장음표시 사용
381쪽
rra. Nam ante ista tempora Theolo seu riores ea non usurpant, inferiores frequenter, Alexander Alsus, Albertus Magnu , Divinoomin, Bonaventura, ct cateri uis in hanc diem Scholastici. Inventum tam commodum ut hodies Iudar eo frui vel ni, quod eorum in
Parachioth s Haphtaroth partitio sit nimis
prolixa. Distinctio aut e Veteris partim nais, partim universior orsionge pluribus paginarcomprehensa, partim cuique propria sarbi- itraria, orc. Imo & eompendiose de iudieiosὸ veteres distinxisse proclive est colligere ex iis . quae habemus in Anaι. p. 33. II. Stephanus Angis cis; Rector Academiae Parisiensis, primus Sαipturam sacram moraliter exponere ecepit euea hoc tempus. Calpis ex Trith. a. Chr. I 2Io. III.Nicola vi fanae, de quo Sixt. Senens lib. . pag. 28 . Nicolaus Luranus. tanta divinarum Scripturarum vera, pura, ac germana intessissen. tia praeditus, ut in eis exponendis nultam eru-disi xorum Theologorum sevi temporis habuerit rem. Adsidit in singula tam V. quam R. T. volumina Scholastica postiliab . es.sudiosis Sanctarum Scripturairum , ae pracipue yronibus ad maiora 'roperantibus non alibi bolum , sed valde etiam necessarios. Vide Δ: sequentia laborum Lyrani elogia apud
382쪽
eundem. IV. Albertus,cogno mento Magnin, cujus labores habes in Bibl. Sixt. Sin. lib. q. p. 94. v. Thomas aquinas, Alberti discipulus. Ejus in Scripturam comentaria, Exposi tionibus, Quaestionibus de opusculis distincta, recensentur a Sixt. Seηens lib. 4. pag os . Plures pet i possunt ab eodem. - , Historia Thiologica Scriptores appello, qui vel Sanciorum vitas populariter exposuerunt,ut Iacobus Archiepiscopus Genuensis, ex oppido Varaginis, quod in ora maritima Ligurum non loti. gea Genua sinum est , Sixt. SemU p .2ss. vel miracula incerta vulgi aut cleri fama tradita consignarunt; de quibus quid sentiendum sit, paulo post videbimus. L Sed rariores. Linguarum ehimabatinae etiam peritiam, ipsi scriptores Pontificii in Do .ctoribus suis desiderant primariis. Degenera-bans istis temporibus, scribit Lelandus. a sua puritate aries,una cum lingua Latina elegan-ris,perstrepebat sin Scholis nescio quae Sophi incagarrulitin, Bael. 2. Thoma, inquit Sen.
Jib. p.; os . ad en m ab Atams totius tam divina quam humana eruditionis gloriam , solus defuit Linguarum s eloquentia Uin, quem eruditi ieius sieculo utpotepublimioribus
studris intenIi,neglexere. Erant tamen aliqui, pios te culi hujus authores a Linguarum petitia
383쪽
commendant Matth. Par. in Henr. III. p. 8o8.ait:
Magistrum Iohannem de Basingestoctis, Archidiaconum Legna, Gracis ac Latinis fiteris ad plenum fuisse eruditum, eujus studio Testa
mentum XIL Prophetarum Judaeorum manibus ereptum, Athenis in Angliam fuerit portatum,& ex l ngua Graeca in Latinam translatum. Eundem etiam figuras Graecorum numerales in Angliam intulisse, ea idemque familiaribus suis declaraste, scribit Ibid. Sic iobannes Balbus, Genuensis author Latini dictionarii, cui Catholicon titulus est, Latinae & Graecae Linguae peritus di citur; Sixt. Senens p. 2 17. Hebraicae linguae notitiam Bal. Centur. .p.3 2s tribuit Robnto nodestr- de Monae hsBenedicti no. Rogeram3dconum tam Graecae, quam Hebraicae Linguae operam dedisse annotat. p. 2. Robertum Lincolniensem praesulem, Hebraice, Graece & Latine p ritum fuistis, scribit id. p. 3o7. Linguam Hebraeam literatu conservatricem excu' tam esse a Gregoris Hunting ton Monacho, habet idem pap. ι . IJ Deiuccessu studiorum vatio nihil dicam. Palam est, de meridiana luce clarius apparet, diversorum semper ingeniorum diversos in litetis esse progressus, scopum expendemus, ad quem studiorum istorum plerorumque collimarunt
Et primo quidem de ipsa Philosiophia, huius Seculi, quae tam supelbe jugo familiae excusso,
384쪽
Hist. Sac. N.T. Seculum, seu CAP.XIII.
ipsi herae Theologiae sacrae , leges praescribere coepit, quid sani tibi pollicearis λ Nugas, tricas, viti litigationes adeo impudenter sectatae sunt fa miliae Monasticae, ut ipse etiam Papa Innocentiis de eduli sui Philosophia tale judicium tulerit: Pro stat & in pretio, pro me aetrice sedet; cui tamen dicto alium assingit sensum Matth. Paris, p.8 s.fιbolastica Theologia ad ostentationem potius,
quam aedificationem , more veterum Academi
corum, de dissicilina is etiam rebus εἰς disputabat. Hic Rhodus erat, hic saltus. Memorabile suppeditat exemplum Matth.par. ad a.
Chr.rao i. p. I98. Ipsis quoque diebus quidam Magister Parisiensis natione Franctu, nomine Simon cognomento Churina ingenio capacissmin se memoria tenacig Q. cumper decen nium Scholas artium nobilissime rexisset, utpote in trivio se quadrivio, id est, in septem liberalibus artibus peritissmus, se contulit ad Theologiam,in qua cum paucos annos desiud siet, adeo profecit, quod dignissime cathedram ascendit magistralem. Legit igitur subtiliter matri, o subtilius di*utavit, quaestiones diffli ilimas es inauditassolvendo, o eleganter
dilucidando. Tot habuit auditores, quot am-ρθ1simum pautium potuit continere. Vna t. ρι tur durum cum nimis profundis rationibus
385쪽
Sectio I. de Christianismo. in medium propositu de initate, Fubtilissim fistulasset, se dilata fuisset determinatio essn crastinum , omnes Theologi Sehotires in ciuitate pramuniti ad audiendum tot quaestiorum inexplicabilium solutiones, adi in fa-nosam Scholam certatim fonfluxerunt. De-erminaverit igitur Magi ter omnespradictas uastiones, se qua videbantur omnibus ineiodabiles, tam dilucide, tam eleganter, tam atholis , ut omnes auditores redderet pe- actos. Et post determinationem acceserunt uidum ejusfamiliariores ad disicendu avi. liores, postulantes a Magistro, ut eo dictante, tuastiones literis commendarent i dixerunt ramque, indignum esse, orjacturam irremulabilem,si memoriastientia deperiret. Κώ-biis Vse elatus, o maior ibiste, ait oculissubse- - , o temere Folutus in caehinnum e o si is, Iole, quantum iν hac quaestione comisma vi legem ιham se exaltavi: profecto si ualignando o adversando vellam, fortiori-- rationibus se argumentis scirem illam in-bmare, o deprimendo improbare. Et hoc dito, elinguis penitus obmutuis, non tantum
istin, didiota ridiculose infatuatus, nee se a legit vel determinavit, est factmesin
386쪽
Hist. Sac. N T. Seculum, seu CAP. XIII.
sibilum o derisum omnib- , qui Me audie
rant. Hoc igitur miraculum multorum Seho
lurium Apressit arrogantiam o jactantiam
refranavu. Multos ergo Scholares pruritu hoc laborasse nec essum est. Constat enim,veri tatem tum divinam usque adeo spinosis istis rixis,monstrosis terminis, & profanis vocum no. vitatibus labefactatam fuisse, ut plerique, Paulo Apostolo aeternum valere justo, unum Aristotelem mala fide expositum & pessime intellectum iactarent,&c. u. test.verit. lib. I 6. p. 391. quae quidem sophistice disputandi ratio in Anglia prim sim, deinde Parifiis obtinuit, Alexandro Minutiam teste apud Bal. p. 3I3. Unde & Arnoldi derisia nora querela , Quod Theologi perfidiose adjunxerint Philosophorum somnia Scripturis sacris. Iiam p. s. Exigetica hinc magnam passa suit cladε, quod praeter sensum literalem alium multi fingerent, anagogicum, allegoricum, & cumprimis tropologicum:quo factum paulatim,ut genuinoScripturae sensu omita & amissis,in aenigmata omnia converrerentur, &, ut vocarunt, moralitates. Qua de re aliquid dictum est mTMsPhiles.p.243. Interim, non negamus, multa a Scripturae Saeuli hujus Interpretibus dicta esse, quae& calamitatem aetatis produnt, &Ecclesiae faciem cadaverosam ostendunt.Hugonis est illa glossa: Dia
bolum olim duas habuis lias, avaritiam or
387쪽
Iuxurram. Avarisiam elocasse Iudais, luxuriam Ethnicis. Caterum iam clericos utris
proprias utramque habere. Ejusdem est. vi. rituales nutum habere eoactivam potestatem, et squam sibi usurpent, habere eos ab
Imperatore. Super Pul.77. vero inquit: Multi clerici bunt progenies viperarum. Fartus enim inter scit matrem, quando nasicitur: quia m ter crepat,et multi ex quo nati fiunt inEcclesia, pesequuntur matrem Ecclesiam, es Christum patrem, ra quantum in 'ses est interficiant: in Postilla super a Iohannis citat Ber ardum ita querentem : Videtur, bone Iesu, conrea re
conjurasse universitas Christianorum , et ussi in pesecutione tua primi sunt, qui in Ecclesia
tua videnrur primatum tenere, et gerere principatum,ctc. Lyranus Symbolicam &Allegoricam interpretandi rationem a Scholasticis invectam, non modo improbavit ; sed &expressε in verba Matth.c. I 6. Et porta inferi non navale-buηt. scripsit: i A vera De sicit. Fubvertendo. Ex quo patet, quod Ecclesia non conmit in hominibus ratione pose statis vel dignitatisEcclesiastica, vel μγlaris, quia multi Principes et Ammi Pontifices et alui inferiores inven-
388쪽
316 Hist. Sac. N. T. Seculum, seu C Ap. XIII.
risunt apostata se aflde t propter quod Ec insaeo sit in istis personis , in quibua est notitia vera, ct confessio fidei o veritatis.
Historia Threlagua cruda plane fuit, inepta &aperte mendax: consarcinatores ejus, dummodo Papatui consuleretur, parvi duxerunt,qua fi de agerent, quave perfidia. Iacobi de Voragine, quem tantopere commendatS . Smeno, Historiam Longhbardicam quae de aurea legenda voeatur quo ipsi Pontificii habuerint loco , diximus in P. H. p. Is 8. Eodem etiam carbonea mkhipre Cano, celebri Hispanorum Theologo. notantur caetera ejusdem commatis stilpta, de sanctorum vita & miraculis prodigiose confi- icta, ut sese probavimus lib.cit. p.χw. Atque sic: paulatim accidit, ut memoria Christi,miraculorum & meritorum ejus, mentibus hominu excussa, ad sanctos misera peccatorum sarcina one- . rata plebs, se conferre fuerit coacta. Exinde va.
tiae paulatim pullularunt controversiae, quibus plior & purior aetas vix se fatigari passa fuisset. Cujus relluculenta aliquot specimina in nimia
papistatum κ- αγιο αεια, fuse a nobis deseripta P. H. ολγοῦ, praesertim p. II 6. &266. quo lectorem ablegamus. Restantium Canonicum & civile, quorum illud Pontificum tyrannide gicam an vastitie pene fuit suppressam. Cum enim viderent,tantum ex publico usu & receptione Iutis Civilis autho l
389쪽
Sectio I de Christianismo - 3 7
authoritati suae decedere, quantum Imperatoribus Romanis i nde accedit, non modo, ne usamplius civile publicis expliearetur lectipoibus, operam dederunt, sed ejus loco Decretales suos obtruserunt. De Gregoria IX. scribii Genebrardus a.
Ch.ia i quod μου civile legi vetuerit Lateria or aliis in locis vicinis; quinque coutra libros
Deeretabum eo quo Mnesiunt ordine duiri euoraris praRaimundum Barchinonensem. Aliotrum Paparum, in meret libus compilandis tapistolis, studium habes apud Plat. in Innos. IV. Alexand. IV. Postea tamen Mia. Burgundio Dux,Galliae Regi suasit &Extraν sutio 'ora' cipi ac magni fieri peteretur. Vidφbat nimirum, eas leges, sicui & Badais testatur, nihilia deseni raudulentos quosdam laqueos o insidios retia, quibus Papa eorum Pratili omnes'r-ιunas ac dignitates laisorum tum publicas tum ivatas adsis rapiunt uperaratant. Consilium pius, Drudenter scriptum, adhuc pxtare in regiis regessis, Carolus Molinaeus testatur C. TVl. rerit. lib. I, p.84. X. UMonachatus , Pontificis authoras
state risuffultus, mavisque S Flotainiabus f H privilegiis auctus, non moribus M tantum, ipso scriptorum pontificiorum judicio, intolerabilis; sed&Ρ3 do
390쪽
notissimus fuit Unde nunquam majorem simplicitas Apostolica cladem
accepisse videtur, quam hoc ipso seculo , quo Monastica impudentia, totum pene orbem vel tyrannide oppressit, vel superstitione fascinavit.
saJ Videt jam sedes Pontificia, magnam O dinum Monasticorum curam esse & fidem pro aut holitate sua asserenda. Omnis conatus eoru hue tendebat, ut & superstitiones Paparum tyrannidae obtrusas, Sc Monarchiam ejus tot jam fulminibus stabilitam,defenderent. Gratiam igitur Papa relaturus, nihil non iisdem indulsit. Si quae inter Episcopos, aliosve clericos ,& MQ-nachos orta dissidia. Romam decidenda ablegabantur, non facile repullam hi ab eo judice timere poterant, in cujus gratiam ipsiam etiam vitam profunderet paratissimi erant. Diebus Abeiusdem, scribit Matth. Par. p.8 8o .orta est gravis
dissensio inter universitatem Parisiensiu Scho-tirium, se fratres Praedicatores, ibidem conversantes, ubi Praedicatores Domino 'ρι de-vrri, se propter eorum multimoda obsequeta, ipsi curia gratis, in hoc certamine meliorem calculum reportarunt. Data est igitur sententia a Domino Papa yro fratribus Praedicatoribus, ct omnib- religiosis,ut legant licentex in I The