem. Marcum, Scripta. parumque Vales. IL Sententiae Brunenses p. 26-287). Saeculo XIII. a XIV. duo erant in Muravi quoad jusmunicipale familiae Suevicae 6ntra: Civitas Igluvia unum, alterum civita Bruna.

14쪽

IV Introductio.

Sententis a collegio juratorum Brunensium latas in unum codicem redegit Johannes notarius Brunensis 1343 - 1360), easque publicitate donavit doctissimus oesgier: Deutsche Rechisdenhmater aus dlimen uni Maehren. I. Die Stadtrechte vonii iiii aus dem XIII. und XIV. Jahrh. Ρra 1852); et quidem excussae sunt sententiae plen ten0re suo, exhibentes enuntiatione juratorum cum omnibus circumstantiis laeti ad dijudicandum propoSiti. Exeunte saeculo XIV. Sententiae Brunenses de oro

sunt redactae, ommissis circumstantiis facti, retentisque nudis enuntiationibus juratorum. Quorum restrictorum c0ntex- tuum praesto sunt recensiones duae, una prolixior, quam exhibet C0dex Veteropra genus, itera Succinctior, quae e0mpreheu

ditur libro Brunensi, manu notarii Simeonis Pawr de Ν0vadoma D 1399 scripto. xemplum:

Art. 6. Cis di x um. Jurati de nielinic scripserunt sic etc. species facti) Super quo diffinitum fuit, reum virtute allegationum su4rum nou teneri, actoris querimoniae re8pondere. Et notandum, quod inter dictas allegati ines maxime per hoc actor repellitur ab agendo, quod dicit, se habere testes, quales n0llet fatigare. Est enim talis excusatio frivola, quia magis est Verisimile, quod actor causa honoris proprii testes Statuat, quam e08 fatigare nolens, cum rubore ab actione cadat. Ci d. V eri eam para g. Reus virtute allegationum suarum non tenetur actoris querimoniae re890ndere Circa quod notandum, quod inter allegationes utrarumque partium maxime act0 per hoc repellitur ab agendo, quod dicit, Se habere testes quos nollet fatigare Est enim talis excusati frivola, quia magis est Verisimile, quod actor causa honoris proprii teste Statuat, quam eos fatigare u0lens, cum rubore ab actione

cadat.

Pawr Act0 causa honoris proprii testes statuat, quam eos fatigare nolens, cum rubore ab acti0ne cadat.

Ν0stra praesens editi exhibet recensionem Veteropragenam et congruam cum ea Κuttenbergenam. Liber sententiarum civilium quo nomine Sententiae Brunenses inscriptae sunt in codice Vetero prageno), scriptus erat primo decennio saeculi XV mi in serm0nem b0hemicum versus est primis decenniis saeculi XVI-mi et typis editus a. 1536 curante mag.

15쪽

Introductio V

Sententiae saec. XIII et XIV. a c0llegio juratorum Iglaviensium lata partim erant juris municipalis, partim uris montani Sententias uris municipalis in unum codicem c0ngessit J0annes de sumpsic notarius Iglaviensis 1360-1369). Contextus earum reperitur in codice bibliothecae aulicae indobonensis, cui celeberrimus omascheli hujus collectionis editor De Oberh0 Iglai in Maehren und sein SchoffenspriicheΙnnsbruc 1868 indidit signaturam . In codice uitenbergen a. 1401 - 1420 scripto, Sententiarum Igla viensium magna pars immixta est Sententiis Bru nensibus, residua sequitur in fine manuscripti Sententiae 1glavienses latae sunt illis civitatibus et locis Boemiae atque oraviae, quibus anteibat civitas Iglavia rebus montanis celeberrima.

IV. Sententiae juris Magdeburgensis p. 372-384).

Codex monasterii olim aganensis, nunc universitatis Wratistaviensis I Q. 156 inter alias materias continet eriem sententiarum secundum jus Magdeburgensium aliquot civitatibus Boemiae latarum, quae, ut apparet, jure Sax0nico utebantur: Chrudim, ut0mygi, Grade super Albea Brum0W, Alta Muta. Harum civitatum saec. XIV. in jure dicendo urbem Lutomeri censem caput fuisse constat. Quas sententias celeberrimus Gaup in libro suo Deutsche Stadtrechto des illelalter ΙΙ. Brestau 1852 primus publicitate donavit. Similium sententiarum juris Magdeburgensis sat magna copia e saeculo XV. et XVI. sermone b0emica exstat.

19쪽

recht.