장음표시 사용
791쪽
r e te ut 18 Iu rus costpost Rog rre. oblongus ' quasi quadratus exstitit, pondere granorum lepten
Cibra Pulmones debito modo se habuerun . Cuiusmodi elationem cum Calculorum Essigie Ciaγi radiis ViγDDn. D. Henrico Vofgnas &in D. Johanni Janso, Amicis sinceris, de Deo, ex literis Eorum statim post Ulliinam Viri, ratisi avia collegialim ad Me perscriptis suntqu- culorum hae quarunia
primis, Calculum maiorem Renis, iam dicti dextri, qua utramque faciem a i signatam, cum suo processu c. inureterem de cendente Ostendit: Secunda Calculum minorem maioris in eodem Rene Socium: Tertia Calculum minimum, in Vesica repertum, denotat . CAP. II.
792쪽
De ultimo Ous decubitu Nataltibus :
IIdem prastantissimi Viri in literis iisdem de Ratione Decubitus laxisDn Sachsi haec mihi sunt testati Di s, inquientes erutfecundus Janu arii, quo lecto plane affixus, quatuor Medicorum implorabat Consillium: in cassum ramen omnia adhibebantur Medicamina, oum Morim jamdudum tam altas egisset radices, quae viribuspiane exhaustis absquesbjecti interitu eradicari haud possent. Morbus non enat unus, sed complicati Persemestre aut trim res istium faboribus re negotiis concatenatis defatigatus, Carnium, Piscium, Vinorumque genen aversius Pulmentis saltem σόorbilibin corpus r sarcire intendit, medicamentisseres ossabitis; donec morbo factus,ex asse i mederi s voluit ussit ined nimis seris. Haemor rhagi enim naris niserae, non quidem larga, ob nimiam autem a laetum' Ichorem sim rediens, Vomituaeque candem auster64 ut Irae nominabat , AEuminosi, omnem Ventrisuli Tonumperverterant, viresque absumserant, ut VILI uuarii Animumsuamplacidissime Creatori seu reddere cogeretur,
cum vixisset Annos X LII II. Menses IV ac Dies XXIII. Natus videlicet Vratis laviae, Anno Chris C X X VII. Mensis Augusti Die X VI, ab egregiis Parentibus patre, Vobilissimo , Tobiis Sach a Leu- enhaimbinrulein Bresa, Alt-Tuschkar, Haereditario probatae fidei ac dexteritatis 1ra, ut Et prosin Senatu ibidem Amplissimis homorificam 2Erarii publicii partan commiserit quam insigniter in Annos pla-sculos ornavit, donec laborum fatur rude donatus est , ic quod Vitae ipsrsupererat, suavissima Tranquil litate Vitae ruct icae in Praedio, consumsit: Matreque Irsula, laudatissimi Exempli foemina, Nobili imi Virion. Danielis Rind isch vel cretii. Medici, Philosophi, ac Philologi sui mi Serenis Archidiacis Austria CAROLI, Episicopi ratistavi ensis Archiatri in Physici Rei p. ratistaviensis Filii quae in isto partu geminos edictit sed quorum alterum, Tobiam nominatum, Fata iterum, interpositis tantum hebdom ibus a. ω . diebus , abstulerunt. Ipsaque dein An. Is 6. mortua esto Istud amSachsianae Mortis en ς,& ultimamCal culorum serociam optimus Noste rPhos horas mature satira vidit,iterato nempe cum iis antea
conflictatus ab Annis aliquot. Et memoratu digicuri est, quod ibi
793쪽
ATLirnus XTAT g, T ca Iru IN LEMAE PRAE GR g. sscripsit Dominus L . Volnadius, laudatum Virum , An n. icci ipso die suo Natali, primas Arenulas excrevis se ri
quibus subsequo tempore haud semel quidem Victor evasit;
etiam, cum male-ominosus ille renum ac sanguinis Limus jam induisse Schema Calculi, prout ipsemet Sach u An. 66s. d. 6. Mart. mihi scripserat his verbi. Praeterita septimana dorores Calculi in Rene dextro, resondendi incium inhibuerunt qui tamenDivinagratia, tibii Lucem in 'fausta Calculiproles fuisset edita, cessarunt. Sed, ut fieri assolet, recurrente saepius Hoste vires resistendi magis magisque attritas sensit; postquam ab acerbis Renum doloribus tum etiam evaserat, veruntamen haut vane inliteris eiusdem Anni Mense Maj ad me perscriptis sibi metuit, ne induciae istae essent minus dit turnae,in notius is Atalum sepiis recruduerit sunt verba Ipsius) Ru biiarim, non saxum, Saxis pulcrali sit daturum o accedentibus praesertim Morbis aliis, a quibus in vis Literis, Ann. εο . d. 6. Maj scriptis 'ueritur, quod fre ad ultimam aciem fuerit perductus. Subiungitque Historiam Morbi sui periculosissimi, relatu dignam et Demorbi mei, in ''quiens,periculosissimistati auca subjungere Iibet. Per Nati inconae eius
siccitates, e Vi mitiones creberrimas aegrotorum Corpus meum viribus attri.''tis maximam Tartareorum humorum cumHaverat copiam nec aliquot V
Pies impendere licuit, ut meae Vatitudini consuluissem. αρ-sub exitum Novembrispraecedebant Destillationes in Fauces, Tonsigi, Uvulam e p- petitu pro ratus Capitu dolo es e qui non alii Hoses, in meum inter Vrum cons inuntes Primum hunc insultu ortiis ustinui Victoriam per aliquot septimanas reportasse videbar. Sed hosis astutus, Scorbutus, iis Insidiis latens, deposita Larva recollectis viribus rursum aggrediebatur Me, priori conflictu vix restrantem. Accedebant Capitis Dolores, cum Tumore Brachiorum s Pedum Motus impotentia, Vigilia Dolores Cohei,''Nephritici, re quo pessimum, tam acidae Fermentationes ex Ventriculo ' in Palatum, ut Tartarus Linguae 2 Faucibus se insinuans, instrumentis Chia rurgicis esset abradendus. Cum his Furiisper quatuor mulin septima Vnas mihi diu noctuque consigendum . Evasi tandemper Divinamgratiam, factis Induciis cum Lamferoci hos α.
De praecipuis Morbi ac Mortis Sachyta-
794쪽
H Uod si , ut in funestis Casibus fieri assolet, in Morbi ac Mortis cau. Isas remotiores, quae quam facillime evitari potuissent aut de--buissent, inquiramus nisi fallor, cirea Errores quospiam, in Diaruta commissos, queresa instituenda suerit, aliis facile si modo vitasset hoc, aliis, si modo non vita se aut neglexisset illud, anxie magnopere, sed sero nimis, ingeminantibus. Nec diffitendum est, quemadmodum inter dis illima passim censetur, adeo accuratum Regulis Mediiis .innimo de conformem servare posse vivendi ordinem , quo minusquis modo contra hunc, modo contra alium illius Canonem impingat cita praesertim Medicos, ir tutela propriae sanitatis, plerum ..que esse solere omnium negligentisti mos, quod videIicet consuetudine quadam contra illud, quod alios statim edit, assigeret , cal- Ium quasi duxerint , circaque servandam aliorum vitam magis, quam suam, anxii, secure nimium se committant Naturae Albitrio, quo is niam Morbos sepe gravissimos hac sola curato sic iunci . Atque sic Experienti stirnus caeteroquin, R in fabricanda aliorum luamphasium Sanitate ingeniosus satis, promtus, ae felix Nose Sac - ι, in eo veruntamen, ut proprie loquar, Humanti Iurimum passus est,
quo in Historia Mortis dictum est, postremo ante ipsam persemesre augrrime stresfactum, laboribus re negoti concatenatis defatigatus, pulmeus 'saltem sorbilibus corpus resarcire intendit, Medicamenti er posthabitis
donec morbo fractus, ex Assesbi mederib voluit c usis sed nimis sero. Et postquam duo lunam sunt Errorum, in omni vitae ambitu, Gene ea, ut videlicet vel nitamur in Vettia, verFacienda negligamus; Laudatus Sach sim noster , ne quid dissimulem, praeter Medicationis debit: Ἀ-- sum, in eo contra exstitit nimius, quod V quod certi generis, ecquod V rem fuit peculiariter addictus qui tres maxime capitales Li. eeratorum hostes sunt, sanguinem spirituascentia sua des audantes, ipsumque convertentes in appam torpidam, sermenta localia partium diruentes, Mesrundem delicatissimas cavernulas dispi acula, nobilio tibiis usibus destinata, lathi feram facientes cloacam canculi, imo aditum fibi ad ipsa nervosi Systematis intima facientes, succumque ibi Balsamicum preciosissimum in fugam agentos partim, partim in phlegma austerum mutantes, & modis quibusvis aliis labefaciantes Oeconomiam
humani corporis, ut conclamanda mox mox evadant omnia, Medicina
propemodum optima sit, Medicii1a non uti Morbique eventiam D E
795쪽
Istud V proin,istud lae acVeneris Hum,tanquam harites tot iadem, quas ac in deperibat, eidem Parcae immites ac Furit eddita sunt. Neque enim re Vini, nomen mereri videtur, quod innocentissimo Viro degeneravit in Lethes poculum vel Edulium dicendum, quodquovis veneno nocentius, gulam psilis Vitalia praeclusit vestemis alma, aut Gratia dicenda, quae Mortis fomenta in sinu aluit, narvata potius exstitit Pandota Morborum multiplici generis, Curios sodalitis totius lacrymis non satis expianda
Ed audiamus & reliqua. Vino, uia, Veneri, ut di nouis noster, si quisquam alius post homines natos, fuit deditissimus, indeque insanitatis dispendia se coniecit. Minus rudite vero haec fiunt capienda Indulsit Vino, sed Calamum riganti, caetera siccusis sobrius. Quantumque Baccho litasse in Scriptis, manifestissimum est, tantum Minervae ex lampad sua abstulit, ut videatur in elucubrandis Pennae suae primitiis h. e. plantanda Vite chartacea, Oleum omne ac Ceram conissumsisse
Ampe Ophia meditatissimum opus intelliges; in qua solide, si
quisquam alius, Solis vegetabilis virtutes, Anno explicuit. Materia profecto iucunda pariter' gravis, si tam inorum species, quilin
Medicamentorum ex Vino ac Tartaro parabilium diversitatem ineffabi-Lm propemodum, ac utrorumque mirandos effectus quis consideret. Nullus Oenopolanc o nostra hospitalior in ullus apparatus Vinorum, quae ille propinat, sive peregrina velis, sive dormestica; antiqua, recentia, imbserventia adhuc, aut de saecata, adusta; sulfurata, pendula spirituosa, ac cito inebriantia, a quosiora, tenuia, crassa turbida clara; Iimpida, citrina, nigra, rutila dulcia, austera, Malia; cum Apotheca dc apparatu Vinorum Sachsiano comparandus, ob generosos, qui ibi exundant, doctrinae latices citra inebriationis periculum sorbendos Aut, siquid inde periculi, id unice in Aiatoris siccissimos, a tot lucubratio nibus redditos oculos redundavit m citra ocum ingeminandum sit: Propter EmisT, EJ, Dominus D. Sachsius mortuus Qui cujus Ampelograpbia: niaturationem jam tum ab annis aliquot
796쪽
s C s. IV Drs TINCTIM PS Tun Io INI, vs AMppLOG Apiar A. conceptam, bo diligentius praesertim incubuit, quod videret, elapso fere decenny8 spacio, sine lucro haesisse, in primo, ut sic dixerim, portu, primitias Experitionis Argonauticae, nec feliciter admodum jactari, inter brachia quamvis aut prope Sinum Musarum, angusta recens introductae in Mundum literarium, Academiae Naturae Curioserum, incunabuli, quibus is noviter adscriptus era L .Quapropter Zelo actus, cincensus inexstinguibili quodam Ardore in promovendam uic que, optimam intentionem laudati Collegii, primus in eo fuit, qui curiosos Labores Erudito orbi exposuit, &musteum illud suum Nectar aequissimis rerum arbitris, maxime vero Medicis, ac inter illos praesertim Academia Sociis, nunquam satis laudato candoris exemplo, quod Posteri celebrent, propinavit i dedicatum Illustribus Meritis Amplissimi Senatus Reipablica Patria Vratissarien sis
Hunc enim insigniter Scopoin Formae Collegi favere, ex multis Sibi
Et quamvis Ipse esset Naturae ac Chimi ae Artis callentissimus; a liorum tamen Autorum Testimoniis allegandis potius, quam adtanda Experientia propria est usus, per Modestiam sibi familiarem, ab aliis
immerito culpatam. Destaudans neminem laude suadebita. Utque impensius Posteris inserviret, ex MSCtis prauere variorum Autorum Secreta Chimico-Technica varia, quantum quidem eorum propalari consultum aut tutum duxerat, ac obsiervationes Pathologico-Practicas utiles plusculas in medium produxit ,
Gammarologia. terum dein, quem in Guia deliciis constitisse,Diaetaequalemcuniaque Errorem, ex Phosphori nostri ita colligere est,is Fatum Ia sius accelerasse Eventus comprcbat, fuisse Cancros , loricatas illas Maris ac Fluminum bestias, aculeis ac chelis horridas,cibique genus durum communiter habitum in concoctu dissicile. Quibus vero adeo perdite quoque inhiavit, ut nulla Ipsum teneret satietas, fortassis ratum, non indecens esse, ut Cancri, Aquis egressi, pro meliore sui coctione, Vinum prodigalissime antea libatum, sequerentur per
Viam laboriosissimi pariter excellentissimique peris, quod quadriennio
797쪽
ennio post Ampelographiam Ann. 66s videt. in prodiit Gammaro1osia Titido in striiptum, toturn, quantum est, Tenori Collegii, palato Coetus Literari universi merito satisfaciens,1ocupletatumque selectissimis plurimis,Naturae, ac Artis Observationibus ac inventis. Huc omnis Cancrorum natio; in hanc chartaceam Mensam, tanquam alteram Arcam Noae, aut Vivarium quoddam amplissimum, nulla non Crustatorum multipedum natatilium genera, cum Conchyliisi ob assinitatem doctrinae & Testaceis plurimis, magno agmine se receperunt. Dumque utor doctrinam istam numeris omnibus absolutam, in publicum producere instituit, ac in eo , non tam ad Nauseam Leetoris ullius, quam propriae damno Valetudinis, pro bono literarum collegi haec duo sub finem exsequitur, ut Usum genuinum Cancrorum re- Ae valentibus praeseribat in Medicinam ex iis parabilem profligandis pluribus Malis aptissimam, Egrotis ut Panaceam laudet; ecce Eduin' lia ista tanto impensius in necem Ipsius conspirarunt. Paravitque Ipse sibi insidiosas Epulas, incerna Coquus nimium Curiosus. Ita e Mnim caeteroquin festive apsum alloquitur Vir Nositi . ac Celeberr. D. D.
Nicolaus Mitte a LiHenau. S. Reg. Suec. Maj. Archiater, Istae in Livo nias ficus ordinarius longe dignissimus, magnus quondam B. nostri Sachinja amicus , in ingeniosissimo suo, quod Ampelog mphis praemissum est, Carmine, liis verbis:
Donorum, Mach si vere es Pincerna, CocusquefNamque Sitim nobis eximis , atque Famem .
Inscripsitque sd Oous, lectu dignissimum, Reverendissimo Archiepia scopo Salisburgensi ac Principi, Dom. GUI DO NI BALD O , S. Caes
Maj eo tempore ad Conventus Imperii Ratisbonae Legato primario in exquaesito Patrono adeo Eminenti, non leve de Collegii, penes Imperato-μem obtinendis successibus , spem concepit,qubd laudatissimum Prusecipem cognosceret, non obstantibus Muneris sui splendoribus, amoplissimis prope Italiam, Territorii sui Curis, veruntamen adeo profunde s ad Speculationes physico-Medicas non raro demittere, quasi ad Cuia inen ExceI ae suae Personae quam maxime pertinerent .
minat, Sachsi, per totam stan b
798쪽
C ' VI hirco 'vinuu, set MINA utcRITuorvs AC dem uiri neque vri Veneris cultu, de quo supra diximus, ardentisissimo quamvisi dedecus aliquod. Quo videlicet Phosphorus nos eri Illam, usque dum ea plane contabesceret, tanquam Metam aut Drvam pulcerrimam, Sibi cognominem, ferebatur Exstitit ista, cui totus studebat, Medicament nil aliud , quam Venustas aut Elegantia, quam Hippocnntes requirit , effulgentem, quam fieri possit, ex Medici vultu, totoque corpore, incessu, moribus, veste. Quorsum non frustra Polymathiam referimus, cujus respectu idem Hippocrates Medicum philosophum plane G σου vocat, vel Deo similem, atque sic vere Pulcrum, reliqciis, qui variam literaturam spernantur, existentibus Idiotis, ipsoque Thersite aut Mida deformioribus Antiqui Gentiles statuebant, Deos esse pulcerrimos; quia figuram sphaericam existimabant venustissimam; iisdem quoque Figurana rotundam attribuerunt. Cui similis quo dammodo cum sit Encyclopaedia cientiarum in Orbem eundem redis euntium, cui Sachsu erat addictissimul quis p um neget, per studium talismodi Philarita dinis maxime Aureum Gloriae Pomum in Montanis non Idae aut Paridis, sed Pindi, aut Phoebi, apud Posteros Ormes promereri λPulcritudinem Corporis nemo sibi ipse potest tribuere, aut sormare intra terum partes pro suo arbitrio quin coelitus a DEO potius,&Natura avente, simpliciter haec praerogativa est. Ast neque nativa insuper qua dari venustate, mistoque cum gravitates, splendore vultus a-
niabili, Phosphorus nose caruit quae mistur ex Temperamento bilio. Ω-Sanguineo, Lymphis mobilibus diluto, ingeniique sagacis fomite,
manabat Ita Mundus Laudati Viri reliquus, Pulcritudo intrinseca a tenerrimis statim Annis tanto magis Ipsium effecit amabilem, ut tanquam Pomum aliquod Aureum in patera gemmea, nemini nisi virtutem exoso, displicere posset; DEO, Patriae, peregrinis, aequalibus aetate aut sorte, inaequalibus platate devotione, castitate, modestia, infucato candore, ossicio, inserviendique promtitudine, coram ac per literas, publice privatimque, modeste placere studens, magnam ex eo quaerens solamen Animi. Nemini facile gravis cereus ad condonandum in Amicitiae foedere non rumpendo tenax&saxeus & vel in hostes, aut alias desertores socialis fidei initae, benencus: iniuriarumque dememor: ac totum, si fieri potuisset, orbem amori suo ac meritis obstricturus. Quae magna
profecto Moderatio animi. Venustas nunc sero dolenda habenda est.
Ad haec NUNQUAM OCIO SUS i ut habet Lemma Collegii, quin
799쪽
. B. J AcR It 'IR , TAM UITAM. ij quin patienti sumus Ethorum semper exstitit. Quorum inimjtabili proin usq; ad Mortem constantia,tanquam signaculo,ueritate Ardoris sui, quo in Rem Literariam semel flagrare inceperat,liquide quemvis docuit. Nequidem Malevolis exceptis. Qui nisi de exitinctiori eju=1ti Phos'hori bide sibi clam gratulantur saltem ex ea longiusculam iterum Collegio noctem ipsos ominari, persuasissimum habeo. Imo ipsemet B. D. Sachinsitas, non vanus augur, fatalitatem sibi brevi instantem, ante pauculos anno praesentiens, videtur volutis supra viriculas fragilis Corporis agere, ne nihil non pro conservanda altiusque paulum evehenda Collegii vel gloria vel commoditatibus, tentasse videretur .
Seors de Dottibus Om, in cholata Academia conssisuis.
CII omnia ut liqueant clarius, utque Inin ira sertim, quam diis xi, Pulcritudo Nobili .nUri hu*hori, in Exemplum Ingenii singularis, ac curiositatis ad Medicum pertinentis, ob omnium oculos ponatur age retrogrado ordine, contra Rhetorum Regulas, iam supra neglectas, ad teneriores quosdam Elacis suae tramites, sensimque ad Ultima, hucusque descripta, relabamur. APueritiώ statim in Patriae sue ac meae, Gymnasio ratistaviensi, succrescentes Aquilinae indolis suae unguiculos, Rupicaprae, in Insignia su uis conjistrae, excellos conatus, Parenti, Praeceptoribus , aliisque in Virtutum Scientiarumq; palaestra decus quaerentibus, affatim monstravit, Doctores cum summo eorum applausu nactus, in Pietatis quidem, Philologiae, Humaniorum Artium studiis B. Parentem meum, Eliam Majorem, nominatissimum quondam aliquot mille Ingeniorum Epicharmum, Aureo poculo, nec- inani, certaque tot Meritorum complacentia in publica Panegyri cohonestatum ab Itastri Senatuinatistapiensis Reipubliea. In Politicis vero Eloquentia ac Historia tam veteri, quam nova, Clar Christophorum olerum, praestantis Memoriae promtissimaeque Suadae potius quam abstemii oris,Virum Inque Poesicis, Physicis ac Mathematicis callentissimum M. Job. Fechnerum, alterum Seculi nostri4 Patriae meae Claudianum aut Horatium, Praeceptorem etiam quondam meum cui non minus,quam succes ri postea suo, L. an Gebhardo,
Graecitatis omnis politioris vivaci Theatro, Me multa debere confiteor.
800쪽
Hinc consilio Patris An. 1646. d. II. Aprilis in Academiam i ensem missus, crescentibus annis Ingenium ibi magis magisque exseruit,Judiciique ac doctrina maturescentis signa palam dedit in Philosophia
primum An. 64 . pro more eius Academiae, Baccalaurei, hinc An.1642. plane summum in eadem Magisterii titulum meritus. Quibus vix impetratis,eiusdem Anni Mense Majo Disputationem ex universat πω logi a doctissimam habuit, Autor ejusdem,&tanta cum laude PraeseS,ut nemo non promtitudinem Illius indefendendo, quod scripserat,4 retundendis obiectionum spiculis, quae objiciebantur sibi, miraretur. Fuitia seque Anatomicarum Rerum spectatorem imprimis sedulum, ex variis documentis patet, quorum unum est, quod refect d. . Jan. iis S Anatomen cadaveris Foeminini a se conspectam, Schol.ad Ann.LEphemer. Curios. Observ.a. p. 17. Ac sequente Octobri dein in Numetum GPegiato-a vim Collegii ibidem Maioris Principum receptus est, citato cursu in dies ad altiora pergens Plenisque hoc pacto velis Oceano Artis Medicae ubi semet tradidit, portiones Illius omnes pertractavit adeo concinne ac seindulo, ut ab Anatomica Encheiresi incipiens, perque interpositos Pathologiae, Semioticae, ac partium aliarum tramites, recta mox tenderet ad elegantissimum studium Chimicum, cujus dulcedine natura quasi trahebatur. In eoque sicut insignem Hermetem tempestive adeptus est MVκ cum re Celebratis Dominum D Joho Michaelem, Electoris& Principum Saxonis Archiatrum ac Professorem Clarissimum, qui Sach meo tempore, uti non longe post etiam Me ut Filios amavit, in omni honore prosequutus est sic ad imitationem Illius in tota reliqua vita fideliter se composuit, ut tum ex Appendice jus ad Ampelograph. pago 62. de Tinctura Terra Solaris elaborata, tum pluribus aliis documensis, patet: nec reliquas Sapientiae Experimentalis partes, aut Physicae Scientiae ampIγxus dulcissimos interea m deseruisse, certum est. Nec discedere Lipsia est ausus, nisi quid in ipsa demum etiam Medicina Pra is,quam vocant, ex se sperandum esset quam proxime specimine publico iterum ostenderet, ac hoc nomine Memoriam sui tanto vivaciorem in plurium' animis obsignaret, Di ratione de Phthisi Ann. 1649. habita, sub Rector:
Magnifico, exquisita peritiae Viro,in D. Ioh. Honio, Mne suo,ac Per totum tempus illustio ite.