장음표시 사용
61쪽
, , pares. Consideratis hoc modo sententiis & ver- ,,bis tam simplicibus, quam conjunctis, inter se i a ,,examinatis adhibenda saepius in studiis cognitio- rinis est intenta meditatio: quae duabus praecipue,,rebus perficitur; Memoria ut animo comprehendantur & retineantur res bonae atque utiles, Cu- ,,ra, ne faciendi similia & ad nostrum commodum is,convertendi aut conatus cesset aut debilitetur in-s,dustria. Haec commentatio magnam in privatis ' ,,studiis commoditatem affert & ingenium didu- ,,cit in varias utilesque cogitationes, & homini li- ,,terarum atque scientiae cupido per se jucunda est ,,atque etiam facillima: nunquam eni in quiescit ,,aut consistit mens humana. Postea igitur quam s,,cibus copiosus & lautus, de quo coeperamus dice- ,sse, in stomachum avide demissus est ibique cor-s,ruptus putrescat & aliquo naturae vitio nequeat ,,concoqui, tum copia illa non alit vires, sed oppri- ,,mit, neque sustentat sed euertit valetudinem; id- ,,eo agitatio quaedam sanitati non adversa adhi- ,,benda est. Eadem in literis videtur esse ratio. ,,ut enim multa audias, plura legas, nisi commen- ,,tatio tanquam placidus lenisque motus accedat Ocausam praebet illi, de qua dicebamus, corruptio i,,ni agitatione animi & mentis vigore per socor- ,,diam de inertiam impedito. Haec ratio privatim lue,secum commentandi apud nos aut negligitur aut l,,ignoratur: apud veteres usitata admodum suit,
,,ut de Demosthene Graeci prodiderunt, de Galba, ,, Antonio, Hortensio dc de se ipse scribitiCicero. lMNecesse autem est, ut haec otiosa cogitatio & co
62쪽
e frequens studiorum cum aliis communicatio cherito praedicatur & veris laudibus extollitur, qua uti tu inter tot socios & aequales, & debes eli potes. Haec autem sive disputando fiat inter plures, seu inter paucos interrogando , primum ingenuam fi requirit modestiam, ne contentiosus aut pugnax Fsis & ut socrates tuus admonet : deinde postulat moratam pruden--s tiam ne de rebus levibus aut minus necessariis col-- latio fiat; sed de iis potissimum agatur, de quibus Princeps ille Academiae censebat, quae essent di- gnae cognitione isc ad finem honestae vitae aliquem ε. pertinerent. Tales auterii judico res esse eas, quae η nunc a Doctoribus tuis vel ad lingvas & literas fi perdiscendas vel ad pietatem & humanitatem tibi εproponuntur. Haec communicatio dupliciter te sdelectabit: Quid enim gratim dulciusve accidit, fiquam literata consuetudo & similiaris sermo de fistudiis cum eo, qui iisdem capitur λ quid minus laborio Am dc magis expetendum quam cum in-
commodo, ut Comicus ait alterius sua comparare Vcommoda λ Reliquum est, in quo omnia prope- modum posita sunt, accurata scriptio & stilus dili- gens, qui nisi seperiora consequatur & illa ipsa εnon sane proderunt, de ingenium languescet,&,si qua facultas eglegia est, ea minuetur otio de exa- rescet inretinissione. inamobrem maximus & utilissimus labor consumitur in exercitatione assi- - dua. Quid enim tibi eventurum putas, hac aeta- cre dc studiorum initio, cum detiarissimis oratori- ώbus M. Pisisne j dc ortensio apud Ciceronem ς legatur tantum eos amisisse ex dicendi gloria ε
63쪽
,,quantum detraxerint ex studio Z Quodsi tam di- rivinis ingeniis & homjnibus tam exercitatis conti- . . Dgit, minime haec pars negligenda imo ex omnibus maxime & colenda dc frequentanda est. Verum exercitatio sine artificiosa imitatione gloriosa non , ,erit i artis enim partem magnam contineri i mi- tatione Fabius recte statuit ; dc imitationem face sere homines excellentes tradidit prudentissimus Hermogenes. Distinguenda haec autem est tem' porum d personarum ratione, siquidem alia artidi ficum alia imperitorum imitatio. Artifices id e
,,am fere habent quam mente dc ingenio intuensetur, d4 quibus sermo jam non est: imperiri ex- ,,eniplum sequunt , quod oculis cςmunt ea ad te pertinet hoc tempore maxime. Artifex non ὴ,contentus aliorum operihus p inventis nova ope- ,ra excudit dc artem amplificati imperitus aliqua tantum parte veritatis ἁ umbra artis scite expressa ,,sibi gratulatur. Quemadmodum ergo is, qui pi-Misior studet evaderet exemplum ante oculos .posi- Dium contemplatur, ad cujus imaginem dclineasMmanum dirigat, idque tamdiu agit, donec simile aliquid conficiat: ita tu proposito jam a Praese- . Dpto Dibu Cicerone quo melius eηςmplum dc in scribendo aptius non hab*tur, clotus in eo referirendo esse debes, α modis omnibus elaborare, ut. rimagistri tui laudem merearis, netque incepto desi- sestere, quamdiu restare aliquid tibi laboris aut son. isseris aut audiveris. In Iestionibus quam sis attem tus quamque i' repetendo diligens qui tecum vi rivunt, illi sciunt ; in meditatione privata dc colla istione studiorum cum aliis te parum Isme si4 pG- έ fuisse
64쪽
isse multis rebus ego colligo: in exercitationibus satis esse te sedulum epistolae tuae demonstrant & tarmina. Sed quae hanc partem ultimam oporteat praecedere, satis, ut opinor, didicisti ; illa au tem quae commemorata sunt absque usu scribendi vix mediocres fructus afferunt, & usus ipse fatiga-- tum te stanget potius, quam corroborabit ; quoniam peccas in re magna'necessaria Oxercens tς, ut apparet, sine imitatione. Tu itaque laboras φ lsed nihil proficis optimo cibo uteris, sed non con- lcoquis: non cogitas, quid dicas, aut quomodo di eas: inae enim in mentem veniunt profers; non quae ad imitandum praeleguntur sequeris; hoc eis, non inspecto exempla & artis adhuc inscius, vis artifices imitari. Vere igitur in Te illud Syn- eerasti convenit, quod ess in Poenulo: Sine pennis svolare Baud facile es, meae ala pennas non habent Quare arripe atque sectare illam viam, quam na- tura & ratio monstrat, & id imitationis genus am- plectere, quod aetati ingenioque tuo conveniensi est: sic enim tuae alae pennas habebunt di casum temerarii lcari, Poetarum fabulis dςcantatum, facile effugies. Intuere Ciceronis impsinxmi nisi fi 'enim optimam habeas, qualis viri illsus sine conas. 'troversia ςst, mediocris arti sex vςlvitiosus ςtiam M lfies: ct nisi unicam simplicemque formam reti- ineas simulacra confundes, Muci illi picturus Her- - . lentem dc simul in Omphalem intuens neutrum bene expresserit: ita sermonis monstra produces tu . nisi certae & uni0s rei 3 puero imitandae & prae-
65쪽
,, omissa de aliis quoque, quae opportuna aut ne cellaria videantur, queas asssumere. Mihi quidem ,, sic videtur bene & male scribendi eundem pro-
, , pemodum laborem esse. Sed id quod bonum &
excellens est, aliquam affert temporis molestiam, requirit studii continuationem, quae tamen dis. ficultas laude compensatur & gloria quae nullari potest existere in negligentia & temeritate. Con-ris at autem inter sapientes absque diligenti opti morum imitatione praestantem & eximium eva- Ddere neminem. Velim igitur non multa scribas, se sed magis laudata, cumque in omni studiorum ,,genere, ut in Euthydemo Socrates ait, malorum ri& levium maxima multitudo sit; bonorum &ho.
noratorum non magna copia,malo ego te in exi-Mguo meliorum numero quam in infinita multo rum turba recenseri. Tu vero, si eo animo eris, ut
fispero, & ad eam te curam, quam requiro, a prima ,,aetate adsuefeceris: ad finem propositum atquei,, optatum expeditius pervenies, neque labor in gens erit recie & eleganter scribere. Quodsi e operiri voles, velle certe debes)me sapienter tuis ,, consuluisse rationibus intelliges & tibi eruditio, ,,nem politam atque splendidrim comparabis. Ego,,neque consilio neque opera unquam deero hone--stissimis conatibus tuis: quorum alterum me, ,sente non dubito doctissimos Praeeeptores tuos fatiscere & facturos esse; alterum Ualentinum Gravi-isum, Virium optimum & nostri amantissimum cu-
rimulate jam pridem fecisse certo scio. Vale mi se frater & si me amas literas ama & laborem. Exo Helmaeponte Thuringorum IX. Septembr. . . MDXLIV.
66쪽
1 DXLIV.,, Ηalensis Scholae tandem Rectorfa- ' Us est Iacobus, quod porta d. l. docet & Georgius Ubinnuit in Dedicatione trium Prudentit hymnorum qia os cum sua expositione a. 1368. evulgavit ad Leonti. Zeisiae Consulis Halensis & Pauli Dolscii Medici &Senatoris Halensiis filios, in qua hortatur hos, ut Iacobi Fabricii, Praeceptoris sui, monitis &Parentum optimorum exemplis nitantur ad pietatem, Verecundiam, eruditionem; isque est adeo
Iacobus ille, quem Celeberrimus Fabricius praefuisse Scholae Halensi in Saxonia memorat, nil aliud quippiam de ipso superaddens in Centuria Fabriciorum scriptis clarorum p. o. Hic monuit in Vir Celeberrimus DN. D. Ludovici Gymnasii Coburgensis Director meritissimus, scrupulumque Voluit eximi, qui factum sit, ut G. Olearius Rectoris apud Halenses munus a. ss68. ad M. Io. Apicium
translatum dicat, cum Fabricius tamen a. demum
IJ72. mortuus sit&in Euphemia Basilii Fabri Tli lauro a. I II. praemisia Rectorem se ipse nominet in Historia Rectorum & scholarum P. II. . p. 3'. Evolvi Olearii ideo Halygraphiam & se-- riem Rectorum p. yo. coli. p. 28O. 286 ita reperi de- signatam, prout in Da. Ludovici legitur Historia, quaesivi deinde per literas an e scripto forte Recto- . ., tum Albo, Halis Saxonum reperiundo, certiora, doceri possem, sed vano hactenus labore. Quare cuin quod jam monitum est , in carmine Fabri Thesauro addito Rectorem se dicat Iacobus, & in collectione Epitaphiorum fratri scriptorum Geor- gio, quae Lipsiae 1 7 i. exiit Io. Naevio hanc inscri-.ι bens illa verba, Hala Saxonum Hudo apponat; ad- uae conradus porta in Oratione laudibus Andreaei Fabri-
67쪽
Fabridii dicata G. 8 Iacobum iii Salinis Saxonicis . usque ad mortein studiis juventutis: plurimum testetur profuisse, non possum qWin vertatum in errore fuiste existimem Olearium , cum Io. Apicium Spartam suam g. I 68. ornare coepisse scribit, nisi credere velimus, forte propter virium infirmitatem adjutorem Iacobo d tum misse Apicium. Cete- . rum Iacobi Carmina nonnulla obvenerunt mihi fratris evolventi scripta, quippe cujus historias, a. i 6 . editas, versibus, sicut di puematum ejusdem novam collectionem, quam annus dedit I 67. Hendecasyllabis ornavit, Idem insuper, quod jaris di- , stum est, Epiςedia fratri Georgio Clarissimis viris scripta a. 137i, edidit &Io. Naevio Saxoniae Electorjs Medico ode quadam Halae elaborata sacravit. Ipsius vero mortem Q. Iersmannus carmine
prosecutus est in huj9s conspiciendo Poemat. p. 233. Sc. Cl. Sequitur Andreas tandem Fabricius, qui
Misenae in Eleetur ii ludo sub fratre Georgio studiis dedit opςram g. is i. Vitebergam missus
Philippo Melanchthoni innotuit, atque hujus comis menὸatione Michaelis Mejenbergii Consulis Northusani filios Northu primum, iterumque deinde mittebergae, instituit. Rexit post modum Northusanam scholam ab a. I J . quo ipso a D. Casp.
Peucero primus inter 3 . Candidatos artium & Phlia Iosophiae Magister renunciatus est. Uxorem quoque duxit. Ursulam M Andreae Ernesti. Patricii Northusani, & Ecclesiae Qvedlinburgensis in Neapoli tum Pastoris, filiam a. 1337. quibus nuptiis frater Georgius applausit versibus, legendis Poemat. P. l. p. 6I . atque a. IJoo. Northus, in templo D.
68쪽
Nicolai sacrum simul verbum jussus fuit docere, cumque a. I 6q. ad D. Petri aedem Pastor constituistus doctrinae de operum ad salutem necessitate stre .
me semet opposuisset , in quorundam summum odium & invidiam adductus fuit , perficientibus inimicis, qui Ρraeceptores suos & Theologos sum, mos ipsum traducere , quin & nec Magistratibu Christianis parcere clamitabant, ut in exilium mitisteretur. Ubi non video, quid Petrus velit Albinus, qui Chronic. Misenens f. 363. partibus nimium de , disse in Theologosum istius aevi controversia atque hine fratri displicuisse Georgio scribit. Ab exilio isto suo iste biam accersitus, di in templo D. Nicoalai sacris coetibus est praesectus, atque non viva modo voce coelestia ibi oracula interpretatus est, sed scriptis etiam variis S. Theologiam exposuit, atque peste dem suum obiit diem a. I 177. Excerpsi hoci ex Otatione, quam de vita & meritis Andreae Fabricii Conradus porta a. is 82. in Schola Istebiensii habuit, subjunctam deinde Theologiae Megalanis dri Lutheri, quam Michael Neander brevibus Α- , pliori siniis e Tomisistius descriptis adornavit, cum 3ua .conferri debet olearii Chronicon Thuringiarum P. II. p. ly .ss. Nimirum Neander, quod in sdem illa portae oratione scribitur G. g 8. Aphoilmos illos, quos Fabricius colIegerat, contraxi ci Usum piae juventutis accommodatos edidit,tpote qcii non 'cus Fabricium. reciso Porta verbis, tque Ionathas Davidem aut Theseus pirithoum mavit, Ec illum ad amorem Graecae linguae, Lei .ionem Historicorum & plurimorum Graecorum R: Latinorum autorum, missitatione variorum co-
69쪽
,,dicum instiga vit, & rursus ab hoc ad tantum amo-orem sanctorum Lutheri monumentorum inflam matus est, quantum in nullo unquam homine do- ,,cto & in profanis autoribus tot annos & tanta diis
seligentia versato licet deprehendere Cons. Michael. Neandri Dedicatio Theologiae stius Lutheri ad filios Andreae, in qua ingenue fatetur, se neminem mortalium unum habuisse, cum quo vixerit familiarius dc liberius sermones habuerit, quam Andream; ad quem Graeca etiam extat Epistola de Coluthi Helenae raptu a Neandro prae
missa carmini. Nam non expertem Graecae suaviis
talis Andream fuisse vel versus doceant Graeci, quibus Georgii fratris prosecutus est nuptias, legendis iin Nuptialium Carminum collectione p. Ior. Hujus Andreae Fabricii libri nonnulli exierunt, quos inter refert Porta Explicationem primi praecepti ex Scriptura & Luthero, Apologiam deinde, qua quid quelit imago illa hypocrisis 'explicationis ejus ti- . tulo adjecta & in pessimam partem detorta, oste dit, Ecclesiam porro domesticam, libellum alium, Extaemam horulam dictum, tum & orationem de Lumero, Theologiae isti Megalandri, quam Neander evulgavit, praemissam, quibus in Centuria Fabriciorum modo dicta p. v. memorati debent adjungi Christus nixistrum lacrimans carmine descri- .ptus, Tractatus de Lege DEI &usu ejus atque abu- 'su Germanicus, & Conciones in Comitiis habitae tum & Epistola ad auditores in templo Northusano, imo nec silentio sunt praetereundi, quos in Cau- sa placiana contra Spangenbergium & Ottentum
hujus socium elaboravit; Doctrina de Peccato Origia
70쪽
1 S a. ljIq. & adversus Praefationem ebriam
iteriti libellus, a. i 7 . vid. Leuchfeld in Historia a gerabergensi p. 39. uniim adhuc addo de sis Andreae, Theodosio & Iohantis, quibus Nean- re Theologiam inscripsit Lutheri. Horum ille Dironus primo Vitebergensis, deinde Pastor & Supe-ntenderis Hertabergensis, & Gottingae tandem Pa-or ad D Iohannis primarius atque in Gymnasio rofessor fuit, clarusque Locorum Communium e
riptis Latinis Luthori forma gnomologica colle torum libro, qui Magdeburgi i 93. in vulgatusit, Patris etiam & PatruiGeorgii Hymnos duos in iatalem Iesu Christi Vitebergae. typis Cratiniis a. 86. eini sit & Pater extitit M. Georgii Andreae Fabricii Rectoris Muthusinia. I6 3. mortui, & multis utique scriptis doctissimis in schediasmate mox citando adductis, clari, qui filium M. Henningium Golfridum Fabricium Osterodamae Scholae Rectorem reliquit, in quo, cum a. i67s. improlis obiliset Fabriciorum omnis defecit familia. Vid. Ioachimi ,
Meseri Gottingensis Gymnasii Ρrofessoris Clarissimi Schediasma de vera patria M. G. Andreae Fabri- .cii, in dissertatione quadam Vitebergens Bavari dicti, quod Collectores Novorum literariorum Germaniae a. DCCV. p. 3 s. f. c integrum exhibent; de Johanne, altero Andreae filio, nihil repe- .rio atque post longam de fabricii fratribus digres
siofiem ad Georgium meum nunc revertor.
IT od educationem Georgii aD tinet, in Patria primum a Valen o Hertiato in tenera aetate formaus, a.)