장음표시 사용
161쪽
co LICA VINO HUNGARICO SUBLATAE Nobilis quaedam vidua iuvencula, anno 1ό73 mense Septembri
ex debilitate ventriculivi vitio diaetae gravissimos dolores coli. cos patebatur, qui cum neque enematibus tam anodynis quam purgantibus,neque medicamentis narcoticis tum internis turri externis tolli sedari possent, potu tandem vini Ungarici generosi sublati sunt Quid mirum Θ Vinum generosum ventriculi calorem deis bilem refocillando ejusdem robur auxit,& vi narcotica dolorem Minflationem intestinorum sedavit. Evolverant Gazium in corona rida cap. ap. de Nat Vmi Vet G Arnold. Vilianovanum in Tract de insep. m. operum ejin1δ . Particulariter autem vinum colicam expellere testatur ex aliis Anis . nonherius de Mimnae vini virtut c.I. S.Ia. p. I. Ni Iacob Sachia Leuenheimb de vite vinis sect Lmembr. a. c. 6lJπώVerum cum nobilis ista vidua non solum in diaeta quotidie nimium delinquat, sed etiam affectibus maxime indulgeat, omniaque remedia plane respuat saepissime dolores revertuntur, verendumque est, ne tandem, quod DEus avertat, in paralysin omnium membrorum incidat
cujus prodromi jam satis manifeste in manibus apparent, OBSERVATIO XIX.
cvRATIONE VENTRI LI POST MASTAM AAVAM FORTEM SIVE REGIAM. Johannes siligit civis horunensis opifex stannarius cum aliis
quando noctiirno tempore bene potus domum veni et, atque cubiculum intrasset, ex laguncula vitrea haustum aquae vitae sumere volens, in tenebris arripuit lagunculam aliam isti similem, aqua Regia sive forti, plenam, ex eaque bibens , statim faucium atque stomachi insignem ardorem cum erosione sensit Cui excellentissimus p. m. n. D. Meis nerus, antecessoris collega noster colendissimus , in consilium vocatus, sequentia praescripsit. a. qu. malvaesi si θ v.
162쪽
m. pro lambitivo. Quibus usurpatis, per Astissimi gratiam evasit,&plures annos super vixilis non ita pridem phthisi extinctus. Similiter Fore stus puerum post haustam aquam fortem, cui prae ardore gula praecludebatur, suffocationisque periculum imminebat, mucilagine em cydon restituit, ut videre est apud eundem observ. medic lib. s. observ. Jo. Quomodo Baldu Ronssu in tali casu nautam restituerit, viae ejindem epist. st. Sed quam miserandis, dirisque cruciatibus puella quaedam post assumtam aquam fortem extincta sit, describit Muno Seidelius pag. ιι δε
USA ARGENTI VIVI IN VERMIBUS Est mihi catellus melitatus filiola meae ab amico quodam dono,
datus, idiomate Polonico Spaneh dictus, amabilis, variisque lu- dictis artibus mire instructus, qui per aliquot septimanas male habens,lumbricum latum duodecim ferme ulnarum longitudinis, sed partitis vicibus excrevit: huic ego Mercurii vivi ad drachmam unam deglutiendam dedi, a cujus usu post biliorium humoris viscidi, an star gelatinae magnam copiam ex intestinis ejecit,&ab illo tempore hucusque ultra octo septimanas nihil tale amplius patitur,nullaque vermium signa apparent, sed ille vegetus artificia sua ad nutum dominae cum risuis delectatione adstantium exhibet. Quod noli cane experimentum secimus, id Ant. Musa Brassa poti in exam metali. p. aa in infantibus vi vermium semimortuis cum restitutione sanitatis se feliciter observasse scribit. Idem ex eo testatur Matthiolus comment in libr. I Dioscor. de medic materia cap. o. libr. c. cap. I. additque ibidem Coritienses obstetrices, ubi gravidae diu in partu laboraverint, eisdem statim argentum vivum scrupuli pondere, nullis incommodis potan dum exhibere. Adjungat hisce L B se Ean. Curio Med. P0 Germ. I. anni , obser v I J Vins scholion, G anni II observationi. g. adnexam s. holion. OBSER
163쪽
SINGULARIB IIS MORIENTIUM MACULILOCcubuit nuper inter nostrates Johannes Deutfchmannis ciessoptimus vir probus,assinis & compater meus, annos tres suta pia sexaginta natus, arasmo consumptus, cui non ante mortem die maculae purpureo lividae per totum corpus plurimae erumpebant,& manus dextrae carpus cum metacarpio ad cubitum
usque livido N ad nigredinem vergente colore totus tinctus apparebat: quae omnia ad finem vitae perdurabant, neque post mortem disparebant qualia signa mihi, quantum memini, nunquam aut rarissime in morbis elironicis ante mortem, nisi in corbulo, aut febribus malignis pestilentialibusque post mortem autem saepissime observare licuit. Sed Dn D. Johann. Q lunux gener meus, quinto die ante mortem incar po sinistrae manus maculam livido purpuream rotundam cum radiis quibusdam in matre sua charissima se animadverti e mihi narravit, quae autem altera a morte die plane evanuit. Tales Joh. Titinianni in Expianat Aphor Hippocr.p. m. 37. maculas agonizantium appellat, n- dicesque mortis instantis vocat. Verum eiusmodi macularum doctrina in libris medicis parum adhuc exculta est.
GANGRAENA INTESTINI RECTI. no 1 m. die Augusti io vocatus sum una cum Antonio stat lender chirurgo ad Magnificum Dn Burgravium Regium ab ri proconsulem I. N. annos natum s. qui de dolore ani seu intestini recti, maxime circa deiectionem secum alvinarum jam a sesqui septimana continuante conquerebatur hic autem quotidie inistenta factus eum praedicti die lecto assi xum domi detinuit. Eadem die Ii Augusti, hora quarta vespertina febriculam percepitri urina erat admodum tincta Sinon nihil confusa, pulsus celerrimus, calor ad tactum intensissimus, sitis maxima, hinc dolor partis affectae, qui noctes
diesque durans, omnem cibi appetitum prostravitvi somnum cum ma- α gna
164쪽
gna inquietudine ademit Chirurgus affectum locum cum inspexisset, invenit inflammationem insignem cum tumore ab interiore intestini resti parte circa orificium vesicae ad exteriora vergentem, sed cum speculum ob dolores Magnificus admittere nollet, iste omnia manibus tractare necessum habuit. Cum vero ante tres septimanas MagnificuSProconsul purgatione solita, hucusque ob publiea negotia dilata , usus esset, ante duodecim dies venae se,ionem satis largam institui et,viriumque languor insignis adesset, ut epis tantum Maliis alterantibus atque corroborantibus, tam internis, quam externis pro virili optime ei succurrimus sed inflammatio in dies maius incrementum sumsit, viribus interim corporis summesdeficientibus. Die 14 Augusti, post applicationem ene matrς cuius emolumentum jam semel expertus est, ejusque repetitionem ideo petiit gangraena ex interiore intestini recti parte verbus sicrottam, quam ominabamur in conspectum veniebat Ista, licet lini mento magistrati Hild ani& spiritu vini camphorato ei satis prospiciebatur, in horas cres cente4 scrotum occupante, naturaque succumbente die Is Augusti hora media sexta vespertina Magnificus Dn Burgravius Iacide in Christo expiravit. Notandum hic, quod iam a tribus circiter annis Magnificus Proconsul a dolore atrocissimo, in sinistra parte faciei circa maxillam oculum maximo infestabatur. qui quidem assumtis quolibet vere rutumno medicamentis purgantibus solitis aliquantisper remittebat, sed iterum mox revertebatur: qua de cau*a ipsi suasi, ut fonticulum in brachio ejusdem lateris admitteret, sed frustra. Praeterea saepitam eidem molestus fuit totius corporis, praesertim autem superiorum partium pruritus cum pusulis quibusdam, cujus gratia frequentes scarificationes,&quolibet vere semel v nae sectionem adhibebat quae autem symptomata, post inflammati nem in intestino exortam, penitus evanescebant; sciliet metastasi acri-- humorum a capite ad inferiora Minprimis intestinum rectum fa- sta. De quibus vide sis Stephanum odericum Caprensem in Lbel .
167쪽
TUlla vox pluribus plantis communior, quam hi solii,qua non modo nerbarum varia genera, sed etiam arborum& tuticurn i complectimur quod cuncta ea Trifolia sint, quae sempeeterna
folia tantum proferunt in unius pediculi extremittiteri duo a latere sibi invicem opposita, atque tertium in extremo, quern admodum in vulgari herba, qua Trifolium appellatur, conspicimus ita recte monet do rigimus nigelius in Ugog in rem herbar. lib. I. cap. 7. Trifolium, de quo iam nobis sermo, est Pallas re, sive Aquaticum nascitur in loricis uliginosis aquosis, cuius folia visciditate quadam praedita sunt, editque flores ex coeruleo albicantes mensibus Majo Junio, in summo caule in brevem veluti spicam coagmentatos cossi guriturque folia a pud nostra testatim a festo S. Johannis Baptistit, ac videtur esse acobgTheodori Tabernam Trifolium s brinum III. Herbari libr. a. cap. 3. GDodoaei tri lium/dlustre in his. stirp.pempl. a. bbr. a. cap. T. f. JIst nisi quod nostrum setrata folia habeat. De Trifoliorum speciebus id comment Matthio Din Diosco id lybs. cap. 7. p. m. ΠΥ. Qui autem Omnes Trifoliorum species accurate dignoscere cupit, evolvat Pinacem Theatri Boannici Cis'. Bauώisis lib. δ.se T cp. sar. Nos hic iconem circa Thorunium nascentis ad vivum expreS-sam adsungimus occasionem autem de hac herba scribendi nobis hac vice suppeditant vires ipsius m nes quas in morbo articulari debellando exerit, apud nullum quidem inter Bolanicos scriptores lia ctenus lectas, sed in nonnullis aegris reipsa feliciter expertas. Primus, qui eius usum a muliercula quadam rustica edoctus in morbo articulari per aliquot annos saluti sertim deprehendit est Simon Celarc civis, mercatoris Oenopola Thorianensis opulentus, vir probus conjugisq; meae cognatus: decoquid ille herba soli in cete visia, sic bis aut te de die, dolores sentiens, quamvis ingratissimi odorisis saporia sit, bibit, semperque doloris allevationem percipit; verum ob vini ciebriorem usum ut ipse fateturo dolores saepius revertuntur. Ab hoc istud remeindium mutuati, Matthias 5 rtegeri sexagenario major, civis DPtoconsularis minister, atque Petru Graudent supra quadraginta annos natus,
168쪽
civicaecbntributionis exactor nec non robustus quidam vir nomine Balthasar, aquis xvinis destillandis operam navans, a doloribus podagricis per plures annos misere divexati, iam vero per Er omnipoten. iis gratiam singuli ope illius herbae, ab illis liberi, obambulant, muni. aque sua sine impedimento obeunt. Plauer istos novi matronam quandam, quae soli ista in aqua decocta& calide parti affectae applicata in arthriti de vaga, admodum depraediis cat. Quod autem hactenus illius herbae essicaciam plures inter nostrates non experti sint, in causa procul dubio erit, apor, odor eius ingratissimus, acerbo- amarus, vi haud exigua resolvendi discutiendi pol-Iens sed qui praeparatione usitata in spiritum, extractum liquidum sal& yrupum in pharmacopoliis in posterum Di o volente gratior reddi poterit. Apparet hinc plurimas adhuc dum vires in rebus naturalibus absconditas latere.
RADIcuus B SCIAM PER ERROREM COCTIS, INFELICITER COMESTIS , TRUCULENTA VE STMPTOMATA
PRODUCENTIBUS.CUm Dominus Basilius zolnerus, p. m. Philos Magister,& Me.
dicinaeBaccalaurius claris CGymnasii nostri ultra novem lustra phil. Profess. Conrectors tandem Director longe meritissimus, Praeceptorque meus aeternum devenerandus, in aedibus suis, multos commensales studiorum causa ibidem commorantes aleret, accidit anno σ36 praeter propter, ut coqua domestica radices hyoscyami, pastinacae sativae per ignorantiam in horto ob radicum similitudinem una erutas, sibique allatas, cum carnibus bubulis elixare de quibus, quotquot comederunt fuerunt autem quatuor juvenes studion ipsa coquaJ mox omnes magnam mentis perturbationem memotionem passi sunt,4 quasi furore perciti, prim lim iurgiis, dein verberibus se exaeeperunt manifestis,& nisi vi abacti forent, forsan ad internecionem perventum sset Postmodum miras in singulis observare licuit, secundum cuiuslibet naturae instinctum, gesticulationes: unus instar histrionis semicaligatus, vocatus tamen, D n. Hospitem accessit alteri omnia, quae tantum in conspectum veniebant, ut Midae, aurea esse videbantura
169쪽
hantur, etiam cibi mensae appositi tertius homines porcos esse statue bat, quos pridie in horto conspexerat,quasi aCirce in eos cummutati ensent , propterea aedibus expellendos jubebat quartus instar alterius Martis tetricus inuasi furibundus cum depravata bombarda, quos adoriebatur, trucidare intendebat, eaque vi ablata, iisdem oculose ruere volebat, coqua autemseorsim in lecto detinebatur,& sopore obruta, quid cum ipsa aliis agebatur,ignorabat, ac nisi eadem obsonium degustasset, suspicionem propinati veneni incurrisset. Sed adhibitis ab excellentissimo p. m. n. D. Georgio Mochingero, Antecessore, Collega nostro aetatem honorando, idoneis remediis, pristinae sanitati restituti sunt. De hyoscyami generibus ita scribit Dodonaeus histor.si .
empl.I. libr. .ca at Hyoscyami tres veteribus sunt; niger, luteus albus posterior aetas Peruvianum quartum adinvenit Dioscorides de mater med libo cap. 6 . G libr. 6. cap. F. testatur hyoscyamum potum&in cibo sumtum ebrietati similem amentiam facere Plinius lib. V. natur big. cap. . etiam foliis mentem corrumpi ait, si plura quam quatuor bibantur mitior autem habetur candidus, quem Medici, secundi ura Dioscoridem recepere, deinde luteus, niger ut deterrimus improbatur Galenus de simplicium medic facult. lib. 8 edit. Venet. p. 0. nigrum etiam insaniam ac soporem afferre .ffirmat incisque flavum sive luteum propim quam obtinere facultatem fuis endum utrumque ut inutilemis venenosum, candidum ad sanationes maxime idoneum esse. Adde citatis doctis sit nos commentarios ZMatthioli in Dioscor. demat. med. lib. . cap. O. lib. o. cap. I. praedicta clarius explacantes . Cuius autem generis noster fuerit, impossibile est indagare: Sed curiosus Lector credat velim certissima esse, quae scribimus vivunt enim adhuc historias huius testes fide digni, coqua ipsa, tuae postea praedictorum sodalium L nupsit, ac jam in viduitatisi statu vicinam nobis aedem inhabitat .
LAPILLI PER A L VlI, EXCREVIS. Eser excellentissimus Dia D. Laurentius Boli iri egest .rnm αMiscessueri P . Curio Germ. observ. D. rnulierem quandara
annos o. natam post frequentes summosque dolores colico -
170쪽
nephriticos post injectum enema tandem simul ac semel apillos numeron. octogonos, qubrum quilibet grana sex ponderabat, per sedem cum strepitu excrevisse. Talem etiam nos hac vice nobilem & juvenculam Consulis cujusdam optime meriti relictam viduam, praeclarorumque parentum filiam, sed valetudinariam, annos 22. natam curioso Lectori repraesentamus, quae post atrocissimos infimi ventris dolores per intestina excrevit lapidem, ovi columbini maioris magnitudine, verum angulari forma, unum, dein partitis vicibus ultra viginti minores, triangulares, quadrangulares, rhomboides & pentagonos, cunctos cineritii coloris tartaro similes, qui post excretionem parum tria biles erant, tempore autem duritiem acquisivere. Hos mihi ad videndum palpandum libenter exhibuit, Experientiss. encestaus Du-
roscii, Philos 4 Med. D. ωPracticus, amicus meus perarnanduS, cognatus illius anno prae siente I 6 4. io Januarii. Quales nos cum excrementis, sed sine dolore, diversisque temporibus ejectos fuisse plurimos calculos in duabus personis quae hucusque vivunt talia patiuntur animadvertimus inveniet L. B. observatione 36 anni V Mifest Curios
URINA, 'ST EMISSIONEM, LAPIDE Scev TE. EAdem nob ridua, de qua praecedente observatione mentio secta
est, emisit aliquoties urinam, in cujus fundo post duarum horarum spatium lapides friabiles postea duriores facti concreverunt, quos mihi itidem praefatus medicus benevole monstravit, ego nullibi hucusque observatos&con notatos me legisse recordor quam quod nuper in filiolo quadrienniConsulis cujusdam horunensis post emissam urinam turbidam in fundo similiter lapides duros coagulatos
'idi, quia parentibus reservantur. Sed fontem quendam in Britannia in Foresta deri narresbor esse scribit sil Gilberim Philos . novae de mundo sublunari lib.3. cap. I. N ia cujus aqua, ligna frondes, carnes incla pides mutantur, postquam aliquod tempus in eo resederint. Idem ibid.M.I. cap. t. recenset ex Boethio, eundem in Hibernia vidisse lacum, circa quem