C. Julii Cæsaris Quæ exstant opera; cum A. Hirtii sive Oppii commentariis de bellis Gall. Alexand. Afric. et Hispaniensi. Accesserunt ejusdem Cæsaris fragmenta, nec non et nomina populorum, oppidorum et fluviorum, quæ apud Cæserem reperiuntur. ... To

431쪽

Ex libris de Analogia ad M. T. Ciceronem.

Reliquit et de Analogia duos libros, Sec. Ex Suetonio in Caesare cap. LVI. C. Caesar de Analogia libros edidit , Sciens sine ea , neque ad philosophiam , in

qua peritissimus erat, neque ad eloquentiam, in qua potentissimuS, POSSe quem

piam pervenire. Ex Joannis Sarisberiensis Metalog. lib. I. cap. X X I. pag. 777. Eae lib. I. Quin etiam in maximis occupationibus cum ad te ipsum inquit, in me intuens, de ratione Latine loquendi accuratissime scripserit, primoque in libro dixerit, verborum delectum originem esse eloquentiae ; tribueritque, mi Brute , huic nostro, qui me de illo maluit, quam se dicere, laudem singularem r nam scripsit his ve his , cum hunc nomine esset affatus; Ac, si cogitata praeclare eloqui poyyent, nonnulli studio et usu laboraverunt : cujus

re pene Erincipem copia atque invento-

432쪽

FRAGMENTA. 62 Irem , bene de nomine ac dignitate Populi

Romani meritum esse, existimare debemus )hunc facilem et quotidianum novisse sermonem , nunc pro relicto est habendum. Tum Brutus, amice hercule , inquit, et magnifice te laudatum puto; quem non solum principem atque inventorem copiae dixerit, quae erat magna laus, sed etiam

bene meritum de Populi Romani nomine et dignitate. Ex Cicerone , in Bruto , cap.

LXXII,

C. Caesar ille perpetuus Dictator, Cn. Pompeii socer, a quo familia et appellatio Caesarum deinceps propagata est, Vir ingenii praecellentis, sermonis praeter alios suae aetatis castissimi, in libris quos ad M. Ciceronem de Analogia scripsit, Harenas vitiose dici existimabat, quod Harena nunquam multitudinis numero appellanda sit, sicuti neque Caelum, neque Triticum ς Co

tra autem Quadrigas, etiamsi currus unus equorum quatuor junctorum unum sit, plurativo semper numero dicendas putat,

sicut Arma, et Moenia, et Comitia, et Inimicitias, &c. Paulo post: Tunc prolato libro de Analogia primo, verba haec ex eo

pauca memoriae mandavi; nam cum prae

dixisset, neque Coelum, Triticumνe, ne que Harenam multitudinis significationem pati: Num tu, inquit, harum rerum

433쪽

4xx C. JuLII CAESARI stura accidere arbitraris, quod unam Terram, et plures Terras, et intem, et Urbes, et Imperium , et Imperia dicamus ; neque Quadrigas in unam nominis figuram redigere , neque Harenam in multitudinis appellationem conνertere possimus ' Ex A. Gellii lib. x I X. cap. V III.' Atque id quod a C. Caesare excelle

iis ingenii ac prudentiae ita A. Gellius ;Macrobius providentiae ) viro in primo de

Analogia libro scriptum est, habe semper in memoria atque in pectore , ut tanquam

scopulum, sic finias inauditum atque insolens νerbum. Ex A. Gellii lib. I. cap. X. et Macrobii lib. I. Saturnal. cap. v. Eae libro II. Caesar in libro de Analogia secundo , hujus die et hujus specie dicendum putat. Eae A. Gellii lib. I X. Cap. X I V. Caesar de Analogia panium dixit; sed Verrius Panum sine l. Ex Charisii lib. r.

col. 69.

Caesar de Analogia secundo, Fagos, Populos , Ulmos. Ex Charisii lib. I. col. Ioq. Lacer an Laceris, bc. Caesar de Analogia secundo, nec non Valgius de Rebus per epistolam quaesitis. Ex Charisii lib. 1.

Caesar de Analogia secundo, Turbonem

434쪽

FRAGMENTA. 423 non Turlinem etiam in tempestate dici debere ait, ut Cato Catonis , non ut homo

hominis. Ex Charisii lib. I. col. III. Is homo , Idem compositum facit, nisi quia Caesar libro secundo de Analogia'νidelicet singulariter Idem , pluraliter Iidem dicendum affirmat ; sed consuetudo hoc non servat. Ex Charisii lib. I. Ex iisdem, non distincto libro. C. Caesar, gravis auctor linguae Latinae, in libris Analogicis omnia istiusmodi p ta Senatu , Victu, Aspectu, bc. ) sine ilittera dicenda censet. Ex A. Gellii lib. I v.

cap. XVI.

Hic et haec Samnis , hujus Samnitis. Sic Caesar de Analogia. Ex Prisciani lib.

Partum. Caesar de Analogicis, harum partum. Ex Charisii lib. I. col. II q. Ex iisdem, uti νerosimile est, non adscripto tamen ubi laudantur libro. Mihi autem placet Latinam rationem sequi quousque patitur decor; neque enim jam Gl psonem dixerim , ut Iunonem ἀμ quanquam secutus antiquos C. Caesar, utitur hac ratione declinandi, Quinctilianus lib. v. cap. 'M. Tullius et C. Caesar mordeo memor-di ; pungo pepugi ς spondeo spepondi diκ runt. A. Gellii lib. VII. cap. IX.

435쪽

424 C. Jo LII CAESARIS C. Caesar ait, L littera nominativo si

gulari neutro finita nomina, eamdem definitionem capere , quam capiant E littera terminata. Huic animali, et ab hoc animali ; huic puteali, et ab hoc puteali. Cli

risius lib. I. Col. 9 Aplustre. omnium nominum, quae sunt neutri generis et in E terminantur, ait Plinius, Caesarem scisse eosdem esse ablativos , quales sunt dativi singulares. Charisius lib. I. ccl. 98. A R litteris nomina neutralia te Anata , ait Caesar , quod dativo et ablativo pari jure funguntur , ut idem plinius scribit. Charisius lib. I. col. 98. Jubar. Plinius ait inter cetera etiam istud Caesarem dedisse praeceptum, quod neutra nomina A R nominativo clausa, per i Dativum Ablativumque singulares o tendant ; Iubar tamen et Far ab hac regu

Ia dissidere r nam huic jubari dicimus , ab hoc jubare ; et huic farri, ab hoc farre.

Charisius lib. I. col. I 8. Ac ne illa ratio recepta est, quam Caesar ponit in semininis, ut puppim , vestim , pelvim e hoc enim modo et ab hoc cani et ab hoc cane. Charisius lib. I.

Tribus III junctis qualis posset SyI-laba pronunciari nam postremum I provocali est accipiendum , quod Caesari artis

436쪽

PR A g ME N Y A. qvs Grammaticae doctissimo placitum fuisse, a Victore quoque in arte Grammatica de syllabis comprobatur. Priscianus lib. I. col. sqs. V , loco consonantis posita , eamdem Prorsus in omnibus vim nabuit apud Latinos , quam apud Toles digamma F, pro quo Caesar hanc figuram scribere voluit. Quod quamvis illi recte visum est, tamen

Consuetudo antiqua superavit. Priscianus lib. I. col.

Hac pollis pollinis, sIc Charisius. Probus autem et Caesar , hoc pollen pollinis declinaverunt. Priscianus lib. VI o col. 7o8. Praeterea Caesar declinat, pubis puberis :quidam, ut probus, pubes puberis : quidam , puber puberis. Priscianus libo v I.

col. 7O7. Quamvis Caesar non incongrue protuIitens a verbo sum, es, est. Priscianus libo

Boc lutum atque macellum, singulariter exire memento, licet Memmius, inama' cella dicat, et Caesar , luta. Ex Velio Longo de Orthogr. col. 22qq. Lacrumae an Lacrimae , Maxumus au Maximus, et si quae similia sunt, scribi debeant, quaesitum est. Terentius Varroe tradidit Caesarem per I ejusmodi verba s litum esse nunciare et scribere : inde pro2-

437쪽

ter Buctoritatem tanti viri eonsuetudinem factam. Sed ego in antiquorum , , . Cas siodorus ex Annaeo Cornuto de Orthographia col. 218 . Vide et ininctilianum Inst. Orat. lib. I. cap. V II, Varie etiam scriptitatum est, Mane pium, Aucupium , innubiae: siquidem C. Caesar per I scripsit, ut apparet eX titu'

lis ipsius. Ex Velio de Orthographia ce

An ideo minor est M. Tullius orator , quod idem artis hujus Grammaticae ) db Iigentissimus suit; et in filio , ut in episto lis apparet, recte loquendi usquequaqueabper quoque exactor f Aut vim C. Caesaris fregerunt editi de Analogia libri Quinctilianus lib. I. cap. VII. ophthegmata. , Sed tamen ipse Caesar habet peracre j

dictum , et , ut Servius frater tuus, quem titteratissimum fuisse judico , Deile dic ret , hic νersus Plauti non est, hic est , quod tritas haberet aures notandis generibus Poetarum, et consuetudine legendi: sic audio Caesarem , cum volumina iam conseceritΑ οφειν si quid afferatur ad eum pro meo, quod meum non sit, rejicere solere ς quod eo nunc magis facit , quia vivunt mecum sere quotidie illius f

438쪽

- FRAGMENTA. et miliares. Incidunt autem in sermone Vario 'multa, quae fortasse illis, cum dixi , nec illiterata , nec insulsa esse videantur. Haec ad illum cum reliquis actis perferuntur. Ita enim ipse mandavit. Sic fit, ut, si quid praeterea de me audiat , non audiendum putet. Cicero lib. I x. ad Famil. Epist. xvI. Dicta collectanea. Feruntur et a puero et ab adolescentulo quaedam scripta , &c: item Dicta collec- ganea. Quos omnes libellos vetuit Augus sus publicari. Suetonius in Ges. cap. L V I.

Ephemerides. C. Iulius Caesar cum dimicaret in

Gallia, et ab hoste raptus, equo ejus porretaretur armatus, occurrit quidam ex hostibus, qui eum nosset; et insultans ait, Coeo Sar, Caesar , quod Gallorum lingua, Dimitte , significat: et ita factum est, ut dimitteretur. Hoc autem ipse Caesar in Eph meride sua dicit, ubi propriam commemorat felicitatem. Servius in lib. x I. AEn.νs. 763. ' . . f. o . Libri Auspiciorum. Contra Julius Caesar XVI Auspiciorum libro negat nundinis concionem advocari Posse , id est, cum populo agi; ideoque nundinis Romanorum haberi comitia non posse. Macrobius lib. I. Saturnat. Cay. XVI.

439쪽

erat. Prisciamrs lib. VI. POl. 7 9. De Divinatione. Genus eloquentiae duntaxat adolescens adhuc Strabonis Caesaris secutus videtur reujus etiam ex Oratione, quae inscribitur Pro Sardis, ad verbum nonnulla transtulit in Divinationem suam. Suetonius in Caesare ccp. LV. Erunt forte qui hoc ad Orationum Fragmenta pertinere exinimabunt , me non multum repugnante. Scalig. Astronomica.

Iulius Caesar, ut Siderum motus, de quihus non indoctos libros reliquit, ab AEgyptiis disciplinis hausit; itis hoc quoque EX

eadem institutione mutuatus est , ut Ad Solis cursum finiendi anni tempus eXten deret. Macrobius lib. I. Saturnal. cap. XVI. Tres autem fuere sectae , Chaldaea ,

AEgyptia , Graeca r his addidit apud nos

quartam Caesar Dictator, annos ad Solis cursum redigens singulos, Sosigene perito

scientiae ejus adhibito. Ex Plinii lib. xvi.

A Bruma in Favonium Caesari nobilia sidera significant, I I I kal. Januarii matutino Canis occidens. Paulo post : Ρridie nonas Januarii Caesari Delphinus maio

440쪽

FRAGMENTA. ar tino eXoritur , et postero die Fidicula , quo AEgypto Sagitta vesperi occidit. Paulo postr A Favonio in aequinoctium Vernum Caesari significat x v II kal. Martii triduum varie di et v r I I kal. Hirundinis Visu , et postero die Arcturi eXortu ves-Pertino. Item III nonas Martii Caesar Cancri exortu id fieri observavit. Paula post e Caesar et idus Martias ferales sibi annotavit Scorpionis occasu. Paulo post: Io nonas Aprilis in Attica Vergiliae vesperi occultantur. Eaedem postridie in Boeotia r Caesari autem et Chaldaeis , nonis. Paulo postr Caesari vi idus significatur imber Librae occasu r xxv kal. Maii AEgyaeto Suculae occidunt vesperi, sidus Veli mens , et terrae marique turbidum, X v I Atticae , xv Caesari , continuoque triduo significat. Paulo post r v r nonas Maii Caesari Suculae matutino exoriuntur, et

v III idus Capella pluvialis. Plinius lib.

XV . CV. XXVI.

A Uergiliarum exortu significant Caesari postridie Arcturi occasus matutini. Paulo postr x x kal. Caesari Orionis gladius occidere incipit r non. Junii Caesari, et, Assyriae, Aquila vesperi oritur, &c- XI kal. ejusdem Orionis gladiu gCaesari occidere incipit. Ex Plinii lib-XVIII. cap. XXVI