Miscellanea Curiosa Medico-Physica Academiae Naturae Curiosorum

발행: 1676년

분량: 883페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

771쪽

ANTIPODA GRI CUM TUR CICUM.

lia toto anno virent cum apud nos hieme folia saepius amittant, aestate

nova protria surae.

Di fert Athaianae frutex qua odorem juxta regionum, ubi provenit, diversitatem. Nam in nostris qui colitur terris, odore valde remisso es in Italia magis forti in patria, AEgypto inquam, ad moschi fragrantiam accedit. In soli is quoque rursum diversitatem aliquam quidam de rebendi volunt Q rippe in AEgypto sint strictiora, quam Alpinus lit. d. Pl. AEgypt c. 7. in Syria latiora, quam Clusius apud Bellon. L. z. ob. q. DR auu volt f. q. itin num. 6o depinxerunt: hanc differentiam iam agnoscit Baallinus in Pinace pro legitima. Usum demique saepius nominati seuticis ut modo non praetermittam,operae pretium me facturum puta , si curiolitatis gratia recensuero, quam varius is quamque notabilis & singularis fit apud Turca Persasq; quoad eius tum ex lectione librorum tum ex relatione Arme notu apud nos divertentium Maliorum indagare potui. Folia igitur Alcannae in pulverem redigi, jam supra indicatum est; ipsum Arabes ex AEgypto Constantinopolim tanta copia mittunt, ut onerarias eo naves gravent ,4 in foris ubique culeos eo plenos innumeros venum exponant. Frequenti muri vero Turcae ac Persiae pulvere

eo non solum irrulare capillos , sed & manusi pedes , quin Dalias corporis partes, decoris ornatus gratia infucare, pulcherrime scilicet, consueverant. Huius rei in testimonium Bellonii locum supra citatum,

verbolenus liceat excerpere

Alcanna iri quat inlPunicae mali excrescit altitudinem sedea a vi r gulas duntaxatprofert saligneorum piininum insar Magnum assert E- rapti incolis quaestum nam ejusfolia arida inpossinem terunt, flavo colore insolentem. Huius pollinis censu tam ingens es pereas regiones, quae Turcarum

imperatorissubjacent imperio, ut plus quam Joso ducatorum reddat invaluit enim ea consuetudo, ut omnes mulieres, manis pedes , capisioruwpartem rub , ut vo viri autem ungues rubro colores, hoc Bisere inficiant,adH- topraeterea alumine murinapuerorum e utrimqj xus capillos tingunt, e quorumjubas pedeses caudas. in regionis mulieres adformae decorem msltum accedereputant sab umbdico, infra etiam, coxarum)partem si vo coolorei si iam quem ex hoc pulvere concinnare norunt, stim dat ex balneis egrediuntur, quoniam eo tempore color altim enerrat. Dius seu est deos equens, ut non modo apud Turccis invaluerit,sed etiam Pachram, Rus arei

772쪽

ejus distributio magnum c=sumpraebet;spei accidit, ut Alexanistra a. ibi, onerata Constantinopolim deVebantur, qua istico eoundatur, dis i-buitur.

Eiusdem pulveris mentionem Darius ecisse videtur, in descript. Itineris Persici ' s. c. p. q. 48s edit novis 2 ubi de nuptiis Persarum , earumque ceremoniis agit, sed sub Ginne nomine, cujus verba curiosa huc quoque transferre non gravabor Persianis, inquit,s ideo initiare es, prout plerum iurcis, referent Geus aeo l. a. de rel.

V eerem Turc. p. s. ut rubre-luteo colore manui quidam tantum digitos stingues, quidam totas manti pedes 9 imbuant. Pro sponsis ipsorum hoc ne-eessurio requiritur ornamenta id in color etiam in publici nupsit, ponitu si ossitibin distribuitur. Dicunt etiam,quod quidam, Dos moris uos praefisue virgines, tapingeresoleant, quosvis duobus Angelis Exami nato=ibus in sepulcro tanto ornatiores apparerest lat. Is vero colorpraeparatur explanta, quam appenni Chinne,folia habente liquiritiae .lpoliis m 81ho similia:seminatur costigitur 6 in regione Gah. auando ea uti vo Dist, debetprim fucari e in farinam redigisostea cumsucco Granatorem a-ὸido um e citri vel aqua communi te erari ac manibus imponi. Nonno istio colorpaulo obscurior delectat, terunt in per manus cum recentibus Dis hujuglandis. Et hic color aliquando adta dies durare potes, licet singulis diebus manus lavent. Praeterea huc referri merentur,quae Bontius in Hist. Nat. Ned. i. g. o 28. annotavi Alcannae, Inquit,foba per totam Indiam in usu sun tingendi dentibin,labris unguibin praesertim, rubro colore. Pulcrum κώ e Mauνos ex simatur quod hoc mois faciunt. Folia in mortaνio video psilio confracta macerant tu qua, pura cum pauca calce, c3 sic rubrum hoenis iturpigmentum, quis caudas eqβorum uorum Turcae Perse elegan- ὸν fingunt se. Denique hi DoθMtices ligustromIndicum c Alcanhis hi, anto sunt honoγe apud mulieresMalaicas, Vacrilegus habeatur, qui maluisis iuprotulerit verbum, resemper in otionibus, quibuι utuntur inpuerperiis, omnibus denique vula morbis, ditiores, aestantae adesse vibeant. ins senectutem arcere dicunt sis auderent mortem ipsam. Certe virtutes eju/'go nunquam to laudare de am, cum lius hujus nobili simis uticissecKndum Deum, sηitotem meam resilutum debeam a molesti ruis Pura' eos specie, qua SV sic quat*or i tegros menses vexatus sum fotu e.

liberasus sum, z in Nyoch o plures eodem modo liberari. Hae ibi

773쪽

Modum applicandi tingendi partes corporis ornatus gratia apud Asiaticos monstravit mihi n. Capitanei supra memorati, coniux, qui talis est: Pulverem illum Vna cum succo citris pauculo vini prius i spissibtudinem pulmenti liquidioris permiscebais mixturam eam cuDitum itura , applicato prius linteo, digitis circumcirca imponebat , mane, remoto cataplasmate eo color aureus desideratus in digitis unguibus apparebat; aliquando, cum cutis non satis colore imbuta videtur , feeminae Turcicae etiam secunda vice hunc processum repetunt, donec voti sint compotes muliercula elegantiores & magnatum virgines loco, ut

Veris a cocco utuntur, quoniam Kna sive Athanna aureum quasi colorem producere solet; coccus vero rubrum, ad carmesinum tendentem , qui color apud Asiaticos est rarior Maestimatior: De hoc cronamento Nouandini Theatrum Polit pag. S..Cruore amantium ungulas tinxit Digitorumque extrema sanguineo colore aspersit. Nam ut Orientales olim pedes, praecipue mancipiorum venalium, gypso calce vel creta alba pingebant, quod pro turpitudine ludibrio S servitutis indicio habebatur, unde Juvenal. Satyr 1. Nuper in hanc urbem pedibus qui venerat albis.

Sic moderni Asiatici hanc rubram picturam manuum atque pedum non solum pro ornamento, sed, pro libertatisis laetitiae signo habent. Nonnullas foeminas hoc pigmentum mammis etiam aliisque corporis partibus adhibere, non solum supra citatus Bellonius aliique perhibent, sed modo dicta quoqueDominaCapita ne pro certo asserit, se idem saepissit me oculis suis usurpash. Colore hocce mapud nos variae res imbutari identur, lanae, videlicet, setae, linteamina in praeter alia praecipue jubae& caudae equorum Turcicorum eodem capillos

lixivio ex hoc pulvere parato xtingi solere, superius iam annotatum est; quod arcanum si nostrae pinquit Alpinus mulieres agnovissent, pro deaurandis suis capillis nihil haberent, quo securius uterentur, neque sub radiis Plaribus se urerent, variisque modis caput

laederent. rri aisse 'ecςntia Uu fruticis dolenti imponunt capiti maximὰ in balneo in in

hunc

774쪽

318 VI PODAGRI Cus DOLOR

hunc usum corollas sibi conficere solent Graecos fortasse imitantes, quos florem Cypri corollis intorquere Plutarchin Sympos et refert, quod placidum suavemque somnum potoribus arserat, quippe qui te em auram mitem expiret , quae temulentorum salebrosas asperitudines sensimae viget, ita ut conciliata tranquillitate hebes crapula retundat ars caloris ossicio percoquatur. Ex eodem olim etiam Unguentum parabatur, Cyprinum dictum, quod Abdetonymus Sicyonymus Alexandro Magno misit,ut scribit Iul. Pollux l. g. c. cujus usum apud Turcas adhuc hodie vigere, sunt qui

assirmant.

Ex hoc denique pulvere cum aqua mulsa emplastrum conficiunt, quod pedibus ob defluxiones humidis multumque sudantibus ac foetentibus apponunt ter horam retinent; propter vim nimirum exsiccandi Ladstringendi nec habent AEgyptii, muliorum relatione, quod magis eum effectum praestet, quam dicta medicina. Eadem aliud quoque Turcarum pedibus commodum confert notum est quam gens ista in subditos severitatem sane barbaram exerceat,ut vel minima delicta fustigatione puniat, plantas nempe pedum tamdiu baculis percutiendo, donec sanguis prorumpat,immo aliquando caro ab ossibus separetur, unde sic castigati per multum temporis spatium pedibus uti non possunt. Pro demulcendistantis doloribus4 discutiendis tumoribus pedes primo per mediam horam in muria detinent, deinde saepius dictum pulverem, aqua vel vino temperatam, aperimponunt, hinc brevi dolorvi tumor recedunt, moxque fustigati pedibus incedere Mambulare

possunt. VI.

VLADIS LAO IV to

cum Secretarium.

775쪽

in negotiis obsequiis erga Dominum suum nunquam ultimus, maxime verbillo tempore, cum Regia Mai. intolerabili rursus dolore sinistri pedis affligeretur,4 licet tum plurima tentarentur remedia, nulli tamen eorum cessit malum. Conlatio itaque cum aliis suis collegis inito,ille singularem scripto proposuit curationem, quodammodo ad imitationem Dn. D. Cnoesselii, tunc absentis, compositam. Perlemiso examinatis remediis ibi propofitis, Medici

praesentes omnes unanimes curationem comprobabant Rex vero ipse doloribus pressusis vexatus, facile in omnia consentiebat. Dictum factum, medicamenta tam interna, quam externa fuere adhibita, ubi ex

Topicis quidem aliquod levamen Rex sensit, dolor tamen quidam punctorius per intervalla rediit, donec tertio die circa mediam noctem, omno profundissimo corriperetur dormivit sic decem horis, tandem vero expergefactus a doloribus se plane deprehendit liberum ac vires de die in diem resumens, melius habere coepit, ita, ut paulo post pedibus suis absque scipione insistere, iterum ad senatum accedere posset. Brevi post finitam curationem, cum Medicus, certus iam Regem sibi perbene velle resciret in Lithuania apud amicum quendam quatuordecim millia forenorum Polon. ea ver summa thesauro Regio debebatur parata esse, occasione ea arrepta, a Ser. Rege omnem illam pecuniam, pro se nunc sene exoravit. Rex primo quidem petitum hoc ad mediam partem reculavit, sequenti tamen die ex singulari elementia, maxime ob fac2am feliciter curationem, Medico assignationem pro tota dictli summa subscripsit.Quis laetior Medico tam feliciter curanti, tam munifice ac largiter compensat, Sed vix annus erat elapsus, ubi Ser. Rex doloribus Podagricis quidem gravissimis iterum fuit correptus , iam medicamenta D n. D. Littavveludentibus, immo Topico illo magis exasperatis, si ut spem,

in ipsis hactenus positam, modo Rex omnem cum medicina reiiceretri ad inferos prorsus condemnaret. Revocata itaque est rursus in usumm'dicina Cnoelseliana ab Autore in Prum adegente mihi transmutaque desideratum etiam effectum eximie praestitit. Caeterum, ut appareat,qua D n. D. Matthaei Littav v medicamenta fuerint, eorum formulas hie annectere iuvat. v I Aqua

776쪽

Aqua Antipodagrica interna cum

requisito pulvere.

Pulveritatis, patinae impositis vitrea ag inde pedetentim spir vitr. chalyb., in cinerum lento calore humiditatem exhalare sinito, post eximeis super marmore in pulverem tenuissimum terendo redige. N. Pradictipulver Rr xii. qu arthetis. 'ad gramin. a. Iii. or cinnamom. Violar. a. q. S. pro edulcoratione, Misee pro potiuncula, sic pro una vice laliis. Haec medicina per dies continuos quadraginta hora octava matutina xlibenda est, vesperi vero hora quarta, frigide. Quod si Regiae Mai. alio protῆciscendum sit, paretur aquae istiu ea quantitas, quae pro itinere perficiendo sufficiat; vel detur aquae dulcoratae mentura eorsim is pulveres,sing lis haustibus deinceps permiscendi, pariter seorsim.

Topicurru

a l. Di .salis ammon. I R. ex Fb hum. dest. 3ῖ. qu. urties p. 2LCinabr. t Ag mi c. si g. Sager una Echir ren. Hasce aquas ingredientia sic parabantur:

Spiritu soli ChalybeatuS..

777쪽

Spiritus salis ammoniacu

Spiritus ossium humanorum.

Bonam quantitatem sum humanorum minutissit me confractorum. e. r. dii. . Tartaripulnerω ibi RomMisc. dest ad latus, scelidus prodiens spiritus cum oleo,fecibus relictis supera Fundendus, ut ante destillandus Hic de novo cum tegulis pulveri sat s destilletur, sic prodibit albus subpinguis, omni quasi

foetore liberatUS. Haec sunt, quae hac viceEphemeridibus Curiosis adiicere volui. Tu interea,B. L. qualiacunque sunt,tam benevola,quam grata manu accipe, MFasciculum secundum, Medicamentorum videlicet, D n. D. Circe melli secretiorum,brevi, in Anno Learundem Ephemeridum subsecuturum, expecta i VVars viae rati,uptam ad Codectores Ephemeridum.)

EPILOGUS. LENEIULE , HONORA

DISSIMEαUE LECTORI

NT TAut diffidimus, Colle ictores Miscellaneorum Curiosorum duin ita os hosce in Volumine Ephemeridum congestos annos, exspe- Potationi Tuae ultra terminum S metam praefixam, nonnihil protraciae, si non ab omni, plurima tamen, aut certe non minima ex parte satis tacturos. Tantum dea nobis promittimus, siquidem novimus varietate rerum homines tam saepe delectari, quam vel earum pretio. Neque tamen uni delectationi varietas ista litare, immo potius utilitati inservici debet. Completa omnibus numeris supellex ea dici non potest, ubi solum vasa minstrumenta ex gemna s

778쪽

auro radiant, immo vero instructa dici meretur, in qua nullum desiis deratur utensile, quod necessarium est, licet ex ignobiliore materia conis sectum Picturas admiramur non tantum , quas Apelles aliquis Ticianusve aut Albertus absolvit, sed & quas vel primis adumbravit lineis. Nulli proinde veremur, ut quispiam ringatur, si istae Ephemerides aequali nitore undique non radiare, aut ejusdem soliditatis examen sustinere, aut penitissime pertextae videri queant opus, quod molis

mur, certe non unius aut paucorum annorum pensum est, sed quod plura ante hoc , saecula non potuerunt absolvere . Sussiciat, si in dies particulam de eo, quod Antecetares rude reliquerunt', expolire tentemus, nec vitio quis vertet nostro saeculo, si idem nepotibus suis materiam praebeat, quo illi etiam acumen ingenii exerceant. Verum quominus Te moremur, B L. verborum facto compendio, aequitati Tuae confidimus,ut homo existens, humanitatis privilegium nemini hominum anceps facias aut deneges quin& memineris, Collectores iastellaneorum Curiosorum hactenus in se suscepisse spartam observata& Meditationes Eruditorum Medicorum cogere, sibi censurae rigidioris usque adeo neutiquam arrogare arbitrium quippe quod Tua potius iudicii ἀκριj9Mα modeste decenterque delatum relinquere malint. Quod Appendici tractatuli aliquot curiosi, antehac divulgati licet, denuo typis exicripti, inserti sunt, aegrius B L haut feres, eius enim rei privatae&praegnantes sunt causae, hic prolixitatem evitaturis, silentatio transiliendae. Quod si tamen adverteris, eosdem tractatulos ab A- eademiae Nostra Collegis conscripto , eidemque dedicatos, non incongruum existimabis , quod Academia honorem sibi facientibus, gratitudinis sic vicissim exstare constituit monumentum. Neque tamen in gratitudinis de illa praeiudicium vergat, protestandum est, quod quaedam ejusdem notae& farina scripta huc non relata sunt, cum sic ne aliae allegantur causae moli suae paulo ampliori Ephemeriduni praefinita angustia capienda vix fuerat. Itaque ut inrauiortor te de Collectoribus sensus opportune praesecetur , Benevoli ejusmodi Scriptorum Autores humanissime rogandi sunt, ut ea, quae in Ephemeridi bus exstare cupient, haut gravatim ante communicent, quam alibi impressa divulgentur. Sic fiet, ut de quo iam tum aures vellicantur erga neminem illi iniurii, neminique graves audiant, utriusque enim culpae labem serio detestantur, remotii simamque a se esse contendunt. Praeterea sunt quaedam, quae speciatim tum ad Clarissimoson. n.

779쪽

Communicatores, tum ad Collectores spectant, in gratiam millorum suam, ipsius quin etiam B. L. haut dissimulanda.

Imprimis vero Au TOREM ingeniosissimum Tu MBIE a Mai A.

Mi Disse ire iuvet, tractatulo isti suo secundum recuso, perperam subisscriptas esse literas . V. D. errore nescio an praecipitantia Typographi, qui cum ex novello tractatulo lucrum, nec ideo iniquum, captaret, atque exemplar Viro cuidam celeberrimo, ab Amico qui ipsemet idem exemplar ab alio mutuo sumserat Vratis lavia ipsi am transmissum accepisset,seontique at tantum penna subscriptas literas HV D cono spicatus esset, non possessoris hinc nomen agnovit, immo vero protiis nus Autorem dictis literis designari, adeoque easdem iure exprimi de.

here, ratus est. Quo certius itaque apud TE , Autor celeberrime, suis spicio deleatur, ullas hic subesse insidias furtive tuo nomini aut famae strustis, neve L. eum 'utorem putet, qui nunquam per somnium datam absurda stultitia, ut alienis plumis iuperbire cuperet, cogitavit, illam hic una cum indicatis literis expungere oportuit. TngsE DE PIRI Tu uΝDI ab Anonymo quodam, sed Viro doctissimo, fortasse magis pro tui, quam aliorum usu conceptas atque concinnatas, ab Amico vero rei chymica studiosissimo communicatas, Appendici Ephemeridum insertae iunt,non alia intentione, quam labyrintho illi, in qua non pauci pererrare conspiciuntur, filum tandem Ariadneum vel appendendi, vel inveniendi. Quo minus ergo, quisquis es, Autor eruditissime, istas uas Theses subri pias Tibi, quia Te inscio editas, conquerare siquidem vita usquedum frueris, qua Te diutissime commodissimeque frui optamus veniam facta editionis a Te publicis aisce literis exoratum eis nimias. Insuper, vir Honorandes, obliquioribus noli intueri oculis, Responsionem , quam laudatis Thesibus annexam conspicies, quia

nulla acrimonia adspersam percipies; immo vero in mentem revocato,

quod ex placido dissensu magis amicitia integritas, quam ex adulanti. um assensu veritatis studium elucescat. Nec Te, Colendissime Cnoeia seli, Celebratissimi Patruelis Tui non degener nepos, male de Te actum putes, quod Responsio illa, in Amici gratiam conscriptam irivatae eius meditationi concessam, Te haut iubentes, publici nunc iuris facta ess, non alio, quod dulo sancte iterum contestamur,quam proximo inserviendiis veritatem allectandi, neqta aquam lites strendi animo.

Uterque vero, Viri Eruditissimi , pensitate sultis, perquam honeu 3 stam

780쪽

EpILocus A D .ris rostru stam esse contentionem pro 'veritate initam. In ista enim arena, ut

vincere omnino pulcrum est, sic vinci neutiquam opprobri quippe agonem intra placiditatis & modestiae metam decertatum: utriusque

diuum manet praemium, victoria hinc glorja, isthinc usus. Quod testat V O BIS , VIRI Eruditionis non minus, quam Artis excellentia admirandi atque celebrandi, qui Academiae Naturae Curiosorum Vestra hucusque inscribere, dedicare dona reve opuscula, dignati estis, iustissimas atque maxime honorificas, Collectores Ephemeridum, laudatae Academiae iussu ac sensu persolvimus gratias, quoad nempe Vestra, Fautores optimi, beneficia ac merita, . . amor Academiae, ejusque incrementa firmandi promovendique studium ani mo grato prosequi post uni, cum re ipsa haut queant. At si virtus si bimet pulcherrimum praemium, vos virtutis manet certissimum amplis simumq; redhostimentum. Nihilominus dum singula Academiae membra suam quodque pro vitali debere obis profitentur observantia seris vitiorum, amorisq; sed alitatem quam CollectoresEphem. speciatim, prolixe pollicentur dubio procul universae experiemini gratitudinem Academiae quam, ut perpetuo vestro favore prosequamini, qua par est humanitate, vos obsecramus, etiam atque etiam rogamus.

SEARCH

MENU NAVIGATION