장음표시 사용
451쪽
Ex doctrina vero triangulari tabula domorum ratIonalis hoe modo sipputata Fundamentum est, ut monstrat adiunctium schema: in quo horizon est B D, Meridian ux BOD &e i ibis,si, ' Ricratio poli D L yi grad. AEquatoris quadrans A E , a meridiano ad hinicontem in ''
tres aequales partes divisus, AG, G F, FE. ostendit quamvis partem continere 3Ο gradus. Per puncta quoque sectionum Gα F, a reus ducti ad communes intersectiones meridiani α horizontis, domicilia
LMelevatio poli ii, LN i 2 domus, EA Neto elevatib aequatoris I9 grad. Et an gulus B AG rectus. Cum nunc in trian gulo BAG Dectangulo dentur duo latera BA sp grad.& AG so grad. innotescent reliqua beneficio harum analogiarum: r ut quadrantis E A siniis totus io eo se habet
ad Complementi BA, quod est O A si grad. sinum 77 i Sic Complementi A G, quod est G E iso gr. sinus 866ot se habet ad Complementi B G quod est G P sinum: qui operatione peralia est D sot 3 cui congruit
arcus 2 grad. 38 minut. 3 secun d. Erit igitur arcus BG grad. At min. 17 see. t ut BG arcuriam inventi sinus 7ι96r,ad anguli rem BA sis sinum totum rc Co: sic arcus RG sp gr. snus 1 oo ad anguli ABG sinum, qui operatione peracta est Θ6zi, cui respondent gradus 4t, sint in .s sec. ac tantus est angulus A BG vel LD M: 1 ut anguli recti L M D in eo ipso triangulo sinus totus iccoco ad BA elavationis poli yi gr. snum 777i-: sic sinus anguli L DM iam inventus 676za ad L M elevationis po. li L supra circulum D MB sinum. Reperitur autem ex operatione sinus 12M6: unde LM elevatio poli i ae tertiae domus est si grad. i min. ψ4 sec. fere. Simili ra. tione quaeritur elevatio poli X IIael I domus L N. Quae enim i est ratio sniis to . tius ad Complementi elevationis aequatoris sntim 77i , ea est Complementi A F,
quod est F E so grad. sinus sco .ad Complementi B F quod est F minum 38817 cuius arcus est 12 grad. si min. 18 sec. Hinc arcus B F erit 67 graὸ.8 min. x sec. Dein 3e quae est ratio arcus B Fsnus 91i t ad anguli rem B AF ῖnum totum Iretto , ea est A F Sogr. sinus 866or .ad anguli recti A BF snum 9ι989 Cuius arcus est est yet grad. minut. 3 quae est ratio sinus totius, ad elevationis poli sinum 777i4 ea est
anguli A B F snus V 98ν, ad L N elevationis poli sipra circulum B N D snum 7 sos
euius arcus est grad. 1s min. 8 sec. Inrentis elerationibus palaribus . una cum ensimibus singularum iamorum, nunc ulti fias ad inquirendos arcus Eclinicae consondentes progredimur. Primum vera ex tabulis asensio 'uum rectarum re ηdet asensioni recta M. C sor; Ei min. pro iet domo grad. sy min 2 Asim fioni obliqva X Iss grad. 0 in. convenit in latit. uer grad. meria. 27, 4 min. Et in latit. I,
452쪽
in ' m' 'eommodati. similiter sunt adscripti. Namque si tempus,quod temporc Oloc
453쪽
con Ueniente dc a meridie elapso invicem iunctis supra collectum est re Hor is min. a sec. in tabulam domorum ad latuit d. sigrad supputatana mitto, exurgunt haec initia 6 domorum Orientalium , X domus grad 19 min. ata , X I x7 grad. xta. X IIIs grad V. Priinae S grad. 4s retin. Π, I I s grad. G. Il I ic grad. S; Et opposita domicilia ex oppesitis efformantiar signis. In tertio modo Campani primo similiter, ut in prioribus Luctam ori S que - Tertii modi.rimus ascensionem rectam. Postea eidem ad imus tempus Astronomicum a meri . VJ ο
R. M. C. Tertio tabulam siequ ntem domorum Campani consulimus, cτ inde lati- Tabula domo- an ini loci congruentia interstitia, id est arcus aequatoris, qui inter domos vicinas
antersunt, primum decimae ct XI; secun o XIOX II; tertio XIIo primae do
morum , quae exadiectione reliquarum , cst et ergati a .quadrante subtractione emereunt, petimus. videa enim eo ruunt 1ntersiuia reliquarum etiam domorum. Gimιmus quorue inde elevationes polorum XIct X IIdomus, ct spors con gnamus, ut antea in rationati modo factum, sic ut decimae domui nusta, ct prismae loci dari elevatio aHunetur. Quarto in restitu ad ascensionem rectam M. C. addimus, ct procreatur ascensiones retiquarum domorum. Qil in tosinetitis asiems sonibus ex tabulis a ensionum accommodato, eximimus arcus Eclipticae corres=ondentes, quos sevis locis Murae in cribimus; θ denique ovositas domos ex oppositis signis confirmamus: Et erecta eri si ora caesi fecundum Uampanum.
Velmi in nostra exemplo asiensio R. M. C. inrota est 3c7 grad. ai minut. Quod si huic primo interditium x ct III domus is grad. y8 minut. quod gradis uti urinis si in tabula domorum Campani exhibet addo, procreatur Urem obliqua XI d us 3 17 grad. a 9 wh..ut, Postea huic mirestititium X I ct XII domus 27 grad. o minur. iungo , pto'νιnit inense obliqua III domus Is grad. 49 min. Interstitia rao additastiunt 7 grad. 8 minuta qηa a quadrante scu a 9O Irad subtracta, relinquunt qa glad. s 2 minuta unde fa cta additione homin ad astruonem XII domus, prorenit aseUo obliquaptime. abicto priω integro circulo, 37grascat minut. Huic vici in addo idem ivtervallum ψι grad. 32 minut. produciatin ascensio obliqua fecunda mus parad. s minui: Et huic iungo inter Parvi XI ct XII. quod idem e II ct III 2 'grad. so min. producitur ascensio obliqua ιertia GmM Ic7 pari. 23 minur. Numeri potares xl ct III domus teperiuntur in grad. 11 minat ' minus νον
X ι I ct II x grad 33 min. Haec ipsa ex doctrina triangulari beneficio adiuncti schematis hoc mzdo puria esse uininnotescunt. Sit quadrans circuli verticalis A B. divisus in tres quadrantes A E, habui, dom EF, &F8. Postea sit meridiani medietas C Α D . & horleton C B D ι Item rum. polus mundi G, elevatus supra horirontem quantitate arcus G D: Et destri bantur per puncta sectionum E & F ad mutuas intersectiones horiLontis ac meridiani duae medietates circulorum C E D & C F D. Apparet autem ex hae descriptione. polum mundi G supra istas medietates circulorum elevari, R aequatorem H 2 in tres inaequales partes secari H X , Κ L ct L B.
454쪽
455쪽
llatis XI domus sinum, Qui peracta operatiose est si 8sj, cui respondents S sec. seu a gyad. Di. in mumigatione verb interterstitii X di xj I Quae est ratio sinus Complementa GMχu-α sinus 9ιi 1, ad Compl. Dgrad em m. sirum 6ι9γχι ea est sinus tos milis est CX. peracta operati Ne snus e sit sinus totius quadrantis C E. ad snum
qui peracta operatione in . 6sec. interstitium ico I domus. interstitii Im ii R ix K ad Α F arcus co grad. snurni ad G Nelevationis poli huius si do-
I ratio Complcmenti GD umeris ox grad. i min. domus . hae duae notentur analogiar: l
meri potaris X l domus , quod est G v grad. x min I elevationis poli loci dati. quod est, G st auso M quadrantis, ad sinum E M. cui s
EA s se snus CX iam inventus 6 8 ; , ad sinum HK producitur I i so; Cuins arcus est lypa t. s8 m Smili plane fatirne innotescit elevatio poli rit domus G N &L. Quae enim est ratio quadrantis D A seu snus totius 86kr . ea elisurus latitudinis io ei Eati DG mus sinum. Qui operatione peracta exis it 67 Ca cuius arcus est 3 se nnd. elevatio poli it donius. Et iterum: Quae cit iN quod esto p 7 grad. irini nut. π secund snus 73961 ad Complem. D G eleva 'tionis poli loci dari quod est a G sygrad c minui sinum 6ι93r i ea est sinus totius, ad sinum FN cui aeqnsis est C L. Operatione peracta existit sinus Sy 7. 2 Quar. est natio quadrantis seu sinus rotius CF ad sinum FΑ6o grad. nempe 86sor ea estu L sinus iam inventi S sc87 ad sinum H L. Qui ex operati. ne emergit 7 6y7 : A culus area 7 grad. a 7 minut. 'secund si auscitur arcus HKi9 grad. 18 minut. 6 sec.Yestat Κ L interstitium ii Scra domus 7 gr. 29 . D. N. Atque ex his fundamentis constituta est tabula domo sum Campani. quam adjungere Voluimus. Uuo ι iam siseulis ascensionibus ex convenientibuν tabulis ascensionυm in quiram in arvus Eclipti e correspondentes,producuntur principia ue domorum orientalium:
Helati x io grad. at minui ex tabulis asiensionum rectarum grad. q. sy minut. Undei iv a It gr. I9 I x tabulis asensimum obliquarum latitud. at In si min. duplici ingressit. Primo in tabulam et i grad. Cui re studet I e grad. 3Ominut. m. niatndo in tabulam is grad. cui convenit i Sarar. 7 minut. De digerentia Pero 13 min: competunt s 2 minut. adis renuoin gradib. minuta 2o , qua δει racta i8graa. 3ω π: sendunt principium undecima domat
456쪽
XII 3sue. 49 sub elepatione poli 41 gr. 38l sc unit in latit. 1 gr. Ηgiarc. V: In laris. 43arad. κ gr. 2o, scimin D isdsserentia inim bos num ros Ιε nisu. congruunt Iν qua tradui latin t actarent, mis subfrahenda ιt ix domus initium t Η gradus io, Ac min. Primae s7 gracar min. -υnit in elerarione poli D tr. -supra grad. II 8, s min. Secundae 79 trad. 1 minis restondet in elevatiove Ar gr. G ii grad. a 4man. latvistud. 43grad. EErrad ia, s min. Et dedisfretalla 4 I min. inter in νentos numeras tangruunΙ Ι 8 in in. quagradui 2 ultro adlinent, I 2 mima danda tigris. 2 min. ut Ozium 'Gun demur siu grad. it, 36 min. G. Τertiae I I graca 3 min. tmvenit in ela ratione vi grad. EE-26, 3I min. In latitud. x I grad. -2 ι36 min. D de disrentia i s min, corressundeno 1 2 min qua 22 gradibus latitudinis assista I, 2 a mis. addenda,m iuitium tenta domus sit 1 grad. 13 min. v. Iam si haec suis domiciliis asscribantur, & opposita ex oppositis signis constituantur . constructum erit them coeli secundum Campanum, ut ex adiuncto schema Ie patet.
In quarto modo Alcabitii, censioni recte medii emit, quae eae assensione recta Solis, Or gradibus aequatoris temporis a meridie elapsi eruitur , additur primo cire seli qua rans, ut emerxat ascensio obliqua astendentis. Postea eradus Eclipii eae huic ascensionι in ρ ρosito hori onte corres ondens queritur. Τertio Mic ν dui conteruens arcus si diurnus, issimilite eminostumus inve gatur , ctu tem in tres aequales partes divissituris Quarto
457쪽
Quarto semidiurni arcus trienae ter ad ascensionem rectam M. C addi ιν, o procreantur asi fiones rectae principiorum XI, XII ac I domus. Similitis ad assensionem rectam primae domus adjicitar bis arcus feminoctiunt triens, ctranssantur ascensiones rectae principiorum sicunde se iretiae domin. Postremo omnium orientalium domorum queruntur ex tabuιν ascensionum rectarum arcus
Eclipticae correspondentes. quae luis domibus inscribuntur, ct sex occidentales δε- m. expunritis oppositis constituuntur.
Melmi in usito exemplo Asien a rectι Al. C. reperta est grad. 1 a min. . cui si primum amitar circuli quadrans sonari emeuit asteusio obliqua ascere is n7gri Σι . Hau deinde ariis Euiptita correspondens , H cx tabula aseus obliquar. ad latitud, s i grad. 6vurara, vel ex funda. meato doctrine triauularis supra cap. S proposiιo in uiritur. 9 Ne itur is grad. 118, qt mn. Huius vero gradus ycliptica temo loco queritur arein semidiamin , ex tabuIu qaidem asen umum hoc moro: Ex tabula Ueηβοπuri. quarum . competente latitudini loci, ad quem thema erigeri. me. I , in pestigarurctine aggras. 4s min. II ct 8 grad.4s min. , prior VI grad. 2 mi . aufertur a posteriori 176 in , min. Reliquum et 39 grad. 18 vi in dimidiatur, o dimidium ιι9 gr. 39 intu erit arcus simia min: Arcin semino mis ex semidiurno innotcsscis, A simidiamin a in dietate circuli subtrahatur ,ct restaut so grad. at . Ex doctrina vero triangulari hoc modo: Primo quaeritur declinatio 8 grad. s min. H , qui est gradus Eclipticae 68, 4s min : Et innotescit ea secundum Τychonem iuxta praecepta cap. 6 huius partis tr grad. somin. ii sec. Secundo amplitudo ortiva . quae colligitur ex cap. 7 huius partis grad. φ n. 38 sec. Tettio disse rentia ascensonalis p eodem caput, quae reperitur a9 grad. min. c, sec. Quarto
differentia ascensionalis, quae, si signum Septentrionale O datiar, ad quadrantem additur, si Australe a quadrante ausettur, &exit arcus semidiurnus. In nostio eNemplo additur. & fit arcu, semidiurnus ir9 grad. ψ8l, 36 Il. v Potest & arens semidiurnus facilius colligi ex tabula quantitatis dierum suprae p. s primae partis proposta. Dirisiis nunc quarto loco ct arcu se diurno is tres aquales
partes, quarum quaelibet 39rrad. s 3 min habear,ctares siemisocturno 62 grad. 21 min. in tres parres, quarum quaelibet ac trad. 7 min. fit, ct addito uno trientesimidiano adessensionem R. M. C. 3πgrad 2r minus, at proveniat Ascensis recta ii don in I 7grad. t A min. Et huic He'. μni altero triente, ut producatur asic. R. ix domus, 27 grad y min. Et denique huic terrio triente iuncto, ut existat a. R. bποβωμ ω grad. mminut. Et em vera ulterius iuncto primo triente stu
Minoa. s. ur colligatur a. a. seeundis Oinvi 87grad. s min. Et addito altera triente A. R tenta. domin im grad. 12 minat. hora erunt assensiones recta sex dumiciliorum orientalium. Q ibus fleandem areus Ecliptica correlondentes, ex tabula Uensimum Rect. exquirantur ; conveni t xcomui grad. sumis. πτ, II i6 grad. 7 min. Η , XI I 29 grad. io min. V: Primasgr. 6s Π: Secunda a grad. x O min. n: Tertia r 1grad si min. ae. Et constitutu opposivis domiciliis exop. Osiri θηis avolritur thema civit quod ad positum. qui mergit ex circumgyratione terra, ut bis Fides.
Inquinio tandem modo Porphyrii cluerunturρrimum iuxta 8 cepta stri ' Ouinii movi cedentium modorum , ascensio recta medii caeli, o, adiecto quadrante,ascensio obli' Porpiistii pra- herosicopi, earum eraaus Eclipticae caelum mediantes o orienter. Postea at . ς VP stenditur quansi Eclipticae arcus inter merid2em ct horizontems Item interlini-
458쪽
ouem ct im 'in eoeli interristiantur. EAmbo enim in tres aequales partes δώ-viuntur, exmenta suprι casse Eta ordine gradui medii caeli; Infra. eradui aμπια-ris tunguntur prodeunt initia seaerimoriam Orieotalium: 4ribu, Dostremo δregione 'si ex oppositis confluuantur EHipticae punctis, thema cadi absolvitur.
'odo ς δ insereniores siege, nec non Drafortunae, at uta tandem figurae caeli stiane absolvan inis ' ' ' iur hoc modo praeerindum e I. Primo Planetarum Nera longitussinum loca, ut ea IVRι a tempus adequatum computatasune, hac forma convenientibus locis in
seruntur I ut observatos norum ct eraduum numero, successone, ac ordine,
459쪽
m ssu Hue in domum ziam referatur, quae eumplectitur gradum, in quo Planeta
aliis exsul fis omnihus ym edendum est.
460쪽
produc turvet in locus S risit n. a grai us I. 3 Inventa signa numerantur a primo signo Ariete, &S eum gradibus & minutis in illam domum collocatur, quae continet illud signum S gradus. ιn nostro excalpto Mameranis ab V. S cadia in Zgrad. 11 ι κ Collo da litares in ii semum fleura Mimalis prope h. q iquo sen Η existit. Sunt qui S non modo a Sole in Lunam,quemadmodum iam fecimus, sed ScaLuna in Solem inquirunt. Auserunt enim illi similiter locum I a loco O , & residuo addunt ascendens &provenit S a Luna in Solem. m nota exemplo Mina uou poisto subtrahi a Sole, nisi acriιo ad Sotim iniu)o cinuis tr Sign. Iude relinquuntur 3 Sign. 6 grad. 2c min. Quibin hi iungitur Uendos 2Sun 8 pari Ufera cutit S a Lanaas Sotimpost Sign. s. in i 1 grad. ηem grad. ι I, FI, qua in Vrimum reponitur.
Mellae fix e quo Postremopedae quoq Dae,quae maximam in thesmate vim habent, praeserti ria2 . .. '' , cardines obtineant,vel Planetis iungantur, themati inscribuntur. I arum longitu dinisse a vera, quomodo inquirenda sint cum iuxta D mem tum toxra tabularum Prutenicarum calculum, seupra cap. sdocu mur. 'ra nostro exemplo ad annum Christi i ssa, Rhinoctior. rera yracessis est iuxta calculam Prurenicum x pracepti a 7 grad. 38 minης. qua fit iungitur longitudini alicuius fleea . . eluti humeri dextri Orionis 1 s grad. 2C min. procrearuν longitudo vera ab equinoubo verno grηd. 18 minut. tuitur ilicet humeitu dexter Orionis esse intra uuai,'minut. Eodem modo si iungitur Caapiti u prat edenti catus longitud. in tabulis Prule=ticu ess γε grad. minut. producitur longitudo vera it grad. 18 min. Est filicet Castor in i grad 13 min. EEm. Iuxta lybemeu largiantur 6 fere anni in miniat. βιIrahenda a nεtar ιοηe Ty bonis. Ria ergo dexter humeris Oriιnis ipsieli in is grad: 11 minut. H. Erit ad tempM miis proposiιam i a grad. ἱῖ mi M. H. Et Castorquiri bovi constituitur in Ograd Eiit in grad. 2 min. m. Infriptio Iuliarum Ixaram in i hema nibit dictu a Planetarum infriptione amea proposita.
dmonitio amnadis vero loco θ hoc notandum in erectione figurarum cili ex adiunctis necetur, ςς ς' tat, ulu rimarum, quod quando tabula domorum elevitioni poli dati loci praeciso qu inbuta conveniens n- reperitur, tunc,'Dia decima domus in omnibus tabellis uniformiter domoi um cx-Ace habet, o religuae domus in numeris ct sirenis iuxta tabellam poli loci propositi presse non ι--- urpari postici, dilirentia pdummodo in Haboranda exquisite assem ' Aissis otisti e adhibenda sit. Od eam stitur rem humatur primum tabula ea, qtie ad latitudinem proxime minorem supput.ita est, ct inruiratur primae domus enoss. P0lea similiter quaeratur eadem primae domu Istis ex tabula ad latitu- inemproxime maiorem constructa : D ad extremum quid de diserenitis inter ista oti, ides, portioni, qua altior es' potiin latitudiat proxime minori congruat, viis
dea tin αuod si pars illa 'roportionalis, vel additur vel demitu nisi a primat
domus ad latitudinem minorem inquisito, pro ut maturis . latitu siclis initium mel marus vel minus eis, procreatur initium primae domus, exacte re-1γndens latitudini propositae. Q is Me de erectione μί rarum monui esu sciant.
