장음표시 사용
171쪽
Ii6 is,reias longius, donec ad eum artis usum, qui jam in istot vocum Varietate consistix, pervenires, si idemissentis tu, facile essiciam, ut priores duo Basileatis, Henrico Petro, Viro studiosissimo exprimantui. Quanta diligentia & quam cupido animo Re ero Reineceio auxiliatus sit Historiam Iuliam concin-- nanti, infra docebitur ubi Reineccius inter amicos Fabricii eximios numerabitur. ' ρ, XVIL Erat Fabricius ut admirab, B optimarum rerum scientia copiaque cognitionis: ita sapienti raditus prope Angulari. Jam inde ab adolescentia
velut natura quibusdam in Di amentis
atque ductu pi opensior ad Schol fici
muneris perfunctionem deprehendebatur, F cum Rectori Uepi et partes, quam prudenter, quam gariters circumspecte misis suis ageres Noverat explorare si quis aliuου ingenia re adeorum indolem vive sam sta institutionis dives attemperare rationem, gnam 'quo doctrina cibo s quam modificatocuis ue animi vires deberent firmaria) Ligros sis proponebat notam OH s' excussis e manibus, quos at Misi ro
172쪽
GEORGII FABRICII. ii i cudebat, non probatos omnes ussu -- , ' .p.eefonti ae haurire potius ipses, quam mulos Oolebat confutari cumque Cice- . 'ronem dicendi optimum artificem neque intelligendi minuae etiam no et, eum flu- disse Solebat eoohi, resilum omnem gramaeque Latina scriptura, cujus puri. . , tas cura risit imprimis, ad ejus orationis Amilitudinem e mari. b) Gn-' , satiriter omnes, quam expediam etiam ad Carminis condendi rationem reddi- s
derit , quam salubri consilio selectas e
Friptoribus optimis elegantias evulga- ' iverit, ut memoriae adolescentuorum confideret, quam operoseo sudio certis sabulis Hersam doctrinam Grammaticam incluserit. uae t non dilia gentia magis quam judicii libratissimi 's ejus eximiae prudentia Specimina, quam olarum modisatoribus ad ob- .
eundab rite commissi muneris partes 'pernecessariam ha bitramur m Fabrici- i i
173쪽
quam ornabat ratiocinatorem . ded e meminem latet, imo utpraeclari Rectoris
a) Fabricius in Epistola ad Meurerum a quo ad
munus scholasticum capessendum fuerat invitatus Argentorato XI. Calend. Decembr. a. Is Α . scripta ita ait: Ego, mi mol*ange. laborem scholastis,eum neque fugio neque detrecto, imo hunc mihi a sepuero proposui, & in eadem nunc quoqne maneo isententia, quem etiam si non uno aut altero etiam Manno subeam, dummodo subeam & intra breve,,annorum spatium, non puto me ideo patriae de- ,,futurum aut ossicio meo, & dum illa mihi compa-MrO adjumenta, i quae ad tale negotium munusque ,,necessario pertinent,& patria mihi ignoscet & ami- ,,ci viri boni atque aequi concedent. o Ad Rectoris ergo dignitatem evectus, ut aequaret se suorum lingeniis & ad cujuslibet convir eret profectus necessarium pervidit. Bene in Dedicatione Prosodiae quae Elegantiis ejus Poeticis subjungitur p. Ioz. qui ,,puerum instituere vult, eum fieri puerum necesse oest, & se ita ad imbecillis aetatis captum accommo- ls,dare, ne Iaborem & operam in instituendo ludat, ,,quod etsi plenissimum taedii est, nobis tamen, qui, hanc suscepimus provinciam & tueri conarhur,ista imolestia est nequaquam fugienda. Subjicimus his , quae de sua docendi ratione eleganter comis mentatur in Dedicat. Tabulis Grammaticis praemissa ad Iohannem&Hugoldum Schlei nitatos: No- strorum, inquit, mores nos instituimus, primum
ortligionis di piMaus pracviis, quae qui harum Regionum
174쪽
gionum Ecclesiis puriora tradiderunt, uomine antiquo Catechesin nominarunt: in Quibus de vero .ct omnipotente Deo, de ipsius animo & erga homines voluntate absoluta doctrina, continetur :foederum, quae cum Deo nobis intercedunt certi-εc itudo explicatur atque dignitas. Ad docendas de- c 'inceps linguas atque literas simplicissima porro ι adhibemus praecepta & quandam, qua veluti manu, via directa, neque ι 'Ionga ducuntur ad faciendum sermonem propri- ium, ad quae praecepta inculcanda confirmandaque o in optimis statim auctoribus rudes adhuc & impe- ritos assidue exercemus, utque alaefiant ad imitati ionem, 'in qua meo iudicio studiorum excellentia 4 , posita est: pro viribus annitimur. ut intellige e . veteres & admirari optimum quemque discant. Ad tale aedificium' eruditionis magna: fundamentak quaedam squalia sunt praeςepta, de quibus libris in , his agitur,) esse necessaria nemo dubitat: & qui ε - , protervitate aut inscitia negant , sero tandem &cum dedecore fateri coguntur. 4 Pergit deinde &de studio Grammatico quod in scholis commenda-.tissimum esse debet, ita eleganter loquitur: ε Quae praecepta etiamsi specie exilia & re ipsa minuta sint ' & plurimum operis nihil ostentationis habeant,ta. εmen si non negliguntur, & suo imbibuntur tempo re, peritos tandem Philosophos, magnos oratores , politos Iureconsultos , eximios Theologos &incs ' Rem p. dc in Ecclesiam ipsam quasi in colonias, e- mittunt. Neque ego hoc dico quod ex his prin- ε 'ripiis,' tanquam e cerebro Iovis Minerva, conse -- i .stim exiliant aut evolent artifices: Sed assirmo cum k
175쪽
' DPeripateticis, esse mitrumenta: dico cum Posido. nio esse rudimenta non opera. Quibus hoc ob-sscurum est, considerent in tota natura, e quibus te- ,,nuibus fontibus fluvi oriantur navigabiles, e quam . i,parVuliS seminibus quantae procreentur arbores, istum videant simul, neque semen esse arborem norique caput aquae ipsum esse flumen; coelum, se 1,lum, cultura, tempus, aliquis interdum casus mira
bilia ipsis praebent incrementa accidit idem in
, animatis corporibus: neque elephas aut panthe-ν,ra tanto robore tantaque celeritate primum in lu-ricem prodeunt, quantum postea addunt anni & ex- ercitationes, quae illis sunt belluis usitatae atqNes,communes. Eadem aedificiorum ratio est; arcis, alicujus munitae extant muri & propugnacula ; la- .,tent fundamenta ; instructae triremis non apparet . . Dcarina, sed cernit ir altitudo mali ; aparatus remo rum atque armorum veli & funium multiplex di. ,,Versitas. Tollαid quod ocul Is non subjicitur im: ,,forme atque rude quid relinques, praeter ruinas &, naufragia. In alia Epistola ad Meurerum Cal. Iun. a. is46. scripta. In schola mea multa reperio ,,emendanda ; pueris a Riviosum publice coma;en- , ,,datus, sed a vobis nondum confirmatus. Vellem Ioachimum adventare, ut tandem hoc negotium ,,constitueretur; interim tamen puerorum ingenia' . . M& profectum exploravi, ut libenter inirem ratio- ,,nem, qua libellos quosdam recentiorum ejicerem
& veteres eligerem, quod non frustra Tibi dico. b) Testatur de cura puriori sermoni impensa Henricus Pantaleon in Prosopogr. P. III f. 3o4. In eo vloco, pςTςns, optimos quosque auctorcs, imprumis
176쪽
mis Ciceronem & sacros Poetas exposuit, atque ut 'Latinae linguae puritas conservaretur, sedulo cura- vit. Ego insuper vero ex epistola ad Iacobum fra- trem a. IJ 8. exarata, quam M SC tam servo, non. nulla adjicio, ut qua solertia Latini sermonis venu statem complexus sit, dilucidius constet: Desidero φ in verbis tuis proprietatem, cujus ratio habenda fi maxime est, eam tibi paries imitatione & diligem filia. Ad imitandum tibi proponitur Cicero, opti- mum sane exemplum, quem si attente audies a Prae. ceptoribus & sequeris eam rationem,quam tibi do fimi exposui, brevi magnos progressus cum laude voluptate tua facies. In scribendo judicio opus 'est; nec enim omnia, quae primo se offerunt, su- menda sunt, sed optima. Ea tamen quae sint, si εjudicare per aetatem non potes, utere nullo, cujus εautorem idoneum atque elegantem non habeas,at-que etiam qui tibi ad imitandum maxime est pro- ε .positus, Cicerone. Ita fiet, ut & Latine scribas&M prudenter' Iudicium autem aetate & multo usii ε parabitur. Retinenda ante omnes contra opinio. εnem imperitorum in ludis literariis haec sententia fiest, Vera antiqua necessaria, nihil scilicet in oratio-nem improprii aut inquinati admittendum. Ut enim in vestitu populari, sic in communi sermone plurimum interest, ut apta & habilia omnia sint & consuetudinisonestae consentanea. Militum vestes, quibus nunc femora tegunt velis nautarum esse vi. εdemus laxiores dc ita discissas atque laceratas ut 'Absyrti aut Marsyae corpus quod in fabulis est - mutis im laniatumque magis non fuerit: quam cum in castris Turcicis militum captivorum corpO-
177쪽
,ra ad vestium formam fuerunt disiecta. Talibus,, similes sunt, qui oratione incomposita'& dissoluta ,, dc absurda loquacitate delectantur, quam insuperi,deformant levitate atque ineptiis: quos stultorum militum fortunam experiri par est, ut aere diruti ca- ωpitye diminuti e Scholis perpetuo relegarenturisad barbaros. Notis rerum propriis & curaver-tiborum neglecta error & obscuritas nascitur, in 1, ratione autem, in qua labefactatur varietas &imoplicatur intelligentia, quid loel relinquitur prudenistiae i hac sublata, quid omnino inter hominem garrientem aut rudentem asinum est discriminis , eterum sapientum hoc studium semper fuit, ut ocum perspicue & diserte tum etiam cum ornata Manimi sui cogitata afferrent. is Eam ob causam diu abstinuit a lectione Poetarum etiam Christianorum,
ne stilum corrumperet nim rum veritus. Audiamus,
quae scribit in Dedicat. Poetarum Christianorum p. Legeram in libris de corruptis disciplinis apud , Ludov. Vivem haec verba; Iuvencus, Sedulius, is prosper, Paulinus lutulentae & perturbatae sunt
aquae. Ei autem viro tantum auctoritatis tribue-ribam, ut quisquid ipse dicere id esse sequendum risquicquid statueret, id esse sequendum, ei assenti.
isendum arbitrarer. Talis igitur viri sententia ab illorum lectione, nec qualis essent inquirendumisputast, quem purum & liquidum esse debere me docebant Praeceptores. . Tribuitut Fabricio proinde laus venuste compositae orationis jure meritoque, nec abludita vero, quod Andri Ellingerus Iena transm ssit elogium Epitaphiis mortuo scriptis intertum. l. Λ. D. I. ,
178쪽
Non datum omnibus exarare libros
Culto carmine eleganti prosa Pales optimus edidit Melanchthon, DOLIM Fabriciuς, sumiusque, Oales Daciamus siti Francus
Imo vero etiam Michael Hempelius in Epitaphio
ipsi seorsim factob. 3. cecinit: I assentatum, simulatum nilque coactum Ambagesqui sitim Fabricianus habet, Proprietas illi curae sunt mundaque Perba . Nee sermone nimis luxuriare solet. Exinde stili ejus venustas doctos etiam viros mirum quantum delectavit, suntque silentio non praetereis unda ea quae Melanchthon ad ipsum scripsit die Baptistae a. Is q. Adeo amant ingenium tuum &orationis sanitatem & alii qui judicare possunt, ut cum legerem apud amicos epistolam, certamen de εea esset inter Marcellum dc Vitum, cum uterque ' hi eam donari peteret tanquamo Abit Fabricius adeo in exemplum boni Rectoris,& utrique, & ipsi & Bartholomaeo malthero, ce- .dit honori Rectori Scholae Portensis, quod hic a. I 'O. mortuus comparari cum Georgio dc tumulo, ipsius inscribi potuerit: Me genitum Pima Waltheri nomine quondam Signabant, cujuου membra teguntur humo, Fabricius quod erat Misenae claνus Alumnis me tibi dum licuit florida Porta fui. vid. Perluchius in Chronic. Portensi L. II. p. Neque inconvenienter egisse eensendus est Adam
biberus, cum quatuor libros de educatione discipli-
179쪽
nae puerilis Scholastica sub titulo Jobelaus, concinnans, cum priores Tuos Rivii nomine signasset, sicut quartus Magdeburgo Eberus inscribebatur; teratium titulum dedit Fabricio-Dabercusius, cujus ista inimirum capita : Rector, hypodidascalisubducto- tres, pietas, disciplina, artes, linguae, autores, educatio, classis, lectiones, ordinum intermediorum, interpretatio, ordinis summi letiones, repetitiones, pronunciationes memoriter, disputatiqnes, stylus commonitiones de formando stilo, exercitationes,
versus dc carmina emendatio,progresssiones classicae, stratagemata, lusionum exercitia, animadversiones
di poenae vid. de libro illo, quem nulla industria potui invenire, forte nec editum etiam, Adami Theodori Siberi Academic. Volum. I. p. 293.2q4. ubi Christophoro Caesari de hoc parentis sui foetu cupienti erudiri, capita singula enumerat. Imo vere praedicare potuit Dresserus in Urat. de G. Falabricio p. 7s9. A quocunque aspicimus & quam- ,,cunque partem huius illustris Gymnasii contem plamur, non vestigia solum pressa, sed testimonia seetiam expressa ingenii, industriae atque vir utis hu- jus viri invenimus, quem eximias ejus virtutes bre- .viter complectens, annis viginti sex fide bona, stu- 'dio indefessis, patientia laborum & onerum incredibili di praestantia infracta suo ossicii munere functum esse subjicit p. 76i. x
XVIII, is negaverit mode mea rimis, ab omni cupiditate
motissimum fuisse Fabricium, qui majo-
180쪽
res honores vera spretat animi magnitu- dine meritorum sitarum asimator sam
cissimus, neque voti uis ultra fas 'isis
, ridi sedatique animi eidem denegaῬerit laudem, qui sine dissensione concordis
me cum Hs vixit Colligis, neminique . adversu Eae foedas altercationes nunquam non perosis, ne tum quidem, cum
Fuci um dogma veniret in contentio. nem, inque magnum excideret certasmen, quantum vis ardens ipsi veri te-
, nendi sudio, hortando tamen litigantes monendoque eae ad lenitatem ac modo
rationem exacerbatos reetocando miti
Ami ingenii sui dare cessavit documem
Q Modestiae Fabricii istud sit argumentiam quod a. i3si. in Prolitaris Vitebergensis Io. Marcelli lo- , cum evocandus de sitis tamen inferioribus subselliis surgere renuerit, & in splendidius theatrum suas proferre dotes. Discamus ex Epistola ad P. Derum, cujus consilio res illa tum agebatur 4. Calerid. , 'Febr. d. a. scripta & in Gothana Bibliotheea laten te, quam sua sorte contentus ipse Vir fuerit : omnino scribit spoliata ost magno ornamonto Acade- .