장음표시 사용
31쪽
icilicet absoluta est qualis qualis alimentorum in ventriculo 1-
teratio. Gravissimis nonnunquam affectibus, utpote pilepsiae, convulsioni, a poplexiae paralysi ansam praebet. q. Auriusti tinnitu molestiam parit. s. Vitio hujus morbi oculi caliginosi fiunt, quandoque vertigine corripitur aeger. Simul s. facie rubor Mealor observatur, pallorein frigore praeviis. In plerisque aegris . Ω-liva multa observaturin inprimis aucta, quando gravius affigit malum. Nonnullis . sitis augetur in paroxysmo. Ac ne malorum quid desit, caput quoque .gravitatis sensu & ad somnum propensione assicitur,in non raro io Cephalalgiain dolor lancinans ipsum
Medio in Ventre observabiliasgna sequentia sunt praecipua: Angustia praecordiorum, phlogose acrespirandi dissicultas post alimentorum assumtionem, in aliis quidem citius , in aliis tardius rursus inta aliis gravius, in aliis levius affligentes, tam ratione individuorum diaversorum, quam alimentorum variorum. Nam in quibusdam passio uterinae suffocationi similis producitur, adeo ut fauces sibi occludi,
seque strangulari putent aegri. Interim pulsus primum compressus, quandoque nullus sentitur , alias in paroxysmo omni sere momento mutabilis; sed paulo post frequentior aequasi febrilis redditur, conis eurrente plerumque cordis palpitatione, animique nonnunquam ciliqvio. In infimo ventre scenam ludunt suam dolores gravativi tensivi
in regione lumbari incipientes, gravissimo contorsionis sensu hinc inde in abdomine oberrantes , ne phriticum interdum dolorem mentientes. Hoste dolores comitantur utplurimum ructus vel acidi vel nidoro si Sed praeterea irequenter urget nausea& vomendi conatus, ieiuno prae primis stomach cum insequente interdum vomitu. inodque hic notabile est, vix cessant aut Finuuntur praedicta mox diuenda mala, nisi vomitu ejiciatur pituita varia, nunc crebrius
erassa&viscida nunc insipida, saepe acidi, acerba, pontica , de
nonnunquam simul amarescens; qvam amarem, viridem, porra-ceamdccorruptam pituitae, aliorumque in ventriculo corruptorum
humorum copiam haudqvaqvam a bile aeruginosa vitellina derivandam mordicus defendit cQmrabiliosas quorundam o niones Hes- cci montius
32쪽
bus vero excretis liberantur brevi, alias per plures horas protrahitur malum cingustia. Interim effervescentia aliqua notabilis sentituri in ventre atque ebullitio quasi , uti dedi sursum halitus, vapores, ructus observantur elevari, ter intestina latus devolvi cum rugitibus, quibus per crepitu i emissis levamen accipit aeger, iisdem autem retentis angustias majores aut tormina etiam patitur. Unde hypochon-driorum sinistri praesertim flatu lenta intumescentia aegros urget, adeo,
ut aliquando tyin pani ad instar distentum sit abdomen. Sed iterumque contumacissima alvi obstructio angustat eosdem , quia cibus in humorem pituitosum & visci dum mutatus ab intestatis non promovetur pertinacius iisdem adhaeretis. Ubi est ervescentia praedicta excitatur, frigus circa regionem lumbarem, atque inter scapulas dispersum molestum est, febremque intermittentem mentitur, atqv x
ephemeram nonnunquam progignit in in hoc frigus excipit aut sine frigore exoritur aestus in hypochondriis valde molestus moxque per omne corpus dispersum varia parit symptomata. In mediis hisce angustiis non raro sudor erumpit frigidus, qui decrescente malo mutatur in calidum. Una interim observatur plane varia nunc pauca; nunc multa nunc tenuis; nunc rubicunda ; nunc albicans vel ea. Recenter autem micha ut plurimum est citrina taliquantulum crassata,
ut ut pellucida. Interdum turbida lallida cum tum copia intealiquandiu quiescens praecipitatur in materiam viscidam opiosissimam, in arenulas rubicundiores Earinam nunc in fundo, nunc in parietibus subsidentem. Unde medicinae imperiti ut plurimum accusant renum calculum ob dolorem in lumbis perceptum, quod sabulum tamen, in tana tale non exstitit videatur elmontia priuinsons. Denique non solum dictos ventres inquieta haec malorum Ilias sed' latius evagatur,' partes extremas seu artus formica iationis sensu ac stupore occupat, imo universum corpus tanquam do. mesticus tortor lassitudine si ontanea ita debilitat, ac si defatigatum es et, multoque labore ac fustibus exceptum . Haec varia innumeraque ab symptomata mala lardo imbre
in universum corpus sese diffundςntia aeque cognitu necesi ria atque
33쪽
curatu ardua, quamvis acccurate atque ordine examinare, de qua facie suam ordiantur protasin, continuent epitasta, finiant catastrophen, ad umbrare mihi animus initio fuerat, deterruit me tamen moles, ne disputationi similes transgrestis, omnibus hisce recensendis immorando Lectori taedium crearem. Interim ut ex multis multorum sympto matum causis pauca in medium proferam, resuturum spero, si fatuum causa si effectus paulo attentius explorem. Quae quid ei doctrina quamvis videri possit sordida, nihilominus quia flatus plero. rumque morborum internorum ausae sunt medico expendenda . In generationis flatuum reddenda ratione venit explicanda eorum materia eis ciens. Materiam suppeditare communiter dicuntur humores viscidi&pituitosi, unde in ventriculo Mintestinis propter notabilem adhuc humorum cruditatem iras sitiem, flatuum collectio est frequentissima. Verum non minus materiam tenuosissimam ii
flatus seu blas quoddam impetuosum redigi posse, quod viscerum fibras
distendendo plurimis malis ansam praebeat, praeter Eoli pilam, eorum tuosorum destillationes testantur, quorum commoti vapores tantam vim habent, ut vasa intime juncta aut arctius conclusa di Trin. gant. Uti non ita pridem mihi contigit, Ovolatile sum S I miri tro hermetice clauso, in arena opinione calidiore reponenti. Cujus vitrum magno cum strepitu disruptum adflanti mihi nares&Υaciam acuminatis suis frustulis fricabat. Negandum interim haud est, illius generis flatus, qui in materia viseidiori tenaciori generantur, pertinaciores atque durabiliores existere iis quos extenuiore materia generari diximus, utpote qui, nisi copiosiore materia perpetuentur, facile discutiuntur. Eiscientis autem munus hoc in casu bili vulgo triabuitur, vel humoribus tenuiorum partium qui in viscidiorem male riam agentes, eamque attenuores. Iagentes in natus eandem resolvunt; unde ear minativa dicta medicamenta, utpote volatilia&attenuantia in principio flatuosos affectus augere potius, quam tollere videntur Verum concipi vix poc est, quomodo haec volatilium aut biliosorum , actio crassiores pituitosos inflatu e solvere potis sit, nisi quadam accedente effervescentia seu sermentatine, cum, quae sine hae in mechanicis contingunt corporum solutiones, substantiae etiam viscidio
34쪽
cis, ne flatuum quidem vestigium exhibeant. potius E con esu dendum, tria esse, flatus producentia, calorem, fermentationem p. n. dc Damos visc/rum vid Nissis pharm. at Calorem hoc praest a re, ventorum non tantum ilia artificiosa docet excitatio, quam per Eoli pilas Ua plenas&carbonibus impositas, conficimus; sed suadent etiam hoc viscerum interiorum v. g. coli inflammationes, quas flatus, intestinum hoc vicina valde distendentes comitari solent. 1ferrescentis
flatus producere omnium corporum solutiones, intervenientibus his, contingentes, item fermentationes vegetabilium, vasa nonnunquam
distringentes, docent, vel exinde colligitur , quod circa ventriculum intestina, ubi fermentationes conspectiores fiunt,flatuum etiam proventussiens bilis magis sit quibus accedit, quod ab ipso sanguine p. n. ebulliente halitus copiosores discedentes per arterias ad ventriculi Datestinorum cavitates deponantur, lateraque eorum distendendo, anxietates pariant maximas De Compressone vero res paradoxa magis videtur probabilior tamen fit, ponderatis illis, quae ventorum in maero cosmo productioni ministrant. inem ad modiim enim aer natura sua vim quandam elasticam seuer pansivam possidet, ratione cujus .
si comprimatur instar lanae aut plumarum mollissimarum in Dania nostra usitatarum derbuncia ab avibus Isian dicis Ei dictarum , quarum tres librae in palma rem globum cogi possunt, quae suae expansioni relictae culcitram vel stragulam Quinque pedes longama latania
explent, sese iterum explicare, aut ad latera exseret cum impetu conatur. hincque vapores aliave corpora sibi contigua simul propellit&ventum excitat Ita vapores intra micro cosmi cavitates quasdam un-dulantes, si harum angustatione comprimantur , aut a natura sua expansiva, aut a calore viscerum magis magisque explicati, vel novorum accessis coacervati, angustius hoc spatium evitantes, unus. v eorum alterum agitans, venturi micro cosmi seu flatum producit. In atmosphaera majore hoc ita fieri, praeter follium compressionem, hincque aeris cum impetu expressionem nubes probant quae saepius praeterquam quod ventis materiam suppeditent, si ei
ens quoque eorum existunt, quatenus hae, ut corpora gravior alaccompactiora aerem subjacentem premunt, ad atmosphaerae nartem tenuiorem uere QSunt Quod autem in macro cosmo folic
35쪽
nubes, e . praestant hoc in corpore animalia parietibus viscerum eonstrictis magis exspectandum : id quod exinde evidens sit, quod circa illam intestini coli curvaturam sigmoideam arctissimam, aquam idem alias amplissimum in 7 pochondri finistro abit, flatu um copia Mimpetus major observetur,atmosphaera scilicet illa in te, stinati magis compressa. Quibus suppostis, haud difficulter intelligitur, mirisii illam deflatuum in intestinis generatione pharm. Rar. Sedi. III, c. I. hypothesin, non adeo firmam esse, quas scilieet parietunt
horum extensiones Mintumescentiae convulsivae cavitates subjaeentes ampliarent, ut humores in his eonclusi pro vacuo avertendo irrvapores rarefierent & status constituerent. Siquidem merito dubitatur, an in convulsionibus viscerum, uti eorum fibrae intumescunt , ita pariter his subjacentes cavitates amplientur, contrario credibiliori. aliaque occanone demonstrando: Unde etiam ampliationem dicto. rum spatiorum pro vacuo adimplendo humorum rarefactionem sequii
aut comitari, id est , intestina impleri, quia dilutantur, concipere hiaul ssumus. Et haec deflatibus
DEtectis ita eausarum morbis carum sontibus, aeterisque circumstantiis rite consideratis, haud arduum erit πις νωπ' se eventu, praedictionem determinare. Ea tamen minime praecipitanda sed conditione vadam semper munienda , ne fama ac eruditio Media ei in dubium veniat , uti contigit Ebnomo illi apud o tum in sequenti
Eventum autem sujus mas nemo promittere potest subito, in imo de plena ejus eradicatione & exstirpatione certi vid spondere, saepe temerarium est postquam enim ad osevit, omnem industriam, omnes conatus Medici frustra turri eludit, ut ut in incu rabulis bene queat exstingui. Cepha-
36쪽
Cephalalgiis contumacibus, appetitu prostrato, flatuumque proventu haud magnopere urgentibus praesentibusve, spe lalutis in vado est. Si altas egerit radices, progignit haud degenerem sobolem Scorbuturn vide Praxin Bariettianam. Scor butum autem qui dixerit, ternam malorum dicet. Hinc frequentes cordis palpitationes, melancholia, agrypnia ephialtes, nonnunquam etiam Epilepsia dc quidem talis, ut a Daemone provenire crederes, imprimis mulieribus supervenire solet. Malo hoc non curato ac vomitu nigro ac cedente, unestum esse signum' mortem plerumque presso sequipede, nonnullorum observatio est. Si a scybalis diu retentis contumacissima alvi obstrictio adsit, periculum est, ne in ηορδαψον seu volvulum aut inflammationem, denique spha celum comitem abeat. Uteri Haemorrhoidibus , uti aliqui loquuntur, sive mensibus copiosius prodeuntibus, a passione hypochondriaca multae liberari dicuntur, nec sine ratione numerosa enim vasa Vpogastrica in vagi nam maxime uteri terminata, exonerando sese uberius, maximam materiae morbificae portionem auferre, sicque mas a sanguineam. mnito desecatiorem reddere omnino pos uni
DR amissis itaque iis, quae pro instituti ratione ad mali hujus cogniationem videbantur ordo jam postulat inquirere ea remedia , quibus maleficus hic tyrannus oppugnari, ejusque spicula a. tela infensissima retundi queant. Nihil enim juvat nosse morborum causas, ni simul ipsos rite curandi artem noscamus. Licet autem malum hoc non minus Medicorum ingenia, quam laborantium corpora diutissime crucians altissimis defixum radicibns aegre radicitus exstirpetur, attamen haud desistendum a curatione , quo gravissima, quibus aegri macerantur symptomata minuantur, sensimque a desperatione ad spem a metu ad fiduciam Medicinae beneficio
Respiciendum hic ante omnia ad curandi methodum
t si od tu, ablatione o additione consistentem.
37쪽
Ablathnem ut eum Neotericis loqvar an lieant res quae praeternaturales Causa rbifica, productum causae morbistae. Additionem res secundum naturam , nimirum pauxilum illud, quod superest sanitatis, seu constitutio naturalis, causa constitutionis hujus , dc accidentia seu operationes ejusdem. Remediorum materiae usitatis fontibus, hirurgico,pbarma eu-ticio Diatetico depromenda.
Ultis placet evacuationem unicum esse remedium humorum,
peccantium sed evacuatio ipsorum nimiam untaxat copiam minuit, non item variam ipsorum intemperiem corrigit, unde dubitari poterat de Venae sectione. Et sane Anima quam in sanguine hospitari inquit Moses in exitiis cap 7. . O saepenumero cum sanguine emittenda esset, si omnis sanguis corruptus beneficio prope dixerim , maleficio Venaesectionis evacuandus esset, ut anilis quorundam Chirurgorum imaginatio est, rudi plebeculae, de quocunque corporis dolore aut imbecillitate conquerenti protinus Venaesectionem suadentium & sanguinem copiose detrahentium ; quasi vero massa sanguinea intellectu peculiari ac prudentia instructa impuras tantum sui particulas amandet foras, aut vasa peculiari in sanguinem corruptum avertione teneantur,in proinde illum tantummodo expellant. Alium E. Venete sectionis usum ac finem dicimus, sanguinis videlicet imminutionem ter consequens ventilationem , ut videlicet vasis aliquantulum depletis, sanguis convulsione partium nervosarum forsan stagnans in citiorem cursum suscitari, atque medicamentis idoneis gratis atque Archeum illuminantibus facilius purgari atque emendari possit Hunc in finem pro subjecti aliarumque circumstantiarum ratione jure celebrari potest in b)pochondriacu quoqx eo, eamque selici successu non carere observationes quotidianae loquun-
38쪽
Missis quoque is rabum figmentis, cum Anglorum Herophilo
Harre statuimus, nullam adeo esse venarum sibi invicem proxime adsitarum delectum habendum, cum promiscue hauriant liqvorem excommuni arteris Ast nota quo affectae parti propiorem commode invenire venam potes eo minus in secando operam ludes. Caeterum an Salpat est cum liene secretiore quodam consensu eonspiret, ejusque sectio in lienis morbis miraculo vicinos producat effectus ut Clarissimi Nommisin. dela Chambre variis argumentis ostendere parat . dubium eit, de quo alii videantur.
Nonnulli quoque familiare admodum est, in hoc aliisque affectibus excitare fonticulum, ad seri aliorumque humorum pravorum in corpore natorum oberrantiumque copiam expurgandam imminuendamque Helmontium quidem huic remedio vix adstipulantem, sed convitiis potius&sarcasmis incommunem praxin debacchantem reperies, quasi praeter illud, quod in parte cauterio proxima corrumpitur nutrimentum, nihil per fonticulum materiae morbificae vel ex toto , vel aliqua parte filueret, uti ex ejus d. tractat Catarrh. deliram.
Asthmis Tuis Scab ct ulcer Scholar it de camer legere licet Astinnumera fere Medicorum experientia aliud probante, ipsaque insiu- per morborum media trice Natura, per ulcuscula ponte facta morbos saepius curante propria verba Helmontio regeri possunt, in cit.
tr. de cauter. aph. II. cauteri usum in cruoris abundantia seu plethorica constitutione admittenti, ut per partem illam exulceratam
sanguinis quantitas imminuatur. Quo stante, concludo, etiam lymphae acidae copiam cum sanguine putrescente, hinc in ah hypochon-driaci materiam ex hac scaturigine ulcerosa exsudare posse. Qvqd si vero quis ejusmodi ulcus arte factum desiderat, vel in brachio intra musculorum tot dic bicipitis interstitium vel in femore intra musculum vastum&gracilem vel in tibia intra gastrocnemium Asoleum, non celerius certiusve perficitur, quam sicutis utrinque elevata per lanceolam divido tur, statimque pisum interstitio imponatur. quod ab humiditate assi uente intumescens locum perpetuo servat apertum. Totum hocce artificium qui legere amat, consula nervo sissimum illud aureumque opusculum Chirurgicum Iob ranu Orne pNeque
39쪽
Neque hie se eo praetereundum est calamo, in sanguine hypo- .chondriacorum post celebratam Venae sectionem colorem nigri cantem plerumque conspici , ab atra bile a quibusdam derivari solitum. Id quod rigidum sane ratiocinium est,in petit principium hoc nigrum est, E. ab atra bile vel melancholia, &idem ae si
argumentarer Cassia fistularis est nigra, E. est melanogogum , cum tamen sit cholagogum. Quare racessatus tradi de Cerebro ctaingva p. 378 colorem istum nigri cantem, exinde, quod sanguis, qui est iniundo patinae, aeri non sit expositus non vero ex ulla Melancholiae seu Non Entis mixtura esse contendit quod ut confirmet, mutari ipsum eo lorem dicit, sierique rubrum, si aeri vicissim exponatur; quo di ipsum tamen vix per omnia experimentis consentit. Plus lucis circa variosa variorum tum operationibus dependentes sanguinis colores desiderantem ablegatum volumus ad sacra Chemiae, item ad villisium in Pharm. rat. S.ul e de acido Malcati Tacheni, tim in Hippocrate chemico. Disium in praxi , alios.
Fontem Pharmaceuticum recta u.
DRimis viis hypochondriacorum utplurimium maxima lenti, viscidi ac ponderosi phlegmatis stomachi plicis coalescentis copia scatentibus, nihil magis conducit, si patientis constitutio corporisque habitus permittit , quam Archeo amicum marridens emeticum, humorum corruptorum saburram', qua veluti uia stabulum scatet ventriculus, ut ita dicam scopis everrens. Quippe sine vomitoriis adhibitis fermenta exotica in corpore genita, atque alti. ora morborum seminia, quae cha tartica haud attingunt, raro ex
In omnibus vero vomitoriis ventriculum aliquantulum repleri conducere arbitror, quo viscidae peccantes particulae facilius erudientur, sequente alias irrit plerumque vomendi conatu. Pro vomitu autem excitando prae caeteris remedia metallica, sine quibus, ceu loquitur Matthio , morbi chronici frustra tenatantantur, a Simam promittunt Opem. Et quidem uetalia mediea. D a menta
40쪽
menti caeteris praeser, quippe non minus eorporis humani, quam purificationi servit' tum rite tam praeparatum, quam administra tum videatur Petraetu in Nos log Harmonic. p. s. quin Masaro tutius est Sium, si Zmessero fides habenda . Propinentur ii alia praecipue in inius v. g. Croc. metallor. r. f. ad iij. Infund min. R enai flet in leni calor rex noctem. Mane siliretur 4 d. Drup. de cane SI M.L Haustus mane una vi
Notandum I. Si in Vino malvatico infundatur juxta nonnullorum praescriptiones, raro purgare per superiora sed solum per inferiora. Melius igitur recipitur Vinum Rhenanum , quod ratione acidi sui plus extrahit. Notum siquidem est, nisi extrahendis addatur acidum, parvia nilia lue extrahi. N. . Quantitatem vini esse determinandam nullum quippe recipiens recipit per modum imprimentis; sed per modun recepti . vitatis suae. Ubi itaque gr. viij. Croci merastor reci cipiuntur, ibi vin j ij. recipiendae veniunt , N. Infusiones ex metallicis, praesertim ubi lium ingreditur, accurate per chartam emporeticam fit trandas esses alias, si quid de substantia infusi pertranseat, haustumque plicis ventriculi intestinorum sese insinuet, tormina, di arrhaeas ac hypercathar se excitari. Huc spectat apa Vomitoria Sylv ij. a sacs harum vomitorium,
Salae adris invehiculo conveniem exhiberi solitus. Si forma liqvida aut potionis aegro non arridet, pitulae poterunt porrigi, liquoris desectum jusculo super hausto compensando:
xvj vel in forma pulveris: R Uri emet Myns gr. iv, vj, Eleosach macis gr. iij. M. F. Pulvist. Peracto aut sedato vomitu, si redundare videantur praediimius mores, post sussicientem eorum temperationem evacuari ac minui poterunt per alvum eallibiti P ςrς crasin purgantibus, sed lenibui pior